- Trong văn bản, mạch lạc là sự tiếp nối của các câu, các ý theo một trình tự hợp lí * Gọi HS đọc phần 2.a SGK/31 * Hãy cho biết toàn bộ sự việc trong VB xoay quanh sự việc chính nào.. “[r]
Trang 1Tieỏt 5
CUOÄC CHIA TAY CUÛA NHệếNG CON BUÙP BEÂ
(Khaựnh Hoaứi.)
I/ M ức độ cần đạt: Giuựp HS.
1 Kieỏn thửực:
- Caỷm nhaọn ủửụùc nhửừng tỡnh caỷm chaõn thaứnh, saõu naởng cuỷa hai anh em trong caõu
chuyeọn vaứ noồi ủau ủụựn, xoựt xa cuỷa nhửừng baùn nhoỷ chaỳng may rụi vaứo hoaứn caỷnh boỏ meù li
dũ
- Thaỏy ủửụùc neựt ủaởc saộc ngheọ thuaọt cuỷa vaờn baỷn
2 Kú naờng:
- ẹoùc – hieồu vaờn baỷn truyeọn, ủoùc dieón caỷm lụứi ủoỏi thoaùi phuứ hụùp vụựi taõm traùng
cuỷa caực nhaõn vaọt
- Keồ vaứ toựm taột truyeọn
3 Thaựi ủoọ:
- Giaựo duùc loứng nhaõn haọu, vũ tha, trong saựng cho HS.
II/ Chuaồn bũ:
- Giaựo vieõn: Tranh minh hoùa, tham khaỷo taứi lieọu coự lieõn quan
- Hoùc sinh: SGK, VBT, Vụỷ baứi soaùn.
III/ Tieỏn trỡnh:
1 OÅn ủũnh toồ chửực vaứ kieồm dieọn: ( GV kieóm tra sú soỏ HS treõn lụựp )
2 Kieồm tra mieọng:
* Thaựi ủoọ cuỷa ngửụứi boỏ ủoỏi vụựi en-ri-coõ laứ thaựi ủoọ nhử theỏ naứo?Vỡ sao oõng laùi coự thaựi ủoọ nhử theỏ? Em haừy phaựt bieồu yự kieỏn cuỷa mỡnh veà thaựi ủoọ ủoự?( 10ủ )
- Khoõng theồ neựn ủửụùc cụn tửực giaọn
- Caỏt lụứi caỷnh caựo
- ẹau ủụựn tửụỷng chửứng nhử cheỏt laởng ủi
- Yeõu caàu con nghú ủeỏn meù, xin loói vaứ xin meù hoõn con
- Con ủửứng hoõn boỏ, boỏ seừ khoõng theồ vui loứng ủaựp laùi caựi hoõn cuỷa con
-> Thửụng con,teỏ nhũ nhửng cuừng raỏt nghieõm khaộc
* Theo em ủieồu gỡ khieỏn en-ri-coõ xuực ủoọng khi ủoùc thử boỏ? Hỡnh aỷnh ngửụứi meù hieọn leõn nhử theỏ naứo qua bửực thử? ( 10ủ )
- Vỡ boỏ gụùi laùi nhửừng kổ nieọm giửừa meù vaứ En-ri-coõ
- Vỡ lụứi noựi chaõn tỡnh saõu saộc cuỷa boỏ
- Vỡ thaựi ủoọ nghieõm khaộc vaứ kieõn quyeỏt cuỷa boỏ
Trang 2- Hình ảnh người mẹ:
+ Chăm sóc, lo lắng, quan tâm đến con
+ Hi sinh mọi thứ vì con
Là người mẹ hết lòng thương yêu con
3 Bài mới:
* Trong cuộc sống có những đứa trẻ được sống trong tình yêu thương và chăm sóc đầy đủ củ gia đình nhưng cũng có những đứa trẻ rơi vào hoàn cảnh éo le, gia đình tan vỡ, anh em chia lìa Truyện Cuộc chia tay của nhũng con búp bê nói về cảnh ngộ như vậy.
Hoạt động 1 : Đọc –hiểu văn bản
* Nêu một vài nét về tác giả, tác phẩm?
* GV hướng dẫn HS đọc: Chú ý phân biệt rõ giữa
lời kể và lời thoại, diễn biến tâm lí của 2 nhân vật
người anh và người em qua các đoạn trích: Ở nhà,
ở lớp và ở nhà
* GV đọc mẫu một đoạn - gọi HS đọc.
- HS khác nhận xét - GV nhận xét, sửa sai
* GV hướng dẫn HS tóm tắt VB - gọi HS tóm tắt
VB.
- GV nhận xét, sửa sai
* Truyện viết về ai? Về việc gì? Ai là nhân vật
chính trong truyện?
* Câu chuyện được kể theo ngôi thứ mấy? Việc lựa
chọn ngôi kể này có tác dụng gì?
* GV gọi HS gỉai nghĩa một số từ khó.
I/
T×m hiĨu chung:
1 Tác giả – tác phẩm
- Tác giả: Khánh Hoài
- Truyện ngắn Cuộc chia tay của những con búp bê được trao giải Nhì trong cuộc thi thơ văn viết về quyền trẻ em do Viện Khoa học ø Giáo dục và Tổ chức cứu trợ trẻ
em Rát-đa Bác-men- Thuỵ Điển tổ chức
2 Đọc –Tõ khã:ø.
SGK/26
- Truyện viết về cuộc chia tay đầy xót xa, cảm động của hai anh em ruột thịt :Thành và Thuỷ do bố mẹ li hôn
- Nhân vật chính là Thành và Thuỷ
- Truyện được kể theo ngôi thứ nhất Người xưng “Tôi” (Thành) trong truyện là người chứng kiến các sự việc xảy ra cũng là người chịu nỗi đau như em gái của mình Cách thể hiện ngôi kể này giúp tác giả thể hiện được một cách sâu sắc những suy nghĩ, tình cảm và tâm trạng nhân vật, đồng thời làm tăng tính chân thực của truyện và
Trang 3* Tên truyện có liên quan đến ý nghĩa của truyện
không?
* Tìm bố cục của văn bản? Nêu nội dung chính
của từng phần?
- Có thể chia thành 3 phần:
+ Phần 1: Từ đầu đến “ Một giấc mơ thôi “
+ Phần 2: Tiếp đến “ Lên xe “
+ Phần 3: Phần còn lại
Hoạt động 2 : Tìm hiểu VB.
* Tìm chi tiết biểu hiện tình cảm của hai anh em
Thành và Thuỷ?
- Trong cuộc sống trước đây
+ Rất yêu thương nhau: Thuỷ đem kim ra sân vận
động vá áo cho anh, đêm đến Thuỷ võ trang con
vệ sĩ gác đêm cho anh ngủ
+ Thành cho Thuỷ rất ngoan, khéo tay, giúp em
học và đón em đi học về
- Khi họ chia tay:
+ Thành nhường hết đồ chơi cho em
+ Thủy thương anh nhường con vệ sĩ
* Qua những chi tiết đó thì tình cảm hai anh em
Thành và Thuỷ đối với nhau như thế nào ?
do vậy sức thuyết phục của truyện cũng cao hơn
- Những con búp bê vốn là những đồ chơi của tuổi nhỏ, thường gợi lên thế giới trẻ
em với sự ngộ nghĩnh trong sáng, ngây thơ, vô tội Những con búp bê trong truyện cũng nhừ anh em Thành – Thuỷ trong sáng, vô tư, không có tội lỗi gì… thế mà lại phải chia tay nhau Tên truyện đã gợi ra một tình huống buộc người đọc phải theo dõi và gớp phần thể hiện ý nghĩa nội dung của truyện mà tác giả muốn thể hiện
3 Bố cục: Chia thành 3 phần
- Phần 1: Quan hệ hai anh em và việc chia tay
- Phần 2: Cuộc chia búp bê và chia tay các bạn học
- Phần 3: Cuộc chia tay đột ngột cuối cùng
II Tìm hiểu VB :
1 Cuộc chia búp bê và chia tay các bạn học.
a- Cuéc chia bĩp bª:
- Thành đặt hai con búp bê về hai phía – Thuỷ tru tréo lên giận dữ
- Thành đặt cả hai con vào đống đồ chơi của Thuỷ nhưng Thuỷ lại không đành lòng
+ Thuỷ run lên bần bật, kinh hoàng, nhìn anh tuyệt vọng, khóc nức nở, tức tưởi + Thành cố cắn chặt môi để khỏi bật lên tiếng khóc to nước mắt cứ tuôn ra như suối
Trang 4* Khi mẹ bảo: “Chia đồ chơi ra đi” thái độ của
hai anh em như thế nào?
* GV diễn giảng: Hai anh em rất đau đớn,
nghẹn ngào, nỗi buồn đau không thể nào tả
được Sự thật họ gánh chịu quá ư nặng nề Họ
mong cuộc chia tay chỉ là giấc mơ thoáng qua
mà thôi.
* GV liên hệ-giáo dục: Em có suy nghĩ gì về tình
cảm của hai anh em Thành và Thuỷ? Hãy kể về
tình cảm của em và các anh chị em trong gia
đình?
- HS tự bộc lộ-GV nhận xét
( GV chuyển ý )
* Khi nghe mẹ ra lệnh chia đồ chơi hai anh em đã
thực hiện như thế nào?
* Chi tiết đó nói lên điều gì?
- Họ không muốn chia tay
* Khó khăn nhất của việc chia đồ chơi là gì? Vì
sao?
* GV liên hệ-mở rộng: Những con búp bê gợi cho
em suy nghĩ về điều gì?
- Nghĩ về tuổi thơ trong sáng, hồn nhiên, ngây thơ
và ngộ nghĩnh
* Lời nói và hành động của Thuỷ khi thấy anh
chia hai con búp bê ra hai bên có gì mâu thuẫn?
- Mâu thuẫn ở chỗ Thuỷ rất giận dữ, không muốn
chia rẻ hai con búp bê nhưng khi được cả hai con
búp bê để chúng không xa nhau thì Thuỷ lại bối
rối không đành lòng vì thương anh không có người
gác đêm
* Theo em có cách nào giải quyết mâu thuẫn đó
không?
- Muốn giải quyết mâu thuẫn chỉ có cách gia đình
phải đoàn tụ, hai anh em không phải chia tay
- Hai anh em không thực hiện ngay yêu cầu của mẹ mà chần chừ thực hiện một cách miễn cưỡng: Thành thì nhường hết đồ chơi cho Thủy, Thuỷ từ chối lại nhường hết cho anh
- Việc chia hai con búp bê Vệ Sĩ và Em nhỏ là việc rất khó khăn vì hai con búp bê là đồ chơi gắn liền với tuổi thơ của hai anh
em, là hai người bạn thân của hai anh em, búp bê chưa xa nhau ngày nào Thủy muốn con Vệ Sĩ canh gác cho anh, trong khi Thành lại muốn theo lệnh mẹ chia đồ chơi ra
Trang 54 Câu hỏi, bài tập củng cố.
+Tãm t¾t v¨n b¶n
5 Hướng dẫn HS tự học:
- Đối với bài học ỏ tiết này: + Đọc kĩ lại văn bản SGK/ 21->26.
+ Tập tóm tắt truyện
- Đối với bài học ỏ tiết tiếp theo: + Xem lại nội dung bài học.
+T×m hiĨu cuéc chia tay gi÷a Thủ vµ c« gi¸o
Ngêi duyƯt T©n D©n ngµy th¸ng n¨m 2013 Ngêi so¹n
TrÇn ThÞ Thu Hµ
Trang 6
Tiết 6
CUOÄC CHIA TAY CUÛA NHệếNG CON BUÙP BEÂ
(Khaựnh Hoaứi.)
I/ M ức độ cần đạt : Giuựp HS.
1 Kieỏn thửực:
- Caỷm nhaọn ủửụùc nhửừng tỡnh caỷm chaõn thaứnh, saõu naởng cuỷa hai anh em trong caõu chuyeọn vaứ noồi ủau ủụựn, xoựt xa cuỷa nhửừng baùn nhoỷ chaỳng may rụi vaứo hoaứn caỷnh boỏ meù li
dũ
- Thaỏy ủửụùc neựt ủaởc saộc ngheọ thuaọt cuỷa vaờn baỷn
2 Kú naờng:
- ẹoùc – hieồu vaờn baỷn truyeọn, ủoùc dieón caỷm lụứi ủoỏi thoaùi phuứ hụùp vụựi taõm traùng
cuỷa caực nhaõn vaọt
- Keồ vaứ toựm taột truyeọn
3 Thaựi ủoọ:
- Giaựo duùc loứng nhaõn haọu, vũ tha, trong saựng cho HS.
II/ Chuaồn bũ:
- Giaựo vieõn: Tranh minh hoùa, tham khaỷo taứi lieọu coự lieõn quan
- Hoùc sinh: SGK, VBT, Vụỷ baứi soaùn.
III/ Tieỏn trỡnh:
1 OÅn ủũnh toồ chửực vaứ kieồm dieọn: ( GV kieóm tra sú soỏ HS treõn lụựp )
2 Kieồm tra mieọng:
Phân tích tâm trạng của hai anh em Thành và Thuỷ khi phải chia những con búp bê?
* Khi ủeỏn lụựp hoùc taõm traùng cuỷa Thuyỷ nhử theỏ
naứo? Dửùa vaứo ủaõu em bieỏt?
- Raỏt buoàn, Thuyỷ ủaừ baọt leõn tieỏng khoực thuựt thớt
* Chi tieỏt naứo trong cuoọc chia tay cuỷa Thuyỷ vụựi lụựp
hoùc laứ coõ giaựo baứng hoaứng?
- Chi tieỏt Thuyỷ cho bieỏt: “Em khoõng ủửụùc ủi hoùc
nửừa Meù baỷo seừ saộm cho em moọt thuựng ”
* Chi tieỏt naứo khieỏn em caỷm ủoọng nhaỏt? Vỡ sao?
- HS tửù boọc loọ – GV nhaọn xeựt
b-cuộc chia tay giũa Thuỷ và cô giáo cùng các bạn
- Thuyỷ ủeỏn lụựp hoùc chia tay coõ giaựo vaứ caực baùn
- Coõ vaứ caực baùn sửừng sụứ, naộm chaởt tay Thuyỷ vaứ khoực
-> Thaày troứ, baùn beứ raỏt yeõu thửụng nhau
Trang 7* GV liên hệ – giáo dục: Từ những chi tiết trên,
em có suy nghĩ như thế nào về tình cảm thầy
trò, bạn bè?
- HS tự bộc lộ – GV nhận xét
* Em hãy giải thích vì sao khi dắt Thuỷ ra khỏi
trường, tâm trạng của Thành lại “kinh ngạc khi
tha mọi người vẫn đi lại bình thường và nắng vẫn
vàng ươ trù lên “cảnh vật”?
* Điều đó cho thấy tâm trạng của Thành như thế
nào?
- Tâm trạng buồn và thất vọng đến tột độ Tác giả
miêu tả tài tình, chính xác diễn biến tâm lí ở trạng
thái đau đớn của nhân vật
( GV chuyển ý)
* Hình ảnh Thuỷ hiện lên như thế nào khi đột
ngột thấy chiếc xe tải dừng trước cổng?
* Kết thúc truyện, Thuỷ đã lựa chọn cách giải
quyết như thế nào?
- Thuỷ đã chọn cách để lại con Em Nhỏ bên cạnh
con Vệ Sĩ để chúng không bao giờ xa nhau
* Chi tiết này gợi lên trong em suy nghĩ tình cảm
gì về nhân vật Thủy?
* Hình ảnh hai con búp bê đặt cạnh nhau và lời
căn dặn của Thuỷ thể hiện mong ước gì của em?
- Hai anh em không phải chia tay, tình cảnh anh
- Khi mọi việc đều diễn ra rất bình thường cảnh vật vẫn đẹp tươi, cuộc đời vẫn bình yên… ấy thế mà Thành – Thuỷ lại phải chịu đựng sự mất mát và đổ vỡ quá lớn
Em ngạc nhiên vì trong tâm hồn mình đang nổi dông, nổi bão khi sắp phải chia tay với
em gái, cả trời đất như sụp đổ trong tâm hồn em, thế mà bên ngoài mọi người và đất trời vẫn ở trạng thái bình thường Em cảm thấy thất vọng, bơ vơ, lạc lỏng
3 Cuộc chia tay đột ngột cuối cùng.
- Thuỷ mặt tái xanh, chạy vội vào nhà, ghì lấy con búp bê, khóc nức lên, nắm tay anh dặn dò
- Thuỷ để con Em nhỏ ở lại cạnh con Vệ Sĩ
Thuỷ hồn nhiên trong sáng, giàu lòng vị tha
- Thà mình chịu chia lìa chứ không để búp bê chia tay, thà mình chịu thiệt thòi để anh luôn có con Vệ Sĩ gác cho ngủ đêm Tạo lòng thương cảm với Thuỷ – một đứa em giàu lòng vị tha và cảm thấy sự chia tay của hai em nhỏ là rất vô lí và không nên có
Trang 8em luôn bền chặt, cần vun đắp và xây dựng cho
hạnh phúp của tuổi thơ
* GV giáo dục bảo vệ môi trường: Môi trường
gia đình Thành và Thuỷ ảnh hưởng đến hai em
như thế nào? Từ đó em có nhận xét gì về ảnh
hưởng của môi trường gia đình đối với sự phát
triển của trẻ thơ?
* GV liên hệ – giáo dục: Theo em truyện muốn
đề cấp vấn đề gì về trẻ em? Qua Cuộc chia tay của
gia đình Thành và Thuỷ tác giả muốn nhắc nhở
chúng ta đều gì?
- Quyền trẻ em => Cần quan tâm đến quyền lợi
của trẻ em đừng làm tổn hại đến tình cảm tự nhiên
trong sáng ấy
* GV giáo dục HS: Theo em, qua câu chuyện này,
tác giả muốn nhắn gởi đến mọi người điều gì?
- Tình cảm gia đình là vô cùng quí giá và quan
trọng , mọi người hãy cố gắng bảo vệ và gìn giữ
không vì bất cứ lí do gì mà làm tổn hại đến tình
cảm tự nhiên , trong sáng ấy
Hoạt động 3: Tổng kết
* HS đọc ghi nhớ SGK/27.
* Dựa vào ghi nhớ em hãy cho biết truyện có ý
nghĩa như thế nào?
- Truyện nói về cuộc chia tay đầy đau đớ và cảm
động của hai em bé đo cha mẹ chia tay Qua đó
nhắc nhở người đọc rằng: Tổ ấm gia đình là vô
cùng quý giá và quan trọng, hãy bảo vệ và giữ gìn
* Tác giả dùng phương thức gì để biểu đạt văn
bản?
* HS quan sát 2 bức tranh trong SGK/22,25
* Bức tranh vẽ cảnh gì? Phát biểu cảm nghĩ của
em?
- HS phát biểu – GV nhậnxét
- Học sinh phát biểu cảm nghĩ của mình về:
+ Môi trường gia đình tốt : + Môi trường gia đình xấu
+ Ngoài ra còn ảnh hưởng của môi trường xã hội
III Tổng kết.
Ghi nhớ SGK/27
- Tự sự kết hợp với tả (Cảnh vật, tâm lí)
- Lời kể giản dị, chân thật
1 Cảnh chia đồ chơi của hai anh em Thành và Thuỷ
2 Cảnh chia tay của Thành và Thuỷ
Trang 94 Câu hỏi, bài tập củng cố.
GV treo bảng phụ
* Nỗi bất hạnh của bé Thuỷ trong câu chuyện là gì?
A Xa người anh trai thân thiết B Xa ngôi trường tuổi thơ
C Không được tiếp tục đến trường (D.) Cả A, B, C
* Thông điệp nào được gửi gắm thông qua câu chuyện?
- Hãy để trẻ em được sống trong một mái ấm gia đình
* HS đọc phần đọc thêm SGK/27,28
5 Hướng dẫn HS tự học:
- Đối với bài học ỏ tiết này: + Xem lại nội dung bài học.
+ Học thuộc ghi nhớ SGK/27
- Đối với bài học ỏ tiết tiếp theo: Chuẩn bị bài Ca dao dân ca: Những câu hát về
tình cảm gia đình
+ Đọc văn bản SGK/35
+ Tìm hiểu về khái niệm ca dao dân ca qua chú thích (*)
SGK/35
+ Đọc và trả lời các câu hỏi phần Đọc-hiểu văn bản SGK/36
+ Sưu tầm thêm một số câu ca dao nói về tình cảm gia đình
Ngêi duyƯt T©n D©n ngµy th¸ng n¨m 2013
Ngêi so¹n
TrÇn ThÞ Thu Hµ
Trang 10
Tieỏt 7
BOÁ CUẽC TRONG VAấN BAÛN
I/ M ức độ cần đạt : Giuựp HS.
1 Kieỏn thửực:
- Thaỏy ủửụùc taực duùng cuỷa vieọc xaõy dửùng boỏ cuùc
2 Kú naờng:
- Nhaọn bieỏt, phaõn tớch boỏ cuùc trong vaờn baỷn
- Vaọn duùng kieỏn thửực veà boỏ cuùc trong vieọc ủoùc – hieồu vaờn baỷn, xaõy dửùng boỏ cuùc cho moọt vaờn baỷn noựi ( vieỏt ) cuù theồ
3 Thaựi ủoọ:
- Giaựo duùc yự thửực xaõy dửùng boỏ cuùc khi taùo laọp VB
II/ Chuaồn bũ:
- Giaựo vieõn: SGK, VBT, baỷng phuù ghi boỏ cuùc cuỷa vaờn baỷn tửù sửù vaứ vaờn baỷn mieõu taỷ.
- Hoùc sinh: SGK, VBT, Vụỷ baứi soaùn.
III/ Tieỏn trỡnh:
1 OÅn ủũnh toồ chửực vaứ kieồm dieọn: ( GV kieóm tra sú soỏ HS treõn lụựp )
2 Kieồm tra mieọng:
* Theỏ naứo laứ lieõn keỏt trong vaờn baỷn? (2 ủ) ẹeồ vaờn baỷn coự tớnh lieõn keỏt ngửụứi vieỏt phaỷi laứm gỡ? (3ủ) Vieỏt ủoaùn vaờn noựi veà tỡnh caỷm vụựi meù (5 ủ)
- Lieõn keỏt laứ moọt trong nhửừng tớnh chaỏt quan troùng nhaỏt cuỷa vaờn baỷn ẹeồ vaờn baỷn lieõn keỏt ngửụứi vieỏt (noựi) phaỷi laứm cho noọi dung cuỷa caực caõu, caực ủoaùn thoỏng nhaỏt vaứ gaộn boự chaởt cheừ vụựi nhau, ủoàng thụứi phaỷi bieỏt keỏt noỏi caực caõu, caực ủoaùn baống phửụng tieọn ngoõn ngửừ
- Vieỏt ủoaùn vaờn noựi veà tỡnh caỷm vụựi meù: (yeõu caàu) + ẹuựng chuỷ ủeà ( 1,5ủ) + Lụứi vaờn maùch laùc (1,5ủ) + Coự tớnh lieõn keỏt (2ủ)
* HS laứm baứi taọp 5 phaàn Luyeọn taọp SGK/19
Baứi taọp 5:
- Neỏu khoõng nhụứ pheựp maứu cuỷa oõng buùt thỡ caõy tre khoõng trụỷ thaứnh caõy tre coự traờn ủoỏt Caõu truyeọn giuựp em thaỏy ủửụùc taàm quan troùng cuỷa sửù lieõn keỏt Khoõng theồ coự vaờn baỷn neỏu nhử caực caõu khoõng noỏi tieỏp lieõn keỏt nhau Nhoựm 5: Baứi taọp
5 (SGK/19)
3 Baứi mụựi: