Để làm tốt công việc này, người giáo viên cần phải tìm hiểu và nắm vững học sinh trong lớp về mọi mặt, cộng tác chặt chẽ với gia đình học sinh và phối hợp với các giáo viên bộ môn, giáo
Trang 1, ngày 21 tháng 01 năm 2022
GV:
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP
I THỰC TRẠNG:
1 Thuận lợi:
- Được sự quan tâm sâu sắc của Phòng giáo dục và đào tạo, ban lãnh đạo nhà trường; chia sẻ, hỗ trợ và giúp đỡ tận tình của đồng nghiệp
- Đa số phụ huynh quan tâm đến việc học của con em mình
- Ban đại diện cha mẹ học sinh nhiệt tình ủng hộ mọi hoạt động của lớp, trường
- Đa phần học sinh chăm ngoan, có đầy đủ sách vở và dụng cụ học tập Biết vâng lời thầy cô và có ý thức học tập tốt
- Riêng bản thân tôi luôn nhiệt tình trong công tác chủ nhiệm và giảng dạy của mình; luôn yêu nghề, mến trẻ; thường xuyên trau đổi kinh nghiệm cùng đồng nghiệp và mạnh dạn đổi mới phương pháp, tạo mọi điều kiện thuận lợi để giúp học sinh học tập tích cực, chủ động và sáng tạo
2 Khó khăn:
- Một vài em có hoàn cảnh gia đình khó khăn
- Một số học sinh chưa có ý thức tự học, chưa nắm vững kiến thức
- Công tác phối hợp của bản thân với gia đình, đoàn thể và các lực lượng xã hội còn nhiều hạn chế
II LÍ DO CHỌN GIẢI PHÁP:
Phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ là mục tiêu của cả xã hội Nhân cách của con người được hình thành trong quá trình giáo dục Vì vậy trong những ngày đầu tới trường việc giáo dục toàn diện là nhiệm vụ hết sức cần thiết Nó đòi hỏi người giáo viên phải có trình độ hiểu biết về kiến thức, có phẩm chất đạo đức tốt, tâm huyết với nghề nghiệp, yêu thương tận tụy với học sinh Từ đó giúp các em hình thành những cơ sở ban đầu để hoàn thiện và phát triển nhân cách một con người Để có lớp người như vậy phải kể đến sự đóng góp một phần lớn của trường Tiểu học Đặc biệt là đội ngũ giáo viên, trong đó phải nói đến giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp Để làm tốt công việc này, người giáo viên cần phải tìm hiểu và nắm vững học sinh trong lớp về mọi mặt, cộng tác chặt chẽ với gia đình học sinh và phối hợp với các giáo viên bộ môn, giáo viên phụ trách Đội
để giáo dục học sinh một cách hiệu quả
Trang 2Xuất phát từ thực trạng trên tôi mạnh dạn đưa ra Một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp.
III GIẢI PHÁP THỰC HIỆN:
Công việc của giáo viên chủ nhiệm lớp là vô vàn, không thể thống kê hết được Trong biện pháp này, tôi chỉ đi sâu vào hai nội dung chính như sau:
- Khảo sát đối tượng học sinh để đưa ra biện pháp giáo dục phù hợp
- Chú trọng công tác phối hợp giáo dục giữa gia đình, nhà trường và xã hội
1 Khảo sát đối tượng học sinh để đưa ra biện pháp giáo dục phù hợp
a) Nắm đặc điểm đối tượng học sinh:
Đầu năm học khi đã được phân công nhiệm vụ tôi đã tiến hành khảo sát đối tượng học sinh trong những tuần đầu huy động học sinh đến lớp thông qua:
- Từ hồ sơ học bạ: Nhằm nắm thông tin học sinh một cách chính xác và tiện cho việc theo dõi liên hệ phụ huynh
- Qua giáo viên chủ nhiệm cũ: nhằm nắm được đối tượng học sinh và ban đầu hỗ trợ cho việc tiếp cận, giúp đỡ học sinh theo từng đặc điểm riêng biệt của từng em
- Qua học sinh trong lớp: nhằm phát hiện những ưu điểm hạn chế của các
em nhằm tạo điều kiện và làm cơ sở xây dựng cho các em cùng giúp đỡ nhau trong học tập cũng như trong sinh hoạt
- Qua phụ huynh: Nhằm nắm được hoàn cảnh, cá tính và khả năng đặc biệt hay những hạn chế của học sinh để có biện pháp bồi dưỡng, giúp đỡ thiết thực
b) Tiến hành phân loại đối tượng: Qua việc nắm được đối tượng, đặc
điểm học sinh tôi tiến hành phân loại đối tượng học sinh để đưa vào sổ kế hoạch công tác chủ nhiệm, cụ thể:
- Học sinh có hoàn cảnh khó khăn
- Học sinh chưa có ý thức tự học
- Học sinh chưa nắm vững kiến thức
- Học sinh có những năng lực đặc biệt
* Đối với những học sinh có hoàn cảnh gia đình khó khăn: Tôi thường
xuyên động viên giúp đỡ cả về vật chất lẫn tinh thần Tôi tìm hiểu tận tình, đến gia đình thăm hỏi, tìm hiểu hoàn cảnh của các em để thật sự gần gũi, thấu hiểu, đồng thời đề ra biện pháp hỗ trợ giúp đỡ các em kịp thời Tôi đã thông qua nhà trường phối hợp vận động các lực lượng xã hội khác cùng hỗ trợ, để giúp các em
có điều kiện học tập tốt, tiến bộ cùng các bạn, xoá đi sự mặt cảm, tự ti, tâm lí luôn luôn lo sợ trong các em Ví dụ: Trường hợp em Vi Hoàng Nhân qua tiếp xúc thấy em mặt mũi lem luốc, đen nhẻm với bộ đồng phục cũ đã phai màu Qua tìm hiểu hoàn cảnh của em thì biết được gia đình em đang gặp rất nhiều khó
Trang 3khăn Gia đình em thuộc diện hộ nghèo, nhà có 3 người con, mẹ ở nhà nội trợ vì vừa mới sinh em nhỏ, cha đi làm thuê làm mướn trang trải cuộc sống gia đình Thương cho hoàn cảnh của em, tôi đã quan tâm giúp đỡ, vận động mạnh thường quân, nhà trường giúp đỡ đồng phục, sách vở, học bổng, quà vui xuân tạo nhiều động lực giúp em tiếp bước đến trường học tốt
* Đối với học sinh chưa có ý thức tự học:
- Tìm hiểu nguyên nhân qua gia đình: Các em chủ yếu là con em gia đình làm nông nghiệp, với mức thu nhập thấp nên cuộc sống còn nhiều khó khăn Nhiều em cha mẹ đi làm ăn xa hoặc cha mẹ ly hôn phải ở nhà với ông bà nên việc học tập của các em cũng chưa được quan tâm chu đáo, các em thiếu sự quan tâm, nhắc nhở của cha mẹ nên các em chưa có ý thức học tập
- Tư chất của học sinh chậm trong nhận thức, hỏng kiến thức từ lớp dưới nên chán học, thường hay nghịch phá, mất trật tự Sức ép trong học tập, sức ép của gia đình, nhà trường và xã hội đã khiến cho học sinh căng thẳng rơi vào lối sống trầm cảm, tự ti về bản thân mình
Để giáo dục học sinh này tôi gặp riêng các em bằng tình cảm chân thành của mình, cần bình tĩnh, nhẹ nhàng, tế nhị, phân tích có lý, có tình mức độ nguy hại của khuyết điểm Tin tưởng giao công việc tập thể phù hợp với khả năng của các em Thức tỉnh học sinh bằng những tấm gương học sinh đã cố gắng vượt qua hoàn cảnh gia đình khó khăn để giúp các em soi rọi lại mình và có động cơ học tập ngay từ đầu năm học Ví dụ: Bạn Nguyễn Thị Ngọc Nhung có hoàn cảnh gia đình khó khăn, mẹ bỏ đi, ba chị em sống với cha Cha em làm phụ hồ lo cho ba chị em Nhung vừa đi học vừa chăm em Do thu nhập bấp bênh mà còn phải lo cuộc sống gia đình và chuyện ăn học của ba chị em Nhung nên cả nhà em thường phải sống trong cảnh thiếu hụt Mặc dù hoàn cảnh gia đình khó khăn, nhưng Nhung không bao giờ tự ti, mặc cảm Ngược lại, Nhung đã phấn đấu học tập vượt qua khó khăn, cuối năm đạt được khen thưởng và nhận được học bổng của Hội khuyến học huyện
Dùng phương pháp tác động tình cảm, nghiêm khắc đối với học sinh nhưng không cứng nhắc Tuyệt đối không sử dụng phương pháp trách phạt, chú
ý gần gũi các em và thường xuyên nhắc nhở động viên khen chê kịp thời Giao cho các em đó một chức vụ trong lớp nhằm gắn với các em trách nhiệm để từng bước điều chỉnh mình Tạo mối quan hệ bạn bè cho các em dần dần khắn khích với nhau vì đối với các em học sinh này ít khi hòa đồng với bạn bè xung quanh, tạo cho đối tượng học sinh này có cơ hội giúp bạn một việc dù nhỏ từ đó các em
sẽ được bạn bè quý mến hơn và ngược lại đối với cả lớp cũng phải có thái độ ân cần giúp đỡ bạn bằng lời động viên, cổ vũ để giúp bạn dần hoàn thiện mình
* Đối với học sinh chưa nắm vững kiến thức:
- Tôi lập kế hoạch giúp đỡ đối tượng bằng những việc cụ thể như sau: + Giảng lại bài mà các em chưa hiểu hay còn hiểu mù mờ vào những thời gian ngoài giờ lên lớp
Trang 4+ Đưa ra những câu hỏi từ dễ đến khó để học sinh có thể trả lời được nhằm tạo hứng thú và củng cố niềm tin ở các em
+ Thường xuyên kiểm tra các đối tượng đó trong quá trình lên lớp
+ Sau mỗi giờ học, tôi thường cho thêm bài tập giúp em củng cố và khắc sâu kiến thức đã học
+ Sắp xếp chỗ ngồi học sinh hợp lý: Những em hiếu động ngồi cạnh những em ngoan để các em học tập lẫn nhau, những em học yếu ngồi cạnh những em học giỏi phát huy đôi bạn cùng tiến Tổ chức cho học sinh học theo nhóm để học sinh khá giỏi giúp đỡ học sinh yếu kém tiến bộ
+ Gặp gỡ phụ huynh học sinh trao đổi về tình hình học tập, cũng như sự tiến bộ của con em để phụ huynh giúp đỡ thêm việc học ở nhà cho các em
* Đối với những học sinh có năng lực đặc biệt
Ở lứa tuổi tiểu học các em rất thích tham gia vào hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao Vì vậy giáo viên cần phát hiện những năng lực đặc biệt
ở học sinh để tổ chức tốt các hoạt động này
- Bên cạnh các môn học tôi luôn quan niệm rằng “Nét chữ, nết người” Ở lớp tôi luôn chú ý đến việc rèn chữ viết, giữ gìn sách vở của các em nên hàng tháng có chấm điểm, đánh giá xếp loại khen thưởng để các em cùng nhau thi đua
và có thói quen tự rèn chữ viết, giữ gìn sách vở của mình đẹp hơn Hàng ngày, tôi giao nhiệm vụ cụ thể cho các em luyện viết từng bài rõ ràng, có thể là bài thơ hoặc một đoạn văn trong sách Tiếng Việt Những em viết chữ đẹp tôi yêu cầu các em luyện viết nhiều kiểu chữ khác nhau, tôi còn cho các em tham khảo thêm các bài của học sinh năm trước để các em tự luyện
- Với những học sinh có năng khiếu hội hoạ, hàng tuần tôi phối hợp với giáo viên Mĩ thuật cho các em tìm hiểu chọn các đề tài Từ đó các em hình dung
và vẽ theo ý thích
- Tổ chức thi báo tường giữa các tổ trong lớp; làm thiệp chúc mừng thầy
cô ngày Nhà giáo Việt nam 20/11, chào mừng ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3, …
- Tổ chức đội văn nghệ tập hát, múa
- Thành lập các đội bóng đá mi ni, đá cầu, tổ chức luyện tập và thi đấu giữa các nhóm, tổ và các lớp, các khối trong trường
Sau khi phát hiện năng lực và sở trường của học sinh, giáo viên chủ nhiệm phối hợp với nhà trường lập kế hoạch bồi dưỡng thường xuyên cho các đối tượng này Bồi dưỡng, khơi dậy ở các em lòng say mê hứng thú học tập thông qua những hội thi, những tiết học hoạt động ngoài giờ lên lớp hoặc gần gũi nhất ngay trong tiết học chính khoá
2 Chú trọng công tác phối hợp giáo dục giữa gia đình, nhà trường và
xã hội
- Phối hợp với Ban giám hiệu nhà trường
Trang 5Tổ chức tốt ngày đại hội phụ huynh học sinh, đây là ngày rất quan trọng, phụ huynh được nghe giáo viên chủ nhiệm báo cáo tình hình học tập của từng
em đầu năm, qua đó cùng đề ra kế hoạch trong năm, hướng dẫn phụ huynh cách dạy các em học ở nhà phụ huynh thống nhất và cùng giúp các em học tập tốt ở nhà và thực hiện tốt nội quy nhà trường Tôi thường xuyên trao đổi với Ban giám hiệu những học sinh có sự tiến bộ trong học tập, những học sinh có hoàn cảnh khó khăn cần giúp đỡ để Ban giám hiệu có biện pháp khen thưởng động
viên các em, hoặc tìm người tài trợ hỗ trợ các em kịp thời.
- Phối hợp với Đoàn Thanh niên và Tổng phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh
Phối hợp với Đoàn Thanh niên và Tổng phụ trách Đội trường tổ chức các đợt thi đua nhân dịp các ngày lễ lớn với các hình thức hoạt động hấp dẫn với học sinh
Phối hợp tổ chức sinh hoạt tập thể, sinh hoạt lớp, sinh hoạt sao, thực chất là phát huy tinh thần ý thức trách nhiệm và tính sáng tạo của từng cá nhân tham gia thực hiện các mục tiêu giáo dục Nhờ Tổng phụ trách Đội trong mỗi buổi sinh hoạt dưới cờ tuyên dương những cá nhân tiêu biểu học tập tốt để động viên tinh thần cho các em, để các em tự tin mà tiếp tục phấn đấu
Ví dụ: Giáo viên cùng với nhà trường, chi đoàn xã và chi đoàn trường THPT Phan Liêm tổ chức chương trình Kết nối yêu thương và Đêm hội trăng rằm cho các em Đồng thời vận động xã hội hoá quyên góp ủng hộ quà cho học sinh nghèo, học sinh có hoàn cảnh khó khăn …
Tổ chức các hoạt động phong trào mang tính giáo dục cho các em như: Thi ATGT cấp tiểu vùng, chăm sóc đền thờ liệt sĩ, làm sản phẩm sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng …
- Phối hợp Ban đại diện cha mẹ học sinh
Lập hội phụ huynh học sinh, ban đại diện cha mẹ học sinh sẽ là cầu nối giữa gia đình và nhà trường, theo dõi tình hình học tập, sinh hoạt của các em và bàn bạc các biện pháp giáo dục học sinh
Giáo viên chủ nhiệm vận động, động viên phụ huynh cùng với phụ huynh bàn bạc một số giải pháp nhằm giúp con em học tốt, giáo dục đạo đức ở gia đình Thường xuyên thông tin qua để phụ huynh biết tình hình học tập của con
em mình từ đó có định hướng để giáo dục tốt con em
Vận động cha mẹ học sinh tạo điều kiện cho con em mình tham gia các hoạt động ở trường, ở lớp Ví dụ: tạo điều kiện cho các em tham gia hội thi vẽ tranh, hội thi viết chữ đẹp, làm sản phẩm sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng …
Huy động sự giúp đỡ của Ban đại diện cha mẹ học sinh cho một số hoạt động của nhà trường như hỗ trợ khen thưởng, vận động sách vở giúp học sinh nghèo, khó khăn …
- Phối hợp Chi hội Khuyến học nhà trường
Trang 6Ngay từ đầu năm học, tôi đã nắm rõ chính xác hoàn cảnh của từng học sinh Từ đó, tôi đã đề xuất với Chi hội Khuyến học hỗ trợ cho các em có hoàn cảnh đặc biệt Đề xuất Chi hội Khuyến học hỗ trợ những món quà Tết động viên tinh thần của các em trong dịp Tết Nguyên Đán Ví dụ: tặng Chiếc áo mùa xuân, tặng bánh kẹo hoặc lì xì tết cho học sinh nghèo, học sinh có hoàn cảnh khó khăn, …
Cùng với Chi hội Khuyến học theo dõi kết quả học tập của các em theo từng học kì Từ đó phân loại đối tượng học sinh để giúp các em có điều kiện học tập tốt hơn Đồng thời đề xuất Chi hội Khuyến học hỗ trợ khen thưởng các em
có thành tích đột xuất trong các phong trào của trường, lớp; những em trung bình có tiến bộ trong học tập bằng những món quà như bút, vở, thước, … Tuy món quà đơn giản nhưng khích lệ được tinh thần của các em
- Phối hợp với các lực lượng xã hội, các nhà hảo tâm và mạnh thường quân
Vận động các tổ chức xã hội, các cơ quan xí nghiệp thành lập Quỹ khen thưởng, tài trợ cho các cuộc thi học sinh giỏi và các hoạt động khác trong trường, có kế hoạch giúp đỡ về vật chất lẫn tinh thần cho những học sinh nghèo, học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn để các em được yên tâm đến trường
IV HIỆU QUẢ:
Qua năm học áp dụng các biện pháp nêu trên vào công tác chủ nhiệm, kết quả thu được rất khả quan Học sinh có ý thức học tập, chất lượng có tăng dần,
kỉ luật cao, chấp hành nề nếp ở mức độ tự giác tốt Các em chăm, ngoan hơn, đồng thời kỹ năng sống cũng được phát triển rõ rệt Cuối năm học 2020 – 2021, kết quả chất lượng giáo dục và phong trào của lớp nâng cao rõ rệt:
- Duy trì sĩ số 100%
- Hoàn thành chương trình lớp học: 32/32 HS; Tỉ lệ: 100%
- Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ học tập và rèn luyện: 14 HS đạt 43.7%
- Có 14 học sinh được khen thưởng đạt thành tích Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ học tập và rèn luyện
- Ngoài việc học các em còn tham gia tích cực các phong trào do nhà trường, ngành giáo dục phát động và kết quả đạt được cũng thật phấn khởi: + Tập thể 1 giải B và 1 giải khuyến khích Hội thi làm lồng đèn cấp trường;
+ 1 giải B và 1 giải C Vẽ tranh cấp trường,
+ 1 giải khuyến khích Viết chữ đẹp cấp trường
+ 1 giải khuyến khích Hội thi Sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng
+ Tham gia dự thi ATGT cấp huyện đạt giải nhì
Trang 7- Các chỉ tiêu đều đạt và vượt, tỉ lệ học sinh giỏi cao so với chỉ tiêu, có nhiều học sinh tham gia phong trào và đạt giải cao
- Lớp đạt danh hiệu: Lớp tiên tiến năm học 2020 – 2021 do Tổng phụ trách và Ban giám hiệu chọn
- Không có học sinh bị trách phạt trước toàn trường, học sinh đến trường luôn đảm bảo an toàn cả trong giờ học lẫn giờ chơi, không có học sinh đánh nhau trong trường và ngoài trường, không có học sinh bị tai nạn giao thông
- 100% học sinh lớp đều tích cực tham gia các hoạt động tập thể và phong trào của trường, của Đội đề ra
- Phụ huynh tích cực hỗ trợ cho trường và lớp
V Khả năng áp dụng của giải pháp
Tôi đã nghiên cứu và áp dụng các giải pháp trên vào lớp chủ nhiệm của
mình trong năm học 2020 - 2021 và tiếp tục áp dụng trong năm học này Các
giải pháp này được nhân rộng cho giáo viên trong Khối Bốn và giáo viên toàn trường vận dụng thực hiện Trong quá trình giảng dạy giáo dục học sinh, tôi sẽ tiếp tục tích luỹ thêm nhiều giải pháp hay hơn nữa góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường
Người viết
Trang 8XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
………
………
………
………
………
………
HIỆU TRƯỞNG