Bien phap thi gvcn gioi lop 6

BIỆN PHAP THI GVCN GIỎI CẤP THCS, LỚP 6 GIÚP GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM CO CÁC BIỆN PHÁP CHỦ NHIỆM HIỆU QUẢ HƠN ĐỐI VỚI HỌC SINH ĐẦU CẤP. BIỆN PHÁP NÊU RA CÁC PHƯƠNG PHÁP TỰ QUẢN CỦA CÁN BỘ LỚP GIÚP LỚP HOẠT ĐỘNG HIỆU QUẢ KHI KHÔNG CÓ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM

I MỞ ĐẦU:

1 Lý do chọn đề tài

Giáo viên chủ nhiệm ở cấp THCS đặc biệt là lớp 6 đầu cấp có một vị trí vô cùng quan trọng trong việc hình thành cho học sinh những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng sống cơ bản để học sinh tiếp tục học ở các lớp trên

Ngoài việc tổ chức, hướng dẫn các hoạt động học tập của học sinh xuyên suốt thời gian trong tuần, giáo viên chủ nhiệm lớp còn phải thường xuyên theo dõi các hoạt động trong giờ chơi, trong các buổi sinh hoạt, giao lưu tập thể,…và

cả hoạt động học tập ở nhà của học sinh Vì vậy công việc của một giáo viên chủ nhiệm ở lớp 6 là rất nặng nề, rất vất vả và vô cùng phức tạp

Do vậy, để hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, người giáo viên chủ nhiệm ở lớp 6 đầu cấp ngoài việc giúp các em đạt được kết quả cao trong học tập thì công tác xây dựng nề nếp cho các em cũng là một trong những nhiệm vụ thiết yếu hàng đầu Vì thế, tôi khẳng định rằng công tác của giáo viên chủ nhiệm lớp

là cực kì quan trọng đặc biệt là việc rèn luyện, xây dựng cho các em ý thức tự quản để từ đó đạt được hiệu quả giáo dục toàn diện nhất Hiểu rõ vấn đề đó nên

tôi chọn để tài này để viết sáng kiến kinh nghiệm: “Một số kinh nghiệm phát huy tính tự quản trong công tác chủ nhiệm lớp 6”

2 Mục tiêu, nhiệm vụ:

- Nghiên cứu một số vấn đề về cách xây dựng nề nếp của giáo viên chủ nhiệm và khả năng vận dụng của học sinh lớp 6

- Nghiên cứu về nội dung các biện pháp để xây dựng được tính tự quản và

kỷ luật trong lớp học

- Nghiên cứu đối tượng học sinh lớp 6 về: Đặc điểm tâm lí lứa tuổi, đặc điểm về sự nhận thức của các em khi được giáo viên chủ nhiệm phân công các nhiệm vụ để rèn luyện tính tự quản

3 Đối tượng nghiên cứu:

- Giải pháp giáo dục học sinh có ý thức xây dựng tính tự quản

- Học sinh lớp 6A1

4 Giới hạn của đề tài:

- Học sinh lớp 6A1

- Thời gian: Năm học 2023-2024

5 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp vấn đáp

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu

- Phương pháp điều tra, quan sát, thực hành

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm của bản thân

II NỘI DUNG:

1 Cơ sở lý luận:

Khác với các bậc tiểu học, người giáo viên chủ nhiệm ở lớp 6 cấp THCS là người quản lý toàn diện một tập thể học sinh của một lớp và có nhiều thời gian gắn bó, gần gũi với học sinh Hơn nữa về trình độ hiểu biết và vốn sống của học sinh tiểu học còn nhiều hạn chế vì vậy các em rất cần có một người thường xuyên hướng dẫn, giúp đỡ, chỉ bảo, dìu dắt Do đó không thể phủ nhận vai trò của người giáo viên chủ nhiệm Người giáo viên giống như một người chăm sóc cho hạt giống nảy mầm hàng ngày, hàng giờ phải theo dõi từng sự thay đổi, từng bước phát triển của hạt giống ấy sao cho chúng thành cây non mạnh khoẻ làm tiền đề cho những bước tiếp theo

Để thực hiện tốt vai trò của người giáo viên chủ nhiệm lớp, trước tiên người giáo viên phải xác định đúng vị trí, nhiệm vụ, biết tổ chức giáo dục, phải là người thực hiện tốt những nhiệm vụ của một thầy cô giáo, phải nắm được đường lối quan điểm lí luận giáo dục đồng thời người giáo viên chủ nhiệm phải tham gia các hoạt động chính trị xã hội tốt hơn, phải rèn luyện ở mức cao hơn Đó là tránh nhiệm, nghĩa vụ và cũng là vinh dự vì học sinh

Mỗi năm một lần khi được Ban Giám Hiệu phân công nhận lớp và lần nào cũng vậy, tôi vừa mừng lại vừa lo Mừng vì mình được cống hiến một phần công sức phục vụ cho mái trường thân yêu của mình Lo vì mỗi năm các em học

sinh lại có những tính cách khác nhau và làm thế nào để các em cố gắng, nỗ lực hết mình, chăm ngoan hơn luôn là những trăn trở khi nhận lớp

Khác với những năm trước, năm học 2020-2021 này, tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 5 Vấn đề đặt ra cho tôi bây giờ là từ thực trạng của lớp tôi phải làm sao để chính các em luôn cảm thấy ở tôi sự tin tưởng, thân thiết nhưng cũng không kém phần nghiêm khắc, xây dựng được cho các em một nề nếp, kỷ luật và những thói quen tốt khi đến lớp

2 Thực trạng vấn đề:

Ngay từ đầu năm học khi nhận lớp tôi đã được giáo viên chủ nhiệm cũ cho

biết ở lớp có một số em rất “ quậy”, mặc dù các em nhìn rất sạch sẽ, dễ thương nhưng lại rất tùy tiện trong các hoạt động ở lớp Từ tư thế ngồi, cách giơ tay khi phát biểu, trong học nhóm… có 5 em rất nghịch, hay chọc dỡn bạn, hay ra khỏi chỗ trong giờ học Khi có mặt thầy cô thì các em tương đối trật tự nhưng khi giáo viên vừa quay lưng hoặc khi lớp có thầy cô khác (phụ huynh) ghé thăm thì các em lại “nhộn” Qua đó, cho thấy các em chỉ “sợ” cô chứ chưa nhận thức được việc mình làm Qua khảo sát ở đầu năm học thì có đến 7 em điểm yếu mặc

dù tôi nhận thấy các em có khả năng tiếp thu ở mức trung bình

BẢNG THEO DÕI VỀ TÌNH TRẠNG HỌC SINH ĐẦU NĂM HỌC Tổng

HS ngoan, chăm học

Quên đồ dùng học tập

Nói chuyện, làm việc riêng

Tùy tiện

ra khỏi chỗ

Chọc, phá bạn

Gần một tháng đầu tôi rất mệt và tốn nhiều thời gian để ổn định lớp Cũng trong thời gian này tôi đã nghiên cứu nắm vững đối tượng, nguyên nhân để tìm biện pháp tháo gỡ nhằm lập lại trật tự nề nếp và tôi đã đưa ra sáng kiến để vận dụng ngay tại lớp của mình

3 Nội dung và hình thức của giải pháp:

3.1 Mục tiêu: Tôi viết sáng kiến kinh nghiệm này với mong muốn :

- Giúp người giáo viên chủ nhiệm lớp có điều kiện gần gũi với học sinh,

hiểu học sinh hơn để từ đó giáo dục các em ngày càng tốt hơn

- Học sinh không còn tâm lí ngại gần gũi, ngại tiếp xúc với giáo viên chủ nhiệm lớp, tạo điều kiện để học sinh phát huy tối đa những khả năng vốn có của mình trong học tập,cũng như trong mọi hoạt động của lớp, của trường

- Xây dựng được tổ tự quản trong chính lớp học của mình, biết tương tác

hỗ trợ lẫn nhau và cùng nhau tiến bộ

3.2 Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp:

3.2.1 Nắm thông tin về học sinh:

Mỗi giáo viên chủ nhiệm lớp, muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, muốn đề ra các biện pháp giáo dục học sinh phù hợp, đạt hiệu quả thì trước hết giáo viên phải hiểu học sinh, phải nắm được đầy đủ các thông tin cần thiết về từng học sinh Do vậy, ngay từ ngày đầu nhận lớp, tôi thực hiện ngay công tác

điều tra thông tin của học sinh qua phiếu sau đây Tôi phát cho mỗi em một

phiếu và yêu cầu các em điền đầy đủ 10 thông tin trong phiếu:

GIỚI THIỆU BẢN THÂN

1 Họ và Tên:………

2 Là con thứ……trong gia đình 3 Hoàn cảnh gia đình (cận nghèo, nghèo)

4 Kết quả học tập năm lớp 4: (Hoàn thành, chưa hoàn thành )

5 Môn học yêu thích:

6 Môn học cảm thấy khó:

7 Góc học tập ở nhà: (Có, không)

8 Những người bạn thân nhất trong lớp:

9 Sở thích:

10.Chỗ ở hiện nay :Thôn xã huyện

11 Số điện thoại của bố ( mẹ ) :

Qua phiếu điều tra này, tôi nắm được đầy đủ các thông tin cần thiết về từng học sinh để ghi vào Sổ Chủ nhiệm và Sổ tay theo dõi Và quan trọng hơn

cả là tôi đã hiểu một phần về học sinh của mình, điều đó rất có lợi cho tôi trong

công tác giảng dạy và giáo dục học sinh

3.2.2 Thường xuyên trao đổi, trò chuyện với học sinh để tạo sự gần gũi, xây dựng lòng tin ở các em.

Tạo mối quan hệ gần gũi là thể hiện sự quan tâm đối với các em, nhưng người thầy vẫn luôn giữ chuẩn mực, nghiêm khắc Tiếp xúc tìm hiểu tâm tư nguyện vọng của các em, nhằm để động viên, khích lệ tạo cho các em có được chỗ dựa tinh thần vững chắc Để các em thấy sự quan tâm của người thầy như người cha, người mẹ của các em luôn dìu dắt, nâng đỡ các em khi vấp phải những khó khăn trong học tập cũng như trong cuộc sống

Khi học sinh nghỉ học, dù có phép hay không phép, dù bất cứ lý do gì những buổi học sau phải tiếp xúc để thăm hỏi các em, đôi khi cũng có những lý

do khá đặc biệt từ đó tôi có thể chia sẻ với các em, làm cho các em cảm thấy vui hơn khi được thầy cô quan tâm đến mình, từ đó những biểu hiện chưa ngoan dần dần biến mất

3.2.3 Phân loại học sinh:

Sau một thời gian nhận lớp tôi biết năng lực học tập của mỗi học sinh từ

đó phân các em thành nhiều nhóm Tiếp theo là lên kế hoạch phương pháp cụ thể nhằm giúp học sinh học tốt hơn Chỉ khi nắm được cụ thể và tương đối chính xác trình độ năng lực của từng học sinh trong lớp do mình giảng dạy hoặc giáo dục thì mới có những biện pháp giúp đỡ thích hợp, trước là đối với học sinh khá giỏi và học sinh yếu kém, học sinh cá biệt, qua đó mà năng cao chất lượng học tập chung của cả lớp và kiểm tra, đánh giá chính là cách giúp giáo viên phân loại học sinh

Đặc biệt là đối với học sinh cá biệt tôi dành sự ân cần, nhẹ nhàng Tôi biết đằng sau sự nổi loạn của em khi ở lớp là sự thiếu thốn tình cảm, sự quan tâm của

ba mẹ Là người giáo viên tôi tuyệt đối không chỉ vì thấy em học sinh cá biệt ấy

không chịu nghe lời mà có ác cảm hay bỏ lơ em ấy mà phải dùng tình yêu thương, sự quan tâm của một người nhà giáo để giáo dục giúp cho em trở thành một người có ích Chính vì vậy mà trong quá trình làm công tác chủ nhiệm khi lớp có học sinh cá biệt thì việc đầu tiên tôi làm đó là tìm hiểu về hoàn cảnh gia đình cũng như tính cách của em thông qua bạn bè, phụ huynh để từ đó đưa ra được biện pháp giáo dục tốt nhất

Đối với việc sắp xếp chỗ ngồi của các em cũng giúp nâng cao chất lượng học tập Bạn có thành tích nổi trội ở môn Tiếng Việt có thể ngồi cùng bàn hỗ trợ cho bạn yếu về môn đó hoặc bạn có nhiều sáng kiến, hoạt ngôn có thể ngồi cùng một bạn hơi nhút nhát Với các em hay nghịch, em học yếu tôi khéo léo sắp xếp các em một chỗ ngồi thích hợp để dễ quản lí và tạo cơ hội cho các em tham gia các hoạt động học tập nhiều hơn (vừa sức các em), cũng là tạo cơ hội để khen ngợi, khuyến khích giúp các em tự tin và học tập tích cực hơn Sắp xếp chỗ ngồi như vậy sẽ giúp các bạn hỗ trợ cho nhau mọi lúc mà không nhất thiết phải có cô bên cạnh

Ban cán sự lớp hay các bạn nhóm trưởng là những cánh tay nối dài của giáo viên trong mọi hoạt động giáo dục Thông qua việc kiểm tra, đánh giá phân loại học sinh giúp giáo viên nắm được trình độ chung của lớp, những bạn nào tiến bộ hay sa sút đột ngột qua đó kịp thời động viên, giúp đỡ các em Đồng thời qua đó giáo viên sẽ xem lại nội dung, phương pháp hoặc hình thức tổ chức dạy học mà mình đang sử dụng đã đem lại hiệu quả tối ưu hay chưa để kịp thời thay đổi Từ đó người giáo viên sẽ hoàn thiện việc dạy học của mình bằng con đường nghiên cứu khoa học giáo dục

3.2.4 Tổ chức bầu ban cán sự lớp và huấn luyện ban cán sự lớp:

* Tổ chức bầu ban cán sự lớp:

Để có được mạng lưới ban cán sự lớp có năng lực quản lớp giúp đỡ giáo viên quản lý mọi nề nếp của lớp học thì giáo viên cần gặp gỡ trao đổi với giáo viên lớp dưới của năm học trước, sau đó qua sự tìm hiểu và theo dõi thường xuyên để tìm ra được một số em có khả năng quán lý lớp tốt Hằng ngày ngoài

sự kiểm tra của giáo viên còn có sự kiểm tra, đôn đốc của ban cán sự lớp nên lớp học cũng có tiến bộ hẳn lên

Việc bầu chọn và xây dựng đội ngũ Ban Cán sự lớp là một công việc rất quan trọng mà người giáo viên chủ nhiệm nào cũng cần phải làm ngay sau khi nhận lớp mới Ở lớp tôi, tôi muốn tạo dựng và rèn luyện cho các em thể hiện tinh thần dân chủ và ý thức trách nhiệm đối với tập thể, nên tôi tổ chức cho các

em ứng cử và bầu cử để chọn lựa ban cán sự của lớp Tiến trình bầu chọn Ban Cán sự lớp được diễn ra như sau:

- Trước hết, tôi phân tích để các em hiểu rõ về vai trò và trách nhiệm của người lớp trưởng, lớp phó, lớp phó văn thể, lớp phó lao động hay tổ trưởng, nhóm trưởng

- Tôi khuyến khích các em xung phong ứng cử Sau đó chọn 5 học sinh tiêu biểu để cả lớp bầu chọn

- 4 học sinh đạt số phiếu cao nhất sẽ được bốc thăm để nhận “chức vụ” của mình (lớp trưởng, lớp phó học tập, lớp phó văn thể và lớp phó lao động) Lần đầu tiên các em được bỏ phiếu, được thể hiện quyền “dân chủ’ của mình, tôi thấy các em rất vui, rất hào hứng Sau khi bầu chọn 4 em được tín nhiệm cũng cảm thấy tự hào và tự nhận thấy bản thân sẽ phải có trách nhiệm hơn đối với lớp, với cô

Đối với việc chọn nhóm trưởng, sau khi ổn định vị trí ngồi sau tuần đầu tiên dựa vào kết quả học tập của năm lớp 4 kết hợp với sự nhận xét đánh giá của bản thân tôi đã tiến hành bình chọn nhóm trưởng cho từng nhóm Mỗi nhóm gồm 4 bạn ( 2 bàn liền kề nhau) Sau khi giáo viên phân công nhiệm vụ cho nhóm trưởng thì các thành viên trong nhóm có quyền giơ tay biểu quyết để thống nhất Điều này tạo dựng niềm tin, sự công bằng cũng như trách nhiệm của các thành viên trong nhóm cũng như nhóm trưởng

* Huấn luyện ban cán sự lớp:

Ban cán sự lớp là cánh tay nối dài của giáo viên chủ nhiệm trong công tác quản lí lớp Đặc biệt là trong các buổi sinh hoạt 15 phút đầu giờ, hoạt động ngoại khóa,… thì ban cán sự lớp chính là những thành viên chủ chốt để điều

khiển, hướng dẫn các bạn thực hiện tốt các nhiệm vụ cô giao mà không nhất thiết phải cần có cô hướng dẫn

Ở mỗi lớp đều có các chức danh như sau: 1 lớp trưởng, 1 lớp phó phụ trách học tập, 1 lớp phó phụ trách lao động, 1 lớp phó phụ trách Văn - Thể, 3 tổ trưởng Đặc biệt chương trình lớp 5 năm nay các bạn được tiếp cận với chương trình giáo dục phổ thông 2018 theo hướng phát triển năng lực nên các hoạt động học tập theo nhóm được tôi sử dụng rất nhiều Do đó ở lớp sau khi chia tổ thì các bạn còn được chia theo nhóm, mỗi nhóm sẽ có một bạn nhóm trưởng để giúp các bạn trong nhóm phát triển được năng lực cá nhân của mình

Những bạn có năng lực lãnh đạo, năng nổ, nhiệt tình trong công tác quản

lý lớp đều có thể tham gia làm cán sự lớp từ lớp trưởng đến nhóm trưởng, trong thời gian 1 tuần, sau đó nếu bạn nào chưa đủ khả năng hay chưa thực sự có năng lực thì sẽ được đổi qua một nhiệm vụ khác phù hợp hơn

Các em sau khi được trải nghiệm ở các vị trí ban cán sự lớp khác nhau sẽ hiểu và tự đánh giá được vai trò và trách nhiệm của bản thân mình và của các thành viên trong ban cán sự lớp Ngoài ra sau thời gian đảm nhiệm chức vụ cô

và các bạn trong lớp sẽ nhận xét, trao đổi ở các buổi sinh hoạt để các em rút ra được kinh nghiệm cho mình Sau thời gian 1 tháng tôi đã chọn ra được ban cán

sự có năng lực nhất Trong quá trình các em nhận nhiệm vụ làm cán sự lớp luôn

cố gắng làm tốt nhiệm vụ của mình, các em phấn khởi hơn, hứng thú hơn, có trách nhiệm hơn với công việc vì luôn nghĩ rằng đây là dịp để thể hiện vai trò của bản thân mình cũng như xây dựng được lòng tin từ cô giáo Cuối tuần ở tiết sinh hoạt lớp tôi cùng Ban cán sự lớp đánh giá cũng như rút kinh nghiệm qua các hoạt động, điểm thi đua tuần,…để điều chỉnh kịp thời và rồi nề nếp lớp học cũng sẽ dần ổn định hơn

Nhờ có đội ngũ ban cán sự lớp nhiệt tình, chịu khó và làm việc có hiệu quả mà chỉ sau 1 tháng mà nề nếp lớp tôi đã dần đi vào ổn định

3.2.5 Phát động thi đua hàng tuần, hàng tháng:

Hoạt động tổ chức thi đua hàng tuần hàng tháng theo tôi là việc nên làm

và không thể thiếu được của người làm giáo viên chủ nhiệm lớp Vì không chỉ

riêng học sinh lớp tôi mà học sinh tiểu học nói chung vẫn thích được khen, được thi đua với nhau Hôm nay các em làm tốt điều gì, điều gì được cô khen thì ngày mai chắc chắn các em sẽ lập lại hành động đó hoặc các em sẽ cố gắng hơn nếu sau này lại gặp phải các hoạt động tương tự Nắm được tâm lý đó của các em nên hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng tôi đều phát động thi đua

Tổ có điểm thi đua dẫn đầu trong tháng được nhận 04 bông hoa, tổ xếp thứ 2 được nhận 03 bông hoa, tổ về thứ 3 nhận được 02 bông hoa Những bông hoa này đều được gắn ở vườn hoa thi đua ở lớp Cuối mỗi học kì tổ nào nhận được nhiều bông hoa sẽ được xếp giải nhất Những cá nhân có thành tích nổi bật trong tuần, tháng cũng đều được khen và tặng quà vào tiết sinh hoạt lớp cuối mỗi tháng Giáo viên phát phần thưởng cho học sinh, mỗi lần thưởng một món quà khác nhau để gây hứng thú cho học sinh Khi phát động thi đua hàng tuần, hàng tháng cho các em tôi vẫn không quên bám vào chủ điểm thi đua của trường

Việc nêu gương tốt, nhắc nhở những em chưa tiến bộ có tác dụng rõ nét Nếu được khen ngợi đúng nơi, đúng lúc thì các em càng tiến bộ hơn Bên cạnh những lời khen giáo viên cũng phải dùng những lời nhắc nhở thật nghiêm túc đối với những em chậm tiến Hàng ngày trong các tiết học giáo viên thường nêu gương những em tốt như: có ý thức học tập, hăng say phát biểu xây dựng bài, đến trường cũng gọn gàng, sạch sẽ, đi học sớm đôn đốc các bạn trong lớp vệ sinh sạch sẽ,…

Từ những tấm gương đó các em đã học tập lẫn nhau, các em hàng ngày có

ý thức hơn trong mọi hoạt động của lớp Ngoài những tấm gương trong lớp học giáo viên cần nêu gương tốt trong các bài tập đọc đạo đức cho các em học tập và noi theo Giáo viên cần chú trọng nhất vào những em học sinh chưa ngoan, nếu

em nào tiến bộ, ngoan thì sẽ khen ngợi, động viên kịp thời

3.2.6 Tiếp thu ý kiến đóng góp của học sinh:

Sau khi nhận lớp trước buổi họp phụ huynh học sinh đầu năm tôi đã cho các em làm một bài viết nhỏ với nội dung như sau:

Mục đích của tôi ở đây là muốn biết được các em có suy nghĩ, tình cảm hay băn khoăn gì mà chưa thể nói ra thì nhân cơ hội này các em có thể nói ra hết

mà không phải lo lắng điều gì về bạn bè xung quanh vì mọi thông tin các em ghi

sẽ được cô giữ kín Thông qua việc làm này tôi cho các em biết tôi mong muốn

ở các em điều gì và cũng để hiểu thêm được suy nghĩ của các em để từ đó tìm ra được biện pháp khắc phục cũng như giúp đỡ các em trong quá trình học tập cũng như rèn luyện

Ví dụ: một em ở đầu năm học đã ghi với nội dung như sau:

Sau khi đọc qua phiếu của em học sinh này tôi đã cảm thấy vui nhưng bên cạnh đó cũng rất buồn và lo lắng Tôi vui vì học sinh của mình đã hiểu và biết cố gắng hơn qua những lời dạy của cô và tôi buồn vì cảm nhận được sự áp lực của