BÁO CÁO BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY Tên biện pháp: Tạo hứng thú học tập môn Tự nhiên và Xã hội cho học sinh lớp 3/1 thông qua việc tổ chức trò chơi học tập tại trường tiểu họ
Trang 1BÁO CÁO BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY
Tên biện pháp: Tạo hứng thú học tập môn Tự nhiên và Xã hội cho học sinh lớp 3/1 thông qua việc tổ chức trò chơi học tập tại trường tiểu học Phương Sài, thành phố Nha Trang.
1 Đặt vấn đề
Môn Tự nhiên và Xã hội cung cấp cho học sinh những kiến thức về con người và sức khỏe, các sự vật hiện tượng trong tự nhiên và xã hội, cuộc sống xung quanh c Thông qua bộ môn này giáo viên có thể giúp các em khám phá hơn nữa bao điều lí thú, sinh động và hấp dẫn đang diễn ra trong thiên nhiên và trong cuộc sống
Yêu cầu của giáo dục hiện nay đòi hỏi phải đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh Vì vậy người giáo viên phải gây được hứng thú học tập cho các em bằng cách lôi cuốn các em tham gia vào các hoạt động học tập Khi nhắc đến trò chơi chắc hẳn ai cũng cho rằng đó là một môn giải trí nhằm giảm bớt căng thẳng, mệt mỏi sau những giây phút làm việc hoặc học tập Nhưng trong giáo dục, trò chơi không chỉ đóng vai trò giải trí mà nó còn có tác dụng giáo dục rất tốt cho quá trình dạy học của người giáo viên Trò chơi học tập là một hoạt động mà các em hứng thú nhất, góp phần giảm nhẹ sự “căng thẳng trong giờ học ở trẻ”,đồng thời nó còn giúp các em phấn chấn trở lại, vui vẻ thoải mái để tiếp tục học tập các tiết học còn lại
1.1 Thực trạng:
* Đối với giáo viên:
Việc đưa trò chơi học tập môn Tự nhiên và Xã hội vào giảng dạy chưa được quan tâm nhiều, thường trò chơi được tổ chức ở phần củng cố vào những giờ có giáo viên khác đến dự giờ
* Đối với học sinh:
- Qua việc tìm hiểu điều tra (Phiếu trắc nghiệm) và thực tế trong giờ học cho thấy phần đông học sinh không thích học môn Tự nhiên và Xã hội Các em cảm thấy giờ học Tự nhiên và Xã hội là một giờ học tẻ nhạt vì phải thực hiện tuần tự các lệnh trong sách giáo khoa
Trang 2PHIẾU TRẮC NGHIỆM TÂM LÍ
1 Em có thích học môn Tự nhiên và Xã hội không?
Thích Không thích
2 Giờ học Tự nhiên và Xã hội là:
Một giờ học sôi nổi
Một giờ học tẻ nhạt vì phải thực hiện tuần tự các lệnh theo yêu cầu sách giáo khoa
Một giờ học mà các em cảm thấy thích nhất
Kết quả thu được:
1 Em có thích học môn Tự nhiên và Xã hội
không?
Thích
Không thích
15 25
37,5 62,5
2 Giờ học Tự nhiên và Xã hội là:
Một giờ học sôi nổi
Một giờ học tẻ nhạt vì phải thực hiện
tuần tự các lệnh theo yêu cầu sách giáo khoa
Một giờ học mà em thích nhất
10 25
5
25 62,5 12,5
- Chất lượng học tập môn Tự nhiên- Xã hội của các em chưa cao
Kết quả khảo sát môn Tự nhiên và Xã hội như sau:
Thời điểm
khảo sát TSHS
Hoàn thành tốt Hoàn thành Chưa hoàn thành
Tháng
1.2 Nguyên nhân
Do thời gian tiết học có hạn, giáo viên ngại tổ chức trò chơi, sợ tốn nhiều thời gian sẽ ảnh hưởng đến việc truyền thụ kiến thức mới hoặc có thể giáo viên
Trang 3chưa nhận thức hết tác dụng của trò chơi trong giờ học Tự nhiên và Xã hội Vì vậy
mà giờ học môn Tự nhiên và Xã hội đối với học sinh còn khá thụ động, giờ học tẻ nhạt các em không hứng thú, dẫn đến việc lĩnh hội kiến thức của học sinh không được kết quả như mong muốn
Trong quá trình dạy học giáo viên chưa gây được hứng thú học tập cho các
em bằng cách lôi cuốn các em tham gia vào hoạt động học tập thông qua các trò chơi học tập
Từ những thực trạng và nguyên nhân trên thì việc gây hứng thú học môn Tự nhiên và Xã hội cho học sinh lớp 3 là một việc làm vô cùng cần thiết tạo cho các
em niềm say mê, hứng thú trong học tập, giúp lĩnh hội kiến thức một cách dễ dàng, tạo điều kiện củng cố, khắc sâu kiến thức một cách vững chắc
2 Biện pháp áp dụng
2.1 Thiết kế và tổ chức trò chơi
Để các trò chơi góp phần mang lại hiệu quả cao trong giờ học, khi thiết kế
và tổ chức trò chơi phải đảm bảo những nguyên tắc sau:
2.1.1 Thiết kế trò chơi học tập trong môn Tự nhiên và Xã hội:
- Giáo viên cần nhận thức rõ vai trò của phương pháp trò chơi trong quá
trình dạy học ở tiểu học nói chung và dạy học môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3 nói
riêng; phải hiểu rõ mục tiêu của từng bài, từng phần, từng mảng kiến thức và toàn
bộ chương trình môn Tự nhiên và Xã hội ở lớp 3 Song muốn tổ chức được trò chơi trong dạy học Tự nhiên và Xã hội đạt hiệu quả cao thì đòi hỏi mỗi giáo viên phải có kế hoạch chuẩn bị chu đáo, tỉ mỉ và đảm bảo các yêu cầu sau:
+ Các trò chơi phải thú vị để học sinh thích được tham gia
+ Phải thu hút được đa số (hay tất cả) mọi học sinh tham gia
+ Trò chơi phải đơn giản, dễ thực hiện
+ Các trò chơi không được tốn nhiều thời gian, sức lực để không ảnh hưởng đến các hoạt động tiếp theo của tiết học hoặc ảnh hưởng đến tiết học khác
+ Quan trọng hơn, trò chơi phải có mục đích học tập, không đơn thuần chỉ là trò chơi giải trí
- Cấu trúc của trò chơi học tập:
+ Tên trò chơi
Trang 4+ Mục đích: Nêu rõ mục đích của trò chơi nhằm ôn luyện, củng cố kiến thức, kỹ năng nào Mục đích của trò chơi sẽ quy định hành động chơi được thiết kế trong trò chơi
+ Đồ dùng, đồ chơi: Mô tả đồ dùng, đồ chơi được sử dụng trong trò chơi học tập
+ Nêu luật chơi: Chỉ rõ quy tắc của hành động chơi quy định đối với người chơi, quy định thắng thua của trò chơi
+ Số người tham gia chơi: Cần chỉ rõ số người tham gia trò chơi
+ Nêu cách chơi
2.1.2 Cách tổ chức trò chơi:
Thời gian tiến hành: Tuỳ thuộc vào từng bài, từng hoạt động
- Giới thiệu tên trò chơi, hướng dẫn cách chơi, thời gian chơi và phổ biến luật chơi
- Cho học sinh chơi thử
- Chơi thật
- Nhận xét kết quả của trò chơi (có thể “thưởng” hoặc “khuyến khích” người thắng hoặc người thua), nhận xét thái độ của người tham gia chơi và rút kinh nghiệm
- Kết thúc: Giáo viên hỏi xem học sinh đã học được những gì qua trò chơi hoặc giáo viên tổng kết lại những gì học được qua trò chơi
2.2 Giới thiệu một số trò chơi Tự nhiên và Xã hội lớp 3
Sau đây tôi xin giới thiệu một số trò chơi tiêu biểu mà tôi đã áp dụng trong quá trình dạy môn Tự nhiên và Xã hội cho học sinh lớp 3:
* Trò chơi 1: Con thuyền kì diệu.
– Thời gian: 3-4 phút
Đối với trò chơi này khá thú vị và gấy được nhiều hứng thú cho học sinh khi tham gia Đặc biệt nó có thể áp dụng được nhiều bài học khác nhau
Chẳng hạn khi dạy bài 4: “Cần làm gì để giữ gìn, bảo vệ cơ quan tuần hoàn?”
Trong nội dung cho học sinh làm trong phiếu bài tập, giáo viên có thể thay thế phiếu bài tập bằng trò chơi này
– Chuẩn bị:
Trang 5+ Giáo viên chuẩn bị 4 con thuyền kẻ sẵn (như hình) và treo lên bảng theo thứ tự
từ 1 đến 4
không làm
không làm
không làm
+ Giáo viên huẩn bị 4 hộp dựng các mảnh ghép như nhau, trong mỗi mảnh ghép đều được ghi các câu:
giữ ấm khi trời lạnh
– Cách chơi: sau khi cho các tổ nhận đồ chơi, giao viên ra hiệu bắt đầu, các tổ lập tức chọn câu trả lời “nên làm” hoặc “không nên làm” dán vào các ô phù hợp trên con thuyền nhưng phải khớp với hình ghép Thời gian chơi 3phút Đội nào xong trước sẽ thắng hoặc hết thời gian đội nào dán được nhiều hơn sẽ thắng
– Tương tự cách chơi như trên, giáo viên có thể áp dụng vào một số bài học khác như:
+ Bài 10: H
+ Bài 11: Cuộc sống xung quanh em (bài này giáo viên chỉ cần thay chữ “nên làm thành chữ “thành thị” và chữ “không nên làm” thành chữ “nông thôn”
+ Bài 15: An toàn khi đi xe đạp
* Trò chơi 2: Nhanh tay – Tinh mắt.
Trang 6– Đây là một trong những trò chơi đơn giản nhất, dễ chuẩn bị nhất mà lại gây hứng thú cho học sinh học tập Đồng thời trò chơi này áp dụng được rất nhiều loại bài học trong môn Tự nhiên và Xã hội và những môn học khác
+ Ví dụ: Khi dạy bài 30: Hoạt động nông nghiệp
– Cách chơi: giáo viên chuẩn bị 04 bộ thẻ “đúng” hoặc “sai” giao cho 4 nhóm.
Sau đó chuẩn bị bộ câu hỏi có dạng đúng sai như sau:
1 Trông lúa là hoạt động trồng trọt Đúng hay sai?
2 Nuôi lợn là hoạt động trồng trọt Đúng hay sai?
3 Nuôi cá tôm là hoạt động nông nghiệp Đúng hay sai?
4 Chế biến cá tôm là hoạt động nông nghiệp Đúng hay sai?
5 Mua, bán gạo là hoạt động nông nghiệp Đúng hay sai?
6 Xản xuất ô tô, xe máy là hoạt động nông nghiệp Đúng hay sai?
- Luật chơi: Lớp chia thành 04 nhóm, mỗi nhóm cử ra 1 đại diện cầm sẵn thẻ Sau khi nghe giáo viên nêu câu hỏi, nhóm thảo luận nhanh và đưa và trả lời bằng cách
đưa thẻ “đúng” hoặc “sai” Đội nào trả lời nhanh và đúng số câu trả lời thì đội đó
giành chiến thắng Thẻ chỉ được đưa lên một lần Nếu đưa hai lần là phạm quy và không được tính kết quả Giáo viên sẽ là người trọng tài, quản lớp và kết luận sau khi chơi
– Trò chơi này có thể áp dụng được một số bài có nội dung tương tự
Tương tự như phần thiết kế trò chơi, cứ mỗi bài dạy có phần thực hành phù hợp thì tôi lại tổ chức cho các em vừa chơi vừa học Kết quả các em rất hồ hởi và học tập hăng say, có kết quả tôt hơn trước
* Trò chơi 3: Ghép chữ vào hình
(Trò chơi được áp dụng cho các bài sau: Bài 1; Bài 10; Bài 12 hoặc từ Bài 47đến bài 55; … tổ chức ở phần củng cố bài.)
- Mục đích: Học sinh khắc sâu kiến thức hiểu biết về các bộ phận của một cơ
quan trên cơ thể người hay các bộ phận của cây cối và con vật
- Chuẩn bị:
Tranh vẽ, hình ảnh (Tuỳ theo nội dung bài học)
Các bộ phiếu rời ghi tên các bộ phận của người, cây cối hay con vật
Trang 7- Cách chơi:
+ Giáo viên yêu cầu: Thi ghép chữ vào hình
+ Luật chơi:
Giáo viên treo tranh vẽ, hình ảnh lên bảng
Phát mỗi nhóm một bộ phiếu rời
Giáo viên tổ chức cho học sinh thi đua giữa các nhóm Khi có hiệu lệnh bắt đầu học sinh các nhóm ghép nhanh chữ vào hình vẽ Nhóm nào ghép đúng, nhanh
là nhóm thắng cuộc
- Ví dụ: Bài 1: Hoạt động thở và cơ quan hô hấp.
+ Mục đích: Giúp học sinh biết các bộ phận của cơ quan hô hấp
+ Chuẩn bị:
Tranh vẽ cơ quan hô hấp (số lượng tranh tương ứng với số nhóm)
Các bộ phiếu rời ghi tên các bộ phận của cơ quan hô hấp , mỗi bộ gồm 5 phiếu: mũi, khí quản, lá phổi phải, lá phổi trái, phế quản
Các phiếu đủ dùng cho các nhóm
+ Cách chơi:
Phát cho mỗi nhóm một bộ gồm hình vẽ cơ quan hô hấp, các phiếu rời ghi tên các bộ phận của cơ quan hô hấp
Giáo viên yêu cầu học sinh gắn chữ vào bên cạnh các bộ phận tương ứng của cơ quan hô hấp
Sau khi hoàn thành, các nhóm có thể dán sản phẩm của nhóm mình lên bảng Giáo viên khen ngợi nhóm nào làm đúng, nhanh
- Ưu điểm: Trò chơi tạo không khí lớp học sôi nổi, các em tham gia trò chơi rất tích cực Giúp học sinh khắc sâu kiến thức hiểu biết về các bộ phận của cơ quan
hô hấp
3 Kết quả đạt được
Tôi nhận thấy rằng khi đưa các trò chơi vào các tiết học Tự nhiên và Xã hội không những giúp các em khắc sâu kiến thức mà còn giúp các em phát triển nhiều phẩm chất đạo đức như tình đoàn kết, thân ái, tính trung thực, tinh thần trách nhiệm
Trang 8Hầu hết học sinh đều thích thú khi học môn Tự nhiên và Xã hội Nhiều em đầu năm còn nhút nhát, rụt rè nhưng qua quá trình vận dụng trò chơi học tập đã giúp các em trở nên mạnh dạn, tự tin và chất lượng học tập cũng tiến bộ lên nhiều Tất cả học sinh đều nắm được luật chơi và tham gia một cách tích cực
Kết quả trắc nghiệm sau khi áp dụng biện pháp:
Trong quá trình áp dụng trò chơi vào các tiết học, tôi thật sự hài lòng với kết quả học tập của học sinh lớp mình
Tiết học trở nên sinh động; quá trình học tập trở thành một hình thức vui chơi hấp dẫn làm cho học sinh thấy vui, nhanh nhẹn, cởi mở hơn
Học sinh tiếp thu tự giác, tích cực hơn và được củng cố, hệ thống hoá kiến thức
Nha Trang, ngày 4 tháng 01 năm 2022
Người viết báo cáo
Đỗ Thị Từ Thiện
1 Em có thích học môn Tự nhiên và Xã hội
không?
Thích
Không thích
40 0
100 0
2 Giờ học Tự nhiên và Xã hội là:
Một giờ học sôi nổi
Một giờ học tẻ nhạt vì phải thực hiện
tuần tự các lệnh theo yêu cầu sách giáo khoa
Một giờ học mà em thích nhất
28 0 12
70 0 30