Tìm nguyên hàm bằng phương pháp đổi biến... Tìm nguyên hàm bằng phương pháp từng phần.. Nguyên hàm của một số hàm phân thức hữu tỷ... Các bài toán cơ bản: a Nguyên hàm của các hàm số có
Trang 1Chuyên đề: Nguyên hàm – Tích phân
Phần 1 Tìm nguyên hàm
Dạng 1: Tìm nguyên hàm dựa vào bảng nguyên hàm
Bài 1 Tìm nguyên hàm của các hàm số
(x2)(x 2x4)dx
( x dx)
x
sin xdx
10 3 5x x x
dx
(x )(x )
dx x
dx x
sin(2x 1)dx
1 2
( x ) xdx
x
xe dx
1 2
dx x
Dạng 2 Tìm nguyên hàm bằng phương pháp đổi biến.
Tính tích phân I f x dx( )
Phương pháp 1 Đổi biến t( )x , rút x theo t.
+) Xác định vi phân: dx'( )t dt
+) Biểu thị f(x)dx theo t và dt Giả sử f x dx( ) g t dt( ) Khi đó I g t dt( )
Lưu ý: Một số dấu hiệu dẫn tới việc lựa chọn ẩn phụ:
Hàm f x( ,n ( ),x m ( ))x Đặt tmn ( )x
sin cos
f x
2
x
t
Phương pháp 2 Đổi biến x( )t
+) Lấy vi phân dx'( )t dt
+) Biểu thị f(x) theo t và dt, Giả sử: f(x)dx= g(t)dt Khi đó I g t dt( )
Trang 2Chuyên đề: Nguyên hàm – Tích phân
Lưu ý: Một số dấu hiệu dẫn tới việc chọn ẩn phụ:
| | os , 0
x a t t
x a c t t
| |
2 os
a
t a
c t
;
x a
| | ot , 0
x a t t
x a c t t
hoặc
Đặt xacos 2t
( ) sin
x a b a t
Bài 2 Tìm nguyên hàm của các hàm số
(2x1) dx
2 5
z dz
2 (x x 1)dx
xe dx
x
dx
sin x.cosxdx
e
2 1 2012
x
dx
9 1
x dx x
1
1 (1 ) dx
1 cos (5x2)dx
sin osc dx
sin x.cosxdx
(3 1)
os
x
dx
xdx
xdx
2
x dx
(1 )
x dx x
Dạng 3 Tìm nguyên hàm bằng phương pháp từng phần.
Bài 3 Tìm nguyên hàm của các hàm số
xe dx
cos
ln
2
2
1
dx x
.cos
x
x dx
Dạng 4 Nguyên hàm của một số hàm phân thức hữu tỷ.
Bài 4 Tìm nguyên hàm
dx
x
x
dx
x
x
x
dx
Trang 3Chuyên đề: Nguyên hàm – Tích phân
x
dx
dx
1
x
dx
dx
3
2
9
dx x
1 1
dx x
2 3
xdx
Dạng 5 Nguyên hàm của một số hàm số lượng giác.
Các bài toán cơ bản:
a) Nguyên hàm của các hàm số có dạng:
( ) cos cos ( ) sin sin
Phương pháp chung: Dùng các công thức biến đổi, công thức hạ bậc để đưa về tổng các nguyên hàm cơ bản.
Bài 5 Tìm các nguyên hàm:
s in os 2x c xdx
2 sin 2 os
b) Nguyên hàm của các hàm số có dạng: f x( )sinn x c osm x
Phương pháp chung: Dựa vào tính chẵn lẻ của m, n để biến đổi hoặc đặt ẩn phụ cho phù hợp.
Bài 6 Tìm nguyên hàm
(sin x c os 2 )x dx
(sin x c os x dx)
sin
os
dx x
sin
dx x
sin 2xdx
sin
dx x
sin os
x dx
sin
os
dx x
Dạng 6 Tìm nguyên hàm bằng phương pháp đổi biến lượng giác.
Bài 8 Tìm nguyên hàm
2 3
(1 )
dx
x
1
x dx
(1 )
dx x
2 1
x dx
Dạng 7 Nguyên hàm của một số hàm số mũ và lôgarit
Bài 9 Tìm nguyên hàm
(3 )
dx
(x1).e xdx
.ln
2
x x
dx
x
Phần 2 Tính tích phân
Dạng 1 Dùng định nghĩa và các tính chất của tích phân.
Bài 10 Tính các tích phân
2
0
1 cos2xdx
1
1 (x ) dx x
0 (x x1)dx
1
Trang 4Chuyên đề: Nguyên hàm – Tích phân
16
0
1
0
tan xdx
0
4 inx osc x dx
0
1 1
dx x
2
4
os5x.sin3xdx
c
0
os
0
cos s cos
2 s
inx inx
dx
6 sin (5 6)
dx x
Dạng 2 Tính tích phân bằng phương pháp phân tích
Bài 11 Tính tích phân
1
2
0( 1)
xdx
x
x dx
0
os
0 os
dx
0
sin cos s
x inx
dx x
1 ( 1)
dx
Dạng 3 Tính tích phân bằng phương pháp đổi biến.
Bài 12 Tính các tích phân sau
2
2 25
1
(x 1) xdx
0
1
0
2
x
dx
0
1
x
dx
0
s cos
os inx
c x
3
3
2
6
sin
os
dx
x
0
sin xdx
0
1 cos x.sinx os.c xdx
1
1 ln
e
x dx x
3
0
(sin x e inx).cosxdx
0 (3e x) e dx x
4
x
e dx x
1
( 1) ln
Bài 13 Tính các tích phân
1
2
01
dx
x
0
2x dx
dx
3 2
2 1
2 1
dx x
2
1
9 3x dx
x
0
sin 2
2 sin os
xdx
dx
Dạng 4 Tính tích phân bằng phương pháp tích phân từng phần.
Bài 14 Tính các tích phân
1
2
0
(x1)e dx x
1
x
x e dx
0 (1 x) sin 3xdx
3 ln( 1)
0
cos
x
0 (ln ) os
e
1
ln(1 x)
dx x
0 cos ln(1 cos )x x dx
Dạng 5 Liên kết phương pháp đổi biến số và tích phân từng phần
Bài 15 Tính tích phân
Trang 5Chuyên đề: Nguyên hàm – Tích phân
1
0
5
2
ln ln(ln )
e
e
x
0 (x sin x e inx).cosxdx
Phần 3 Bài tập tổng hợp
Bài 16 Tính các tích phân.
2
1
(ln 2013)
e
x
dx x
0
3 ( 3)
x dx
x dx
0 1
o
dx x
2
0
sin 2
2 sin os
x
dx
0 cosx cosx cos xdx
0 (e inx cos ) cosx xdx
0
cos sin 4 sin 3
xdx
Bài 17 Tính các tích phân.
1
ln
e
x
dx
x
0
3
os x osx
0 ln( 1)
x dx
0
3
2
0
tan
x x
xe dx
0
dx
3
ln ln(ln )
e
e
dx
x x
e dx
2
2
1
2(2 1)
( 2)( 1)
x
dx
4
2
2 sin (ln )
e
e
dx
1
1 1
x dx x
3 4
6 sin cot
dx
Bài 18 Tính tích phân.
ln 3
3
ln 2 ( 1)
x
x
e dx
0
x x
x x
dx
ln 3 x 2 x 3
dx
dx
x
e dx
2 2
0(1 )
x
x
0
2xx dx
1
2 2
0
1 1
x dx x
0
sin 2
4 sin os
x
dx
1
1 3ln ln
e
dx x
2
4
0
1 2 sin
1 sin 2
x
dx x
0
sin 2 s
1 3cos
inx
x
dx x
1
ln (2 ln )
e
x dx
dx
Bài 19 Tính diện tích hình phẳng giới hạn bởi các đường sau
y x x y x
c 0, s , , 3 d
inx
Bài 20 Tính các tích phân.
x
dx
0 (1 sin 2 )
1
1 ln(1 x)
dx x
Trang 6Chuyên đề: Nguyên hàm – Tích phân
Bài 21 Tính các tích phân
2 2
2 1
1 ln
x
xdx x
0 2
0
( 1) 1
x dx x
TÍCH PHÂN TRONG ĐỀ THI ĐẠI HỌC TỪ NĂM 2009-2013
2
0 (cos x 1) cos xdx
3
1
2 1
ln 3
dx x
x
) 16
27 ln 3 ( 4
1
Bài 3: Tính I = 3 - ĐHKD-2009 KQ: ln(e2+e+1) – 2
1
dx
e x
0
2
1 2
x
dx e
e
1
ln (2 ln )
e
xdx
1
3
e
x
2
e
4
0
sin ( 1) cos sin cos
dx
3 2 0
1 sin os
dx
3
4
0
2 1 2
x
dx x
Bài 10: Tính tích phân - KA-2012 KQ:
3
2 1
1 ln(x 1)
x
Bài 11: Tính tích phân 1 4 32 - ĐHKB-2012 KQ:
0
x
2 ln 3 3ln 2
Bài 12: Tính tích phân / 4 - ĐHKD-2012 KQ:
0
I x(1 sin 2x)dx
2
1
Bài 13: Tính tích phân - ĐHKA-2013 KQ:
2 1
1 ln
x
x
1
2
0
2
Bài 15: Tính tích phân - ĐHKD-2013 KQ:
2 0
( 1) 1
x
x