Chuyên đề Nguyên hàm Toán 12 A Lý thuyết I Nguyên hàm và tính chất 1 Nguyên hàm Định nghĩa Cho hàm số f(x) xác định trên K (K là khoảng, đoạn hay nửa khoảng của R) Hàm số F(x) được gọi là nguyên hàm c[.]
Trang 1Chuyên đề Nguyên hàm - Toán 12
A Lý thuyết
I Nguyên hàm và tính chất
1 Nguyên hàm
- Định nghĩa
Cho hàm số f(x) xác định trên K (K là khoảng, đoạn hay nửa khoảng của R)
Hàm số F(x) được gọi là nguyên hàm của hàm số f(x) trên K nếu F’(x) = f(x) với
mọi x∈K
Ví dụ 1
- Hàm số F(x) = sinx + 6 là một nguyên hàm của hàm số f(x) = cosx trên
khoảng (− ∞; + ∞) vì F’(x) = (sinx + 6)’ = cosx với ∀x ∈(− ∞; + ∞)
- Hàm số là một nguyên hàm của hàm số trên
Trang 2Do đó F(x)+C; C∈ℝ là họ tất cả các nguyên hàm của f(x) trên K
Trang 3Ví dụ 4 Tìm nguyên hàm của hàm số f(x) = 3x2 + 2sinx trên khoảng (− ∞; + ∞)
a) Hàm số có nguyên hàm trên khoảng (0; + ∞)
b) Hàm số có nguyên hàm trên khoảng (−∞; 0) ∪(0; + ∞)
Trang 44 Bảng nguyên hàm của một số hàm số thường gặp
Ví dụ 6 Tính:
Lời giải:
Trang 5- Chú ý: Từ đây, yêu cầu tìm nguyên hàm của một hàm số được hiểu là tìm
nguyên hàm trên từng khoảng xác định của nó
II Phương pháp tính nguyên hàm
1 Phương pháp đổi biến số
Trang 6Ta có: nên theo hệ quả ta có:
Trang 7∫udv = uv− ∫vdu
Đó là công thức nguyên hàm từng phần
Ví dụ 9 Tính
Lời giải:
Trang 8B Bài tập
I Bài tập trắc nghiệm
Bài 1:
Trang 10Cách 2 Sử dụng phương pháp biến đổi số ta có:
Đặt u = cosx thì u’ = -sinx và ∫sinxcosxdx = -∫u.u'dx = -∫udu
Trang 12Vậy chọn đáp án C
Bài 5: Một vật chuyển động với vận tốc v(t) (m/s) có gia tốc
Vận tốc ban đầu của vật là 6m/s Vận tốc của vật sau 10 giây xấp xỉ bằng
Trang 13với t = 0 ta có v(0)= C = 6 nên phương trình vận tốc của chuyển động là : v(t) = 3ln(t + 1) + 6 (m/s)
⇒ du = 4dx ⇒ dx = du và cos(4x+3)dx được viết thành
Bài 7: Trong các mệnh đề sau mệnh đề nào nhận giá trị đúng?
A Hàm số y = có nguyên hàm trên (-∞; +∞)
Trang 14B 3x2 là một số nguyên hàm của x3 trên (-∞; +∞)
C Hàm số y = |x| có nguyên hàm trên (-∞;+∞)
D + C là họ nguyên hàm của lnx trên (0;+∞)
Lời giải:
Dựa vào định lí: Mọi hàm số liên tục trên K đều có nguyên
hàm trên K Vì y = |x| liên tục trên R nên có nguyên hàm trên R
Phương án A sai vì y= không xác định tại x=0 ∈ (-∞;+∞)
Phương án B sai vì 3x2 là đạo hàm của x3
Phương án D sai vì là đạo hàm của lnx trên (0; +∞)
Trang 15∫(2x-sin2x)dx=2∫xdx-∫sin2xdx
D không phải là nguyên hàm của f(x) Vậy chọn đáp án D
Bài 9: Tìm nguyên hàm của
Lời giải:
Với x ∈ (0; +∞) ta có
Trang 16Vậy chọn đáp án C
Bài 10:
Lời giải:
Vậy chọn đáp án B
Trang 17Ghi chú Yêu cầu tìm nguyên hàm của một hàm số được hiểu là tìm nguyên hàm trên từng khoảng xác định của nó
II Bài tập tự luận có lời giải
Trang 19Lời giải:
Trang 20Bài 6: Họ nguyên hàm của hàm số f(x) = (2 tanx + cotx)2 là:
Trang 22Bài 9: Một đám vi khuẩn tại ngày thứ t có số lượng là N(t) Biết rằng
và lúc đầu đám vi khuẩn có 250000 con Sau 10 ngày số lượng vi khuẩn xấp xỉ bằng:
Lời giải:
Số lượng vi khuẩn tại ngày thứ t bằng
Trang 23Bài 1 Tìm nguyên hàm của hàm số f(x) = 22x.3x.7x
Bài 2 Hàm số nào dưới đây không phải là một nguyên hàm của f(x)=2x-sin2x ?
Bài 3 Trong các hàm số sau hàm số nào không phải là một nguyên hàm của f(x) = cosxsinx ?
Bài 4 Tìm I=∫(3x2 - x + 1)exdx
Bài 5 Một vật chuyển động với vận tốc v(t) (m/s) có gia tốc
Bài 6 Tìm I = ∫cos(4x + 3)dx
Bài 7 Tìm I = ∫x.e3xdx
Trang 24Bài 8 Tìm I = ∫sin5xcosxdx
Bài 9 Tìm nguyên hàm của hàm số f(x) = 22x.3x.7x