MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ

MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ I Tên chủ đề OXI (1 tiết) * Lý do chọn chủ đề Giúp cho học sinh Biết cấu tạo và tính chất vật lí của oxi Hiểu tính chất hóa học của oxi Biết cách điều chế oxi trong công nghiệp[.]

I Tên chủ đề: OXI (1 tiết)

* Lý do chọn chủ đề:

Giúp cho học sinh

II Nội dung

1. Nội dung 1: Vị trí và cấu tạo

liên kết hóa học trong phân tử oxi

2. Nội dung 2: Tính chất vật lí

3. Nội dung 3: Tính chất hóa học

4. Nội dung 4: Ứng dụng

5. Nội dung 5: Điều chế

III Chuẩn kiến thức, kĩ năng, trọng tâm, thái độ và những phẩm chất, năng

lực của học sinh có thể hình thành và phát triển trong dạy học chủ đề

Mục tiêu bài học

1 Về kiến thức kỹ năng, thái độ

a Kiến thức:

HS biết:

+ TCVL, TCHH cơ bản của oxi là tính oxi hóa mạnh

+ Vai trò của oxi đối với sự sống trên trái đất

HS hiểu:

+ Nguyên nhân tính oxi hóa mạnh của oxi

+ Nguyên tắc điều chế oxi trong phòng thí nghiệm

b Về kỷ năng:

Rèn luyện kỷ năng viết PTHH của oxi tác dụng với một số đơn chất và hợp chất

c Về tình cảm, thái độ:

+ Nhận thức rỏ tầm quan trọng của oxi đối với cuộc sống

+ Ý thức bảo vệ môi trường của HS

+ Có thái độ học tập tích cực và yêu thích bộ môn

2 Định hướng các năng lực có thể hình thành và phát triển

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học

- Năng lực thực hành hóa học

- Năng lực tự học, năng lực hợp tác

- Năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề thông qua môn hóa học

- Năng lực tính toán hóa học

- Năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào cuộc sống…

III Chuẩn bị của GV và HS:

1 Giáo viên:

- Chuẩn bị máy tính, máy chiếu, đèn chiếu, bảng phụ, bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học, hình ảnh minh

- Dụng cụ: Đèn cồn, giá đỡ, ống nghiệm, kẹp gỗ, muôi sắt, lọ thuỷ tinh, chậu thuỷ tinh, ống dẫn khí, nút cao

su, que đóm

- Tài liệu tham khảo: SGK, SGV, SBT, mạng internet…

2 Học sinh: Chuẩn bị phiếu học tập và chuẩn bị nội dung yêu cầu của các phiếu học tập, ôn tập phương pháp

cân bằng phản ứng oxi hóa khử, bảng HTTH

IV Chuỗi các hoạt động học

A Hoạt động trải nghiệm, kết nối (3 phút)

a Mục tiêu hoạt động

- Tạo nhu cầu tìm hiểu kiến thức mới của HS

- Nội dung hoạt động: Tìm hiểu trạng thái tồn tại của Oxi trong tự nhiên và vai trò của Oxi với sự cháy

- Rèn năng lực hợp tác

b Phương thức tổ chức hoạt động: chia lớp thành 4 nhóm nhỏ

- GVchiếu 1 số hình ảnh và đặt ra vấn đề

+ Có thể nhịn ăn, nhịn uống nhiều ngày nhưng không thể nhịn thở dù chỉ vài phút

+ Vậy nguyên tố được đề cập đến là nguyên tố gì?

- GVchiếu hình ảnh của ba nhà bác học đã tìm nguyên tố oxi

c Sản phẩm, đánh giá kết quả hoạt động

- Sản phẩm : HS kết luận được nguyên tố đang được đề cập là oxi và rất cần cho sự sống

- Đánh giá kết quả hoạt động :

+ Thông qua quan sát HS hoạt động nhóm, GVcần quan sát kỹ tất cả các nhóm, kịp thời phát hiện những khó khăn, vướng mắc của HS và có giải pháp hỗ trợ hợp lý

B Hoạt động hình thành kiến thức

Hoạt động 1: Tìm hiểu vị trí và cấu tạo của nguyên tố Oxi (5 phút)

a Mục tiêu hoạt động

Tìm hiểu vị trí nguyên tố Oxi trong BTH và cấu tạo của nguyên tử nguyên tố Oxi

b Phương thức tổ chức hoạt động: HS hoạt động cá nhân.

GVyêu cầu HS :

- Viết cấu hình electron nguyên tử nguyên tố Oxi và xác định vị trí trong BTH

- Viết CTCT và xác định loại liên kết trong phân tử Oxi

* Dự kiến một số khó khăn, vướng mắc của HS và giải pháp hỗ trợ: không viết được cấu hình và công thức electron của phân tử oxi

c) Sản phẩm, đánh giá kết quả hoạt động

I Vị trí và cấu tạo

- Oxi : Z= 8, chu kỳ 2, nhóm VIA

- Công thức electron: O::O

- CTCT : O=O

- Đánh giá kết quả hoạt động :

+ Thông qua quan sát HS hoạt động cá nhân GVcần quan sát kỹ từng em, kịp thời phát hiện những khó khăn, vướng mắc của HS và có giải pháp hỗ trợ hợp lý

Hoạt động 2: Tìm hiểu tính chất vật lí của khí Oxi (5 phút)

a Mục tiêu hoạt động

Nêu được tính chất vật lí của khí Oxi.

Rèn luyện năng lực hợp tác

b.Phương thức tổ chức hoạt động: HS hoạt động nhóm

GVcho HS quan sát bình đựng khí Oxi đã điều chế sắn (nếu không có điều kiện điều chế sẵn khí Oxi thì chiếu hình ảnh bình khí Oxi) yêu cầu HS hoàn thành phiếu học tập số 1

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

1- Cho biết trạng thái tồn tại, màu sắc, mùi vị của khí Oxi?

2- Tại sao nói không khí càng lên cao càng loãng?

3- Giaỉ thích câu thơ” Những trưa tháng sáu: “Nước như ai nấu - Chết cả cá cờ - Cua ngoi lên bờ”

4- Bắt 1 con châu chấu bỏ vào 1 cái lọ, sau 2 phút con châu chấu chết? Vì sao? Điều đó chứng tỏ tính chất gì?

- Dự kiến một số khó khăn, vướng mắc của HS và giải pháp hỗ trợ:

HS chỉ trả lời chính xác câu hỏi số 1, còn 3 câu hỏi còn lại GV khéo léo dẫn dắt HS tìm ra đáp án

c Sản phẩm, đánh giá kết quả hoạt động

II Tính chất vật lí

- Oxi là chất khí không màu, không mùi, không vị

- Oxi hơi nặng hơn không khí

32 1,1 29

d = ≈

Oxi ít tan trong nước, độ tan giảm dần khi nhiệt độ tăng

- Oxi duy trì sự sống và sự cháy

- Đánh giá kết quả hoạt động :

+ Thông qua quan sát HS hoạt động nhóm, GVcần quan sát kỹ tất cả các nhóm, kịp thời phát hiện những khó khăn, vướng mắc của HS và có giải pháp hỗ trợ hợp lý

Hoạt động 3: Tìm hiểu tính chất hóa học khí Oxi (15 phút)

a Mục tiêu hoạt động

Nêu được tính chất hóa học cơ bản của khí Oxi, viết phương trình phản ứng

Rèn luyện năng lực hợp tác, thao tác thực hành thí nghiệm

b.Phương thức tổ chức hoạt động: HS hoạt động nhóm

GV yêu cầu HS hoàn thành phiếu học tập số 2

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

Nhóm 1,3

Dựa vào BTH hãy xác định độ âm điện của nguyên tố Oxi và nhận xét, dựa vào đặc điểm cấu tạo lớp e ngoài cùng của nguyên tử nguyên tố Oxi dự đoán tính chất hóa học cơ bản của Oxi

Tại sao cuốc, xẻng và các dụng cụ bằng sắt dùng lâu sẽ bị gỉ ? Viết phương trình hóa học của phản ứng xảy

ra ? Xác định vai trò của các chất trong phản ứng ?

Giải thích câu : Lửa thử vàng, gian nan thử sức

Nhóm 2,4

Trước đây hay sử dụng than tổ ong có thành phần chính là C để đun nấu ? Viết phương trình xảy ra ? Xác định vai trò của các chất tham gia phản ứng ? Tai sao ngày nay người ta khuyên không nên dùng ?

Thường thấy nướng mực bằng cồn Viết phương trình hóa học xảy ra Xác định vai trò các chất tham gia phản ứng ?

Các nhóm trình bày kết quả thảo luận, các nhóm khác góp ý bổ sung hoặc chất vấn GV là người điều khiển, định hướng và giải đáp các thắc mắc mà tất cả HS đều không trả lời được

- Dự kiến một số khó khăn, vướng mắc của HS và giải pháp hỗ trợ: HS có thể chưa hiểu câu lửa thử vàng gian nan thử sức, GVphai dẫn dắt từ việc đốt vàng trên ngọn lửa thì có hiện tượng gì không?

c Sản phẩm, đánh giá kết quả hoạt động

Sản phẩm: HS hoàn thành phiếu học tập

III Tính chất hóa học

Độ âm điện Oxi là 3.44 lớn, chỉ kém flo do đó có tính oxi hóa mạnh

Lớp vỏ có 6 electron ngoài cùng nên số oxi hóa thông thường là -2

1 Tác dụng Kim loại ( trừ Au, Ag, Pt)

3Fe + 2O2

t

→ Fe3O4

0C

t

0C

t

0C

t

2 Tác dụng với phi kim

0C

t

0C

t

0C

t

Tác dụng vơi hợp chất

0C

t

0C

t

- Đánh giá kết quả hoạt động :

+ Thông qua quan sát HS hoạt động nhóm, GVcần quan sát kỹ tất cả các nhóm, kịp thời phát hiện những khó khăn, vướng mắc của HS và có giải pháp hỗ trợ hợp lý

Hoạt động 4: Tìm hiểu ứng dụng Oxi (5 phút)

a Mục tiêu hoạt động

- Nêu được ứng dụng chính của Oxi

- HS thuyết trình về tầm quan trọng của việc trồng cây và ý thức bảo vệ môi trường

b.Phương thức tổ chức hoạt động: HS hoạt động cá nhân

- GV yêu cầu HS dựa vào kinh nghiệm bản thân và SGK cho biết ứng dụng của Oxi

- HS thuyết trình

c Sản phẩm, đánh giá kết quả hoạt động (SGK)

Hoạt động 5: Tìm hiểu điều chế Oxi (7 phút)

a Mục tiêu hoạt động

- Biết được nguyên tắc điều chế Oxi trong PTN, viết được phương trình điều chế Oxi trong PTN và sản xuất từ nước, không khí

- Rèn kỉ năng thực hành thí nghiệm

b.Phương thức tổ chức hoạt động: HS hoạt động cá nhân

GVyêu cầu HS dựa vào SGK cho biết cách điều chế Oxi trong PTN và trong CN

c Sản phẩm, đánh giá kết quả hoạt động

V Điều chế

1 Trong phòng thí nghiệm:

Nguyên tắc: Nhiệt phân các hợp chất giàu oxi, kém bền như KMnO4, KClO3…

0C

t

0

2

,

t C MnO

2 Trong công nghiệp:

a Từ không khí:

Chưng cất phân đoạn không khí lỏng

b Từ nước:

2H2O ¬ H hoacOH+ dp −→ 2H2↑ + O2↑

Anod(-) catod(+)

C Hoạt động cũng cố bài học

Hoạt động 1: Giáo viên chiếu sơ đồ tư duy

a Mục tiêu hoạt động

- Giúp HS hệ thống những kiến thức trọng tâm

b.Phương thức tổ chức hoạt động: HS hoạt động cá nhân

HS vận dụng năng lực hệ thống hóa kiến thức hoàn thành sơ đồ tư duy và các câu hỏi trắc nghiệm

c Sản phẩm, đánh giá kết quả hoạt động

- Nhận xét về kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của HS thông qua mức độ hoàn thành yêu cầu nhiệm vụ học tập; phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện và những ý kiến thảo luận của HS rồi chốt kiến thức

Nhóm: 1

GÓC QUAN SÁT

1 Mục đích hoạt động:

Học sinh nêu được các tính chất vật lí, tính chất hóa học và phương trình điều chế oxi trong phòng thí nghiệm

2 Nhiệm vụ:

- Quan sát video thí nghiệm

- Hoàn thành phiếu học tập số 1

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Video thí nghiệm Hiện tượng và viết phương trình hóa học

(xác định sự thay đổi số oxi hóa của oxi)

Oxi tác dụng với magie

Oxi tác dụng với cacbon

Oxi tác dụng với etanol

Điều chế oxi bằng cách nhiệt

phân kali pemanganat

GÓC PHÂN TÍCH

1 Mục đích hoạt động:

HS tái hiện được cấu tạo, tính chất vật lí, hóa học, cách điều chế oxi, chỉ ra được vai trò tính oxi hóa của oxi trong các phản ứng hóa học và giải thích được tính chất đó thông thảo luận và đọc SGK

2 Nhiệm vụ:

- Dùng kĩ thuật XYZ (411): Dựa vào kiến thức đã học , tóm tắt tính chất vật lí, tính chất hóa học (viết PTHH minh họa) và điều chế oxi trong phòng thí nghiệm bằng sơ đồ tư duy

- Dùng SGK để kiểm chứng kết quả thảo luận của nhóm

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

Câu 1: Tóm tắt tính chất vật lí, hóa học (viết PTHH minh họa) và điều chế oxi bằng sơ đồ tư duy.

Câu 2 : Tính chất hóa học đặc trưng của oxi, giải thích?

Tính chất vậ

t lý

Tính chất hóa

học

Điều chế

D

-Nêu vai trò của khí oxi trong đời sống và trong

sản xuất.

-Tại sao chất lượng không khí ngày nay ngày một ô nhiễm?

-Chúng ta cần làm gì để môi trường sống ngày một trong sạch hơn?

Họ và tên:………

GÓC ÁP DỤNG

1 Mục đích hoạt động:

Từ phiếu hỗ trợ kiến thức của giáo viên (Nội dung tóm tắt kiến thức của bài học) học sinh có thể áp dụng để hoàn thành nhiệm vụ

2 Nhiệm vụ:

- Học sinh nghiên cứu (hoạt động cá nhân) nội dung trong phiếu hỗ trợ kiến thức

- Hoàn thành phiếu học tập số 3 vào giấy A4

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3 Câu 1:

a Hoàn thành phương trình hóa học của các phản ứng.

2

2

2

b Xác định vai trò của oxi trong các phản ứng trên, từ đó kết luận gì về tính chất hóa học của oxi?

Câu 2: Nung m gam KMnO4 thu được 4,48 lít khí O2 (đktc) Tính m

Câu 3 Oxi hòa tan, hay còn được gọi tắt là DO (dissolved oxygen), là lượng dưỡng khí oxi hòa tan trong

nước, rất cần thiết cho sự hô hấp của sinh vật dưới nước DO là một chỉ số quan trọng để đánh giá sự ô nhiễm nước của các thuỷ vực Chỉ số DO phụ thuộc vào rất nhiều các yếu tố như nhiệt độ, áp suất, sự phân huỷ hoá

chất, sự quang hợp của tảo, v.v

Khi nuôi tôm mà hàm lượng oxi hòa tan trong nước hồ rất thấp thì có hiện tượng tôm nổi đầu Ở những

ao nuôi tôm có tảo phát triển nhiều và thả tôm với mật độ dày, thì thường thấy hiện tượng tôm sẽ nổi đầu vào lúc rạng sáng (từ 2-4 giờ sáng)

Hãy phân tích để chỉ ra nguyên nhân của hiện tượng trên