Tóm tắt Luận văn thạc sĩ Quản lý công: Quản lý nhà nước về phát triển nguồn nhân lực khoa học công nghệ năng lượng nguyên tử tại Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam

Trong lĩnh vực Công Nghệ Thông Tin nói riêng, yêu cầu quan trọng nhất của người học đó chính là thực hành. Có thực hành thì người học mới có thể tự mình lĩnh hội và hiểu biết sâu sắc với lý thuyết. Với ngành mạng máy tính, nhu cầu thực hành được đặt lên hàng đầu. Tuy nhiên, trong điều kiện còn thiếu thốn về trang bị như hiện nay, người học đặc biệt là sinh viên ít có điều kiện thực hành. Đặc biệt là với các thiết bị đắt tiền như Router, Switch chuyên dụng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

…………/…………

BỘ NỘI VỤ

……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

LÊ THỊ PHÚ VÂN

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC KHOA HỌC CÔNG NGHỆ TRONG LĨNH VỰC NĂNG LƯỢNG NGUYÊN TỬ TẠI VIỆN NĂNG LƯỢNG NGUYÊN TỬ VIỆT NAM

Chuyên ngành: Quản lý công

Mã số: 60 34 04 03

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

Đắk Lắk, Tháng 6/2017

Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học: TS Trịnh Đức Hƣng

Phản biện 1: TS Nguyễn Đăng Quế

Phản biện 2: TS Phạm Thế Trịnh

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia (Phân viện khu vực Tây Nguyên)

Địa điểm: Phòng số 3, Phân viện Khu vực Tây Nguyên, Học viện Hành chính Quốc gia - Số 51 Phạm Văn Đồng - TP Buôn Ma Thuột - Tỉnh Đắk Lắk

Thời gian: vào hồi 13 giờ 30, ngày 29 tháng 5 năm 2017

Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên trang Web Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc

gia

1

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài luận văn

Con người là nguồn lực cơ bản và quan trọng nhất quyết định

sự tồn tại, phát triển cũng như vị thế của quốc gia, một đơn vị, một tổ chức Trong những năm qua, chủ trương phát triển đội ngũ nhân lực khoa học và công nghệ (KHCN) nói chung, nhân lực KHCN trong lĩnh vực Năng lượng nguyên tử (NLNT) nói riêng đã được đề cập tại nhiều văn kiện quan trọng của Đảng và Nhà nước

Nghiên cứu tìm hiểu các giải pháp phát triển nguồn nhân lực KHCN trong lĩnh vực NLNT để thực hiện thành công các mục tiêu trên là một việc làm cấp thiết Trong đó, một trong những giải pháp

cụ thể phát triển NNL là áp dụng một mô hình đào tạo có hệ thống mang lại lợi ích to lớn đối với xã hội, tổ chức, đơn vị cũng như lợi ích đến từng cá nhân

Tác giả đang công tác tại Viện Nghiên cứu hạt nhân (NCHN) chịu sự quản lý của Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam (NLNT VN) Đây là một trong những cơ quan đầu đàn về KHCN; đặc biệt là ứng dụng NLNT vào sự phát triển kinh tế - xã hội Với đặc thù là cơ quan nghiên cứu khoa học, việc phát triển nguồn nhân lực KHCN

luôn là ưu tiên hàng đầu của Viện Vì vậy, tác giả chọn đề tài “Quản

lý nhà nước về phát triển nguồn nhân lực khoa học công nghệ năng lượng nguyên tử tại Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam” làm cơ

sở nghiên cứu của luận văn

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

- Tình hình trên thế giới

Phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực NLNT cũng được khuyến cáo từ Cơ quan Năng lượng nguyên tử Quốc tế (IAEA), tổ chức này nhận định rằng việc nâng cao trình độ cán bộ chuyên môn

2

trong lĩnh vực NLNT phải đi đôi với việc nâng cao mô hình đào tạo,

gắn đào tạo với thực tế trong từng vị trí công việc cụ thể

- Tình hình trong nước

Hoạt động QLNN trong lĩnh vực NLNT gần đây mới trở thành một vấn đề thời sự, mang tính cấp bách từ khi Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư Dự án ĐHN Ninh Thuận Một số cơ quan chuyên

về QLNN trong lĩnh vực NLNT mới được thành lập một vài năm trở lại đây Phần lớn cán bộ được tuyển dụng vào làm việc trong các cơ quan QLNN là cán bộ trẻ, ngành nghề đào tạo chưa thật phù hợp với yêu cầu, chưa có kinh nghiệm trong công tác quản lý Từ những thực

tế đó cho thấy, sự thiếu hụt về nguồn nhân lực KHCN trong lĩnh vực NLNT cả về số lượng lẫn chất lượng Và Viện NLNT VN tuy là tiền thân của ngành NLNT nhưng cũng không tránh khỏi những khó khăn

đó

Thực trạng hiện nay đáng quan tâm là sự thiếu hụt các chuyên gia đầu ngành, các nhóm nghiên cứu mũi nhọn Theo ý kiến của một

số chuyên gia cho rằng đây là một thách thức không nhỏ cho sự nghiệp phát triển nghiên cứu KHCN ở Việt Nam nói chung, Viện NLNT VN nói riêng

Luận văn này tập trung nghiên cứu hoạt động QLNN phát triển nguồn nhân lực KHCN nhằm nâng cao hiệu quả QLNN về phát triển nguồn nhân lực KHCN trong lĩnh vực NLNT tại Viện Năng

lượng nguyên tử Việt Nam

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

- Mục đích:Trên cơ sở hệ thống hóa các kiến thức QLNN về phát triển nguồn nhân lực KHCN năng lượng nguyên tử; phân tích thực trạng hoạt động QLNN về phát triển nguồn nhân lực KHCN tại Viện NLNT VN từ đó tìm ra được ưu điểm, nhược điểm đưa ra các giải

3

pháp nâng cao hoạt động QLNN về phát triển nguồn nhân lực tại Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam

- Nhiệm vụ:

+ Hệ thống hoá các kiến thức QLNN về phát triển NNL khoa học công nghệ NLNT

+ Khảo sát, thu thập số liệu, tài liệu liên quan đến số lượng, chất lượng nguồn nhân lực KHCN tại Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam; phân tích thực trạng nguồn nhân lực, hoạt động quản lý nguồn nhân lực tìm ra ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân

+ Đưa ra các giải pháp thực hiện nhằm nâng cao hiệu quả QLNN về phát triển nguồn nhân lực khoa học công nghệ NLNT đáp ứng được nhu cầu CNH-HĐH của đất nước và điển hình tại Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

- Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động QLNN về phát triển nguồn nhân

lực khoa học công nghệ NLNT tại Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam và một số đối tượng khác

- Phạm vi nghiên cứu: Không gian: Viện NLNT Việt Nam; Thời

gian: Từ năm 2011 đến năm 2016

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

- Phương pháp luận: Nghiên cứu dựa trên cơ sở Chủ nghĩa Mác -

Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về hoạt động quản lý NNL khoa

học công nghệ trong lĩnh vực NLNT

- Phương pháp nghiên cứu: Phương pháp nghiên cứu thứ cấp,

phương pháp nghiên cứu lịch sử; đồng thời áp dụng các phương pháp khảo sát, thu thập, thống kê, tổng hợp, phân tích thực trạng phát triển nguồn nhân lực KHCN của Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam

4

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

- Ý nghĩa về mặt lý luận: Hệ thống hóa các kiến thức và làm rõ cơ

sở khoa học QLNN về phát triển nguồn nhân lực KHCN từ đó góp phần làm giàu, làm phong phú hơn các kiến thức trong phát triển nguồn nhân lực KHCN lĩnh vực năng lượng nguyên tử

- Ý nghĩa về mặt thực tiễn:

+ Đưa ra một số giải pháp có giá trị thực tiễn cao, nhằm mục đích nâng cao công tác QLNN về phát triển nguồn nhân lực KHCN tại Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam

+ Luận văn sẽ đưa ra một bức tranh toàn cảnh về tầm quan trọng của phát triển nguồn nhân lực KHCN trong lĩnh vực NLNT đối với đời sống KT-XH và là tiền đề thúc đẩy sự đổi mới QLNN về phát triển nguồn nhân lực KHCN ở các cơ quan nghiên cứu khoa học khác + Là tài liệu tham khảo để các nhà lãnh đạo, quản lý nghiên cứu trong việc đề ra những chính sách phù hợp trong công tác nâng cao hiệu quả QLNN về phát triển nguồn nhân lực KHCN của các Viện nghiên cứu, Trường đại học trên cả nước

7 Kết cấu của luận văn

Chương 1 Cơ sở khoa học QLNN về phát triển nguồn nhân lực khoa học công nghệ trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử

Chương 2 Thực trạng QLNN về phát triển nguồn nhân lực khoa học

công nghệ trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử tại Viện Năng lượng

nguyên tử Việt Nam

Chương 3 Quan điểm, giải pháp QLNN về phát triển nguồn nhân

lực khoa học công nghệ trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử tại

Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam

5

Chương 1

CƠ SỞ KHOA HỌC QLNN VỀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC KHOA HỌC CÔNG NGHỆ TRONG LĨNH VỰC NĂNG LƯỢNG NGUYÊN TỬ 1.1 Phát triển nguồn nhân lực khoa học trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử

Là bằng nhiều các tiếp cận khác nhau làm thay đổi về mặt chất lượng lẫn số lượng nguồn nhân lực trong lĩnh vực NLNT, làm tăng cường tiềm lực KHCN tại các cơ sở nghiên cứu; đáp ứng yêu cầu phát triển ứng dụng an toàn an ninh NLNT trong các lĩnh vực

KT-XH

1.1.1 Đặc điểm nguồn nhân lực khoa học công nghệ

1.1.2 Đặc điểm phát triển nguồn nhân lực khoa học công nghệ năng lượng nguyên tử

Có trình độ cao, được đào tạo cơ bản, có tính hệ thống; có tính kỷ luật cao, ý thức tôn trọng quy chế, luật pháp, năng động, sáng tạo và say mê nghiên cứu; có trình độ ngoại ngữ tốt; có trách nhiệm nặng nề, rủi ro cao, hậu quả lớn, dám hy sinh tính mạng bản thân; không làm thêm được; nghiên cứu đôi khi thành công cho ra sản phẩm, nhưng đôi khi lại tạo tiền đề cho các nghiên cứu sau

1.2 Quản lý nhà nước về phát triển nguồn nhân lực khoa học công nghệ năng lượng nguyên tử

1.2.1 Khái niệm

QLNN về phát triển nguồn nhân lực KHCN trong lĩnh vực NLNT được hiểu là dạng quản lý mà trong đó chủ thể quản lý chính

là Nhà nước sử dụng quyền lực Nhà nước thông qua Bộ máy hành chính nhà nước để điều chỉnh các quan hệ xã hội và hành vi hoạt

6

động của đối tượng quản lý trong lĩnh vực hoạt động KHCN nhằm duy trì các mối quan hệ xã hội, phát triển KHCN đặc biệt trong lĩnh vực NLNT, góp phần thúc đẩy sự phát triển KT-XH của đất nước

1.2.2 Chính sách phát triển nguồn nhân lực khoa học công nghệ trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử

1.2.2.1 Chính sách đối với nhân lực khoa học công nghệ

1.2.2.2 Chính sách đối với đội ngũ nhân lực khoa học công nghệ lĩnh vực năng lượng nguyên tử ở Việt Nam

Chính sách thúc đẩy phát triển nguồn nhân lực là công cụ để quản lý NNL, bao gồm các chế độ, các quy định cụ thể về quá trình đào tạo và phát triển NNL nhằm nâng cao kiến thức, kỹ năng trình

độ của người lao động để họ có thể thực hiện có hiệu quả công việc hiện tại cũng như chuẩn bị những kiến thức, kỹ năng, năng lực để họ

có thể đảm nhiệm những công việc ở vị trí cao hơn trong nghề

nghiệp của bản thân họ

1.2.3 Đội ngũ quản lý phát triển nguồn nhân lực khoa học công nghệ trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử

Cơ cấu quản lý hay đội ngũ quản lý NNL trong lĩnh vực NLNT bao gồm:

Quản lý cấp cao: Bộ Khoa học và Công nghệ

Quản lý cấp trung gian/cấp giữa: Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam, Cục Năng lượng nguyên tử, Cục An toàn bức xạ hạt nhân Quản lý cấp cơ sở: Viện Nghiên cứu hạt nhân, Viện Khoa học

và Kỹ thuật hạt nhân, Viện Công nghệ xạ hiếm, …

1.2.4 Hợp tác quốc tế phát triển nguồn nhân lực khoa học công nghệ trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử

1.2.5 Thanh tra, kiểm tra phát triển nguồn nhân lực khoa học công nghệ trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử

7

1.2.6 Đặc điểm quản lý nhà nước về phát triển nguồn nhân lực khoa học công nghệ năng lượng nguyên tử

Hoạt động QLNN về phát triển nguồn nhân lực KHCN trong lĩnh vực NLNT còn có những đặc điểm như sau:

- Nhìn nhận con người trên phương diện số lượng, giới tính, lứa tuổi, sức khỏe, cá tính, mặt mạnh, mặt yếu, trong mối tương quan với công việc, vị trí được giao và với đặc điểm, mục tiêu, tính chất của tổ chức

- Hiểu, động viên, khích lệ, chia sẻ tâm tư tình cảm, nguyện vọng cá nhân, hoàn cảnh gia đình của mỗi cá nhân

Ngoài ra QLNN về phát triển nguồn nhân lực KHCN trong lĩnh vực NLNT thì các nhà quản lý cần phải hiểu NNL ở đây là những nhà tri thức, có chính kiến, làm việc có nguyên tắc, có kỷ luật, làm việc trong môi trường nguy hiểm, nhạy cảm, không những ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của chính bản thân mà còn ảnh hưởng sức khỏe đến các thế hệ sau

1.2.7 Chủ thể quản lý nhà nước về phát triển nguồn nhân lực khoa học công nghệ trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử

Mối quan hệ giữa các chủ thể với nhau được trình bày trong Sơ đồ 1.1

Sơ đồ 1.1 Các tổ chức QLNN về phát triển nguồn

nhân lực KHCN trong lĩnh vực NLNT

8

1.2.8 Nội dung quản lý nhà nước trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử

- Tổ chức bộ máy quản lý NLNT từ trung ương đến địa phương

- Xây dựng và chỉ đạo thực hiện chiến lược, chính sách, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, đề án, dự án, cơ chế, chính sách về NLNT

- Ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về NLNT

- Tổ chức, quản lý công tác thẩm định, giám định, kiểm tra, đánh giá, nghiệm thu các quy hoạch, kế hoạch, đề án, dự án, công trình phục vụ phát triển, ứng dụng NLNT và bảo đảm an toàn, an ninh

- Tổ chức, chỉ đạo thống nhất quản lý các dịch vụ hỗ trợ ứng dụng NLNT; quản lý chất thải phóng xạ, vật liệu hạt nhân, công tác bảo đảm an toàn, an ninh, thanh sát hạt nhân, ứng phó sự cố bức xạ,

sự cố hạt nhân

- Tổ chức kiểm tra, thanh tra chuyên ngành về NLNT; giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm pháp luật về NLNT

- Tổ chức, chỉ đạo việc xây dựng và thực hiện kế hoạch phát triển nguồn nhân lực NLNT

- Tổ chức, quản lý HTQT về NLNT

- Tổ chức, chỉ đạo công tác thống kê, thông tin về NLNT

- Tổ chức, chỉ đạo công tác và quản lý hoạt động thông tin tuyên truyền về NLNT

1.2.9 Các yếu tố quản lý nhà nước ảnh hưởng phát triển nguồn nhân lực khoa học công nghệ trong lĩnh vực năng lượng nguyên

tử