Chương 2 Đại cương về pháp luật Nội dung chương 2 bản chất và những đ chung của pl quy phạm pl I Bản chất và những đặc điểm chung của pl Nguồn gốc của pl Khái niệm và những dd chung của pl 1 Khái[.]
Trang 1Chương 2 Đại cương về pháp luật Nội dung chương 2
-bản chất và những đ chung của pl
-quy phạm pl
I Bản chất và những đặc điểm chung của pl.
Nguồn gốc của pl
Khái niệm và những dd chung của pl
1 Khái niệm pl
Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự có tính bắt buộc chung do Nhà nc đặt ra và đảm bảo thực hiện, thể hiện ý chí của giai cấp thống trị và nhu cầu tồn tại của xh nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội, ổn định cho sự phát triển xh
2 Những đặc điểm chung của pl
Tính giai cấp
Tính xã hội
Tính quy phạm(chính xác, rõ ràng)
Tính nhà nc
II Quy phạm pl.
1 Khái niệm.
Quy phạm pl là những quy tắc xử sự có tính bắt buộc chung do nhà nc đặt ra và bảo đảm thực hiện, thể hiện ý chí của giai cấp thống trị và nhu cầu tồn tại của xh nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội, ổn định cho sự phát triển xh
2 Dd chung của quy phạm pl.
Dd chung, như của các quy phạm xh
Dd riêng, như của pl
Trang 23 Cơ cấu của quy phạm pl.
-giả định
-quy định:
-chế tài
3.1 Giả định
Là một bộ phận của qppl trong đó nêu rõ những đk, hoàn cảnh, chủ thể
phạm vi điều chỉnh
3.2 Quy định.
là bộ phận nêu lên cách thức xử sự mà các chủ thể trong điều kiện, hoàn cảnh đã giả định được, phải và không làm gì Quy định bao gồm: qd mệnh lệnh,quy định tùy nghi,qd giao quyền
3.3 Chế tài.
Quy định hậu quả bất lợi như thế nào nếu làm hay k làm theo quy định Các loại chế tài:
- Chế tài hành chính
- Chế tài dân sự
- Chế tài kỷ luật
- Chế tài hình sự
Căn cứ để phân loại qppl: quy phạm mệnh lệnh; quy phạm tùy nghi; quy định giao quyền
- Tc của mệnh lệnh
- Cách thức xử sự
- Cách thể hiện nội dung
Điều luật là hình thức thể hiện của pl ra bên ngoài
III Quan hệ pháp luật.
Trang 31 Khái niệm về quan hệ pl.
Qhpl=qhxh+qppl
2 Chủ thể qppl
Là cá nhân, tổ chức tham gia qhpl khi có đủ điều kiện mà pl quy định -chủ thể trực tiếp: có nl pl và có nl hành vi
-chủ thể không trực tiếp: chỉ có nlpl và không có nl hvi Khi quan hệ
pl, hvi của ng này phai dc thực hiện thông qua hvi của ng khác có đủ
nl hvi(ng giám hộ)
Năng lực hành vi là khả năng của một chủ thể có thể bằng hành vi của mình mà tham gia vào một quan hệ pl để hưởng quyền và nghĩa vụ Mức độ nlhvi:
- Đầy đủ(hs 16, ds 18, hc 16
- Chưa có(hs dưới 14, ds 6, hc, 14
- Không đầy đủ(hs 14-16, ds 6-18
- Mất năng lực hành vi: tâm thần
- Hạn chế năng lực hành vi: nghiện chất kích thích…
- Người khó khan trong nhận thức và làm chủ hành vi: câm, điếc, sốc…
Năng lực pháp luật
Tổ chức có đủ các điều kiện sẽ dc coi là pháp nhân và dc tham gia qhpl một cách độc lập(điều 74 bộ luật dân sự 2015)
Các loại pháp nhân:
- Pháp nhân thương mại: gồm doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế khác
- Pháp nhân phi thương mại: còn lại
3 Nội dung của qhpl
Trang 4Nd của qhpl bao gồm quyền và nghĩa vụ pháp lý của các chủ thể
- Quyền là mức độ, phạm vi dc phép xử sự của các chủ thể dc nhà
nc bảo đảm thực hiện
- Nghĩa vụ là mức độ phạm vi phải xử sự của các chủ thể, dc bảo đảm bằng sự cưỡng chế của nhà nc
4 Khách thể của qhpl
Khách thể của qhpl dc hiểu là cái mà pl nhằm vào để bảo vệ trong quan hệ pluat Đó có thể là lợi ích
Ý nghĩa của khách thể
5 Sự kiện pháp lý
Skpl là những sự việc cụ thể xảy ra trong đời sống phù hợp với những điều kiện, hoàn cảnh
Skpl gồm sự biến(sự cố) và hành vi(cố tình)
IV Vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lý
1 Vi phạm pl
A, Khái niệm
Vi phạm pháp luật là hành vi (hanh động hoặc không hanh động) trái pl
và có lỗi do chủ thể có nl hành vi thực hiện, xâm hại các quan hệ xh dc
pl bảo vệ
Vi phạm pl và trái pl là khác nhau
B, dấu hiệu của vi phạm pl
- Vppl luôn luôn là một hành vi (hd hoặc không hd) của con người
- Trái với các quy định của pl, xâm hại tới các quan hệ xh dc pl bảo vệ
- Phải chức đựng lỗi của chủ thể hanh vi
Trang 5- Năng lực trách nhiệm pháp lý của chủ thể đã thực hiện hanh vi trái pháp luật
C, phân loại
- Vi phạm hanh chinh
- Vi phạm dân sự
- Vi phạm kỷ luật(lao động)
- Vi phạm hình sự
2 Trách nhiệm pháp lý
Trách nhiệm pháp lý dc hiểu là những hậu quả bất lợi mà theo quy định của pháp luật có thể áp dụng đối với các chủ thể đã có hanh vi
vi phạm pl