Untitled ĐẠI HỌC UEH TRƯỜNG KINH TẾ, LUẬT VÀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC KHOA LUẬT TIỂU LUẬN MÔN HỌC QUẢN TRỊ HỌC TÊN ĐỀ TÀI ĐẠO ĐỨC KINH DOANH VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẠO ĐỨC ĐANG NỔI LÊN HIỆN NAY CỦA CÁC DOANH NGHIỆP[.]
Trang 1ĐẠI HỌC UEH TRƯỜNG KINH TẾ, LUẬT VÀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
KHOA LUẬT
TIỂU LUẬN MÔN HỌC: QUẢN TRỊ HỌC TÊN ĐỀ TÀI: ĐẠO ĐỨC KINH DOANH VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẠO ĐỨC ĐANG NỔI LÊN HIỆN NAY CỦA CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM VÀ CÁC
GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT
TP Hồ Chí Minh, ngày 7 tháng 12 năm 2022
Trang 2MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 1
NỘI DUNG CHÍNH 1
1 Khái niệm 1
1.1 Đạo đức kinh doanh là gì ? 1
1.2 Các nguyên tắc và chuẩn mực của đạo đức kinh doanh 2
Trung thực 2
Tôn trọng con người 2
Gắn liền lợi ích của doanh nghiệp cùng với lợi ích khách hàng, xã hội 2
Giữ bí mật, trung thành với trách nhiệm 2
1.3 Vai trò của đạo đức kinh doanh đối với doanh nghiệp 3
2 Thực trạng đạo đức kinh doanh ở Việt Nam 3
2.1 An toàn thực phẩm 4
2.2 Vấn đề môi trường 4
2.3 Vấn đề sở hữu trí tuệ 4
2.4 Găm xăng chờ tăng giá 5
3 Phương hướng giải quyết 6
KẾT LUẬN 7
Trang 3LỜI MỞ ĐẦU
Theo sách giáo khoa Giáo dục công dân lớp 10 bài 10 có định nghĩa về đạo đức “là hệ thống chuẩn mực xã hội, mà nhờ đó con người tự giác điều chỉnh hành vi của mình sao cho lợi ích cá nhân hài hòa với lợi ích xã hội” với định nghĩa trên ta thiết nghĩ liệu phạm
vi điều chỉnh của “đạo đức” chỉ dừng lại ở mối quan hệ giữa người với người ? Hoàn toàn không, đạo đức còn điều chỉnh cả trong mối quan hệ giữa doanh nghiệp với khách hàng, doanh nghiệp với người lao động, doanh nghiệp với môi trường, Sợ dĩ đạo đức phải điều chỉnh như vậy là vì mục đích tiên quyết của kinh doanh là lợi nhuận vì thế chủ doanh nghiệp sẽ làm bằng mọi giá để đạt được mục tiêu đó có thể là bán hàng giả, bóc lột người lao động, bán phá giá, bỏ qua khâu xử lý chất thải sau sản xuất để tăng lợi nhuận, Từ đó thuật ngữ “ đạo đức kinh doanh” ra đời
NỘI DUNG CHÍNH
1 Khái niệm
1.1 Đạo đức kinh doanh là gì ?
- Với tư cách là một khái niệm hàn lâm, đạo đức kinh doanh cũng chỉ mới tồn tại được 40 năm khi lần đầu nhà nghiên cứu đạo đức kinh doanh nổi tiếng Norman Bowie đưa ra khái niệm này trong một hội nghị khoa học năm 1974 Kể từ đó đạo đức kinh doanh trở thành một chủ đề gây nhiều tranh cãi, tốn nhiều giấy bút của các giáo sư đại học, giới kinh doanh nghiệp, các cổ động và người tiêu dùng Sau khi tổng hợp 185 định nghĩa trong sách giáo khoa và rút ra những điểm chung, GS Phillip V.Lewis đến từ trường đại học
Abilene Christian, Hoa Kỳ đã đưa ra kết luận sau: ”Đạo đức kinh doanh là một tập hợp
các nguyên tắc, chuẩn mực có tác dụng điều chỉnh, đánh giá, hướng dẫn và kiểm soát hành vi của các chủ thể kinh doanh Đạo đức kinh doanh chính là đạo đức được vận dụng vào trong họa động kinh doanh.” Đạo đức kinh doanh thực chất là một dạng đạo đức
nghề nghiệp: Đạo đức kinh doanh có tính đặc thù của hoạt động kinh doanh - do kinh doanh là hoạt động gắn liền với các lợi ích kinh tế, do vậy khía cạnh thể hiện trong ứng
xử về đạo đức không hoàn toàn giống với các hoạt động khác: Tính thực dụng, sự coi trọng hiệu quả kinh tế là những đức tính tốt của giới kinh doanh nhưng nếu áp dụng sang các lĩnh vực khác như giáo dục, y tế … hoặc sang các quan hệ xã hội khác như vợ chồng,
Trang 4cha mẹ, con cái thì đó lại là những thói xấu bị xã hội phê phán Song cần lưu ý rằng đạo, kinh doanh vẫn luôn phải chịu sự chi phối bởi một hệ giá trị và chuẩn mực đạo đức xã hội chung.1
1.2 Các nguyên tắc và chuẩn mực của đạo đức kinh doanh 2
- Đối với bản thân là chủ doanh nghiệp: không dùng các thủ đoạn gian xảo hoặc phi pháp
để kiếm lời, cạnh tranh không lành mạnh, chấp hành nghiêm luật pháp của Nhà nước cụ thể là không trốn thuế, lậu thuế, sản xuất kinh doanh những mặt hàng quốc cấm
- Đối với đối tác, khách hàng và người tiêu dùng: phải giữ chữ tín trong quan hệ đảm bảo thực hiện đúng nghĩa vụ và cam kết; không sản xuất kinh doanh hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, hàng độc hại cho sức khỏe con người, quảng cáo sai sự thật, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, nhãn mác và xuất xứ hàng hóa
- Đối với xã hội: không được làm ô nhiễm môi trường tự nhiên (xã thải độc hại ra môi trường, tàn phá hệ sinh thái) và môi trường xã hội (kinh doanh những hàng hóa hay dịch
vụ có hại cho thuần phong mỹ tục, ảnh hưởng đến giáo dục con người), thực hiện các trách nhiệm xã hội
- Đối với khách hàng: họ đã trao cho mình sự tin tưởng thông qua những bản hợp đồng ký kết thì ta cũng trao họ niềm tin về chất lượng sản phẩm, dịch vụ chăm sóc khách hàng
- Đối với những người công sự và dưới quyền: tôn trọng phẩm giá, quyền lợi chính đáng, tôn trọng hạnh phúc, tôn trọng tiềm năng phát triển của nhân viên, quan tâm đúng mức, tôn trọng quyền tự do và các quyền hạn hợp pháp khác
1 ĐẠO ĐỨC KINH DOANH TẠI VIỆT NAM - THỰC TẠI VÀ GIẢI PHÁP (2004, May 5) Viện nghiên cứu phát triển TPHCM Retrieved December 6, 2022, from
http://www.hids.hochiminhcity.gov.vn/c/document_library/get_file?uuid=939d263e-473c-4675-b4d9-9e545fecd807&groupId=13025
2 Vai trò của đạo đức kinh doanh trong phát triển doanh nghiệp” thực trạng và giải pháp” (n.d.) Tạp chí Văn hóa Doanh nghiệp Retrieved December 6, 2022, from
https://vanhoadoanhnghiepvn.vn/vai-tro-cua-dao-duc-kinh-doanh-trong-phat-trien-doanh-nghiep-thuc-trang-va-giai-phap/
Trang 5- Đối với đối thủ cạnh tranh: cạnh tranh theo hướng cùng phát triển đồng thời tôn trọng lợi ích của đối thủ
- Luôn đặt mình vào vị trí của họ, luôn gắn lợi ích doanh nghiệp với lợi ích của xã hội
- Tích cực góp phần giải quyết những vấn đề chung của xã hội, thúc đẩy xã hội phát triển
- Bảo vệ tài sản trí tuệ của công ty
- Bảo vệ các bí mật của công ty
- Không khai thác kiến thức nội bộ
1.3 Vai trò của đạo đức kinh doanh đối với doanh nghiệp 3
- Kiểm soát sai phạm trong kinh doanh: là hệ thống tiêu chuẩn giúp phân biệt đúng sai trong một tổ chức, bất kỳ ai vi phạm đều chịu phạt theo quy định
- Tạo mối quan hệ gần gũi giữa các nhân viên: khi người lao động cảm thấy họ được tôn trọng, được đảm bảo cuộc sống ổn định như chế độ lương thưởng, bảo hiểm, khen
thưởng,
- Cải thiện tin tưởng của khách hàng: câu nói “ khách hàng là vưa” chưa bao giờ sai trong kinh doanh, vì họ là người quyết định sự thành bại của một công ty Đạo đức kinh doanh đưa ra các nguyên tắc sản xuất có chất lượng tốt nhất và hỗ trợ tối đa các khiếu nại, nhu cầu của khách hàng một cách hợp lý nhằm cải thiện mức độ hài lòng của họ
- Hỗ trợ doanh nghiệp đưa ra quyết định nhanh hơn: đạo đức kinh doanh cung cấp các quy tắc và hướng dẫn cụ thể, vì vậy trong các trường hợp cần thiết có thể giúp lãnh đạo hoặc người chịu trách nhiệm đưa ra quyết định kịp thời
- Bảo vệ xã hội: đạo đức kinh doanh định hướng doanh nghiệp phát triển vì lợi ích của cộng đồng, góp phần xây dựng cộng đồng tố đẹp như tham gia đầu tư vào cơ sở hạ tầng công ích…
2 Thực trạng đạo đức kinh doanh ở Việt Nam
3Đạo đức kinh doanh: định nghĩa và tầm quan trọng (2022, August 27) PI INSTITUTE
Retrieved December 6, 2022, from https://piinstitute.vn/dao-duc-kinh-doanh-dinh-nghia-va-tam-quan-trong/
Trang 6Doanh nghiệp lập ra với mục đích tiên quyết là tìm kiếm lợi nhuận nhưng lợi nhuận nhiều hay ít tùy thuộc vào đạo đức kinh doanh của doanh nghiệp Sở dĩ nói như vậy là do một doanh nghiệp mới lập ra thì làm gì đã có chỗ đứng trên thị trường vì thế buộc doanh nghiệp phải truyền thông, phải nhiều ưu đãi, phải bán thấp hơn các đối thủ cạnh tranh khác dẫn đến một câu hỏi liệu sản phẩm họ bán ra có chất lượng không? Có thể là có vì doanh nghiệp chấp nhận đầu tư để tìm kiếm khách hàng ,thứ hai có thể là không vì họ sẽ nhập nguồn nguyên liệu không chất lượng, bóc lột nhân công làm quá giờ với đồng lương
“rẻ bèo”, nhập thực phẩm không chất lượng trong khâu phục vụ ăn uống của người lao động hay loại bỏ chi phí giải quyết chất thải sau sản xuất, Các vấn nạn trên sẽ được đề cập sau đây
2.1 An toàn thực phẩm
- Đầu tiên là về an toàn vệ sinh thực phẩm, ngoài việc đảm bảo về tiền lương, bảo hiểm xã hội, y tế, lương thưởng… thì doanh nghiệp còn phải đảm bảo cho người lao động có bữa
ăn an toàn, đủ dinh dưỡng để lao động hiệu quả thế nhưng với việc muốn tìm kiếm lợi nhuận cao nhất nhiều doanh nghiệp đã cắt giảm chi phí bữa ăn giữa ca bằng việc nhập nguồn thực phẩm bẩn để rẻ hơn, hoặc không qua đấu thầu để chọn ra bếp ăn có chất lượng cao mà chọn những bếp ăn đi “cửa sau” và chi phí rẻ dẫn đến thực trạng người lao động ngộ độc thực phẩm ở các công ty cụ thể ngày 1/7/2014, trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh đã xảy ra vụ ngộ độc thực phẩm tại bếp ăn tập thể của Công ty TNHH May Shin Dong (Số 11/2A KP5 phường Hiệp Thành, Quận 12) làm 255 người phải nhập viện.4
Hay một sự việc thương tâm khi nạn nhân của việc tìm kiếm lợi nhuận cao mà không đi đôi với đạo đức kinh doanh lại là trẻ em khi hơn 600 học sinh và giáo viên bị ngộ độc thực phẩm sau bữa ăn trưa ngày 17/11/2022 tại Trường iSchool Nha Trang (25 đường Hai
Bà Trưng, phường Xuân Huân, TP Nha Trang), một học sinh 6 tuổi đã tử vong.5
2.2 Vấn đề môi trường
4 Điều tra vụ ngộ độc thực phẩm tập thể tại TP HCM (2014, July 3) Hànộimới Retrieved
December 6, 2022, from https://hanoimoi.com.vn/tin-tuc/Doi-song/693628/dieu-tra-vu-ngo-doc-thuc-pham-tap-the-tai-tp-hcm
5 Ngộ độc tại iSchool Nha Trang: Cơ sở chế biến suất ăn tự liên hệ nguồn thực phẩm (2022, November 25) VTC News Retrieved December 6, 2022, from https://vtc.vn/ngo-doc-tai-ischool-nha-trang-co-so-che-bien-suat-an-tu-lien-he-nguon-thuc-pham-ar716399.html
Trang 7- Nhiều doanh nghiệp theo lối suy nghĩ doanh nghiệp lập ra là để phục vụ con người chỉ cần phục vụ tốt con người ta sẽ thu về nguồn lợi nhuận mà không cần quan tâm đến môi trường tự nhiên minh chứng là các doanh nghiệp sẵn sàng xả thải trực tiếp các chất thải chưa qua xử lý Đúng là việc xả thải chẳng ảnh hưởng ở hiện tại nhưng để lại hệ lụy về sau cụ thể là ô nhiễm nguồn nước dẫn đến khan hiếm nguồn nước, người dân sinh hoạt trên nguồn nước dễ mắc các bệnh da liễu, viêm gan A hay nghiêm trọng hơn là ảnh hưởng tới nguồn thu nhập của những người dân làm nghề nuôi trồng thủy sản minh chứng cho thực trạng này có thể kể đến Vụ vedan xả chất ra sông Thị Vải, Vụ Sự cố Formosa làm cá chết hàng loạt, hay Công ty TNHH MTV Đình Duy xả thẳng ra môi trường
- Dù luật sở hữu trí tuệ đã được hình thành, bổ sung cách đây chục năm, nhưng chỉ trong vài năm trở lại đây, công dân Việt Nam mới bắt đầu có ý thức về quyền sở hữu trí tuệ Nguyên nhân chính là do văn hóa người Việt thiên về lối sống tập thể, vì vậy người Việt thường không chú trọng đến quyền sở hữu cá nhân, đồng thời các sản phẩm bản quyền thường rất mắc trong khi thu nhập của đa số người dân Việt Nam vẫn còn khá thấp nên tình trạng bán lậu, mua lậu diễn ra rất đỗi bình thường Ở nhiều nước, việc xem phim miễn phí chẳng khác nào cướp chất xám của người khác nhưng ở Việt Nam, câu chuyện xem phim lậu trên web là điều rất bình thường Trong vô vàn những phim chiếu lậu, phimmoi.net là trang phim được ưa chuộng nhất, đã bị cơ quan chức năng “sờ gáy”, nhưng sau đó vẫn liều lĩnh “hồi sinh” trang web với vô số các tên khác như:
phimmoiz.net, phimmoizz.net, Thậm chí, cộng đồng mạng, mà ở đây đa số là bộ phận giới trẻ, những người tiến bộ nhất của xã hội, đáng lẽ phải có ý thức trong quyền sở hữu trí tuệ, lại đem câu chuyện này làm trò đùa và không hề xem đó như một vấn đề vi phạm đạo đức kinh doanh Tưởng chừng như việc ăn cắp chất xám chỉ xảy ra trên các phương tiện truyền thông như mạng xã hội, internet nhưng không nó còn nhan nhản xuất hiện qua
6 HÀ THỊ MINH CHIẾN - 31211022444 - TIỂU LUẬN QUẢN TRỊ HỌC - ĐẠI HỌC UEH
TRƯỜNG KINH DOANH KHOA KINH (n.d.) StuDocu Retrieved December 6, 2022, from
https://www.studocu.com/row/document/universite-detat-dhaiti/mechatronics/ha-thi-minh-chien-31211022444-tieu-luan-quan-tri-hoc/24054515
Trang 8các sản phẩm ta ăn, uống, sinh hoạt hàng ngày chẳng hạn như honda và hongda, La Vierge và La Vie, custas và custard, Một khảo sát nhỏ về nhận thức của người dân Việt Nam trong vấn đề này chỉ ra: chỉ có 16 người cho rằng đó là “vi phạm pháp luật”, 37 người cho là “Vi phạm đạo đức kinh doanh”, và 47 người cho là “không vi phạm vì không hoàn toàn giống” Đáng chú ý trong 47 người này, lại có 8 người là sinh viên, những người ít nhiều có học thức trong xã hội
2.4 Găm xăng chờ tăng giá
- Mặc dù doanh nghiệp lập ra là để thu lợi nhuận nhưng cũng phải đi đôi với đạo đức vậy câu hỏi đặt ra là doanh nghiệp có còn giữ đạo đức khi kinh doanh trong lĩnh vực mà lợi nhuận hoàn toàn không do ta quyết định mà do nhà nước quyết định? Cụ thể, “từ 15h ngày 03/10/2022 giá xăng Ron 95-III giảm về 21.433 đồng/lít và E5 RON 92 là 20.732 đồng/lít7” dẫn tới tình trạng tuy nguồn cung xăng dầu đặt trên dưới 90% nhu cầu nhưng nhiều trạm xăng dầu đều để bảng hết xăng đợi nhập hàng, chỉ bán 30k, 50k Nếu nhìn ở trên khía cạnh khách quan, con người làm việc nào đó vì có lợi cho họ là không sai và kinh doanh cũng vậy phải thu được lợi nhuận thì hành động đó mới tiếp tục vì thế nếu thiệt hại và gây lỗ tạm dừng bán là điều hiển nhiên Nhưng ta cần xét về ngành họ kinh doanh, nếu là ngành không do nhà nước điều chỉnh thì doanh nghiệp này nghỉ sẽ có doanh nghiệp khác thay thế, nhưng với những ngành nghề kinh doanh có điều kiện, phải được sự cho phép của Nhà nước nếu các doanh nghiệp ngừng bán sẽ dẫn đến tác động không hề nhỏ đến xã hội minh chứng là vụ việc “đi đổ xăng lúc nửa đêm cho vắng, nhưng vẫn phải chờ cả tiếng đồng hồ”8, “Người Hà Nội cầm can nhựa xếp hàng mua xăng lúc nửa đêm”9
3 Phương hướng giải quyết
7 Giá xăng giảm xuống mức thấp nhất trong 1 năm (2022, October 3) baotintuc.vn Retrieved December 6, 2022, from https://baotintuc.vn/infographics/gia-xang-giam-xuong-muc-thap-nhat-trong-1-nam-20221003155032617.htm
8 Đi đổ xăng lúc nửa đêm cho vắng, nhưng vẫn phải chờ cả tiếng đồng hồ (2022, November 5) Báo Lao động Retrieved December 6, 2022, from https://laodong.vn/xa-hoi/di-do-xang-luc-nua-dem-cho-vang-nhung-van-phai-cho-ca-tieng-dong-ho-1113079.ldo
9 Người Hà Nội cầm can nhựa xếp hàng mua xăng lúc nửa đêm (2022, November 12)
Ngoisao.net Retrieved December 6, 2022, from https://ngoisao.vnexpress.net/nguoi-ha-noi-cam-can-nhua-xep-hang-mua-xang-luc-nua-dem-4535042.html
Trang 9Tác giả Winfried Hassemer cho rằng một đạo luật rõ ràng và đầy đủ thì chỉ có trong mơ
mà thôi Đúng như vậy, gắn với bối cảnh pháp luật Việt Nam cũng thế, dù có sửa đổi hay khắc phục bao nhiêu lần đi chẳng nữa thì việc điều chỉnh đạo đức kinh doanh của các doanh nghiệp Việt Nam vẫn gặp lỗ hổng và không triệt để hết được Vì thế tác giả xin mạnh dạn đưa ra một một giải pháp nhằm giảm thiểu nhất có thể thực trạng doanh nghiệp
vì đồng tiền mà bán rẻ đạo đức kinh doanh:
- Thứ nhất, là cần nghiên cứu bổ sung, hoàn thiện pháp luật Việt Nam: Các vấn đề đạo
đức trong các doanh nghiệp phần lớn xuất pháp từ việc hệ thống pháp luật Việt Nam vẫn còn nhiều thiếu sót, khiến các doanh nghiệp dễ lách luật Những bổ sung cho khung luật pháp Việt Nam là điều thực sự cần thiết để kiểm soát doanh thu của các sản phẩm, bảo vệ nhũng tiêu chuẩn giao dịch, bảo vệ người tiêu dùng, đồng thời kiểm soát các hành vi quảng cáo thương mại
- Thứ hai, xây dựng quy tắc đạo đức: Quy tắc đạo đức là một hình thức tự điều chỉnh và
nó thể hiện cam kết của một doanh nghiệp đối với các bên liên quan, đặc biệt là khách hàng (Becker 2008) Một số tập đoàn quốc tế hàng đầu chẳng hạn như Johnson &
Johnson, IBM và Starbucks, tất cả đều đã thiết lập và triển khai một bộ quy tắc kinh doanh có đạo đức Mối quan tâm về đạo đức phải đi kèm với hoạt động kinh doanh hàng ngày, làm cho đạo đức trở thành bình thường và một phần thường xuyên của hoạt động kinh doanh Các doanh nghiệp Việt Nam cần xem xét đưa đạo đức vào hoạch định chính sách ở tất cả các cấp của tổ chức, ra quyết định và thực hành công việc của tất cả nhân viên Đồng thời, trong bất kỳ tình huống nào, những người đứng đầu đều phải tham gia ở mức độ cao nhất chứ không phải giao trách nhiệm cho cán bộ cấp dưới
- Thứ ba, cần có những hình phạt nghiêm khắc hơn với các doanh nghiệp vi phạm đạo
đức kinh doanh: mặc dù hình phạt đặt ra là thế nhưng hàng ngày ta vẫn đọc báo xem tin trên các mạng xã hội vẫn nhan nhản những vụ việc về bóc lột sức lao, ngộ độc thực phẩm
ở các công ty, trường học, hàng giả hàng nhái tràn lan cũng như các chất thải chưa xử lý
xả thải ra sông hồ vì thế cần phải tăng hình phạt và ban hành những quy định theo hướng giải quyết từ nguyên nhân
KẾT LUẬN
Trang 10Với các thực trạng vừa nêu về đạo đức kinh doanh ở Việt Nam tuy chỉ phản ánh được một phần nhỏ có thể ví như một hạt cát giữa sa mạc rộng lớn nhưng cũng phần nào hình dung được các doanh nghiệp Việt Nam đã vẽ nên một bức tranh khá xấu xí về thị trường Việt Nam Tuy nhiên, chúng ta có thể khắc phục được có thể nói tranh xấu thì vẽ lại, doanh nghiệp làm ăn phi đạo đức sẽ sớm bị tẩy chay và nhường chỗ cho những doanh nghiệp biết linh hoạt giữa việc tìm kiếm lợi nhuận và đạo đức kinh doanh tức là doanh nghiệp phi đạo đức sẽ trở thành những bài học kinh nghiệm để những doanh nghiệp mới không mắc sai lầm tương tự, cũng như là một thuốc thử để các nhà lập pháp có thể xử lí các lỗ hổng pháp luật đang tồn tại hiện nay Khái quát lại, tuy mục đích tiên quyết của kinh doanh là tạo ra lợi nhuận nhưng lợi nhuận mà không đi đôi với đạo đức thì không “bền” vì thế các doanh nghiệp cần áp dụng linh hoạt và hài hòa giữa lợi nhuận và đạo đức kinh doanh
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Đạo đức kinh doanh: định nghĩa và tầm quan trọng (2022, August 27) PI
INSTITUTE Retrieved December 6, 2022, from https://piinstitute.vn/dao-duc-kinh-doanh-dinh-nghia-va-tam-quan-trong/
May 5) Viện nghiên cứu phát triển TPHCM Retrieved December 6, 2022, from
http://www.hids.hochiminhcity.gov.vn/c/document_library/get_file?
uuid=939d263e-473c-4675-b4d9-9e545fecd807&groupId=13025
3 Đi đổ xăng lúc nửa đêm cho vắng, nhưng vẫn phải chờ cả tiếng đồng hồ (2022, November 5) Báo Lao động Retrieved December 6, 2022, from
https://laodong.vn/xa-hoi/di-do-xang-luc-nua-dem-cho-vang-nhung-van-phai-cho-ca-tieng-dong-ho-1113079.ldo
4 Điều tra vụ ngộ độc thực phẩm tập thể tại TP HCM (2014, July 3) Hànộimới Retrieved December 6, 2022, from
https://hanoimoi.com.vn/tin-tuc/Doi-song/693628/dieu-tra-vu-ngo-doc-thuc-pham-tap-the-tai-tp-hcm
5 Giá xăng giảm xuống mức thấp nhất trong 1 năm (2022, October 3) baotintuc.vn Retrieved December 6, 2022, from https://baotintuc.vn/infographics/gia-xang-giam-xuong-muc-thap-nhat-trong-1-nam-20221003155032617.htm
HỌC UEH TRƯỜNG KINH DOANH KHOA KINH (n.d.) StuDocu Retrieved December 6, 2022, from https://www.studocu.com/row/document/universite-detat-
dhaiti/mechatronics/ha-thi-minh-chien-31211022444-tieu-luan-quan-tri-hoc/24054515
7 Ngộ độc tại iSchool Nha Trang: Cơ sở chế biến suất ăn tự liên hệ nguồn thực phẩm (2022, November 25) VTC News Retrieved December 6, 2022, from
https://vtc.vn/ngo-doc-tai-ischool-nha-trang-co-so-che-bien-suat-an-tu-lien-he-nguon-thuc-pham-ar716399.html