1 TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC & MẦM MON BÀI TẬP LỚN SỬ DỤNG PHƯƠNG TIỆN TRỰC QUAN TRONG DẠY HỌC TOÁN LỚP 4 THEO HƯỚNG PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC NHẬN THỨC CỦA HỌC SINH Tên học phần Ph[.]
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG
KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC & MẦM MON
-BÀI TẬP LỚN
SỬ DỤNG PHƯƠNG TIỆN TRỰC QUAN TRONG DẠY HỌC TOÁN LỚP 4 THEO HƯỚNG PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC NHẬN THỨC CỦA HỌC SINH Tên học phần: Phương pháp NCKH chuyên ngành GDTH
Mã học phần: LLP203
Mã lớp: K19 DLCTHA4
Học kì II, năm học 2022-2023
Phú Thọ, tháng 3 năm 2023
Trang 2Điểm kết luận của
(Do
HĐ chấm thi ghi)
Số phách
(Do
HĐ chấm thi ghi)
Họ và tên SV:Nguyễn Văn Lân Ngày, tháng, năm sinh:05/05/1973 Tên lớp: K19 ĐHLT TIỂU HỌC
Mã lớp: K19DLCTHA4
Mã SV: 21DCTH267
GVHD: Lê Ngọc Sơn
Ghi
bằng số
Ghi bằng chữ
Họ, tên và chữ ký
của
cán bộ chấm thi 1
Họ, tên và chữ ký
của
cán bộ chấm thi 2
Họ, tên và chữ ký của giảng
viên
thu bài thi
2
Trang 4MỤC LỤC
4
Trang 5DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 6DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH ẢNH
6
Trang 7PHẦN 1 MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
1.1 Việt Nam đang trong xu thế hội nhập quốc tế, một trong những đặc điểm nổi bật của xu hướng giáo dục hiện đại ở Việt Nam hiện nay là sự thay đổi trong mô hình giáo dục là dạy học theo hướng tiếp cận năng lực Trong nhiều năm qua, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến nhiệm vụ giáo dục, một trong những nhiệm vụ trọng tâm, quyết sách nhằm đạt được những thành tựu to lớn, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước
Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8, Ban chấp hành Trung ương khóa XI (Nghị quyết số 29-NQ/TW) về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đã khẳng định:
“Giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển” Nghị quyết nhấn mạnh đến việc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, trong đó có đổi mới phương pháp dạy và học, “học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn…Đổi mới giáo dục theo hướng mở, linh hoạt, liên thông giữa các bậc học, trình độ, giữa các phương thức giáo dục, đào tạo”
1.2.Trong dạy học ở Tiểu học nói chung và dạy học Toán nói riêng, một yêu cầu đặt ra là tích cực hoá người học; tạo điều kiện để người học tự phát hiện và lĩnh hội kiến thức Các nội dung Toán học thường mang đặc tính trừu tượng và khái quát cao trong khi đặc điểm nhận thức của trẻ ở Tiểu học lại mang nặng tính cụ thể trực giác và cảm tính Để đạt được yêu cầu đặt ra, các phương tiện dạy học là một giải pháp sư phạm tạo những chỗ dựa ban đầu giúp học sinh nhận thức được các kiến thức trừu tượng; giải pháp này tác động vào hoạt động nhận thức của trẻ theo đúng quy luật: “Từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng và từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn khách quan”
1.3 Với phương châm đổi mới trong phương pháp dạy học hiện nay là lấy học sinh làm trung tâm thì sự phối hợp nhịp nhàng giữa các phương pháp dạy học truyền thống với phương tiện dạy học như tranh ảnh, hình vẽ minh họa, đồ dùng học tập… rất cần thiết Đặc biệt môn Toán là môn học đòi hỏi tư duy, trừu tượng cao và là một trong những môn học quan trọng bởi những tư duy toán học ban đầu sẽ xuyên suốt quá trình học tập của các em cũng như ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực trong cuộc sống Vì vậy các hình ảnh trực quan là phương tiện để giáo viên có thể dạy nội dung mới và
Trang 8phát triển tư duy cho học sinh
1.4 Trong xu hướng đổi mới phương pháp dạy học, có nhiều phương pháp dạy học hiện đại được vận dụng vào bài giảng bên cạnh các phương pháp dạy học truyền thống như: Phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề, dạy học khám phá, dạy học theo lý thuyết tình huống, dạy học theo nhóm…Các phương pháp này đều có thể vận dụng và phối hợp với phương tiện trực quan để đạt được mục đích dạy học Giáo viên cần nắm chắc các phương pháp, biết được điểm mạnh của mỗi phương pháp
từ đó có cách phối hợp với phương tiện trực quan cho phù hợp Thực tế ở trường Tiểu học hiện nay do nhiều nguyên nhân việc khai thác phương tiện trực quan trong dạy học Toán còn chưa triệt để, dẫn đến việc tiếp thu kiến thức toán học của học sinh chưa được như mong muốn, chưa phát huy được tính tích cực chủ động của học sinh, họ còn thụ động trong thu nhận kiến thức, điều đó làm ảnh hưởng không nhỏ sự phát triển
tư duy của học sinh
1.5 Là sinh viên ngành Giáo dục tiểu học với mong muốn rèn luyện khả năng nghiên cứu khoa học, góp phần nâng cao năng lực trong học tập và nghiên cứu, và
hiệu quả dạy học toán ở tiểu học, chúng tôi chọn nghiên cứu đề tài “Sử dụng phương
tiện trực quan trong dạy học Toán lớp 4 theo hướng phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh”
2 Mục tiêu nghiên cứu
Nghiên cứu các loại hình phương tiện trực quan nhằm phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh trong dạy học môn toán ở lớp 4, góp phần nâng cao hiệu quả dạy học môn Toán ở trường Tiểu học
3 Khách thể nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu
- Xác định cơ sở khoa học để đề xuất khai thác một số dạng phương tiện trực quan trong dạy học toán lớp 4
- Làm rõ cơ sở lí luận của việc sử dụng phương tiện trực quan trong dạy học môn Toán ở lớp 4
4 Giả thuyết nghiên cứu đề tài
4.1 Tổng hợp cơ sở lý luận về vai trò, chức năng của phương tiện trực quan trong dạy học Toán
8
Trang 94.2 Khảo sát thực trạng sử dụng phương tiện trực quan trong dạy học Toán lớp
4 ở trường Tiểu học hiện nay thông qua phiếu điều tra
4.3 Đề xuất sử dụng các dạng phương tiện trực quan trong dạy học toán lớp 4 theo hướng phát huy tích cực nhận thức của học sinh
4.4 Thực nghiệm sư phạm để kiểm tra tính khả thi của việc sử dụng phương tiện trực quan trong dạy học Toán lớp 4 theo hướng phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1 Đối tượng nghiên cứu: Quá trình dạy học Toán lớp 4 ở trường tiểu học với
sự hỗ trợ của phương tiện trực quan
5.3 Phạm vi nghiên cứu: Khóa luận được thực hiện tại Trường Tiểu học Vân Du- Đoan Hùng- tỉnh Phú Thọ
6 Phương pháp nghiên cứu
6.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận: Nghiên cứu tài liệu về phương tiện trực quan, phương pháp dạy học, tâm lý học về đối tượng học sinh Tiểu học của Việt Nam 6.2 Phương pháp điều tra và quan sát: Sử dụng phiếu điều tra để khảo sát thực trạng sử dụng phương tiện trực quan trong dạy học Toán lớp 4 ở trường Tiểu học hiện nay
6.3 Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Tổ chức thực nghiệm sư phạm để xem xét tính cần thiết, khả thi của các biện pháp sư phạm được đề xuất và kiểm nghiệm giả thuyết khoa học Xử lý kết quả thực nghiệm sư phạm bằng phương pháp thống kê toán học trong khoa học giáo dục
7 Cấu trúc của khóa luận
Ngoài phần Mở đầu và Kết luận, nội dung khóa luận được trình bày trong ba chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn
Trang 10Chương 2: Sử dụng phương tiện trực quan trong dạy học toán lớp 4 theo hướng phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh
Chương 3: Thực nghiệm sư phạm
10