TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG 1 TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC & MẦM MON BÀI TẬP LỚN TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG BIẾN ĐỔI HÌNH TRONG DẠY HỌC YẾU TỐ HÌNH HỌC Ở TIỂU HỌC Tên học phần Phương pháp NCK[.]
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG
KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC & MẦM MON
-BÀI TẬP LỚN
TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG BIẾN ĐỔI HÌNH TRONG DẠY
HỌC YẾU TỐ HÌNH HỌC Ở TIỂU HỌC
Tên học phần: Phương pháp NCKH chuyên ngành GDTH
Mã học phần: LLP203
Mã lớp: K19 DLCTHA4 Học kì II, năm học 2021-2022
Phú Thọ, tháng 3 năm 2023
Trang 2Điểm kết luận của bài thi Số phách
(Do HĐ chấm thi ghi)
Số phách
(Do HĐ chấm thi ghi)
Họ và tên SV: Nguyễn Thị Phương
Anh
Ngày, tháng, năm sinh: 03/03/1974 Tên lớp: K19 ĐHLT TIỂU HỌC
Mã lớp: K19DLCTHA4
Mã SV: 21DCTH247
GVHD: Lê Ngọc Sơn
Ghi bằng số Ghi bằng chữ
Họ, tên và chữ ký của
cán bộ chấm thi 1
Họ, tên và chữ ký của
cán bộ chấm thi 2
Họ, tên và chữ ký của giảng viên
thu bài thi
2
Trang 3MỤC LỤC
3
Trang 4DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT
4
Trang 5DANH MỤC CÁC BẢNG – BIỂU ĐỒ, HÌNH ẢNH.
5
Trang 6PHẦN I MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài.
1.1 Tầm quan trọng của dạy học yếu tố hình học cho học sinh tiểu học
Giáo dục Tiểu học là giai đoạn cơ bản và quan trọng trong việc hình thành và rèn luyện, bồi dưỡng nhằm phát triển nhân cách của học sinh Thông qua nội dung các môn học và hoạt động giáo dục, các em được cung cấp những kiến thức, kĩ năng toán học cơ bản, giáo dục thái độ, hành vi để có thể đáp ứng được những yêu cầu ngày càng cao của xã hội Với riêng môn toán ở tiểu học, đặc biệt là yếu tố hình học, học sinh được hình thành những biểu tượng về các đối tượng hình học (hình, điểm, đường thẳng, đoạn thẳng), các quan hệ hình học (điểm ở trong, ở ngoài một hình; điểm ở giữa, hai đường thẳng vuông góc, hai đường thẳng song song,…) và đại lượng hình học; rèn luyện những kĩ năng đo, vẽ, gấp, xé, cắt, ghép hình, tính toán,… Thông qua đó, các em được phát triển các thao tác tư duy, trí tưởng tượng không gian, sự sáng tạo,…Ở giai đoạn đầu bậc tiểu học, việc hình thành các biểu tượng hình học giúp học sinh tiểu học có những biểu tượng sơ đẳng, ban đầu về các hình, điểm, đoạn thẳng, đường thẳng, đường gấp khúc; các quan hệ và đại lượng hình học (chu vi, diện tích) Những biểu tượng này cần thiết để học sinh đầu cấp nhận biết về thế giới quan khoa học và các mối quan hệ về hình dạng không gian của thế giới hiện thực Có nhiều cách thức để tổ chức dạy học yếu tố hình học, một trong số đó
là hoạt động biến đổi hình
1.2 Yêu cầu dạy học yếu tố hình học qua hoạt động biến đổi hình
Hoạt động biến đổi hình trong dạy học yếu tố hình học ở tiểu học được hiểu
là những hoạt động, qua các thao tác thực hiện hoạt động đó ta làm thay đổi hình ban đầu (thay đổi hình dạng, kích thước, số lượng) Các hoạt động gồm: cắt hình,
6
Trang 7ghép hình, gấp hình, xé dán Những hoạt động này giúp học sinh tạo ra được các dạng hình học khác nhau trong thực tiễn, đảm bảo tính chính xác và khoa học Đồng thời, đây cũng là những hoạt động mang tính trực quan nên rất phù hợp với đặc điểm tư duy của học sinh tiểu học, giúp các em nhận biết về các biểu tượng hình học một cách dễ dàng Dạy học yếu tố hình học cho học sinh tiểu học thông qua các hoạt động biến đổi hình đảm bảo tính thống nhất giữa tính khoa học và tính sư phạm Qua những hoạt động này, học sinh có hứng thú, niềm vui trong học tập
1.3 Thực tiễn dạy học yếu tố hình học ở tiểu học qua hoạt động biến đổi hình.
Thực tiễn dạy học môn toán ở Tiểu học cho thấy việc dạy học yếu tố hình học
ở tiểu học đã được các tác giả biên soạn sách giáo khoa chú ý tới Một số bài tập hình học đặt ra yêu cầu học sinh phải thực hiện các hoạt động biến đổi hình: gấp hình, ghép hình,… Tuy nhiên, vì nhiều lí do khác nhau như: đồ dùng dạy học toán còn chưa phong phú, các thao tác thực hiện của học sinh tiểu học còn chậm, phải tập trung vào việc rèn cho học sinh nhớ kiến thức, nhắc lại quy tắc, rèn kĩ năng tính toán hay trình bày lời giải toán,… nên việc tổ chức dạy học các hoạt động biến đổi hình được thực hiện trên lớp học còn hình thức, có nhiều hạn chế Giáo viên có khi bỏ qua hoặc giới thiệu và yêu cầu học sinh về nhà thực hiện Vì vậy, giáo viên chưa thực sự phát huy được trí tưởng tượng không gian của các em
Từ những yêu cầu về lí luận và thực tiễn trên đặt ra vấn đề cần nghiên cứu, tìm hiểu sâu, cụ thể về việc hình thành cho học sinh các biểu tượng hình học một cách chính xác Là một giáo viên tiểu học tương lai, tôi luôn tâm niệm phải đi tìm những phương pháp, hình thức, kĩ thuật dạy học tích cực nhằm phát huy tính tự học, sáng tạo cũng như kích thích hứng thú học tập và niềm đam mê toán học của các em
để đạt được hiệu quả tốt nhất trong dạy học Chính vì vậy, tôi tiến hành nghiên cứu
7
Trang 8đề tài: “Tổ chức hoạt động biến đổi hình trong dạy học yếu tố hình học ở Tiểu
học”.
2 Mục tiêu nghiên cứu
Nghiên cứu việc tổ chức dạy yếu tố hình học cho học sinh ở tiểu học qua hoạt động biến đổi hình (đặc biệt là gấp hình) nhằm hình thành một cách trực quan và chính xác các đối tượng hình học, quan hệ hình học, đại lượng hình học
3 Khách thể nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu.
- Khách thể nghiên cứu: Tổ chức hoạt động biến đổi hình trong dạy học yếu tố hình học ở Tiểu học
- Đối tượng nghiên cứu: Các hoạt động biến đổi hình trong dạy học yếu tố hình học cho học sinh Tiểu học ở Trường tiểu học Tây Cốc
4 Giả thuyết nghiên cứu đề tài.
- Học sinh nắm được những yêu cầu cần đạt khi biến đổi các yếu tố
hình học ở từng khối lớp Tìm ra những quy luật nhất định theo thứ tự
không bị nhầm lẫn, không bị sót hình
- Giúp học sinh nhận biết được cách biến đổi hình học từ trực quan cụ thể đến tư duy trừu tượng ( từ dễ đến khó), trở về thực tế khách quan Trên
cơ sở đó, hình thành cho học sinh kỹ năng giải các loại toán về yếu tố hình học
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lí luận của việc dạy học yếu tố hình học ở tiểu học qua các hoạt động biến đổi hình
- Nghiên cứu cơ sở thực tiễn, tìm hiểu thực trạng của việc dạy học yếu tố hình học ở tiểu học qua các hoạt động biến đổi hình
- Nghiên cứu việc tổ chức dạy học yếu tố hình học ở tiểu học qua hoạt động gấp hình
- Bước đầu đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động gấp hình trong dạy học yếu tố hình học cho học sinh tiểu học
8
Trang 9- Tổ chức thực nghiệm tổ chức một hoạt động biến đổi hình trong dạy học yếu tố hình học cho học sinh Tiểu học ở Trường tiểu học Tây Cốc
Tiến hành thực nghiệm sư phạm
6 Phương pháp nghiên cứu
6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu
- Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu
6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra, khảo sát và thu thập tài liệu
- Phương pháp thực nghiệm sư phạm
6.3 Nhóm phương pháp xử lí số liệu
- Phương pháp thống kê và xử lí số liệu
7 Giới hạn, phạm vi nghiên cứu.
- Giới hạn
Đề tài tập trung nghiên cứu việc tổ chức một số hoạt động biến đổi trong dạy học yếu tố hình học cho học sinh tại Trường Tiếu học Tây Cốc – huyện Đoan Hùng - tỉnh Phú Thọ
- Phạm vi địa bàn khảo sát và thực nghiệm
Địa bàn khảo sát, điều tra và thực nghiệm sư phạm: Trường Tiếu học Tây Cốc – huyện Đoan Hùng - tỉnh Phú Thọ
- Phạm vi nội dung và đối tượng khảo sát và thực nghiệm
Giáo viên và học sinh Trường Tiếu học Tây Cốc – huyện Đoan Hùng - tỉnh Phú Thọ
9