TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC & MẦM MON BÀI TẬP LỚN TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM TOÁN HỌC CHO HỌC SINH LỚP 3 VỚI SỰ HỖ TRỢ CỦA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN Tên học phần Phương pháp NCKH chu[.]
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG
KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC & MẦM MON
-BÀI TẬP LỚN
TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM TOÁN HỌC CHO HỌC SINH LỚP 3 VỚI SỰ HỖ TRỢ CỦA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
Tên học phần: Phương pháp NCKH chuyên ngành GDTH
Mã học phần: LLP203
Mã lớp: K19 DLCTHA4 Học kì II, năm học 2021-2022
Phú Thọ, tháng 3 năm 2023
Trang 2Điểm kết luận của bài thi Số
phách
(Do HĐ chấm thi ghi)
Số phách
(Do HĐ chấm thi ghi)
Họ và tên SV: Nguyễn Thị Bích Nguyệt
Ngày, tháng, năm sinh: 16/05/ 1973
Tên lớp: K19 ĐHLT TIỂU HỌC
Mã lớp: K19DLCTHA4
Mã SV: 21DCTH270
GVHD: Lê Ngọc Sơn
Ghi bằng số Ghi bằng
chữ
Họ, tên và chữ ký của
cán bộ chấm thi 1
Họ, tên và chữ ký của
cán bộ chấm thi 2
Họ, tên và chữ ký của giảng viên
thu bài thi
Trang 3DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG BIỂU
1 Bảng 1 Sự cần thiết của HĐTN trong dạy học môn Toán 39
Trang 42 Bảng 2 Vai trò, ý nghĩa của việc tổ chức hoạt động học
tập TN trong chương trình môn Toán ở Tiểu học
40
3 Bảng 3 Năng lực sẽ được hình thành cho học sinh thông
qua HĐTN trong dạy học môn Toán
41
4 Bảng 4 Thông tin lớp thực nghiệm và lớp đối chứng 84
5 Bảng 5 Mức độ nhận thức trước thực nghiệm ở 2 lớp thực
nghiệm và đối chứng
84
6 Bảng 6 Mức độ hứng thú của học sinh 85
7 Bảng 7 Kết quả đánh giá định tính của hai lớp đối chứng
và thực nghiệm
85
8 Bảng 8 Kết quả đánh giá kiến thức cơ bản 87
Trang 5PHẦN I MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Giáo dục và đào tạo có vị trí, vai trò hết sức quan trọng đối với sự phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc Nhiều quốc gia trên thế giới đã đạt được những thành tựu to lớn trong quá trình phát triển nhờ sớm coi trọng vai trò của giáo dục và đào tạo
Sinh thời, chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng căn dặn thế hệ trẻ “Non sông Việt
Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang sánh vai cùng các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em” (HCM toàn tập, 1995, tập 4, tr33).Lời dạy của
Người chứa đựng toàn bộ giá trị chân lý của thời đại mang tên Người Để không bị tụt hậu, để xây dựng và phát triển thành công một đất nước độc lập tự do theo định hướng xã hội chủ nghĩa thì rất cần phải nhận thức rõ hơn nữa vị trí và vai trò của giáo dục và đào tạo Như vậy, phát triển GD & ĐT là quốc sách hàng đầu, là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, là điểu kiện để phát huy nguồn lực con người
Trong đó, giáo dục Tiểu học thuộc giai đoạn Giáo dục cơ bản, hết sức quan
trọng Mục tiêu của Giáo dục Tiểu học là “giúp học sinh hình thành những cơ sở
ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm
mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở” (Luật Giáo
dục 2005, Điều 27, mục 2, chương II) Thực hiện mục tiêu này đòi hỏi giáo dục Tiểu học hướng trọng tâm vào hình thành và phát triển các năng lực, phẩm chất, kĩ năng của HS chuẩn bị tâm thế để các em tự tin lên bậc học tiếp theo hay bước vào cuộc sống
Trong Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo đã viết: “Phải chuyển đổi căn bản toàn diện nền giáo dục
từ chủ yếu nhằm trang bị kiến thức sang phát triển phẩm chất và năng lực người
Trang 6học” Bộ giáo dục và Đào tạo đã xác định hoạt động trải nghiệm là bộ phận cấu thành nên chương trình các môn học sau năm 2015 Vì vậy hoạt động giáo dục ở trường tiểu học sau năm 2015 cần quán triệt tinh thần và mục tiêu của Nghị Quyết
số 29-NQ/TW này về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, nghĩa là cần
tổ chức các hoạt động giáo dục theo hướng tăng cường sự trải nghiệm, nhằm phát huy tính sáng tạo cho HS Hoạt động học tập trải nghiệm là các hoạt động giáo dục thực tiễn được tiến hành song song với hoạt động dạy học trong nhà trường.Thông qua các hoạt động thực hành, những việc làm cụ thể, học sinh sẽ phát huy vai trò
cụ thể, tính tích cực, chủ động, tự giác và sáng tạo của bản thân Các em được tham gia vào tất cả các khâu của quá trình hoạt động từ thiết kế, chuẩn bị, thực hiện và đánh giá kết quả.Bên cạnh đó, các em còn được bày tỏ quan điểm ý tưởng và lựa chọn ý tưởng của chính mình Do vậy mà các em thật sự hào hứng và rất tích cực khi được học tập dưới dạng hoạt động trải nghiệm sáng tạo
Trong nhà trường Tiểu học, mỗi môn học đều góp phần vào việc hình thành
và phát triển những cơ sở ban đầu quan trọng của nhân cách con người Vệt Nam Trong đó môn Toán giữ vai trò quan trọng, thời gian dành cho việc học Toán chiếm tỉ lệ khá cao Thực tế những năm gần đây, việc dạy học Toán trong các nhà trường Tiểu học đã có những bước cải tiến về phương pháp, nội dung và hình thức dạy học Cùng với các môn học khác như: Tiếng Việt, Đạo đức, TNXH, Môn Toán cũng có một vị trí rất quan trọng cho việc hình thành nhân cách cho học sinh,
vì môn Toán là một môn học mang tính khoa học, nghiên cứu một số mặt của thế giới hiện thực và cũng qua môn toán mỗi học sinh tiểu học được trang bị một hệ thống kiến thức cơ bản về nhận thức, điều đó rất cần thiết cho đời sống sinh hoạt
và lao động Bên cạnh đó học sinh tiểu học qua việc học toán sẽ phát huy tốt trí tưởng tượng, các kĩ năng, kĩ xảo về tính toán, có tính chính xác cao Qua môn toán giúp các em cảm thụ tốt kiến thức của các môn học khác Cũng qua môn toán, trong suốt cấp học, các em cũng tích luỹ được những kinh nghiệm để tiếp tục nhận
Trang 7thức thế giới xung quanh, áp dụng một cách thành thạo, chính xác kiến thức đã được trang bị vào trong thực tiễn cuộc sống, cũng như sự sáng tạo trong hoạt động học tập của các cấp học cao hơn Do đó, việc vận dụng tổ chức hoạt động trải nghiệm Toán học cho HS có tính khả thi cao
Hiện nay, số GV áp dụng tổ chức hoạt động trải nghiệm trong dạy các môn học, đặc biệt là môn Toán còn chưa nhiều; chủ yếu vẫn chỉ là trên lí thuyết Vì vậy, hiệu quả của PPDH này nhằm tích cực hóa hoạt động của học sinh chưa được khai thác tối đa Bên cạnh đó, chương trình môn Toán lớp 3 có nhiều nội dung có thể áp dụng tổ chức hoạt đông trải nghiệm sáng tạo cho học sinh đem lại hiệu quả cao , phát huy tính tích cực của HS trong học tập, giúp các em đưa kiến thức học trên lớp vào cuộc sống hàng ngày
Là GV Tiểu học , tôi thấy việc tiếp cận và thiết kế, tổ chức hoạt động trải nghiệm Toán học cho HS theo chương trình môn Toán lớp 3 có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao nhận thức về vấn đề đổi mới PPDH và phát triển các kĩ năng nghề nghiệp cho bản thân
Vì những lý do trên tôi quyết định chọn đề tài: “Tổ chức hoạt động trải nghiệm Toán học cho học sinh lớp 3 với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin” làm
đề tài nghiên cứu
2 Mục tiêu nghiên cứu đề tài
- Nghiên cứu, và tổ chức một số chủ đề hoạt động trải nghiệm Toán học phù hợp với chương trình, nội dung môn Toán lớp 3, góp phần đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao hiệu quả dạy và học môn Toán lớp 3
3 Khách thể nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu
- Khách thể nghiên cứu: HS lớp 3 1 số trường tiểu học trên địa bàn huyện Đoan Hùng
- Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động trải nghiệm toán học của học sinh lớp 3 với sự
hỗ trợ của công nghệ thông tin
Trang 84 Giả thuyết nghiên cứu đề tài:
Nếu tổ chức được hoạt động trải nghiệm Toán cho HS lớp 3 với sự hỗ trợ của CNTT hiệu quả thì sẽ phát huy tính tích cực của HS trong học tập, giúp các em đưa kiến thức học trên lớp vào cuộc sống hàng ngày, góp phần đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao hiệu quả dạy và học môn Toán lớp 3
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Tìm hiểu cơ sở lý luận và thực tiễn của việc tổ chức hoạt động trải nghiệm Toán học cho học sinh lớp 3
- Tổ chức một số chủ đề hoạt động trải nghiệm Toán học cho học sinh lớp 3
- Thử nghiệm sư phạm nhằm kiểm nghiệm tính khả thi và hiệu quả của quy trình và các thiết kế tổ chức hoạt động trải nghiệm toán học cho học sinh lớp 3 đã
đề xuất
6 Các phương pháp nghiên cứu
6.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận
Nghiên cứu các tài liệu lý luận liên quan tới đề tài: Nghị quyết, nghị định của Chính phủ về giáo dục; tài liệu về hoạt động trải nghiệm toán học; sách giáo khoa Toán tiểu học,…Từ việc nghiên cứu tiến hành phân tích các vấn đề có liên quan để nắm bắt được nội dung cơ bản và hiểu sâu sắc các dấu hiệu, đặc điểm cấu trúc bên trong của lý thuyết sau đó tổng hợp thành một hệ thống để hiểu đầy đủ hơn, toàn diện hơn
6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
6.2.1 Phương pháp điều tra
Bằng phiếu (An két) để tiến hành điều tra, tìm hiểu, nhằm thu thập thông tin
về thực trạng tổ chức hoạt động trải nghiệm toán học của giáo viên Tiểu học
6.2.2 Phương pháp quan sát
Thực hiện quan sát nhằm bổ sung cho lý luận và thấy được đặc điểm, bản chất, quy trình và biện pháp thực hiện việc tăng cường tổ chức hoạt động trải
Trang 9nghiệm toán học nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên và lĩnh hội kiến thức của học sinh
6.2.3 Phương pháp đàm thoại
Đàm thoại với giáo viên để điều tra những khó khăn, hạn chế mà giáo viên gặp phải khi dạy học môn Toán ở tiểu học, kinh nghiệm tổ chức dạy học môn Toán theo hướng kích thích hứng thú của học sinh thông qua tăng cường tổ chức hoạt động trải nghiệm toán học ở trường Tiểu học
6.2.4 Phương pháp thực nghiệm sư phạm
Tiến hành thử nghiệm đề tài nghiên cứu nhằm xác định tính hiệu quả của các hoạt động trải nghiệm toán học đã thiết kế, sưu tầm và chọn lọc
6.2.5 Phương pháp thống kê toán học
Nhằm thu thập thông tin, xử lý các số liệu và phân tích kết quả nghiên cứu
7 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu
- Giới hạn nghiên cứu: học sinh lớp 3 của 1 số trường trên địa bàn huyện Đoan Hùng
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Nội dung nghiên cứu của đề tài chỉ tập trung nghiên cứu việc thiết kế và
tổ chức một số hoạt động trải nghiệm Toán học cho học sinh lớp 3 với sự hỗ trợ của phần mềm Geogebra, phần mềm Mindmap, phần mềm Violet, phần mềm MS PowerPoint
+ Địa bàn khảo sát thực trạng: Trường Tiểu học Ngọc Quan (huyện Đoan Hùng - tỉnh Phú Thọ), Trường Tiểu học Thị Trấn (huyện Đoan Hùng - tỉnh Phú Thọ), Trường Tiểu học Sóc Đăng (huyện Đoan Hùng - tỉnh Phú Thọ)
+ Địa bàn thử nghiệm: Trường Tiểu học Ngọc Quan (huyện Đoan Hùng -tỉnh Phú Thọ)