Tuần 2 Trường THCS Phong Lạc Tuần 2 Ngày soạn 22/08/2015 Tiết thứ 5, 6 (theo PPCT) Ngày dạy /08/2015 Văn bản CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ ( Khánh Hoài ) I Mục tiêu 1 Về kiến thức Tình cảm anh em[.]
Trang 1Tuần 2
Ngày soạn: 22/08/2015
Tiết thứ: 5, 6 (theo PPCT)
Ngày dạy: /08/2015
Văn bản:
CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ
( Khánh Hoài )
I Mục tiêu
1 Về kiến thức
- Tình cảm anh em ruột thịt thắm thiết, sâu nặng và nỗi đau khổ của những đứa trẻ không may rơi vào hoàn cảnh bố mẹ li dị
- Đặc sắc nghệ thuật của văn bản
2 Về kĩ năng
- Đọc - hiểu văn bản truyện, đọc diễn cảm lời đối thoại phù hợp với tâm trạng của các nhân vật
- Kể và tóm tắt truyện
3 Về thái độ: Biết thông cảm và chia sẻ với những bạn nhỏ có hoàn cảnh bất
hạnh
II Chuẩn bị của GV và HS
- Giáo viên: Giáo án
- Học sinh: Soạn bài theo câu hỏi trong SGK
III Phương pháp: Đàm thoại, phân tích, giảng bình, thảo luận nhóm
IV.Tiến trình giờ dạy – Giáo dục
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra vở soạn của HS.
3 Giảng bài mới
3.1 Đặt vấn đề
Truyện ngắn “Cuộc chia tay của những con búp bê” là một văn bản kể về cuộc chia tay đau đớn và cảm động của hai em bé trong truyện Vậy nội dung cụ thể như thế nào thầy và các em cùng tìm hiểu qua tiết học hôm nay.
3.2 Bài mới
Hoạt động của thầy - trò Nội dung cần đạt
* Hoạt động 1: Hướng dẫn HS tìm hiểu
chung
- GV: Trình bày những nét chính về tác
giả, tác phẩm?
- HS: Trình bày
- GV: Em hãy xác định kiểu văn bản và
phương thức biểu đạt trong văn bản?
- HS: Văn bản nhật dụng; phương thức tự
sự
- GV: Đọc hướng dẫn đọc, đọc mẫu, gọi
HS đọc
- HS dẫn tìm hiểu từ ngữ
- GV: Bố cục chia làm mấy phần? Nêu
nội dung chính của từng phần?
- HS: Trình bày
I TÌM HIỂU CHUNG
1 Tác giả: Khánh Hoài
2 Tác phẩm
Truyện ngắn được trao giải Nhì trong cuộc thi thơ - văn viết về quyền trẻ em tổ chức năm 1992
3 Thể loại : Vb nhật dụng , viết theo kiểu
văn bản tự sự
4 Đọc và tìm hiểu chú thích
a Bố cục: 2 phần
+ Từ đầu đến ….Từ thủa ấu thơ :Cuộc
chia tay của hai anh em Thành và Thủy + Còn lại: Cuộc chia tay của Thủy với lóp học,và chia tay giữa hai anh em
Trang 2- GV: Gọi HS tóm tắt văn bản?
- HS: Tóm tắt văn bản
- GV: Nhắc lại nd chính
* Hoạt động 2: Hướng dẫn HS tìm hiểu
văn bản
- GV: Truyện viết về ai? Viết về việc gì?
Ai là nhân vật chính trong truyện?
- HS: Viết về cuộc chia tay của hai anh
em Thành và Thủy Trong đó Thành,
Thủy… là nhân vật chính
- GV: Câu chuyện kể theo ngôi thứ mấy?
Việc lựa chọn ngôi kể có tác dụng gì?
- HS: Ngôi thứ nhất; thể hiện được sâu sắc
tâm tư, tình cảm, tâm trạng của nhân vật
- GV: Tên truyện có liên quan đến ý nghĩa
của truyện không?
- HS: Thảo luận theo cặp và trình bày
- GV: Hãy tìm các chi tiết trong truyện để
thấy hai anh em Thành, Thủy rất mực gần
gũi, thương yêu, chia sẻ và luôn quan tâm
đến nhau?
- HS: Phát hiện và trình bày
Tiết 6
- GV: Chi tiết nào trong cuộc chia tay của
Thủy với lớp học khiến cô giáo bàng
hoàng? Vì sao?
- HS: Thủy không được đi học nữa mà
phải đi bán hoa quả… cô giáo biết tin về
Thủy quá bất ngờ
- GV: Văn bản đề cập đến quyền gì của
trẻ em?
- HS: Quyền được học tập…
- GV: Trong đoạn văn này, chi tiết nào
làm em cảm động?
- HS: Phát biểu
- GV: Vì sao Thành dắt em ra khỏi
trường lại rất “ kinh ngạc khi thấy mọi
người vẫn đi lại bình thường và nắng vẫn
vàng ươm trùm lên cảnh vật”?
- HS: Thảo luận theo cặp và trình bày
(tâm lí lạc lõng, bơ vơ, giông tố…)
- GV: Kết thúc truyện Thủy chọn cách
giải quyết nào?
- HS: Thủy lại để con vệ sĩ gác đêm cho
anh ngủ… Đặt con em nhỏ quàng tay con
vệ sĩ…
- GV: Em có nhận xét gì về tình cảm của
b Tóm tắt
II TÌM HIỂU VĂN BẢN
1 Tình cảm giữa hai anh em Thành và Thủy
- Thủy đem kim ra sân vận động vá áo cho anh
- Thành giúp em làm bài tập Chiều nào cũng đón em về
- Thành nhường hết đồ chơi cho em Thủy
lại để con vệ sĩ gác đêm cho anh ngủ…
-> Tình thương yêu, sự quan tâm gắn bó, tấm lòng trong sáng, nhân hậu của hai anh em
2 Cuộc chia tay của Thuỷ với lớp học
- Thủy không được đi học mà phải đi bán hoa quả để kiếm sống…
-> Cô giáo rất bất ngờ
- Cô giáo tặng Thủy quyển vở và cây viết -> Cô cảm động giàn giụa nước mắt
Trang 3hai anh em Thành và Thủy?
- HS: Rất mực thương yêu, nhường
nhịn…
- GV: Theo em tác giả đã dùng nghệ thuật
gì để giúp người đọc cảm nhận được
những nội dung trên?
- HS:
+ Xây dựng tình huống tâm lí
+ Lựa chọn ngôi thứ nhất để kể : nhân vật
tôi trong truyện kể lại câu chuyện của
mình, nên được thể hiện một cách chân
thực
+ Khắc hoạ hình tượng nhân vật trẻ nhỏ,
qua đó gợi lại suy nghĩ về cách ứng xử
của người làm cha làm mẹ
+ Lời kể tự nhiên theo trình tự sự việc
- GV: Môi trường gia đình có ảnh
hưởng như thế nào đến bản thân mỗi
con người ?
- HS: Trình bày.
- GV: Nxét
- GV: Qua câu chuyện, theo em tác giả
muốn gửi đến người đọc điều gì?
* Hoạt động 3: Hướng dẫn tổng kết
- GV: Nxét, chốt ghi nhớ, gọi HS đọc ghi
nhớ
- HS đọc ghi nhớ
=> Bằng nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật tác giả cho ta thấy cuộc chia tay thật xúc động, bàng hoàng Để lại nỗi xót xa trong lòng người đọc
2 Ý nghĩa văn bản:
Là câu truyện của những đứa con, nhưng lại gợi cho những người làm cha, mẹ phải suy nghĩ Trẻ em cần được sống trong mái
ấm gia đình Mỗi người cần phải biết giữ cho gia đình hạnh phúc
III TỔNG KẾT
* Ghi nhớ : (SGK/27)
4 Củng cố: Nội dung và nghệ thuật của văn bản?
5 Hướng dẫn HS học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau:
- Học thuộc nội dung ghi nhớ (sgk, tr27)
- Kể tóm tắt lại truyện, nắm được các chi tiết chính trong văn bản
- Soạn bài: Bố cục trong văn bản.
V Rút kinh nghiệm
Trang 4
Tuần 2
Ngày soạn: 22/08/2015
Tiết thứ: 7 (theo PPCT) Ngày dạy: /08/2015 BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
I Mục tiêu
1.Về kiến thức
- Hiểu tầm quan trọng và yêu cầu về bố cục trong văn bản; trên cơ sở đó, có ý thức xây dựng bố cục khi tạo văn bản
- Bước đầu xây dựng được những bố cục rành mạch, hợp lí cho các bài làm
2 Về kĩ năng
- Nhận biết, phân tích bố cục trong văn bản
- Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc- hiểu văn bản, xây dựng bố cục cho một văn bản nói (viết) cụ thể
3 Về thái độ: Nghiêm túc, hợp tác, yêu thích.
II Chuẩn bị của GV và HS
- Giáo viên: Giáo án
- Học sinh: Soạn bài theo câu hỏi trong SGK
III Phương pháp: Nêu vấn đề, qui nạp, phân tích,
IV.Tiến trình giờ dạy – Giáo dục
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ: Liên kết là gì? Để văn bản có tính liên kết người nói,
người viết phải làm gì?
3 Giảng bài mới
3.1 Đặt vấn đề
- GV cho HS nhắc lại một văn bản có bố cục mấy phần, nêu tên từng phần
- HS: Nhắc lại
- GV nhận xét và giới thiệu vào bài
3.2 Nội dung bài mới
Hoạt động của thầy - trò Nội dung cần đạt
* Hoạt động1: Tìm hiểu về bố cục văn bản
- GV: Cho HS đọc phần 1.a sgk, tr 28
- HS: Đọc
- GV: Cho HS trả lời câu hỏi phần a
- HS: Trình bày
- GV: Cho HS đọc hai chuyện trong sgk/29
- HS: Đọc
- GV: Hai câu chuyện trên đã có bố cục chưa?
- HS: Chưa có bố cục
- GV: Cách kể chuyện như trên bất hợp lí ở chỗ
nào?
- HS: Sự việc, chi tiết sắp xếp lộn xộn; các phần
không có sự thống nhất
- GV: Theo em, nên sắp xếp bố cục hai câu
chuyện trên như thế nào?
- HS:Dựa vào nội dung câu chuyện đã học để sắp
I BỐ CỤC VĂN BẢN VÀ NHỮNG YÊU CẦU VỀ BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
1 Bố cục của văn bản
* Ví dụ: Viết đơn xin ra nhập Đội
TNTP Hồ Chí Minh
- Phần đầu: Quốc hiệu, tiêu ngữ, thời điểm làm đơn, tên đơn, họ tên
- địa chỉ, nghề nghiệp… người làm đơn
- Phần chính: Lí do, nguyện vọng… của người làm đơn
- Phần cuối: Lời cảm ơn, kí tên
2 Những yêu cầu về bố cục trong văn bản
Trang 5- GV: Điều kiện cần để có bố cục rành mạch, hợp
lí là gì?
- HS: Phát biểu
- GV: Hãy nêu nhiệm vụ của ba phần Mở bài,
Thân bài, Kết bài trong văn bản miêu tả và văn
bản tự sự?
- Văn bản miêu tả:
+ MB: Giới thiệu đối tượng (người, vật, cảnh… )
được miêu tả
+ TB: Miêu tả chi tiết về đối tượng
+ KB: Cảm nghĩ của người viết về đối tượng
được miêu tả
- Văn bản tự sự:
+ MB: Giới thiệu chung về nhân vật và sự việc
+ TB: Diễn biến sự việc
+ KB: Kết cục sự việc
- GV: Có cần phân biệt nhiệm vụ của mỗi phần
không? Vì sao?
- HS: Cần phân biệt bố cục Vì mỗi phần đều có
nhiệm vụ riêng
- GV: Cho HS trả lời câu 3.c sgk, tr29?
- HS: Không đúng; Giải thích như ý trên
- GV: Cho HS trả lời câu 3.d sgk, tr29?
- HS: Không đồng ý
- GV: Qua bài học em cần ghi nhớ nội dung gì?
- HS: Phát biểu
- Gọi HS đọc ghi nhớ/30 sgk
* Hoạt động 2: Hướng dẫn luyện tập
- Hướng dẫn HS làm bài 1/30 sgk ở nhà
- Hướng dẫn HS làm bài 2, 3 ở lớp
- HS làm bài theo hướng dẫn
- Nội dung các phần, các đoạn phải thống nhất, chặt chẽ và phân biệt rạch ròi
- Trình tự sắp xếp các phần, các đoạn phải đạt được mục đích giao tiếp đề ra
3 Các phần của bố cục
- Bố cục ba phần:
+ Mở bài + Thân bài + Kết bài
- Cần phân biệt bố cục Vì mỗi phần đều có nhiệm vụ riêng, tạo nên tính rành mạch, hợp lí cho văn bản
* Ghi nhớ (sgk tr 30)
II LUYỆN TẬP Bài tập 2:
a MB: Đêm trước lúc chia tay
b TB: - Chia đồ chơi
- Thành dắt em ra khỏi trường
- Cuộc chia tay giữa hai anh em
c KB: Cuộc chia tay đầy xúc động
Bài tập 3: Bố cục chưa rành mạch
hợp lí ở các phần 1,2,3 Ở thân bài, kể lại chứ chưa trình bày kinh nghiệm học tập, không nói
về học tập
Mở bài: Bổ sung cho lời chào
mừng
- Giới thiệu họ tên
- Giới hạn nội dung, báo cáo (kinh nghiệm học tập)
Kết bài: Tóm tắt nội dung đã
trình bày
4 Củng cố:
Trang 6- Những yêu cầu về bố cục trong văn bản.
- Các phần của bố cục trong văn bản
5 Hướng dẫn HS học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau:
- Học thuộc nội dung ghi nhớ, sgk – tr30
- Soạn bài Mạch lạc trong văn bản.
V Rút kinh nghiệm
Tuần 2
Ngày soạn: 22/08/2015
Tiết thứ: 8 (theo PPCT) Ngày dạy: /08/2015 MẠCH LẠC TRONG VĂN BẢN
I Mục tiêu
1 Về kiến thức
- Mạch lạc trong văn bản và sự cần thiết của mạch lạc trong văn bản
- Điều kiện cần thiết để một văn bản có tính mạch lạc
2 Về kĩ năng
Rèn kĩ năng nói, viết mạch lạc
3 Về thái độ: Nghiêm túc, hợp tác, yêu thích.
II Chuẩn bị của GV và HS
- Giáo viên: Giáo án
- Học sinh: Soạn bài theo câu hỏi trong SGK
III Phương pháp: Nêu vấn đề, qui nạp, phân tích,
IV.Tiến trình giờ dạy – Giáo dục
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ: Nêu những yêu cầu về bố cục và các phần của bố cục
trong văn bản?
3 Giảng bài mới
3.1 Đặt vấn đề
Ở lớp 6 các em đã được tìm hiểu rất nhiều văn bản và ở lớp 7 các em cũng đã được làm quen với ba văn bản Để giúp các em hiểu được nội dung và ý nghĩa của các
vb ấy là nhờ vào tính mạch lạc của vb Vậy thế nào là mạch lạc? Các điều kiện để một văn bản có tính mạch lạc là gì?
3.2 Bài mới
Hoạt động của thầy - trò Nội dung cần đạt
* Hoạt động 1: Hình thành khái niệm mạch lạc
- Gọi HS đọc ví dụ 1.a/31 sgk
- HS: Đọc
- GV: Xác định mạch lạc trong văn bản có những
tính chất gì kể dưới đây? (sgk/31 )
- HS: Thông suốt, liên tục, không đứt đoạn
- Gọi HS đọc ví dụ 1.b/31 sgk
- GV: Em có tán thành không? Vì sao?
- HS: Tán thành Vì mạch lạc là sự nối tiếp của các
I MẠCH LẠC VÀ NHỮNG YÊU CẦU VỀ MẠCH LẠC TRONG VĂN BẢN
1 Mạch lạc trong văn bản
- Văn bản phải có tính mạch lạc bởi mạch lạc là một yêu cầu quan trọng của văn bản, giúp văn bản rõ nghĩa, dễ hiểu
- Mạch lạc là sự nối tiếp các câu,
Trang 7- Gọi HS đọc ví dụ 2.a/31 sgk.
- GV: Cho biết toàn bộ sự việc trong văn bản xoay
quanh sự việc chính nào?
- HS: Sự chia tay của Thành và Thủy
- GV: “Sự việc chia tay” và “những con búp bê”
đóng vai trò gì trong truyện?
- HS: Là sự việc chính
- GV: Hai anh em Thành và Thủy có vai trò gì
trong truyện?
- HS : Là nhân vật chính
- Gọi HS đọc ví dụ 2.b/32 sgk
- GV: Đó có phải là chủ đề (vấn đề chủ yếu ) liên
kết các sự việc nêu trên thành một thể thống nhất
không và xem là mạch lạc của văn bản không?
- HS: Đó chính là chủ đề và là sự mạch lạc của văn
bản
- Chốt lại: … -> chủ đề của văn bản
- Gọi HS đọc ví dụ 2.c/32 sgk
- GV: Hãy cho biết các đoạn ấy được nối với nhau
theo mối quan hệ nào trong các mối quan hệ dưới
đây: (sgk/32)
- HS thảo luận và nêu: cả 4 mối quan hệ trên (liên
hệ tâm lí- nhớ lại là cơ bản )
- GV: Những mối quan hệ giữa các đoạn ấy có tự
nhiên và hợp lí không?
- HS: Rất tự nhiên và hợp lí
- GV: Vậy theo em các điều kiện để một văn bản
có tính mạch lạc là gì?
- HS: Phát biểu
- GV Nxét, k/luận
- Gọi HS đọc ghi nhớ
* Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập
Bài tập 1.
- GV: Cho HS đọc và xác định yêu cầu của bài tập
- Hướng dẫn HS làm phần a bài tập 1
- HS: Làm bài tập theo hướng dẫn của GV
các ý theo một trình tự hợp lí
2 Các điều kiện để một văn bản có tính mạch lạc
a
- Sự việc chính: cuộc chia tay
- Nhân vật chính: Thành và Thủy
b Các từ ngữ, chi tiết lặp trên đều góp phần thể hiện vấn đề chủ yếu: Cuộc chia tay của hai anh
em Thành và Thuỷ
c Mối liên hệ : Thời gian, không gian, tâm lí
* Ghi nhớ (sgk, tr 32)
II LUYỆN TẬP Bài tập 1:
a Văn bản Mẹ tôi
- Lời giới thiệu của nhân vật nói
rõ lí do người bố viết thư để lại cho con trai
- Cậu bé En-ri-cô nhắc lại bức thư :
+ Bố nêu việc En-ri-cô hỗn láo với mẹ
+ Bố nhắc lại những việc mẹ đã làm cho con
+ Bố yêu cầu En-ri-cô xin lỗi mẹ
- Bốn câu cuối khẳng định lại chủ đề
Trang 8Bài tập 2.
- Yêu cầu HS xác định yêu cầu của bài tập
- GV hướng dẫn HS làm bài 2
- HS làm theo hướng dẫn
Bài tập 2
- Không cần thuật lại tỉ mỉ
- Ý chủ đạo bị phân tán
- Mất sự mạch lạc
4 Củng cố:
- Mạch lạc trong văn bản
- Các điều kiện để một văn bản có tính mạch lạc
5 Hướng dẫn HS học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau:
- Học thuộc nội dung ghi nhớ sgk
- Soạn bài: Những câu hát về tình cảm gia đình và Những câu hát về tình yêu
quê hương, đất nước con người (Bài 1, 4)
V Rút kinh nghiệm
Kí duyệt tuần 2