Trên cơ sở những văn bản chỉ đạo ấy, các Sở Giáo dục trong cả nước đã ban hànhnhững văn bản chỉ đạo cụ thể về việc xây dựng kế hoạch: “Xây dựng trường họcthân thiện, học sinh tích cực ”.
Trang 1NỘI DUNG Trang
MỤC LỤC
PHẦN I: MỞ ĐẦU
PHẦN II: NỘI DUNG
3 Biện pháp xây dựng mối quan hệ thân thiện giữa giáo viên chủ
nhiệm và học sinh ở trường trung học cơ sở Bình Dươg
4
3.2 Giáo dục học sinh bằng phương pháp “ Kỉ luật tích cực” 9
3.3 Đổi mới tiết sinh hoạt lớp, tăng cường giáo dục đạo đức, giá trị sống
và kĩ năng sống cho học sinh.
10
3.4 Tạo sự gần gũi, thân thiện với học sinh trong từng tiết học 15
Trang 2PHẦN I: MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Chỉ thị số 40/2008/CT- BGD ĐT về việc phát động phong trào thi đua: “Xâydựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” cùng với Quyết định số 1299/QĐ
- TTG ngày 3 tháng 10 năm 2018 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt
Đề án: “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học giai đoạn 2018-2025” Trên
cơ sở những văn bản chỉ đạo ấy, các Sở Giáo dục trong cả nước đã ban hànhnhững văn bản chỉ đạo cụ thể về việc xây dựng kế hoạch: “Xây dựng trường họcthân thiện, học sinh tích cực ”
Việc xây dựng kế hoạch trường học thân thiện, học sinh tích cực đã trởthành mục tiêu, lý tưởng của tất cả các trường học, cấp học, lớp học trong cảnước Khi xây dựng được trường học thân thiện , học sinh tích cực, chúng ta sẽ
có được những sản phẩm con người đáp ứng được xu thế phát triển của thời đại
Trong sự nghiệp “Trồng người”, hình ảnh người thầy giáo, cô giáo mẫu mực
luôn là tấm gương sáng cho các em học sinh noi theo Do vậy, xuất phát từ vaitrò trách nhiệm và sự gắn kết với học sinh mà đòi hỏi mỗi giáo viên chủ nhiệmphải giàu lòng nhân ái, vị tha, kiên trì, nhiệt tình, biết tôn trọng nhân cách họcsinh và được các em tin yêu Điều đó vừa là trách nhiệm, vừa thể hiện được tình
cảm thân thiện trong mối quan hệ “Thầy - Trò”, tạo được ấn tượng tốt và xây
dựng nên hình ảnh đẹp đẽ, cao cả của người thầy giáo, cô giáo trong ký ức củahọc sinh
Tuy nhiên một thực tế hiện nay đang diễn ra đó là: Chất lượng công tác chủnhiệm ở nhiều lớp học, trường học chưa cao, bầu không khí lớp chủ nhiệm luôntrong trạng thái căng thẳng, áp lực Mối quan hệ giữa giáo viên chủ nhiệm vớihọc sinh còn có nhiều khoảng cách Trong các lớp chủ nhiệm còn tồn tại nhiềuvấn đề không kịp xử lý như: bạo lực học đường, không duy trì được nề nếp, tìnhtrạng bỏ học, bỏ giờ, có thái độ chưa tốt với các giáo viên giảng dạy bộ môn;niềm đam mê, hứng thú học tập giảm sút; tinh thần đoàn kết giữa các thành viên
Trang 3trong lớp học lỏng lẻo…
Bản thân tôi ra trường đã nhiều năm, thực hiện công tác chủ nhiệm nhiềukhóa học, khi đứng trước nhiều đối tượng học trò với nhận thức, tính cách, hoàncảnh sống khác nhau, tôi thật sự trăn trở: Làm như thế nào để xây dựng một môitrường học tập trong lớp học thực sự thân thiện, gần gũi, học sinh cảm thấy mỗingày đến trường là một ngày vui Chính vì vậy, trong những năm tham gia côngtác chủ nhiệm, tôi luôn khát khao và đặt ra mục tiêu: Xây dựng được mối quan
hệ thân thiện giữa giáo viên chủ nhiệm và học sinh Trong báo cáo chia sẻ ngàyhôm nay, tôi xin phép được đưa ra biện pháp nâng cao chất lượng công tác chủ
nhiệm lớp học:“ Xây dựng mối quan hệ thân thiện giữa giáo viên chủ nhiệm và
học sinh ở trường trung học cơ sở Bình Dương”
2 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
- Biện pháp “ Xây dựng mối quan hệ thân thiện giữa giáo viên chủ nhiệm và họcsinh ở trường trung học cơ sở Bình Dương”
- Phạm vi nghiên cứu: Học sinh trường Trung học cơ sở Bình Dương nói chung
và học sinh lớp 7B nói riêng
Trang 4PHẦN II: NỘI DUNG
1 Cơ sở lí luận
Giáo viên chủ nhiệm lớp luôn là người quan trọng dẫn dắt, quản lí, định hướngcho học sinh trong mọi việc Vì thế, thầy cô như người cha, người mẹ của các em Giáo viên chủ nhiệm là người đảm nhiệm vai trò trọng trách lớn trong giáo dụcđạo đức, ý thức học tập, rèn luyện kỉ luật, kĩ năng sống cho học sinh; Luôn làngười sát sao, quan tâm tới học sinh, từ lời ăn tiếng nói đến cách cư xử để rèn chocác em trở thành những người có kiến thức, tài năng, đáp ứng được yêu cầu đổimới của xã hội
- Về phía giáo viên:
Hiện nay, nhà trường còn có thầy, cô giáo vẫn duy trì cách giáo dục truyềnthống, nghiêm khắc với học sinh, khoảng cách giữa thầy và trò xa cách Một sốgiáo viên mới ra trường, kinh nghiệm và kĩ năng sư phạm còn hạn chế nên cách
xử lí tình huống sư phạm chưa phù hợp Việc sử dụng các hình thức như: quátmắng, đánh, bắt học sinh đứng xó… thậm chí là đuổi học sinh ra đứng ngoài cửalớp học vẫn còn tồn tại trong nhà trường Mặt khác, giáo viên chủ nhiệm bêncạnh việc giảng dạy còn gặp nhiều áp lực khi chủ nhiệm như: công tác thi đua
Trang 5của lớp, học sinh nghịch ngợm, bướng bỉnh… khiến đôi khi giáo viên khôngkiềm chế được cảm xúc, điều này vô tình đã làm ảnh hưởng đến mối quan hệthầy trò trở nên xa cách, khó gần gũi.
- Học sinh lớp chủ nhiệm:
+ Một số học sinh trong lớp còn có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn: 01 học sinh làcon của người nhiễm chất độc da cam , 02 học sinh gia đình hộ cận nghèo, 02học sinh bố mẹ ly hôn…
+ Ý thức học tập của một số học sinh chưa cao, động cơ học tập chưa rõ ràng,bản thân học sinh luôn thiếu tự tin, ngại giao tiếp, không biết thể hiện bản thân,học sinh ít nhận được sự chia sẻ, quan tâm từ bạn bè và thầy cô
+ Còn một bộ phận phụ huynh do mưu sinh nên chưa thực sự quan tâm đến việchọc tập cũng như giáo dục đạo đức của con em mình, còn phó thác cho nhàtrường, tư tưởng “trăm sự nhờ thầy cô”
+ Sự bùng nổ công nghệ thông tin, học sinh nghiện game, thích lên Facebook,Zalo, thích “sống ảo”… đã ảnh hưởng rất nhiều đến ý thức đạo đức cũng nhưkết quả học tập của học sinh
3 Biện pháp “ Xây dựng mối quan hệ thân thiện giữa giáo viên chủ nhiệm
và học sinh ở trường trung học cơ sở Bình Dương”
3.1 Xây dựng lớp học yêu thương
a Vai trò:
Tình yêu thương, sự quan tâm rất quan trọng đối với sự hình thành và pháttriển nhân cách của các em Tình yêu thương sẽ có sức mạnh cảm hóa các em từngười xấu thành người tốt, từ học sinh lười biếng, quậy phá thành đứa trẻ ngoanngoãn, vâng lời Yêu thương cũng giúp học sinh cởi mở, thân thiện với thầy cô.Các em sẵn sàng chia sẻ tâm tư, suy nghĩ, tình cảm, những nguyện vọng củamình Xây dựng được lớp học yêu thương, có nghĩa là giáo viên đã xây dựngđược lớp học hạnh phúc
b Cách thực hiện.
Bước 1: Tìm hiểu về đặc điểm tình hình học sinh lớp chủ nhiệm.
* Thông qua phiếu điều tra thông tin
Trang 6Ngay từ đầu năm học, giáo viên đã lên kế
hoạch công tác chủ nhiệm và tìm hiểu về tình
hình của học sinh và hoàn cảnh gia đình học
sinh lớp chủ nhiệm để nắm bắt được số lượng
học sinh, hoàn cảnh của các em, cá tính và
những điểm mạnh, điểm yếu của học sinh từ đó
có phương pháp giáo dục, quản lí học sinh hiệu
về kinh nghiệm, phương pháp giáo dục nào hiệu quả nhất đối với các em…để từ
đó giáo viên có hướng điều chỉnh phù hợp
* Thông qua các bạn học sinh cùng lớp
Để hiểu rõ về học sinh lớp chủ nhiệm thì việc thăm nắm tình hình thông qua
học sinh cùng lớp sẽ rất sát Giáo viên sẽ hiểu sâu sát hơn về từng đối tượng họcsinh Từ đó đề ra những biện pháp phù hợp nhất trong giáo dục các em
* Những điều em muốn nói:
Học sinh sẽ viết ra giấy những điều họcsinh muốn nói với gia đình, thầy cô, bạn
bè Nói những điều còn chất chứa, khúcmắc ở trong lòng mà các em khó nói ratrực tiếp Giáo viên sẽ thăm nắm tâm tư,tình cảm,…của học sinh để có hướnggiúp đỡ, giáo dục học sinh tốt hơn
Trang 7Sau khi nắm vững về tình hình từng học sinh, giáo viên sẽ phân nhóm đối tượng
Nhóm 1 : Những học sinh nghèo hiếu học
Nhóm 2 : Những học sinh học khá, giỏi nhưng ý thức chưa thật tốt
Nhóm 3 : Những học sinh chưa ngoan
Nhóm 4 : Những học sinh hay chơi với bạn xấu, bị bạn bè lôi kéo
Nhóm 5 : Những học sinh hạn chế về năng lực
Nhóm 6 : Những học sinh có năng khiếu bộ môn
Việc tìm hiểu này đã giúp giáo viên chủ nhiệm kết hợp tốt với gia đình, giáoviên bộ môn trong công tác giáo dục học sinh
Bước 2 Giáo viên cần biết lắng nghe, biết thấu hiểu; chia sẻ và đồng cảm với học sinh, từ đó tạo nên lớp học yêu thương.
* Giáo viên cần biết lắng nghe, biết thấu hiểu.
- Lắng nghe học sinh nói để tìm hiểu nguyên nhân sâu sa của vấn đề Để việclắng nghe thực sự có hiệu quả, giáo viên có thể chia sẻ với học sinh: Nếu các em
có thể chia sẻ trực tiếp với giáo viên, hãy chia sẻ Nếu không, hãy về nhắn tin
Trang 8cho cô giáo những điều mà em trăn trở nhất, những mong muốn của các em.
- Lắng nghe phản hồi từ các giáo viên tham gia giảng dạy các bộ môn ở lớp học
- Lắng nghe từ những học sinh khác trong lớp học
- Lắng nghe chính bản thân học sinh
* Giáo viên biết cách chia sẻ, đồng cảm với học sinh.
Để chia sẻ và đồng cảm với học trò, người giáo viên chủ nhiệm cần đặt bảnthân vào chính bản thân, suy nghĩ của học trò Hãy cố gắng hiểu tại sao học sinhlại trải qua những cảm xúc, hành động như vậy Vậy đồng cảm với học trò bằngcách nào và đồng cảm như thế nào?
- Xóa bỏ hàng rào ngăn cách với học trò bằng tấm lòng ấm áp, sự gợi mở khíchlệ
- Hãy trở thành một tấm gương tốt trong lòng học trò
- Hãy truyền đạt sự đồng cảm với học trò bằng cách nói với học trò về nhữngsuy nghĩ của mình về việc làm của học trò với cái nhìn cùng lứa tuổi
- Kể những câu chuyện của bản thân đã từng trải qua, đã từng làm (giống nhưhọc trò) để từ đó đưa ra cách nhìn khi cùng lứa tuổi và cách nhìn của một ngườitừng trải
Ví dụ: Năm học 2021- 2022, tôi chủ nhiệm lớp 6B có em Nguyễn Ngọc Anh
đến lớp không ghi bài, ý thức học tập kém, còn hay gây sự, nói chuyện rất nhiều,cộc cằn với bạn bè và thái độ với giáo viên Thấy vậy, tôi thường xuyên tròchuyện với em vào những giờ ra chơi , dần dần tôi tìm hiểu được do bố mẹ em lihôn, em ở với bố, bố lại đi lái xe Taxi suốt ngày, không quan tâm đến việc họctập của con cái, dẫn đến em chán nản, lười học Thậm chí, qua trao đổi với mẹ
kế của em, tôi còn được biết, vì ở nhà em nói quá nhiều, nên có thời gian, giađình cách li em hẳn trên tầng 2 không cho xuống dưới, cứ đi học về là lên tầng.Nắm bắt được điều đó, tôi gần gũi hỏi han sách vở, chuyện học hành Tôikhuyên bảo, động viên em cố gắng học tập, rèn luyện tốt Nghe tôi, em chămhọc, ngoan ngoãn, tiến bộ rõ rệt, từ học sinh có lực học yếu thì đến cuối nămtiến bộ vượt trội được các thầy cô khen
* Giáo viên cần tạo sự yêu thương với học sinh.
Trang 9- Giáo viên chủ nhiệm cần quan tâm, bày tỏ tình yêu thương với học trò Sát saovới việc học của các em, quan tâm và sẻ chia những vui buồn trong cuộc sốngcủa các em Hãy nói lời cảm ơn, hãy sử dụng ánh mắt trìu mến đầy yêu thươngcho học trò khi các em biết nghe lời, hãy động viên khích lệ đúng lúc Giáo viênchủ nhiệm hướng dẫn học sinh lan tỏa niềm vui, sự hạnh phúc đến tất cả nhữngngười bạn của mình.
c Hiệu quả.
- Sau khi giáo viên tìm hiểu được đặc điểm tình hình học sinh, quan tâm chia sẻvới các em Sau một thời gian, học sinh đã gần gũi với giáo viên, đã chia sẻ vớigiáo viên chủ nhiệm những khó khăn vướng mắc trong cuộc sống cũng nhưtrong học tập Từ đó, tình cảm cô – trò gần gũi , thân thiết hơn, lớp học tràn đầyyêu thương
3.2 Giáo dục học sinh bằng phương pháp “Kỉ luật tích cực”.
a.Vai trò.
Giáo dục kỷ luật tích cực là giáo dục dựa trên nguyên tắc vì lợi ích tốt nhất củahọc sinh, không làm tổn thương đến thể xác và tinh thần của học sinh; tạo điềukiện tốt nhất để học sinh tự giác sửa chữa khuyết điểm, tự giác rèn luyện Kỉ luậttích cực giúp học sinh tự nhận thức được đúng sai để điều chỉnh hành vi củamình theo hướng tích cực, tự kiểm soát hành vi, thái độ trên cơ sở các quy định
đã được xây dựng Sử dụng kỉ luật tích cực sẽ xóa đi khoảng cách giữa thầy côvới học sinh vì không còn sự trách mắng, các hình phạt nặng nề nữa Qua đó,các em hình thành kĩ năng ứng xử, giao tiếp đúng mực với thầy cô
b Biện pháp thực hiện:
- Kỉ luật đối với học sinh vi phạm:
+ Khi thấy học sinh mắc lỗi, giáo viên không
được mắng, áp đặt hoặc quy chụp lỗi, hình phạt
cho các em Làm như thế học sinh sẽ không bị
tổn thương
+ Thầy cô giúp học sinh tự nhận lỗi mình gây ra
và tự nhận hình thức kỉ luật phù hợp như: nói
Trang 10lời xin lỗi nếu trêu bạn, tự hứa với thầy cô không tái phạm nữa, quét lớp, vệsinh bồn hoa để làm đẹp cho cảnh quan trường học…
+ Trong quá trình học sinh thực hiện hình thức kỉ luật, giáo viên theo dõi, chỉbảo để học sinh làm, thấy các em làm tốt kịp thời khen ngợi, tuyên dương
- Khen thưởng đối với học sinh tiến bộ, tích cực.
Khen thưởng là việc làm cần thiết đối với học sinh, giúp các em có sự cố gắngphấn đấu trong học tập và rèn luyện đạo đức Tuyên dương, khen thưởng cũng là
động lực để học sinh tích cực, cởi mở hơn với thầy cô
+ Giáo viên và học sinh xây dựng bảng điểm thi đua trong tuần, trong tháng + Giáo viên cử cán sự lớp theo dõi, chấm
điểm thi đua của từng bạn trong tổ
+ Giờ sinh hoạt, cán sự lớp báo cáo với
giáo viên chủ nhiệm về việc làm tốt và
chưa tốt, kết quả thi đua của các bạn trong
tuần
+ Căn cứ vào kết quả thi đua của học sinh,
giáo viên tuyên dương khen thưởng những
học sinh có thành tích tốt Giáo viên cần
chú ý đến học sinh chậm tiến, khi thấy các
em làm được việc tốt dù nhỏ, có sự tiến bộ
thì cần phải tuyên dương, khen ngợi ngay
trước lớp, trong giờ chào cờ, viết thư khen
hoặc nhắn tin gọi điện cho gia đình tuyên
dương học sinh đó
c Hiệu quả: Kỉ luật tích cực sẽ nâng cao chất lượng giáo dục học sinh Học
sinh thấy được thầy cô coi trọng, thấy được giá trị của bản thân, từ đó sẽ tôntrọng và quý mến thầy cô Đồng thời, tuyên dương, khen thưởng luôn mang lạikết quả tốt với học sinh, nâng cao thành tích trong học tập và rèn luyện đạo đức
Ví dụ: Từ đầu năm đến nay, tuần nào tôi cũng cho các tổ thi đua với nhau,
chấm điểm và chọn ra tổ xuất sắc nhất, học sinh xuất sắc nhất và khen ngợi vào
Trang 11cuối tháng thì tặng quà Việc làm này, tôi thấy học sinh sôi nổi, tích cực, các emthân thiện, gần gũi với giáo viên, có bất cứ điều gì cần hỏi, cần trao đổi và mongmuốn giáo viên hướng dẫn thì các em đều chia sẻ Với biện pháp này, tôi thấykhông khí lớp học hào hứng hơn, học sinh tích cực, cởi mở với giáo viên hơn.
3.3 Đổi mới tiết sinh hoạt lớp, tăng cường giáo dục đạo đức, giá trị sống và
kĩ năng sống cho học sinh.
Mỗi tuần, giáo viên sẽ tổ chức giờ sinh hoạt lớp chủ nhiệm theo quy định, cócác hoạt động sau:
* Hoạt động 1: Hoạt động khởi động.
- Lớp trưởng sẽ điều khiển hoạt động này: cho các bạn hát, kể chuyện, ngâm thơtheo chủ đề của tuần, của tháng hoặc tổ chức cho các bạn chơi trò chơi
- Cho HS nêu suy nghĩ sau hoạt động khởi động và rút ra bài học từ việc hát, kểchuyện, chơi trò chơi
* Hoạt động 2 : Tiến trình buổi sinh hoạt lớp.
- Nhận xét kết quả trong tuần.
Trang 12+ Lớp trưởng tập hợp sổ theo dõi của các thành viên trong ban cán sự lớp, tổnghợp kết quả thi đua của từng cá nhân, từng tổ.
+ Cán sự lớp lên báo cáo kết quả trong
tuần của lĩnh vực mình phụ trách và báo
cáo xếp loại thi đua
- Giáo viên:
+ Giáo viên nhận xét, tuyên dương hoặc
khen thưởng học sinh có tiến bộ, có
thành tích cao trong tuần
+ Giáo viên nhắc nhở những học sinh vi
phạm nội quy trong tuần và động viên
các em cần cố gắng hơn trong tuần tới
Lớp trưởng nhận xét kết quả trong tuần
- Phương hướng, kế hoạch tuần sau
+ Giáo viên nhắc nhở, khuyến khích học sinh phấn đấu trong tuần tới
+ Giáo viên phổ biến kế hoạch tuần tới để học sinh thực hiện
Hoạt động 3: Tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho học sinh theo chủ đề của tiết Sinh hoạt
a Vai trò:
Tổ chức các hoạt động cho học sinh trải nghiệm để các em có nhiều thời giangần gũi với các bạn, thầy cô, từ đó giáo dục đạo đức, kĩ năng sống cho các em…tạo tình cảm thân mật giữa thầy cô với học sinh
b Cách tiến hành.
Một là: Tổ chức văn nghệ
- Giáo viên và học sinh chuẩn bị bài hát, bản nhạc về chủ đề thầy cô, máitrường, bạn bè, tình cảm gia đình, quê hương đất nước Vào giờ sinh hoạt, cácbuổi ngoại khóa giáo viên cùng học sinh hát tập thể, hát đơn ca Sau khi hátxong, giáo viên cho học sinh chia sẻ cảm xúc của mình về bài hát đó để tạo sựgần gũi giữa cô và trò Giáo viên chủ nhiệm khen ngợi, tuyên dương học sinh
Ví dụ: Tháng 11 với truyền thống “Tôn sư trọng đạo”, khi tiến hành tiết sinh
