Tóm tắt Luận văn thạc sĩ Quản lý công: Chính sách phát triển nguồn nhân lực của thủ đô Viêng Chăn, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào

Lý do chọn đề tài Nhân lực của mỗi quốc gia hay một địa phương là tổng hợp những tiềm năng lao động có trong một thời điểm xác định, bao gồm các nhóm yếu tố biểu thị về thể chất, trí tu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

…………/………… ……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

SISOUPHANH KHOUNPASITH

CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CỦA THỦ ĐÔ VIÊNG CHĂN, NƯỚC

CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO

Chuyên ngành: Quản lý công

Mã số: 60.34.04.03

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

HÀ NỘI – 2017

Công trình được hoàn thành tại:

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học: TS Phạm Đức Chính

Phản biện 1:………

Phản biện 2:………

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia

Địa điểm: Phòng họp … , Nhà - Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia

Số:77 - Đường Nguyễn Chí Thanh - Quận Đống Đa- TP Hà Nội Thời gian: vào hồi …… giờ …… tháng …… năm 2017

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên trang

Web Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia

1

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Nhân lực của mỗi quốc gia hay một địa phương là tổng hợp những tiềm năng lao động có trong một thời điểm xác định, bao gồm các nhóm yếu tố biểu thị về thể chất, trí tuệ, năng lực, tính năng động xã hội và khả năng phát triển việc làm của bộ phận dân số trong độ tuổi quy định đang có việc làm và chưa có việc làm nhưng có khả năng làm việc Nâng cao chất lượng dân số và phát triển nguồn nhân lực là một trong những trọng điểm của chiến lược phát triển, là chính sách xã hội

cơ bản, là hướng ưu tiên hàng đầu trong toàn bộ chính sách kinh tế - xã hội của Đảng, Nhà nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào nói chung và của thủ đô Viêng Chăn nói riêng khi chuyển sang giai đoạn phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong bối cảnh hội nhập, toàn cầu hóa về kinh tế Đảng Nhân dân Cách mạng Lào khẳng định: Con người là vốn quý nhất, chăm lo hạnh phúc con người là mục tiêu phấn đấu cao nhất của chế độ xã hội chủ nghĩa, coi việc nâng cao dân trí, bồi dưỡng và phát huy nguồn lực to lớn của con người là nhân tố quyết định thắng lợi công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá

Thủ đô Viêng Chăn là trung tâm văn hóa, kinh tế, chính trị, giáo dục, quốc phòng của nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào, nằm ở trung tâm của vùng Trung Lào, Viêng Chăn không những là đầu mối giao thông quan trọng mà còn có vị trí quan trọng về kinh tế đối nội và kinh tế đối ngoại Để khai thác có hiệu quả các lợi thế và nguồn lực sẵn

có cũng như tận dụng được các cơ hội và điều kiện thuận lợi của thủ đô Viêng Chăn trong hoàn cảnh mới đòi hỏi chính quyền Thủ đô phải có

hệ thống cơ chế chính sách hoàn thiện và phù hợp Chiến lược phát triển nguồn nhân lực là những nhiệm vụ trọng tâm để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô giai đoạn 2016-2020 Đồng thời phát triển nguồn nhân lực còn vì lợi ích thiết thân của chính bản thân mỗi người lao động trong việc nâng cao trình độ, kỹ năng tay nghề, năng lực xã hội và sự nghiệp phát triển con người của mỗi cá nhân và cộng đồng

Với mong muốn được tìm hiểu và lý giải thực trạng chính sách phát triển nguồn nhân lực thủ đô Viêng Chăn, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào như thế nào và phải làm sao để chính sách phát triển

nguồn nhân lực tại địa phương được đưa vào cuộc sống, đề tài: “Chính

sách phát triển nguồn nhân lực của thủ đô Viêng Chăn, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào” được tác giả chọn làm đề tài luận văn Thạc

sĩ chuyên ngành Quản lý công nhằm góp phần nhỏ vào nhiệm vụ của thủ đô Viêng Chăn cũng như của cả nước

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Vấn đề về nhân lực, phát triển nguồn nhân lực, chính sách phát triển nguồn nhân lực được rất nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu:

- TS Nguyễn Tuyết Mai (2000): Chiến lược phát triển nguồn

nhân lực của Việt Nam, Đề tài khoa học cấp nhà nước, Bộ Kế hoạch và

Đầu tư

- TS Nguyễn Hữu Dũng (2003), Sử dụng hiệu quả nguồn lực con

người ở Việt Nam, Nxb Lao động – Xã hội, Hà Nội Cuốn sách đã trình

bày hệ thống một số vấn đề lý luận và thực tiễn có liên quan đến phát triển, phân bổ và sử dụng nguồn lực con người trong phát triển nền kinh

tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam; đánh giá thực trạng 15 năm đổi mới lĩnh vực nguồn nhân lực; giới thiệu kinh nghiệm của Mỹ, Nhật Bản và Trung Quốc về vấn đề này; từ đó đề xuất các giải pháp nhằm phát triển, phân bổ hợp lý và sử dụng hiệu quả nguồn lực con người trong quá trình phát triển kinh tế ở Việt Nam tới năm 2010

- Tác giả Phạm Minh Hạc (2003), Đi vào thế kỷ XXI phát triển

nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Hội

thảo về phát triển nguồn nhân lực KX-05-11 tại Thành phố Hồ Chí Minh ngày 22/3/2003, cho rằng, phát triển nguồn nhân lực được hiểu theo nghĩa rộng là cả lực lượng lao động, tiềm năng lao động, đội ngũ lao động, đào tạo lại, đào tạo mới và quản lý nguồn nhân lực Do vậy, phát triển nguồn nhân lực đòi hỏi phải có hệ thống chính sách sử dụng nguồn nhân lực phù hợp bao gồm: chính sách tuyển dụng; chính sách phân công lao động, phân bổ nguồn nhân lực; chính sách tiền lương, khen thưởng

- Tác giả Phạm Thành Nghị, Vũ Hoàng Ngân (chủ biên) (2004),

Quản lý nguồn nhân lực ở Việt Nam một số vấn đề lý luận và thực tiễn,

Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội Cuốn sách là tập hợp các bài nghiên cứu, bài viết, bài tham luận tại Hội thảo của Đề tài KX.05.11 thuộc Chương trình khoa học – công nghệ cấp Nhà nước KX.05 (giai đoạn 2001 –

3

2005), với các vấn đề lý luận, kinh nghiệm và những khuyến nghị chính yếu trong quản lý nguồn nhân lực Việt Nam Công trình có ý nghĩa quan trọng để Nhà nước quản lý hiệu quả nguồn nhân lực Việt Nam, góp phần đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và thực hiện công cuộc đổi mới đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa

- TS Đoàn Văn Khái (2005), nguồn lực con người trong quá trình

công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam, Nxb Lý luận chính trị, Hà

Nội Tác giả đã làm rõ một số vấn đề chung về công nghiệp hóa, hiện đại hóa như: khái lược quá trình công nghiệp hóa trên thế giới; nội dung, bản chất, tính tất yếu và đặc điểm của công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam hiện nay; đồng thời làm rõ vai trò của nguồn lực con người ở Việt Nam hiện nay và những vấn đề đặt ra trước yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa Trên cơ sở đó, tác giả đã đưa ra những phương hướng, quan điểm chỉ đạo và những giải pháp cơ bản: nhóm giải pháp về phát triển nguồn lực con người; nhóm giải pháp xây dựng môi trường xã hội thuận lợi nhằm khai thác và phát triển hiệu quả nguồn lực con người đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam

- Tác giả Trần Văn Tùng (2005), Đào tạo, bồi dưỡng và sử

dụng nguồn nhân lực tài năng, Nxb Thế giới, Hà Nội, cho rằng, quốc

gia, dân tộc nào không quý trọng tài năng, không biết sử dụng nguồn vốn quý giá đó, tất yếu phải rơi vào cảnh nghèo nàn, tụt hậu Do vậy phải có cách nhìn mới, chính sách mới và tập trung cao độ cho việc đào tạo đội ngũ nhân lực, sử dụng hiệu quả đội ngũ đó vì mục tiêu phát triển đất nước

- Tác giả Nguyễn Văn Thành, đề tài khoa học cấp Bộ (2006),

Nguồn nhân lực chất lượng cao, hiện trạng phát triển, sử dụng và các giải pháp tăng cường, Viện Chiến lược phát triển, Hà Nội, cho rằng,

nguồn nhân lực chất lượng cao là một khái niệm rộng Nguồn nhân lực chất lượng cao (hay thấp) phải được đánh giá thông qua những yếu tố tạo thành chất lượng nguồn nhân lực (thể lực, trí lực và kỹ năng) trong mối quan hệ tương quan so sánh với những chuẩn mực nhất định

- GS.TS Nguyễn Văn Khánh, TS Hoàng Thu Hương (2010), Đào

tạo nguồn nhân lực chất lượng cao ở Việt Nam hiện nay: thực trạng và triển vọng, Tạp chí nghiên cứu con người số 1/2010 Các tác giả đã đưa

ra quan niệm về nguồn nhân lực chất lượng cao, thực trạng nguồn nhân lực chất lượng cao ở Việt Nam hiên nay Trên cơ sở đó, các tác giả đã chỉ ra triển vọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và một số khuyến nghị để phát triển nguồn lực này phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa của đất nước

- Tác giả Lê Văn Phục (2010), Kinh nghiệm phát triển nguồn

nhân lực chất lượng cao ở một số nước trên thế giới, Tạp chí Lý luận

chính trị, số 6/2010 Bài viết đã nêu lên kinh nghiệm về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao ở các nước Tây Âu, Mỹ, các nước Đông Nam Á, Đông Á, từ đó rút ra bài học cho Việt Nam trong việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao hiện nay

- TS Văn Tất Thu (2011), Nhân tài và những vấn đề cơ bản trong

sử dụng, trọng dụng nhân tài, Tạp chí Tổ chức nhà nước số 1/2011

Trên giác độ tiếp cận nhân tài là bộ phận tinh túy nhất trong nguồn nhân lực chất lượng cao, tác giả đã đưa ra khái niệm và những đặc điểm của nhân tài, vị trí, vai trò của nhân tài Từ đó, tác giả đã đưa ra những vấn

đề cơ bản trong sử dụng nhân tài; phát hiện nhân tài; trọng dụng; tôn vinh nhân tài và kinh nghiệm về phát triển, đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng nhân tài của ông cha trong lịch sử

- Tác giả Lê Thị Hồng Điệp (2008): Phát triển nguồn nhân lực

ở Việt Nam theo hướng kinh tế tri thức, Luận văn thạc sỹ kinh tế, Đại

học Quốc gia Hà Nội

- Tác giả Đinh Văn Bính: Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam, Luận văn thạc

sỹ kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội

- Tác giả Lê Thị Ngân (2005): Nâng cao chất lượng nguồn

nhân lực tiếp cận kinh tế tri thức ở Việt Nam, Luận án tiến sỹ kinh tế,

Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội

- Tác giả Cao Quang Xứng (2008): Tác động kinh tế tri thức đến

quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nền kinh tế quốc dân Việt Nam,

Luận án tiến sỹ kinh tế, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội

Ở nhóm những công trình nghiên cứu này các tác giả đã nghiên cứu khái quát lý luận về nguồn nhân lực, phát triển nguồn nhân lực, các yếu tố cấu thành và vai trò của nó đối với sự phát triển kinh tế - xã hội,

5

trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam Đa số công trình nghiên cứu có hướng tập trung xem xét vấn đề phát triển nguồn nhân lực tầm vĩ mô hoặc gắn phát triển nguồn nhân lực với giải quyết công ăn việc làm phục vụ chiến lược phát triển kinh tế

Các công trình trên chủ yếu nghiên cứu về nguồn lực lao động

và đã đề cập đến các chính sách phát triển nguồn nhân lực Tuy nhiên, hầu như chưa có công trình riêng đi sâu nghiên cứu phân tích các chính sách phát triển nguồn lực cụ thể trên từng địa phương để đưa ra các giải pháp hoàn thiện chính sách phù hợp cho từng địa phương trên cả nước Ngoài ra còn nhiều bài viết, công trình nghiên cứu của các tác giả khác về vấn đề nguồn nhân lực, phát triển nguồn nhân lực trong thời gian qua Tuy nhiên chưa có công trình nào nghiên cứu một cách cụ thể

“chính sách phát triển nguồn nhân lực của thủ đô Viêng Chăn” Vì vậy,

đề tài “Chính sách phát triển nguồn nhân lực của thủ đô Viêng

Chăn, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào” sẽ là công trình

nghiên cứu nghiên cứu có tính độc lập

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

- Mục tiêu: vận dụng cơ sở lý luận cơ bản về phát triển nguồn

nhân lực, các số liệu và tài liệu thực tế về thực trạng nguồn nhân lực và các chính sách phát triển nguồn nhân lực của thủ đô Viêng Chăn giai đoạn 2011 - 2015 Từ đó xác định phương hướng và đề xuất một số chính sách phát triển nguồn nhân lực của thủ đô Viêng Chăn đến năm

2020

- Nhiệm vụ nghiên cứu:

Hệ thống hóa các cơ sở lý luận về phát triển nguồn nhân lực và các nhóm chính sách phát triển nguồn nhân lực

Đánh giá khái quát thực trạng nguồn nhân lực và các chính sách phát triển nguồn nhân lực của thủ đô Viêng Chăn giai đoạn 2011 -

2015

Xác định phương hướng và đề xuất một số chính sách phát triển nguồn nhân lực thủ đô Viêng Chăn đến năm 2020

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu của đề tài là nghiên cứu nguồn nhân lực

và các chính sách phát triển nguồn nhân lực

- Phạm vi nghiên cứu:

+ Về không gian: được giới hạn trong thủ đô Viêng Chăn

+ Về thời gian: giai đoạn 2011 - 2015, và định hướng đến năm

2020

5 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng các phương pháp chủ yếu như phương pháp thu thập và xử lý số liệu, phương pháp so sánh, phương pháp phân tích hệ thống, phương pháp thống kê, phương pháp chuyên gia

Dựa vào số liệu, tài liệu của Sở Giáo dục và Đào tạo Viêng Chăn, Cục Thống kê và số liệu của các Phòng, Ban liên quan của Ủy ban Nhân dân thủ đô Viêng Chăn, đề tài tổng hợp, xử lý phân tích để đánh giá chính sách phát triển nguồn nhân lực nhằm đảm bảo tính khách quan và thực tiễn cho các nhận xét, đánh giá Ngoài ra, đề tài cũng kế thừa các kết quả nghiên cứu của các Bộ, ngành và các công trình đã công bố liên quan đến đề tài

6 Các đóng góp của đề tài

- Hệ thống hóa các vấn đề lý luận về phát triển nguồn nhân lực và các chính sách phát triển nguồn nhân lực

- Phân tích khái quát thực trạng phát triển nguồn nhân lực và các chính sách phát triển nguồn nhân lực, từ đó có những đánh giá tổng quát nhất về những vấn đề cần nghiên cứu giải quyết, những yêu cầu phải hoàn thiện chính sách phát triển nguồn nhân lực của thủ đô Viêng Chăn giai đoạn 2011-2015

- Đề xuất các quan điểm, mục tiêu và giải pháp phát triển nguồn nhân lực của thủ đô Viêng Chăn đến năm 2020

7 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục các tài liệu tham khảo, nội dung của đề tài được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Lý luận chung về chính sách phát triển nguồn nhân lực Chương 2: Thực trạng chính sách phát triển nguồn nhân lực của thủ đô Viêng Chăn

Chương 3: Quan điểm, mục tiêu và các giải pháp hoàn thiện chính sách phát triển nguồn nhân lực thủ đô Viêng Chăn

CHƯƠNG 1

LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN

7

NGUỒN NHÂN LỰC 1.1 Nguồn nhân lực và phát triển nguồn nhân lực

1.1.1 Một số khái niệm

1.1.1.1 Nguồn nhân lực

Tác giả luận văn cho rằng: Nguồn nhân lực là tổng thể số lượng

và chất lượng con người với tổng hoà các tiêu chí về trí lực, thể lực và những phẩm chất đạo đức - tinh thần tạo nên năng lực mà bản thân con người và xã hội đã, đang và sẽ huy động vào quá trình lao động sáng tạo

vì sự phát triển và tiến bộ xã hội

1.1.1.2 Phát triển nguồn nhân lực

Phát triển nguồn nhân lực xã hội là tổng thể các cơ chế chính sách

và biện pháp hoàn thiện, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực xã hội (trí tuệ, thể chất, phẩm chất tâm lý – xã hội) và điều chỉnh hợp lý về cơ cấu nguồn nhân lực nhằm đáp ứng yêu cầu, đòi hỏi về nguồn nhân lực cho

sự phát triển kinh tế xã hội trong từng giai đoạn cụ thể

1.1.2 Vai trò của phát triển nguồn nhân lực

Thứ nhất, nguồn nhân lực là nguồn lực chính quyết định quá trình

tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội

Thứ hai, nguồn nhân lực là một trong những yếu tố quyết định sự

thành công của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Thứ ba, nguồn nhân lực chất lượng cao là điều kiện để rút ngắn

khoảng cách tụt hậu, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và đẩy nhanh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước nhằm phát triển bền vững

Thứ tư, nguồn nhân lực là điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế

1.2 Chính sách phát triển nguồn nhân lực

1.2.1 Khái niệm chính sách phát triển nguồn nhân lực

Chính sách phát triển nguồn nhân lực chính là sự thể chế hóa các đường lối chủ trương, nhiệm vụ của đảng vào các văn bản pháp quy nhằm chăm lo, giáo dục công dân trở thành nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng với thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng và bảo vệ tổ quốc, hội nhập quốc tế

1.2.2 Nội dung chính sách phát triển nguồn nhân lực

- Nhóm chính sách bảo vệ và tăng cường thể lực nguồn nhân lực

- Nhóm chính sách phát triển trí lực và kỹ năng của nguồn nhân lực

bao gồm: chính sách phát triển giáo dục và chính sách đào tạo nhân lực

(phát triển kỹ năng)

- Nhóm chính sách thu hút và sử dụng lao động: Chính sách về

việc làm; Chính sách điều tiết quan hệ và điều kiện lao động; Chính sách về thị trường lao động

1.2.3 Tiêu chí đánh giá chất lượng chính sách phát triển nguồn nhân lực

+ Chỉ tiêu biểu hiện trạng thái sức khỏe của nguồn nhân lực + Chỉ tiêu biểu hiện trình độ văn hoá của nguồn nhân lực

+ Chỉ tiêu biểu hiện trình độ chuyên môn kỹ thuật của nguồn nhân lực

1.2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng chính sách phát triển nguồn nhân lực

Một là, yếu tố kinh tế - xã hội

Hai là, giáo dục và đào tạo

Ba là, khoa học và công nghệ

Bốn là, truyền thống lịch sử và giá trị văn hóa

Năm là, toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế

1.3 Chính sách phát triển nguồn nhân lực tại một số quốc gia trong khu vực ASEAN và bài học kinh nghiệm cho Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào nói chung, thủ đô Viêng Chăn nói riêng

1.3.1 Chính sách phát triển nguồn nhân lực tại một số quốc gia trong khu vực ASEAN

1.3.1.1 Kinh nghiệm của Singapore

Chính phủ Singapore có nhiều chính sách linh hoạt để trọng dụng người tài làm việc trong khu vực công, thể hiện ở 4 nguyên tắc được

quán triệt trong chính sách lương thưởng: Một là, có hệ thống lương linh hoạt, phù hợp với điều kiện kinh tế; Hai là, cố gắng theo kịp biến động của thị trường nhằm giữ chân cán bộ giỏi; Ba là,có khoản thưởng

và mức tăng lương theo thành tích; Bốn là, phương thức trả lương cụ

thể, rõ ràng Bên cạnh đó, để thu hút nhân tài, Singapore thành lập 4 trung tâm với nhiều bước hỗ trợ nguồn nhân lực nước ngoài định cư, đó là: 1) Trung tâm tìm người tài; 2) Trung tâm giúp sinh viên có kỹ năng làm việc và tích lũy kinh nghiệm; 3) Trung tâm gắn kết với doanh nghiệp và giáo dục; 4) Trung tâm hỗ trợ phát triển tài năng