- Silic đioxit là chất có nhiều trong thiên nhiên ở dưới dạng đất sét, cao lanh, thạch anh.... - Từ các vật liệu chính là đất sét, cát, kết hợp với các vật liệu khác và với kĩ thuật khác
Trang 1Ngày soạn : 27/12/2018 Tiết 38
BÀI 30: SILIC CÔNG NGHIỆP SILICAT
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Silic là phi kim hoạt động hoá học yếu Silic là chất bán dẫn
- Silic đioxit là chất có nhiều trong thiên nhiên ở dưới dạng đất sét, cao lanh, thạch anh Silic đioxit là một oxit axit
- Từ các vật liệu chính là đất sét, cát, kết hợp với các vật liệu khác và với kĩ thuật khác nhau, công nghiệp silicat đã sản xuất ra sản phẩm có nhiều ứng dụng như: Đồ gốm, sứ, xi măng, thuỷ tinh
2 Kĩ năng:
- Đọc và tóm tắt được thông tin về Si,SiO2, muối silicat, sx thuỷ tinh, đồ gốm, ximăng
- Viết được các phương trình hoá học minh hoạ cho tính chất của Si, SiO2, muối silicat
3 Về tư duy
- Các phẩm chất tư duy đặc biệt là tư duy linh hoạt, độc lập sáng tạo
- Rèn khả năng quan sát, dự đoán, suy luận hợp lí và suy luận logic
4 Thái độ và tình cảm
- Có ý thức học tập bộ môn
5 Định hướng năng lực
- NL giải quyết vấn đề
- NL hợp tác, giao tiếp, tự học
- NL sử dụng ngôn ngữ hóa học
* Giáo dục đạo đức:
- Có đức tính trung thực, cần cù, vượt khó, cẩn thận, chính xác, kỉ luật, sáng tạo;
- Nhận biết được tầm quan trọng, vai trò của bộ môn Hóa học trong cuộc sống và yêu thích môn Hóa
- HS biết trong quá trình sản xuất các sản phẩm của ngành công nghiệp Silicat tạo
ra các chất thải gây ô nhiễm môi trường Từ đó nhận thấy trách nhiệm của bản thân, biết hợp tác cùng tổ chức, cá nhân trong việc BVMT, đề xuất các biện pháp BVMT
Trang 2II CHUẨN BỊ
1 Đối với giáo viên
- GV: Tranh vẽ sơ đồ lò quay sản xuất clanhke Một số đồ bằng thuỷ tinh, gốm, sứ
2 Đối với học sinh
- Bảng nhóm, phấn viết, bút dạ
III PHƯƠNG PHÁP – KĨ THUẬT DẠY HỌC
1 Phương pháp
- Phương pháp vấn đáp
- Phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề
- Phương pháp quan sát
2 Kĩ thuật dạy học
- Kĩ thuật chia nhóm
- Kĩ thuật đặt câu hỏi
IV.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC – GIÁO DỤC
1 Ổn định lớp: (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ: ( 5 phút )
- GV chiếu slide 1: Dạng thù hình của nguyên tố là gỉ? Cacbon có những dạng thù hình nào? nêu đặc điểm?
Trả lời:
a, Dạng thù hình của một nguyên tố hoá học là những đơn chất khác nhau do nguyên tố đó tạo nên
b, Cacbon có 3 dạng thù hình: Kim cương, than chì, cacbon vô định hình
+ Kim cương: Cứng, trong suốt , không dẫn điện
+ Than chì: Mềm, dẫn điện
+ Cacbon vô định hình: Xốp, không dẫn điện
3 Nội dung bài mới: (34 phút)
A Hoạt động khởi động: (1 phút)
* Đặt vấn đề: Si được tìm ra năm 1811 do Gayluxac và Tenarơ(Pháp) Silic là nguyên tố rất phổ biến trong tự nhiên Vậy Silic và hợp chất của Silic có tính chất
và ứng dụng như thế nào trong đời sống và sản xuất
Trang 3B Hoạt động hình thành kiến thức : (33 phút)
HOẠT ĐỘNG 1 :( 8 phút )
I SILIC
- Mục tiêu: HS nêu được trạng thái tự nhiên và tính chất của Silic
- Phương pháp, hình thức tổ chức dạy học: Phát hiện và giải quyết vấn đề
- Kĩ thuật dạy học: Đặt câu hỏi
- Tài liệu tham khảo và phương tiện: máy tính, máy chiếu.
1 Trạng thái thiên nhiên.
- Cho HS đọc thông tin SGK, nêu trạng
thái thiên nhiên của Silic ?
- GV bổ sung thêm và kết luận
2 Tính chất:
- GV cho HS đọc thông tin SGK, nêu tính
chất vật lí của Silic?
- GV chiếu slide 2: giới thiệu tính chất
hoá học của Silic: Giống C ( nhiệt độ
thường trơ, nhiệt độ cao trở nên hoạt
động: tác dụng với oxi, phi kim khác, kim
loại, nước, dd kiềm)
- Silic dùng làm vật liệu bán dẫn trong kĩ
thuật điện tử và được dùng để chế tạo pin
mặt trời
I.Silic
1 Trạng thái thiên nhiên
Silic là nguyên tố thứ 2 phổ biến trong thiên nhiên, sau oxi (Chiếm 1/4 khối lượng vỏ trái đất )
- Trong thiên nhiên, silic không tồn tại ở dạng đơn chất mà chỉ ở dạng hợp chất
- Các hợp chất của Silic tồn tại nhiều
là cát trắng(SiO2 lẫn tap chất), đất sét(Thạch anh: SiO2)
2 Tính chất
- Silic là chất rắn, màu xám, khó nóng chảy, có vẻ sáng của kim loại, dẫn điện kém Tinh thể Si tinh khiết
là chất bnán dẫn
- Silic là phi kim hoạt động hoá học yếu hơn Clo, Cacbon
ở nhiệt độ cao, Silic PƯ với oxi tạo thành SiO2
Si(r) + O2(k) t0 SiO2(r)
* ƯD: Làm vật liệu bán dẫn trong kỹ thuật rađio, chế tạo pin mặt trời
Trang 4HOẠT ĐỘNG 2: ( 5 phút )
II Silic đioxit ( SiO2)
- Mục tiêu: HS nêu được trạng thái tự nhiên và tính chất của Silic
- Phương pháp, hình thức tổ chức dạy học: Phát hiện và giải quyết vấn đề
- Kĩ thuật dạy học: Đặt câu hỏi
- Tài liệu tham khảo và phương tiện: Máy tính, máy chiếu
Cho biết SiO2 thuộc loại hợp chất nào đã
học? Hãy dự đoán tính chất của SiO2?
- GV: H2SiO3 là axit yếu, không tan
trong nước
II Silic đioxit ( SiO2)
SiO2 là oxit axit, có đủ tính chất hoá học của oxit axit nhưng không tác dụng với nước tác dụng với kiềm và với oxit bazơ tạo thành muối Silicat ở nhiệt độ cao:
SiO2+ 2NaOH t0 Na2SiO3+ H2O SiO2(r)+CaO(r) t0 CaSiO3(r)
HOẠT ĐỘNG 3: ( 13 phút ) III Sơ lược công nghiệp silicat
- Mục tiêu: HS có những hiểu biết nhất định về thành phần và các công đoạn chính và 1 số cơ sở sản xuất thuỷ tinh, đồ gốm, xi măng
- Phương pháp, hình thức tổ chức dạy học: Phát hiện và giải quyết vấn đề
- Kĩ thuật dạy học: Đặt câu hỏi
- Tài liệu tham khảo và phương tiện: Máy tính, máy chiếu
Trang 5Sản xuất đồ gốm, sứ Sản xuất xi măng Sản xuất thuỷ tinh
Nguyên
liệu chính
Đất sét, thạch anh, fenpat
Na2O.Al2O3.6SiO2
Đất sét, đá vôi, cát Cát trắng, đá vôi, xođa
(Na2CO3)
Các công
đoạn chính
- Nhào hỗn hợpvới nước
- Tạohình
- Sấy,nung
- Nghiền nhỏ hỗnhợp với nước
=>bùn
Nung (14000C -15000C) => clanhke
- Nghiền + phụ gia
=>xi măng
- Trộn hỗn hợp -> nung -> nhão -> làm nguội từ từ, ép, thổi
Các cơ sở
sản xuất
chính
Hà nội, Hải Dương Hải Phòng, Hải
Dương, QN
HP, TPHCM
4 Củng cố, đánh giá:( 5 phút )
- Cho HS viết các PTHH Trả lời các câu hỏi SGK
? Trong các ngành công nghiệp silicat, ngành sản xuất nào gây ảnh hưởng đến sự BĐKH?Tại sao?
- Công nghiệp xi măng, vì khí thải nhà máy, quá trình khai thác các nguyên liệu cho nhà máy bụi rất lớn, các chất thải rắn
- Ngoài ra, các ngành sản xuất khác như: sản xuất đồ gốm, thủy tinh, … cũng gây ảnh hưởng đến môi trường
? Các loại chất thải này có ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe con người và môi trường xung quanh?
? Kể tên nhà máy sản xuất xi măng ở QN? Cẩm Phả, Lam Thạch, YênCư
5 Hướng dẫn về nhà: ( 2 phút )
- Học bài
- Ôn lại phần nguyên tử
V RÚT KINH
NGHIỆM
Trang 6
Ngày…tháng…năm…
Tổ trưởng chuyên môn ký duyệt