Untitled ĐẠI HỌC UEH TRƯỜNG KINH DOANH KHOA KINH DOANH QUỐC TẾ MARKETING TIỂU LUẬN Môn học Quản trị học Đề tài Đạo đức kinh doanh và những vấn đề đạo đức đang nổi lên hiện nay của các doanh nghiệp Việ[.]
Trang 1ĐẠI HỌC UEH TRƯỜNG KINH DOANH KHOA KINH DOANH QUỐC TẾ - MARKETING
TIỂU LUẬN
Môn học: Quản trị học
doanh nghiệp Việt Nam và các giải pháp đề xuất
Giảng viên: LÊ VIỆT HƯNG
Mã lớp học phần: 22D1MAN40200101 Sinh viên: Nguyễn Doãn Phúc Huy Khóa – Lớp: K47 – IBC04
MSSV: 31211024515
TP Hồ Chí Minh, ngày 18 tháng 4 năm 2022
Trang 2MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 3
KHÁI QUÁT VỀ ĐẠO ĐỨC KINH DOANH 4
Khái niệm đạo đức kinh doanh 4
Trách nhiệm xã hội của công ty 4
Vai trò của đạo đức kinh doanh 5
Sự cần thiết của đạo đức kinh doanh 5
ĐẠO ĐỨC KINH DOANH, NHỮNG VẤN ĐỀ VÀ GIẢI PHÁP 7
Vấn đề đạo đức trong kinh doanh ở Việt Nam 7
Những vấn đề nổi cộm về đạo đức kinh doanh ở Việt Nam hiện nay 8
Vấn đề sở hữu trí tuệ ở Việt Nam 8
Vấn đề đạo đức của doanh nghiệp trong thị trường chứng khoán 9
Một số giải pháp tăng cường đạo đức kinh doanh tại Việt Nam 10
KẾT LUẬN 12
Trang 3LỜI MỞ ĐẦU
Đạo đức là một trong những hình thái sớm nhất của ý thức xã hội bao gồm những nguyên
lý, quy tắc chuẩn mực điều tiết hành vi của con người trong quan hệ với người khác và với cộng đồng Đạo đức đóng một vai trò vô cùng quan trọng trongquá trình tổ chức thiết lập, duy trì trật tự, ổn định và phát triển xã hội Tùy theo trình độ phát triển kinh tế – xã hội mà sự tác động của đạo đức đến cá nhân và xã hội có khác nhau
Trong kinh doanh, đạo đức đã và đang được các nhà quản trị quan tâm, nó không chỉ ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh, góp phần vào quá trình vận hành, mà còn đang cho thấy những khả năng nâng cao lợi nhuận cho doanh nghiệp trong lâu dài Trong quá trình hoạt động của các tổ chức, rất nhiều các tình huống phải lựa chọn mang tính đạo đức vẫn luôn xuất hiện, đặc biệt trong hiện tại, sự phát triển của nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế, các quy tắc, chuẩn mực của đạo đức dần biến đổi, dẫn tới việc có đạo đức trong các quyết định và trong các vấn đề khác của quản trị vốn đã khó khăn nay càng phức tạp hơn, đòi hỏi nhà quản trị cần có khả năng ra quyết định đạo đức để có thể vừa bảo vệ lợi ích cho doanh nghiệp, vừa thỏa mãn được yêu cầu của xã hội và nhiều bên liên quan
Vậy, các doanh nghiệp phải xây dựng đạo đức kinh doanh như thế nào? Có phải không làm trái pháp luật là đủ đạo đức không? Tình trạng đạo đức kinh doanh ở Việt Nam hiện đang như thế nào? Có vấn đề gì nổi cộm và giải pháp cho những vấn đề đó là gì? Để trả lời, chúng ta hãy cùng tìm hiểu: “Đạo đức kinh doanh và những vấn đề đạo đức đang nổi lên hiện nay của các doanh nghiệp Việt Nam và các giải pháp đề xuất”
Trang 4KHÁI QUÁT VỀ ĐẠO ĐỨC KINH DOANH
Khái niệm đạo đức kinh doanh.
Khái niệm đạo đức trong kinh doanh lần đầu tiên được đưa ra như là một khái niệm mang tính hàn lâm vào cuối thế kỉ trước, bởi nhà nghiên cứu đạo đức kinh doanh Norman Bowie tại một Hội nghị Khoa học năm 1971 Từ đó đến nay, cùng với rất nhiều các bài nghiên cứu, các khái niệm tương đương về đạo đức kinh doanh cũng được đưa ra, song vẫn chưa có một khái niệm chính thức cho thuật ngữ này
Nhận thức được điều này, giáo sư Phillip V.Lewis thuộc trường Đại học Abilene, Hoa Kỳ, đã tổng hợp 185 định nghĩa đương thời về đạo đức kinh doanh của các nhà kinh doanh, giáo sư và những chuyên gia của các ngành liên quan Sau khi xác định được điểm tương đồng của các khái niệm, ông khái quát đạo đức kinh doanh trong bài báo “Defining Business Ethics': Like Nailing Jello to a Wall”, tạm dịch như sau:
“Đạo đức kinh doanh là tất cả những nguyên tắc, tiêu chuẩn, chuẩn mực đạo đức hoặc luật lệ để cung cấp chỉ dẫn về hành vi ứng xử chuẩn mực và sự trung thực (của một
tổ chức) trong những trường hợp nhất định.(TS.Nguyễn Hoàng Ánh - Đạo đức kinh
doanh tại Việt Nam – Thực tại và giải pháp).
Vấn đề đạo đức kinh doanh luôn cần được quan tâm bởi các nhà quản trị vì vốn dĩ đạo đức và kinh doanh mâu thuẫn với nhau Người tiêu dùng sẽ luôn mong muốn mua được hàng hóa với giá thấp, còn doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp độc quyền,
sẽ luôn muốn bán giá cao Người lao động muốn công việc lương cao, ngược lại doanh nghiệp sẽ muốn cắt giảm chi phí và nâng cao năng suất Và nhiều doanh nghiệp sẽ không sẵn sàng để bỏ thêm chi phí vào dây chuyền sản xuất an toàn với môi trường Hơn nữa, các vấn đề đạo đức rất khó để xác định, và quan điểm về một hành động có phù hợp với đạo đức hay không là rất khác ở từng người Vì vậy, cần thiết nhà quản lí phải đưa ra được những quyết định cân bằng được lợi ích của các đối tượng hữu quan
Trách nhiệm xã hội của công ty
Trách nhiệm xã hội (Corporate Social Responsibility – CSR) là trách nhiệm quản trị trong việc tiến hành các lựa chọn và thực hiện các hành động để đóng góp cho phúc lợi
và lợi ích của xã hội, chứ không nên chỉ chú ý vào lợi ích riêng của công ty (Kỷ nguyên
mới của quản trị, Richard Darf, tr.184)
Về mặt ý nghĩa, trách nhiệm xã hội khá tương tự với đạo đức, cũng liên quan đến phân định đúng, sai và chọn làm điều đúng Tuy nhiên, trách nhiệm xã hội xem doanh
Trang 5nghiệp là một chủ thể, là một công dân và hướng công ty trở thành công dân doanh nghiệp tốt (good corporate citizen)
Thật vậy, bản thân công ty khi đưa vào hoạt động sẽ sử dụng nguồn lực của xã hội
và môi trường, do đó có thể tác động tiêu cực trở lại mội trường và xã hội Nếu đơn giản nhìn nhận doanh nghiệp chỉ là hoạt động vì lợi nhuận và rồi đóng thuế, tổn thất nó gây ra cho xã hội và môi trường sẽ lớn hơn nhiều so với số tiền thuế và việc làm nó mang lại Lúc này, những sự kiện của một doanh nghiệp như khai trương nhà máy hay ra mắt sản phẩm mới chẳng hạn, đều sẽ để lại những hậu quả nhất định
Vì vậy, đi đôi với đạo đức kinh doanh, trách nhiệm xã hội là khuôn khổ để doanh nghiệp không đi quá ranh giới giữa lợi nhuận và lợi ích xã hội, cũng như định hướng hành vi của các tổ chức theo hướng có tích cực hơn
Vai trò của đạo đức kinh doanh
Theo nghiên cứu của Rushworth Kidder, nhà sáng lập của Viện Đạo đức Toàn cầu, có ba vùng phạm trù chi phối hành vi của con người Vùng thứ nhất là luật pháp, các cá nhân và công ty phải hoàn toàn tuân thủ các quy định trong vùng này Vùng thứ hai là sự tự do lựa chọn, đối nghịch với luật pháp, các cá nhân và tổ chức được hành động tự do Nằm giữa hai vùng này là phạm trù đạo đức
Trong cuộc sống và kinh doanh, luôn có những tình huống khó để phân định đúng-sai, tốt-xấu, một hành động hợp pháp chưa chắc đã hợp lí và được mọi người ủng hộ Thường sẽ là những tình huống xung đột về lợi ích của hai hay nhiều bên và có nhiều hơn một cách giải quyết, và cách nào cũng có lý của nó Cũng theo Kidder, trong kinh doanh,
có bốn loại mâu thuẫn đạo đức lưỡng nan: giữa ngắn hạn và dài hạn, giữa cá nhân và cộng đồng, giữa sự thật và lòng trung thành, cuối cùng là giữa công lý và lòng nhân từ (How Good People Make Tough Choices, Rushworth M.Kidder) Khi những tình huống như vậy xảy ra, nếu doanh nghiệp chỉ đơn giản là tuân thủ pháp luật sẽ rất dễ dẫn tới những rắc rối, sự phản đối của dư luận hay sự bất mãn bên trong tổ chức chẳng hạn, thay vào đó, cần dựa trên các quy tắc, tiêu chuẩn nhằm đưa ra một quyết định mang tính đạo đức để đảm bảo lợi ích cho các bên liên quan cũng như làm hài lòng số đông nhất có thể
Sự cần thiết của đạo đức kinh doanh
Thực tế có thể thấy, mức độ phát triển của doanh nghiệp phụ thuộc khá nhiều vào đạo đức kinh doanh Thứ nhất, đạo đức kinh doanh là nền tảng cho lòng tin, sự gắn kết và lòng trung thành của nhân viên trong công ty, điều này tiết kiệm rất nhiều khoảng phí liên quan đến tuyển dụng hay giữ chân nhân viên, ngoài ra còn có thể tránh được những rủi ro khác như chảy máu chất xám, hay bị lộ những bí mật kinh doanh
Trang 6Thứ hai, đạo đức kinh doanh là cơ sở để tạo dụng uy tín trước khách hàng và cả người tiêu dùng Từ đó xây dựng hình ảnh tích cực cũng như thương hiệu cho doanh nghiệp Trong điều kiện giá cả và chất lượng tương đương, 2/3 người tiêu dùng chọn những sản phầm từ công ty thể hiện tốt về đạo đức và trách nhiệm xã hội hơn (theo nghiên cứu của Walker Rerearch) Một nghiên cứu khác của Remi Trudel và June Cotte thuộc Trường Kinh Doanh Ivey, Đại học Western Ontanrio, người tiêu dùng sẵn sàng trả
giá cao hơn chút cho những sản phẩm từ các công ty có chuẩn mực đạo đức cao (Kỷ
nguyên mới của quản trị, Richard Darf, tr.199).
Thứ ba, đạo đức kinh doanh ảnh hưởng đến quyết định của nhà đầu tư Các nhà đầu tư giờ đây nhạy cảm hơn với khả năng sinh lợi trong dài hạn, vì vậy họ càng chú ý hơn đến các chính sách xã hội và môi trường từ doanh nghiệp Nhiều nghiên cứu đã được thực hiện và chỉ ra được mối quan hệ cùng chiều giữa kết quả tài chính và thực hiện trách nhiệm xã hội cùng như đạo đức kinh doanh Theo công trình nghiên cứu của hai giáo sư thuô ̣c Trường Đào tạo quản lý kinh doanh Harvard (Hoa Kỳ) là John Kotter và James Heskeu (tác giả cuốn sách “Văn hóa công ty và chỉ số hoạt đô ̣ng hữu ích”), trong vòng 11 năm, những công ty chú trọng thực hành đạo đức kinh doanh đã nâng được mức thu nhâ ̣p của mình lên tới 682% so với 36% của các công ty không coi trọng thực hành các chuẩn mực đạo đức trong kinh doanh Các công ty này cũng tăng được 90% giá trị cổ phiếu của
họ trên thị trường chứng khoán so với 74% của các công ty không thực sự coi trọng đạo đức kinh doanh; tăng được 756% lợi nhuâ ̣n ròng, vượt xa các công ty không coi trọng viê ̣c thực hành đạo đức kinh doanh
Trang 7ĐẠO ĐỨC KINH DOAN Ở VIỆT NAM, NHỮNG VẤN ĐỀ VÀ GIẢI PHÁP
Vấn đề đạo đức trong kinh doanh ở Việt Nam
Tại nhiều nước trên thế giới đã có quá trình xây dựng nền sản xuất kinh doanh trong cơ chế kinh tế thị trường qua hàng trăm năm, hoă ̣c ít nhất 70-80 năm như Nhâ ̣t Bản, Hàn Quốc, trong đó cơ chế thị trường và hê ̣ thống luâ ̣t pháp đã được hoàn thiê ̣n ở mức cao, đạo đức kinh doanh đã trở thành chuẩn mực và truyền thống trong xã hô ̣i Việt Nam bắt đầu xây dựng nền kinh tế thị trường từ năm 1986 với công cuộc Đổi Mới tại Đại hội
mẻ nữa Nhiều doanh nghiệp đã chú trọng tới đạo đức kinh doanh hơn và thường đặt nó vào trong văn hóa doanh nghiệp
Văn hóa doanh nghiệp đã luôn được Nhà nước quan tâm, chú trọng Ngày
11/7/2021, Bộ Tiêu chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam được công bố Bộ tiêu chí có 2 phần gồm: 19 tiêu chí cụ thể và 51 chỉ số đánh giá, đo lường Mỗi nhóm tiêu chí có các tiêu chí cụ thể, quy định rõ các chỉ số đánh giá, đo lường kèm theo
Phần 1 là những điều kiện bắt buộc Các doanh nghiệp phải vượt qua các điều kiện này thì mới xét tiếp ở vòng sau, bao gồm: không buôn lậu, không trốn thuế; không sản xuất, kinh doanh hàng giả, sản phẩm độc hại; không
nợ lương và bảo hiểm xã hội của người lao động; không lừa đảo, lợi dụng hoặc làm hại các tổ chức, cá nhân khác; không vi phạm pháp luật
Phần 2 là các tiêu chí đánh giá bao gồm 5 nhóm tiêu chí: lãnh đạo doanh nghiệp phát triển bền vững; xây dựng và thực thi văn hóa doanh nghiệp; thượng tôn pháp luật; đạo đức kinh doanh; trách nhiệm xã hội Kèm theo đó
là quy chế xét công nhận “Doanh nghiệp đạt tiêu chuẩn văn hóa kinh doanh Việt Nam”
Theo kết quả khảo sát của Blue - C, tiến hành khảo sát 113 doanh nghiệp Việt Nam, có khoảng 66.36% lãnh đạo nhận thấy vai trò của văn hóa doanh nghiệp là quan trọng hoặc rất quan trọng Đa số (90%) doanh nghiệp đã thiết lập các yếu tố nền tảng của văn hóa doanh nghiệp Có thể thấy, việc quan tâm đến văn hóa doanh nghiệp, đặc biệt là yếu tố đạo đức, của cả Nhà nước và các nhà quản trị, tuy còn nhiều hạn chế, nhưng cho thấy được nhận thức cao hơn về vấn đề này
Có những dấu hiệu tích cực về nhận thức từ các doanh nghiệp, tuy nhiên, nhìn vào tổng thể, việc thực hiện đạo đức kinh doanh còn rất nhiều vấn đề nhức nhối Trong hoạt
đô ̣ng sản xuất kinh doanh đã xảy ra hàng vạn vụ vi phạm luâ ̣t pháp và đạo đức kinh doanh với rất nhiều hiê ̣n tượng tiêu cực như sử dụng các thủ đoạn không chính đáng, kể
cả bất hợp pháp, để đạt lợi nhuâ ̣n càng nhiều càng tốt; sản xuất, nhâ ̣p khẩu hoă ̣c kinh
Trang 8doanh hàng giả, hàng nhái, hàng quốc cấm, hàng kém chất lượng, đô ̣c hại, kể cả trong sản xuất kinh doanh dược phẩm và thực phẩm không an toàn; không thực hiê ̣n hoă ̣c thực hiê ̣n không đầy đủ các chế đô ̣ chính sách đối với người lao đô ̣ng như về tiền lương, bảo hiểm,
an toàn lao đô ̣ng, chế đô ̣ hưu trí; thiếu tôn trọng lợi ích người tiêu dùng, khách hàng và đối tác; trốn thuế, buôn lâ ̣u, gian lâ ̣n thương mại; gây ô nhiễm môi trường tự nhiên và môi trường xã hô ̣i; không thực hiê ̣n các trách nhiê ̣m xã hô ̣i, lừa đảo đa cấp… Nổi cộm gần đây những câu chuyện được dư luận và các nhà chức trách đặc biệt quan tâm về vấn
đề sở hữu trí tuệ và lừa đảo trên thị trường chứng khoán trong nước
Những vấn đề nổi cộm về đạo đức kinh doanh ở Việt Nam hiện nay
Vấn đề sở hữu trí tuệ ở Việt Nam
Vào nửa cuối năm 2021, một số ca khúc nổi tiếng bỗng bị công ty BH Media “nhận vơ” bản quyền, và điều làm dư luận phản ứng dữ dội nhất là công ty này đánh cả bản quyền Quốc ca Sau vụ việc, nhiều câu hỏi được đặt ra, rằng còn bao nhiêu cá nhân, công ty ngoài kia đang thu lợi từ những sản phẩm không phải của mình?
Hiện nay, các hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan như in sách lậu,
sử dụng các tác phẩm âm nhạc, điện ảnh, ghi âm, ghi hình mà không trả tiền cho các chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan khá phổ biến Trong môi trường internet, nhiều đối tượng mạo danh tác giả tiếng để đăng tải tác phẩm của mình nhằm thu hút thêm lượt tương tác với các bài đăng Nhà cung cấp dịch vục có những biện pháp bảo vệ, nhưng chỉ dừng lại ở mức xóa tài khoản, trong khi việc tạo tài khoản mới rất dễ dàng
Đối với hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, các mặt hàng giả mạo hàng hóa, xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp ngày càng đa dạng về chủng loại và tinh vi về hình thức, xảy ra với mọi loại hàng hóa từ hàng tiêu dùng thông thường đến các loại hàng hóa có giá trị cao Trong khi nhận thức của người tiêu dùng chưa thật sự đầy đủ, nên việc phân biệt hàng thật – hàng giả đang trở nên khó khăn đối với người tiêu dùng Tình trạng làm giả hàng tiêu dùng đáng báo động tại Việt Nam đã ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế và sức khỏe của người tiêu dùng Theo số liệu mới nhất của Tổng cục Hải quan, từ đầu năm đến ngày 24-11-2021, các lực lượng chức năng đã phát hiện, bắt giữ 13.092 vụ buôn lậu, gian lận thương mại với trị giá hàng hóa vi phạm ước tính 2.553 tỷ đồng; xử phạt vi phạm hành chính 12.652 vụ, thu ngân sách nhà nước 276,98 tỷ đồng; khởi tố 28 vụ, chuyển cơ quan khác kiến nghị khởi tố 155 vụ
Hơn nữa, việc xử lý tội xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ hiện nay còn gặp nhiều khó khăn và bất cập Các vi phạm quyền sở hữu trí tuệ xảy ra ngày càng gia tăng nhưng khó bị phát hiện và khi bị phát hiện thì thường chỉ bị xử lý bằng các biện pháp dân sự hoặc hành chính Điều này cho thấy, công tác đấu tranh chống tội xâm phạm sở hữu trí
Trang 9tuệ còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ một các hiệu quả trước các hành vi xâm phạm ngày một gia tăng và phức tạp
Vấn đề đạo đức của doanh nghiệp trong thị trường chứng khoán
Theo số liệu của Trung tâm Lưu ký chứng khoán Việt Nam (VSD), số lượng nhà đầu tư cá nhân mới tham gia chứng khoán trong tháng 3/2022 tiếp tục lập kỷ lục mới với 270.000 tài khoản Số lượng tài khoản nhà đầu tư cá nhân trong nước tính đến cuối tháng
3 đạt 4,93 triệu, tương đương 5% dân số cả nước Trong những năm gần đây, thị trường chứng khoán Việt Nam đã có sự phát triển mạnh mẽ, thể hiện rõ qua số lượng công ty Việt nam có vốn hoá thị trường trên 1 tỷ USD với tổng vốn hoá tăng mạnh từ 30% đến 90% GDP của Việt Nam Tính từ cuối tháng 1 năm 2020, giá trị vốn hoá thị trường cổ phiếu đạt 4.770.000 tỷ đồng, tương đương 7% GDP, giá trị giao dịch bình quân trong năm
2020 đạt 6.671 tỷ đồng/phiên; thị trường hiện có 759 mã cổ phiếu, chứng chỉ quỹ niêm yết, đăng ký giao dịch đạt 1.479.000 tỷ đồng (nghiên cứu của Đỗ Thị Lan Anh, Khoa Cảnh sát kinh tế - Học viện Cảnh sát nhân dân, Tạp chí Tòa án nhân dân)
Bên cạnh những mặt tích cực, thị trường này tiềm tàn nhiều rủi ro xảy ra các hành
vi vi phạm pháp luật Gần đây nhất là vụ việc về hành vi thao túng chứng khoán của chủ tịch FLC, ông Trịnh Văn Quyết và vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua bán trái phiếu của công ty Tân Hoàng Minh Theo khảo sát của Bộ Tài chính, tính riêng trong 09 năm từ
2013 đến 2021, các vi phạm, tội phạm xảy ra trong lĩnh vực chứng khoán chiếm tỷ lệ khoảng 6%, tập trung chủ yếu ở một số hành vi như: vi phạm quy định công bố thông tin, hành vi thao túng thị trường chứng khoán hoặc hành vi giao dịch có dấu hiệu nội gian Cụ thể, những hành vi này đã ảnh hưởng trực tiếp đến các hoạt động giao dịch trên thị
trường, làm ảnh hưởng đến nhà đầu tư với hành vi “lái” giá cổ phiếu như không báo cáo trước thời điểm tiến hành giao dịch; hành vi tạo dựng, công bố những thông tin sai lệch, làm giả tài liệu trong hồ sơ chào bán, niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam
Về mặt khách quan, thị trường chứng khoán tại Việt nam được xây dựng và phát triển trong bối cảnh các yếu tố thị trường còn sơ khai, tính chất hoạt động chứng khoán phức tạp, nhạy cảm trong khi hiểu biết của thành viên thị trường và nhà đầu tư nhỏ lẻ còn nhiều hạn chế, ý thức tuân thủ pháp luật chung hay pháp luật chứng khoán là chưa cao
Đi cùng với mô thị trường gia tăng, các hoạt động chứng khoán ngày càng đa dạng, các
vi phạm pháp luật trên thị trường cũng diễn ra ngày càng tinh vi và phức tạp ( Đỗ Thị Lan Anh, Khoa Cảnh sát kinh tế - Học viện Cảnh sát nhân dân, Tạp chí Tòa án nhân dân)
Trang 10Một số giải pháp tăng cường đạo đức kinh doanh tại Việt Nam
Tiếp tục xây dựng, nghiên cứu, hoàn thiện khung pháp lý về đạo đức kinh
doanh
Nhìn về tổng thể, hệ thống pháp luật về đạo đức kinh doanh của Việt Nam đã được chú ý
và đang dần được được xây dựng và hoàn thiện, tuy nhiên vẫn còn nhiều thiếu sót, đặc biệt khi so sánh với những nước khác Chưa đủ những quy định pháp lý đối với những vi phạm trong kinh doanh, thủ tục pháp lý chưa rõ ràng nên khó xử phạt, còn mang nặng tính định tính Ví dụ, tại Bộ luật hình sự 1999, sửa đổi năm 2009 quy định “yếu tố cấu thành tội phạm” của hành vi “thao túng giá chứng khoán” còn mang tính định tính nên việc xử lý hình sự các vụ việc thao túng còn gặp nhiều khó khăn Bộ luật Hình sự năm
2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 đã quy định rõ hơn về một trong những yếu tố cấu thành tội phạm của 04 tội danh trong lĩnh vực chứng khoán là yếu tố gây thiệt hại cho nhà đầu
tư Tuy nhiên hiện chưa có quy định pháp lý và văn bản hướng dẫn nào làm cơ sở hoặc tham chiếu cho việc tính toán khoản thiệt hại cho nhà đầu tư trong xác định dấu hiệu hình
sự, hành chính của hành vi vi phạm, gây khó cho cơ quan chức năng khi xử lý, thực hiện giám định tư pháp các vụ việc về thao túng, nội gián hay các hành vi vi phạm khác (Đỗ Thị Lan An, Khoa Cảnh sát kinh tế - Học viện Cảnh sát nhân dân)
Những mức chế tài tuy được nâng lên nhưng vẫn chưa đủ sức răn đe Chẳng hạn, theoNghị định 98/2020/NĐ-CP (gọi tắt là NĐ 98) có hiệu lực từ ngày 15-10-2020, quy định xử phạt hành vi vi phạm hành chính trong hoạt động sản xuất, thương mại, buôn bán hàng giả, hàng cấm, hàng xách tay và bảo vệ người tiêu dùng quy định tăng mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực thương mại, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng lên tới 100 triệu đồng đối với cá nhân và 200 triệu đồng đối với tổ chức; mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm là 200 triệu đồng đối với cá nhân và 400 triệu đồng đối với tổ chức Tuy nhiên, dư luận cho rằng mức phát mới này vẫn chưa đủ, bởi với những tổ chức chuyên sản xuất, kinh doanh hàng giả quy mô lớn, số lượng nhiều, hàng giả các thương hiệu lớn bán với giá như hàng thật thu về lợi nhuận cao hàng tỷ đồng, thì mức phạt này chẳng thấm vào đâu
Hơn nữa, những đối tượng vi phạm pháp luật ngày càng có học thức, am hiểu nhiều vấn đề Nếu không mau chóng khắc phục những lỗ hổng pháp lý, chúng sẽ dễ dàng lợi dụng những kẽ hỡ này để thực hiện hành vi phi pháp, gây tổn thất kinh tế và xã hội Điển hình là vụ án Trịnh Văn Quyết như đã nêu ở trên
Tiếp tục nâng cao nhận thức về đạo đức kinh doanh
Cần nâng cao nhâ ̣n thức của cô ̣ng đồng doanh nghiê ̣p, của người tiêu dùng và toàn xã hô ̣i
về vấn đề đạo đức kinh doanh, đă ̣c biê ̣t sự nhâ ̣n thức và trách nhiê ̣m của doanh nghiê ̣p, doanh nhân là những chủ thể hoạt đô ̣ng kinh doanh; gắn chă ̣t và đề cao tinh thần trách