Nếu , đồ thị nằm phía dưới đồ thị thì ta có: Ghi nhớ ❸ Thể tích vật thể: Dạng 1: Thể tích khối tròn xoay được sinh ra khi quay hình phẳng giới hạn bởi các đường , trục hoành và ha
Trang 1Giải tích ⓬
Trang 2
Ghi nhớ ❷
WORD XINH
Trang 3Nếu , (đồ thị nằm phía dưới đồ thị ) thì ta có:
Ghi nhớ ❸
Thể tích vật thể:
Dạng 1: Thể tích khối tròn xoay được sinh ra khi quay hình phẳng giới hạn bởi các đường , trục hoành và hai đường thẳng , quanh trục Ox:
Trang 4
Sử dụng chức năng tính tích phân cĩ sẵn trong máy tính Casio để tính.
Chú ý: Nếu đề bài chưa cho ( cận tích phân) thì ta cần giải phương trình hồnh độ giao điểm để tìm cận tích phân.
Diện tích hình phẳng được giới hạn bởi các đồ thị hàm xác định
▣ Dạng ①
WORD XINH
Bài tập minh họa:
1 Cho hàm số liên tục trên và cĩ đồ thị là đường cong như hình bên
Diện tích hình phẳng giới hạn bởi đồ thị , trục hồnh và hai đường thẳng
, (phần tơ đen) là
Trang 53 Diện tích hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số và trục hoành được
xác định theo công thức nào dưới đây
Trang 6WORD XINH
Lời giải Chọn C
Bài tập rèn luyện:
Câu 1:Diện tích của hình phẳng giới hạn bởi đồ thị các hàm
số và , trục tung và đường thẳng được tính
theo công thức.
Lời giải
Câu 2:Gọi là diện tích hình phẳng giới hạn bởi các đường
, , và Mệnh đề nào sau đây đúng?
Trang 8WORD XINH
Câu 8:Cho là hình phẳng giới hạn bởi các đường
; và trục hoành Tính diện tích của
Câu 10:Cho là diện tích của hình phẳng giới hạn bởi đồ thị
của hàm số , trục hoành, trục tung và đường
Trang 9, , và được tính bằng công
thức
Câu 14:Cho hình phẳng giới hạn bởi các đường
, (phần tô đậm trong hình vẽ) Diện tích của bằng
Trang 10WORD XINH
là diện tích hình phẳng (phần tô đậm trong hình) là
Câu 18:Diện tích S của hình phẳng giới hạn bởi các đường
được tính bởi công thức nào dưới đây?
Câu 19:Một viên gạch hoa hình vuông cạnh cm được thiết
kế như hình bên dưới Diện tích mỗi cánh hoa (phần tô đậm)
bằng
Lời giải
Trang 11Câu 21:Diện tích hình phẳng nằm trong góc phần tư thứ
nhất, giới hạn bởi các đường thẳng , và đồ thị hàm
số là phân số tối giản Khi đó bằng
A B C D
Lời giải
Câu 22:Tính diện tích hình phẳng giới hạn bởi parabol
và các tiếp tuyến tại các điểm và
A. B C D
Lời giải
Câu 23:Gọi là phần hình phẳng gạch chéo trong hình vẽ
Lời giải
Trang 12WORD XINH
dưới đây được giới hạn bởi đồ thị của các hàm số ,
và trục hoành Diện tích của là bằng bao nhiêu?
A B C D
Câu 24:Cho là hình phẳng được tô đậm trong hình vẽ và
được giới hạn bởi các đường có phương trình ,
Diện tích của bằng?
A B C D
Lời giải
Câu 25:Cho hàm số
có đồ thị là Biết rằng đồ thị đi qua gốc tọa độ và đồ
thị hàm số cho bởi hình vẽ bên Tính giá trị
?
Lời giải
Trang 13A. B C D
Câu 26:Cho Parabol và hai điểm , thuộc sao
cho Diện tích hình phẳng giới hạn bởi và đường
thẳng đạt giá trị lớn nhất bằng
A. B C D
Lời giải
Câu 27:Diện tích hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số
và nửa trên của đường tròn bằng?
Câu 29:Trong hệ trục tọa độ , cho parabol và
hai đường thẳng , (hình vẽ) Gọi là diện
tích hình phẳng giới hạn bởi parabol và đường thẳng
Lời giải
Trang 14WORD XINH
(phần tô đen); là diện tích hình phẳng giới hạn bởi
parabol và đường thẳng (phần gạch chéo) Với điều
kiện nào sau đây của và thì ?
Câu 31:Gọi là hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số
và trục hoành Hai đường thẳng và chia
thành phần có diện tích bằng nhau (tham khảo hình
vẽ)
Lời giải
Trang 15Giá trị biểu thức bằng
A. B C D
Câu 32:Cho hàm số có đồ thị
vẽ Diện tích hình phẳng giới hạn bởi và có giá trị
nằm trong khoảng nào sau đây?
A B C D
Lời giải
Câu 33:Diện tích hình phẳng giới hạn bởi đồ thị của hàm
số và hai tiếp tuyến của xuất phát từ
là
A B C D
Lời giải
Trang 16Cách giải:
Thể tích giới hạn bởi các đồ thị (tròn xoay) hàm xác định
♽_Dạng ❷
WORD XINH
Bài tập minh họa:
Thể tích của khối tròn xoay tạo thành khi quay xung quanh trục đượctính theo công thức?
Lời giải Chọn D
2 Cho hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số , trục hoành và hai đường
thẳng ; Thể tích vật thể tròn xoay sinh bới khi nó quay quanh trụchoành có thể tích được xác định bởi
Trang 17Chọn A
Thể tích vật thể tròn xoay sinh bới khi nó quay quanh trục hoành
3 Cho hình phẳng giới hạn bởi đường cong , trục hoành và các đường
thẳng , Khối tròn xoay tạo thành khi quay quanh trục hoành có thểtích bằng bao nhiêu?
Lời giải Chọn B
4 Goi là hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số , trục và hai đường
thẳng Thể tích của khối tròn xoay tạo thành khi quay xung quanhtrục là
Lời giải Chọn C
Bài tập rèn luyện:
Trang 18WORD XINH
Câu 1:Thể tích khối tròn xoay tạo thành khi quay hình phẳng
giới hạn bởi các đường , , , xung quanh
trục là
Lời giải
Câu 2:Cho miền phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số ,
hai đường thẳng , và trục hoành Tính thể tích khối
tròn xoay tạo thành khi quay quanh trục hoành
Câu 4:Cho hình phẳng trong hình (phần tô đậm) quay quanh
trục hoành Thể tích của khối tròn xoay tạo thành được tính
theo công thức nào?
Lời giải
Trang 19B
Câu 5:Cho hình phẳng giới hạn bởi các đường
, , , Gọi là thể tích khối tròn xoay
được tạo thành khi quay xung quanh trục Mệnh đề
nào sau đây đúng?
Lời giải
Câu 6:Cho hình phẳng được giới hạn bởi các đường ,
, và Thể tích của khối tròn xoay tạo
thành khi quay xung quanh trục được tính theo công
thức
Lời giải
Câu 7:Cho hình phẳng giới hạn bởi các đường ,
trục hoành và đường thẳng Khối tròn xoay tạo thành
khi quay quanh trục hoành có thể tích bằng bao nhiêu?
Lời giải
Trang 20WORD XINH
A B C D
Câu 8:Cho hình phẳng giới hạn bởi các đường ,
, và trục hoành Tính thể tích của khối tròn xoay
sinh bởi hình quay quanh trục
A B C D
Lời giải
Câu 9:Thể tích khối tròn xoay do hình phẳng giới hạn bởi các
đường , trục và hai đường thẳng ; khi quay
quanh trục hoành được tính bởi công thức nào?
Lời giải
Câu 10:Cho hàm số có đồ thị Gọi là hình phẳng
giởi hạn bởi , trục hoành và hai đường thẳng ,
Thể tích của khối tròn xoay tạo thành khi quay quanh trục
hoành được tính bởi công thức:
Lời giải
Câu 11:Tìm công thức tính thể tích của khối tròn xoay khi
cho hình phẳng giới hạn bởi parabol và đường
thẳng quay xung quanh trục
Lời giải
Trang 21C D
Câu 12:Cho hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số
và các đường thẳng , , Thể tích khối tròn xoay
tạo thành khi quay quanh trục hoành bằng
A. B C D
Lời giải
Câu 13:Thể tích của khối tròn xoay tạo thành khi quay hình
phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số , trục hoành và các
đường thẳng , quanh trục hoành là
A. B C D
Lời giải
Câu 14:Thể tích khối tròn xoay do hình phẳng giới hạn bởi
các đường , , , quay quanh trục bằng
A. B C D
Lời giải
Câu 15:Trong hệ trục tọa độ cho elip có phương
trình Hình phẳng giới hạn bởi nửa elip nằm
trên trục hoành và trục hoành Quay hình xung quanh
trục ta được khối tròn xoay, tính thể tích khối tròn xoay
Trang 22WORD XINH
, , , Tính thể tích của khối tròn xoay tạo thành khi quay hình quanh trục
trục hoành và đường thẳng Khi hình phẳng quay
quanh trục hoành được vật thể tròn xoay có thể tích được
tính theo công thức nào dưới đây?
Lời giải
Câu 18:Một bình cắm hoa dạng khối tròn xoay, biết đáy bình
và miệng bình có đường kính lần lượt là và Mặt
xung quanh của bình là một phần của mặt tròn xoay có
đường sinh là đồ thị hàm số Tính thể tích bình cắm
hoa đó
A B C D
Lời giải
Câu 19:Cho là hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số
, trục hoành và hai đường thẳng ; là
thể tích của khối tròn xoay thu được khi quay hình quanh
trục hoành Khẳng định nào sau đây đúng?
Lời giải
Trang 23C. D
Câu 20:Tính thể tích khối tròn xoay sinh ra khi quay quanh
A. B C D
Lời giải
Câu 21:Thể tích khối tròn xoay do hình phẳng giới hạn bởi
A. B C D
Lời giải
Câu 22:Gọi là hình phẳng giới hạn bởi parabol và
đường thẳng Tính thể tích khối tròn xoay tạo thành
khi quay hình xung quanh trục hoành
A B C D
Lời giải
Câu 23:Thể tích của vật tròn xoay có được khi quay hình
phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm , trục , đường thẳng
, đường thẳng quanh trục là
Lời giải
Câu 24:Thể tích khối tròn xoay sinh bởi hình phẳng giới hạn
bởi đồ thị hai hàm số , khi nó quanh quanh
trục hoành là
Lời giải
Trang 24WORD XINH
Câu 25:Gọi là hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số
, trục hoành và hai đường thẳng ; Gọi
là thể tích của khối tròn xoay thu được khi quay hình
xung quanh trục hoành Chọn khẳng định đúng trong các
khẳng định sau
Lời giải
Câu 26:Cho hình phẳng giới hạn bởi đường cong
, trục hoành và hai đường thẳng , Khối tròn xoay tạo thành khi quay quanh trục hoành có
Câu 27:Cho hình giới hạn bởi trục hoành, đồ thị của một
Parabol và một đường thẳng tiếp xúc với Parabol đó tại điểm
, như hình vẽ bên Thể tích vật thể tròn xoay tạo bởi
khi hình quay quanh trục bằng
Lời giải
Trang 25A. B C D
Câu 28:Thể tích của khối tròn xoay được sinh ra khi quay
hình phẳng giới hạn bởi đường tròn xung
quanh trục hoành là
A. B C D
Lời giải
Câu 29:Cho hình phẳng giới hạn bởi đường cong
trục hoành và đường thẳng Tính thể tích của khối
tròn xoay tạo thành khi quay quanh trục hoành
Lời giải
Câu 30:Thể tích khối tròn xoay do hình phẳng được giới hạn
bởi các đường và quay quanh trục bằng bao
nhiêu?
A B C D
Lời giải
Câu 31:Hình phẳng giới hạn bởi đường elip có phương
trình Quay quanh trục hoành, tính thể tích
khối tròn xoay thu đượ
A. B C D
Lời giải
Trang 26WORD XINH
Câu 32:Gọi là hình được giới hạn bởi nhánh parabol
(với ), đường thẳng và trục hoành Thể
tích của khối tròn xoay tạo bởi hình khi quay quanh trục
bằng
A. B C D
Lời giải
Câu 33:Trong mặt phẳng tọa độ , gọi là hình phẳng
giới hạn bởi các đường , , , và hình
là hình gồm các điểm thỏa: ,
Cho và quay quanh trục ta được các vật thể có
thể tích lần lượt là , Đẳng thức nào sau đây đúng?
A B C D
Lời giải
Câu 34:Tính thể tích vật thể tròn xoay tạo bởi phép quay
xung quanh trục hình phẳng giới hạn bởi các đường ,
A B C D
Lời giải
Trang 27Câu 35:Gọi là hình phẳng được giới hạn bởi các đồ thị
Câu 37:Trong mặt phẳng với hệ tọa độ , cho hình
hợp tất cả các điểm thỏa mãn các điều kiện
quanh ta được các khối tròn xoay có thể tích lần lượt là
.Khi đó, mệnh đề nào sau đây là đúng?
Lời giải
Trang 28Cách giải:
Thể tích vật thể và một số dạng toán ứng dụng thường gặp
♽_Dạng ❸
WORD XINH
Bài tập minh họa:
Câu 1: Tính thể tích V của phần vật thể giới hạn bởi hai mặt phẳng và ,
biết rằng khi cắt vật thể bởi mặt phẳng vuông góc với trục tại điểm cóhoành độ ( ) thì được thiết diện là một hình chữ nhật có độ dài haicạnh là và
Ⓐ Ⓑ Ⓒ Ⓓ
Lời giải Chọn C
Diện tích thiết diện là:
Ta nhập biểu thức
như sau : y3Q(s3Q(dp2R1E3=
Màn hình hiển thị :
Trang 29Chọn C
và Biết rằng thiết diện của vật thể cắt bởi mặt phẳng vuông gócvới trục tại điểm có hoành độ là một hình vuông cạnh là
Câu 1:Cắt một vật thể bới hai mặt phẳng và
vuông góc với trục lần lượt tại và Một
mặt phẳng tùy ý vuông góc với tại điểm cắt
theo thiết diện có diện tích là Giả sử liên tục
trên đoạn Khi đó phần vật thể giới hạn bởi hai mặt
Lời giải
Trang 30WORD XINH
phẳng và có thể tích bằng
Câu 2:Tính thể tích của vật thể nằm giữa hai mặt phẳng
và , biết rằng thiết diện của vật thể bị cắt bởi mặt
phẳng vuông góc với trục tại điểm có hoành độ
là một tam giác vuông cân có cạnh huyền bằng
A. B C D
Lời giải
Câu 3:Tính thể tích vật thể giới hạn bởi hai mặt phẳng ,
Biết rằng thiết diện của vật thể cắt bởi mặt phẳng
vuông góc với tại điểm có hoành độ là một tam
giác vuông cân có cạnh huyền bằng
A. B C D
Lời giải
Câu 4:Tính thể tích của vật thể nằm giữa hai mặt phẳng
và , biết rằng thiết diện của vật thể bị cắt bởi mặt phẳng
vuông góc với trục tại điểm có hoành độ , là
một hình chữ nhật có độ dài hai cạnh là và
A. B C D
Lời giải
Câu 5:Cho vật thể có mặt đáy là hình tròn có bán kính bằng
1 (hình vẽ) Khi cắt vật thể bởi mặt phẳng vuông góc với trục
Lời giải
Trang 31tại điểm có hoành độ thì được thiết diện là một
tam giác đều Tính thể tích của vật thể đó
A B C D
Câu 6:Tính thể tích của vật thể giới hạn bởi hai mặt phẳng
và , biết rằng khi cắt vật thể bởi mặt phẳng tùy ý
vuông góc với trục tại điểm có hoành độ thì
được thiết diện là hình chữ nhật có hai cạnh là và
phẳng vuông góc với trục tại điểm có hoành độ
, ta được thiết diện là một tam giác đều có độ dài cạnh bằng
Trang 32WORD XINH
phẳng vuông góc với trục tại điểm có hoành độ
là một tam giác đều cạnh
Câu 9:Cho phần vật thể giới hạn bởi hai mặt phẳng có
phương trình và Cắt phần vật thể bởi mặt
phẳng vuông góc với trục tại điểm có hoành độ
ta được thiết diện là một tam giác vuông có độ dàihai cạnh góc vuông lần lượt là và Thể tích vật thể
bằng
A B C D
Lời giải
Câu 10:Tính thể tích vật thể có đáy là một hình tròn giới hạn
bởi đường tròn có phương trình và mỗi thiết diện
vuông góc với trục là một hình vuông (tham khảo hình vẽ
bên)
A B C D
Lời giải
Câu 11:Bạn An có một cốc thủy tinh hình trụ, đường kính
trong lòng đáy cốc là , chiều cao trong lòng cốc là
đang đựng một lượng nước Bạn An nghiêng cốc, vừa lúc khi
nước chạm miệng cốc thì mặt phẳng chứa mặt nước đi qua
Lời giải
Trang 33một đường kính của đáy cốc Tính thể tích lượng nước trong
cốc
A B C D
Câu 12:Cho hai đường tròn và cắt nhau tại hai
điểm , sao cho là một đường kính của đường tròn
Gọi là hình phẳng được giới hạn bởi hai đường tròn
(ở ngoài đường tròn lớn, phần được gạch chéo như hình vẽ)
Quay quanh trục ta được một khối tròn xoay Tính thể
tích của khối tròn xoay được tạo thành?
A B C D
Lời giải
Câu 13:Cho hàm số có đồ thị như hình vẽ bên Gọi
là diện tích hình phẳng giới hạn bởi các đường , trục
và hai đường thẳng , Mệnh đề nào dưới đây
đúng?
Lời giải
Trang 34Câu 14:Cổng trường Đại học Bách Khoa Hà Nội có hình dạng
Parabol, chiều rộng , chiều cao Diện tích của cổng
là:
A B C D
Lời giải
Câu 15:Một công ty quảng cáo X muốn làm một bức tranh
trang trí hình ở chính giữa của một bức tường hình
chữ nhật có chiều cao , chiều dài
(hình vẽ bên) Cho biết hình chữ nhật có ,
cung có hình dạng là một phần của cung parabol có đỉnh
Lời giải
Trang 35bức tranh là đồng/ m2 Hỏi công ty X cần bao nhiêu
tiền để làm bức tranh đó
Câu 16:Một khu vườn dạng hình tròn có hai đường kính
vuông góc với nhau, Người ta làm một hồ cá
có dạng elip với bốn đỉnh như hình vẽ Biết
Diện tích phần trồng cỏ (phần gạch sọc) bằng:
A B C D
Lời giải
Câu 17:Ba Tí muốn làm cửa sắt được thiết kế như hình bên
Vòm cổng có hình dạng là một parabol Giá cửa sắt là
đồng Cửa sắt có giá (nghìn đồng) là
A. B C D
Lời giải
Trang 36WORD XINH
Câu 18:Ông An muốn làm một cánh cửa bằng sắt có hình
dạng và kích thước như hình vẽ Biết rằng đường cong phía
trên là một parabol, tứ giác là một hình chữ nhật Giá
cánh cửa sau khi hoàn thành là đồng/ Số tiền ông
An phải trả để làm cánh cửa đó bằng
A. 9 600 000 đồng B 15 600 000 đồng
C 8 160 000 đồng D 8 400 000 đồng
Lời giải
Câu 19:Một khu vườn có dạng hợp của hai hình tròn giao
nhau Bán kính của hai đường tròn là và , khoảng
cách giữa hai tâm của hai hình tròn là Phần giao của hai
hình tròn được trồng hoa với chi phí đồng/ Phần còn
lại được trồng cỏ với chi phí đồng/ Hỏi chi phí để
trồng hoa và cỏ của khu vườn gần nhất với số tiền nào dưới
đây?
A. triệu đồng B triệu đồng
C. triệu đồng D triệu đồng
Lời giải
Câu 20:Cắt khối nón có bán kính đáy bằng và chiều cao
bằng bởi một mặt phẳng song song và cách trục một
Lời giải