BÀI GIẢNG CHUYỂN hóa GLUCID

PowerPoint Presentation CHUYỂN HÓA GLUCID MỤC TIÊU BÀI HỌC 1 Trình bày được quá trình thoái hóa glucose thành pyruvat, con đường HDP và HMP 2 Trình bày được quá trình tân tạo glucose, thoái hóa và tổn.

CHUYỂN HÓA GLUCID

NĂNG LƯỢNG

NUÔI DƯỠNG

- DỰ TRỮ

MONOSACCARID

Tinh bột Glycogen Cellulose

Nguồn

gốc

Hạt lúa (60-80%) Ngô (65-75%) Khoai tây (12 - 20%)

Động vật (gan và ở cơ)

m ạch nhánh ngắn hơn Amylopectin

Tính chất Amylose + I2  xanh lơ

o o oo o

o

o o o o

o

o

o o

o o

o o

o o o o o

ooo

o

o

o o

o o

ooo

o o

o o o

o o

o o o

oo oo

o o

o o

o

o ooo o A

B

R (Glucose)

Polysaccharid thuần

ĐẠI CƯƠNG

Nguồn glucid

- Từ thực vật: chủ yếu; tinh bột (gạo, ngô,khoai), đường sacarose (mía, củ cải đường),maltose (mạch nha), glucose (nho), fructose(trái cây)

- Từ động vật: không nhiều; lactose (sữa),glycogen (gan, cơ)

 Tiêu hoá:

- Một phần ở miệng nhờ amylase nước bọt.

- Chủ yếu/ruột non: E dịch tuỵ (chủ yếu), 1 phần của dịch ruột

- Glucid: Disaccharid (Maltose, lactose, Saccharose)

Polysaccarid (Tinh bột, Glycogen) → Ms (Glc, Ga, F,M)

 Hấp thu:

+ Tốc độ khác nhau: Ga > G > F > M.

+ Hấp thu từ ruột non → máu: 2 cơ chế:

- Khuếch tán đơn giản (F, M):

Theo gradien nồng độ (C cao → C thấp), ko cần NL

- Vận chuyển tích cực: Ga, Glc Do chênh lệch Na+

trong và ngoài TB và hoạt động của Na+,K+- ATPase

Dạng vận chuyển: chủ yếu là glucose

VAI TRÒ CỦA CHUYỂN HOÁ GLUCID

Tạo năng:

- Cung cấp 60% tổng năng lượng cơ thể

- Nguồn năng lượng không thể thay thế hoàn toànđược

Tạo hình:

- Cung cấp chất tham gia cấu trúc tế bào (ribosecủa acid nucleic; glucose, galactose trongpolysacarid tạp)

Phương trình TQ:

Glucose + 2 ADP + 2 Pi 2 Lactat + 2 ATP

ý nghĩa:

+ Năng lượng: Glucose -> 2 ATP, Glucosyl/ Glycogen -> 3 ATP

- ít, nhưng là quá trình duy nhất tạo NL cho cơ thể/ thiếu O 2 + Thực tiễn: Lao động với cường độ cao =>  acid lactic => ức chế thần kinh cơ, làm cho cơ thể, bắp đau nhức

* 3 ATP từ Glucose/glycogen?

ĐƯỜNG PHÂN “YẾM KHÍ” (EMBDEN- MEYERHOF)

Số phận pyruvat:

- Biến thành ethanol (nấm men, vi khuẩn ruột)

- Biến thành oxaloacetat

ĐƯỜNG PHÂN “HIẾU KHÍ”

Giống ĐP" yếm khí ": 10 f.ư: Glucose -> pyruvat

Khác: Oxh pyruvat tạo acetylCoA, sau đó acetylCoA => Krebs

oxy hoá hoàn toàn → CO 2 + H 2 O và NADH 2 , FADH 2 ->

đi vào chuỗi HHTB => NL

Ý NGHĨA

1 ĐP " ái khí " : Cung cấp NL > nhiều so với ĐP " Yếm khí " - cho 38 ATP từ 1 glucose, 39 ATP từ glucosyl/glycogen.

2.Cung cấp các SPTG quan trọng: a Pyruvic, AcetylCoA.

3 Thực tiễn: bảo quản gạo để đảm bảo đủ vita B 1 , tránh thiếu dài ngày có thể gây nên phù.

 NADPH2 là một coenzym đặc hiệu của nhiều

phản ứng quan trọng: sinh tổng hợp acidphosphopyruvic, sinh tổng hợp acid béo, sinhtổng hợp hormon steroid

 Ribose 5 phosphat cung cấp cho quá trình tổng

hợp base purin và pyrimidin

TÂN TẠO GLUCOSE

- Ngược lại con đường đường phân

- 3 enzym trong con đường đường phân không xúctác phản ứng thuận nghịch: hexokinase,phosphofructokinase, và pyruvatkinase

- Tương ứng với p.ứ chuyển:

• G6(P) → glucose cần enzym glucose-6-phosphatase

• F1,6(DP) → F6 (P) cần enzym diphosphatase

Fructose-1,6-• Pyruvat → PEP phải trải qua nhiều phản ứng.

CHUYỂN HOÁ GLYCOGEN

* Thoái biến glycogen:

- Xảy ra chủ yếu ở gan và ở cơ.

- Sản phẩm tạo: Glucose hoặc G-1P

- Gồm 3 giai đoạn.

THOÁI HOÁ GLYCOGEN

1- Phân cắt glycogen: Tạo G-1P nhờ phosphorylase

2- Tạo Glucose-6P:

3- Tạo Glucose tự do :

Glucose-6P Glucose-6Phosphatase Glucose

H 3 PO 4

H 2 O

Hexokinase

O O O

O

O O O O

O O O O

O O O O

O O O O

O O O O O

O O O

O O

O O O O

O

O

O O O O

Glycogen “ mồi ” Glycogen

ĐƯỜNG MÁU VÀ CƠ CHẾ ĐIỀU HOÀ ĐƯỜNG MÁU

KN: ĐM – Là đường khử có trong máu, mà chủ yếu là

Glucose máu

1- Nguồn gốc.

+ Ngoại sinh: Từ glucid thức ăn hoặc tiêm truyền.

+ Nội sinh: - Từ phân cắt glycogen ở gan/ cơ.

- Từ quá trình tân tạo đường: từ pyruvat,

từ lac tat, từ SPTG vòng Krebs

2- Nồng độ đường máu : (giới hạn bình thường, lúc đói )

- Nồng độ Glc máu bt: 4.4 - 6.1 mmol/l (0.8 - 1.1 g/l)

- Sau khi ăn: 1.2 - 1.3 g/l; khi đói < 0.7 g/l.

ĐƯỜNG MÁU VÀ CƠ CHẾ ĐIỀU HOÀ ĐƯỜNG MÁU

3- Các cơ chế điều hoà ĐM: Gan, hormon, thận

* Gan:

- Khi NĐ glucose máu bt:

Gan là nơi cung cấp glucose cho máu

- Khi glucose cao: sự giải phóng glc vào máu ngừng lại, và ở mức cao:

Gan  sử dụng glucose => tổng hợp glycogen (↓ Glc/M)

- Khi glucose M↓:

Gan  phân cắt glycogen -> glucose cho máu ( Glc/M)

* Hormon:

+ Hormon ↓ đm: Insulin (tụy): Hormon làm giảm glc máu, do:

- Tăng nhập glc vào tế bào ( tính thấm và  v.c tích cực).

- sử dụng glc (ở gan): cảm ứng E "chốt" ĐP =>  đường phân.

- ức chế các E"chốt" của sự tân tạo đường =>  tạo đường.

=> giảm () đường máu.

+ Hormon làm  ĐM:

Adrenalin (tuỷ thượng thận), glucagon (tuỵ), ACTH, TSH, STH hoạt hoá phosphorylase thông qua AMPv… làm  đường máu.

* Thận:

- Tái hấp thu 100% glucose ở ống lượn

gần nếu đường máu < 9,5 mmol/l

RỐI LOẠN CHUYỂN HOÁ GLUCID

• Đái tháo đường (tiểu đường)

tính glucose máu và rối loạn CH glucid, lipid, protid, thường kết hợp với sự giảm tuyệt đối hay tương đối về tác dụng hoặc là tiết insulin”

- Triệu Chứng Lâm sàng ( 4 nhiều ): ăn nhiều, uống

nhiều, đái nhiều (2 - 3 l/24h), và gầy nhiều.

- Khi Glc/M : , >  - Cần làm NP tăng đường máu->

CĐ TĐ ?

CƠ CHẾ BỆNH SINH BỆNH TIỂU ĐƯỜNG

Thiếu Insulin

Giảm nhập Glucose vào tế bào

Tăng Glucose máu Thiếu Glucose/tế bào

Thiếu năng lượng Bài niệu thẩm thấu

Đi tiểu nhiều *

(Đái nhiều)

 Thoái hóa Protid

 Thoái hóa Lipid

Gầy nhiều *

Ăn nhiều *

Uống nhiều *

Đường niệu(+) Ceton niệu(+)

Ceton 

Nhiễm acid chuyển hoá Khát

> NT

CÂU HỎI LƯỢNG GIÁ

- Câu 1 Quá trình tân tạo glucose do tổ chức

nào đảm nhiệm chính?

A B 3 C 4 D

Thận Cơ

Ruột

- Câu 2 Con đường Hexomonophosphoat (HMP)

Cung cấp ATP, NADPH cho các hoạt động sống của tế bào

Tham gia điều hòa quá trình chuyển hóa các chất trong cơ thể

CÂU HỎI LƯỢNG GIÁ



- Câu 3 Các monosaccharid ngoài cơ chế khuyếch tán

còn được hấp thụ theo cơ chế tích cực:

Arabinose và fructose Galactose và mannose

CÂU HỎI LƯỢNG GIÁ



- Câu 4. Glycogen được biến đổi thành glucose-1- nhờ có:

IsomerasePhosphorylase

CÂU HỎI LƯỢNG GIÁ



A B

C

Thuỷ phân mạch thẳng của glycogen

Thuỷ phân liên kết 1-6 Glucosidasecủa glycogen

Enzym đồng phân của glycogenEnzym gắn nhánh của glycogen

CÂU HỎI LƯỢNG GIÁ

- Câu 5 Amylo 1-6 Glucosidase là enzym:



- Câu 6 Các nội tiết tố nào sau đây có vai trò điều hòa

CÂU HỎI LƯỢNG GIÁ

Oxytocin, Insulin, Glucagon Adrenalin, Glucagon, Insulin ADH, Glucocorticoid, Adrenalin Vasopressin, Glucagon, ACTH



- Câu 7 Tổng hợp Glucose từ Pyruvat, giai đoạn

nào là thuận nghịch với quá trình thoái hóaGlucose:

CÂU HỎI LƯỢNG GIÁ



- Câu 8 Tổng hợp Glucose từ Pyruvat, giai đoạn

nào là không thuận nghịch với quá trình thoáihóa Glucose:

CÂU HỎI LƯỢNG GIÁ



- Câu 9 Giai đoạn nào có sự tham gia của

enzym Glucose kinase:

CÂU HỎI LƯỢNG GIÁ



- Câu 10: Thoái hóa Glucose theo conđường Hexose Di- trong điều kiện yếmkhí (ở người) cho sản phẩm cuối cùng là:

Alcol etylicAcetyl CoA

CÂU HỎI LƯỢNG GIÁ

