Một trong những điểm sáng làm nên sức hấp dẫn của chương IV Trích hồi ký Những ngày thơ ấu – Nguyên Hồng là nhà văn đã miêu tả thành công những rung động cực điểm của một tâm hồn trẻ dại
Trang 1ĐỀ THI HSG MÔN NGỮ VĂN 8 – PHÒNG GD VÀ ĐT CHIÊM HÓA
NĂM HỌC 2018 - 2019 Thời gian: 120 phút
Câu 1 (3.0 điểm) Tả cảnh đẹp Sa Pa, nhà văn Nguyễn Phan Hách đã viết:
“Thoắt cái, lác đác lá vàng rơi trong khoảnh khắc mùa thu Thoắt cái, trắng long lanh một cơn mưa tuyết trên những cành đào, lê, mận Thoắt cái, gió xuân hây hẩy nồng nàn với những bông hoa lay ơn màu đen nhung hiếm quý.”
(Đường đi Sa Pa)
Qua đoạn văn trên, em hãy cho biết:
a Tác giả sử dụng biện pháp tu từ nào?
b Tác dụng của những biện pháp tu từ đó?
Câu 2 (7.0 điểm) “Hãy hướng về phía mặt trời, bóng tối sẽ ngả về sau bạn”
(Danh ngôn Nam Phi - Dẫn theo Quà tặng cuộc sống)
Trình bày suy nghĩ của em về câu danh ngôn trên.
Câu 3 (10.0 điểm).
Một trong những điểm sáng làm nên sức hấp dẫn của chương IV (Trích hồi ký
Những ngày thơ ấu – Nguyên Hồng) là nhà văn đã miêu tả thành công những rung động cực
điểm của một tâm hồn trẻ dại Hãy chứng minh.
- Hết
-Họ và tên thí sinh……….Số báo danh………
(Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)
Trang 2ĐỀ THI HSG MÔN NGỮ VĂN 8 – PHÒNG GD VÀ ĐT CHIÊM HÓA
NĂM HỌC 2018 - 2019 Thời gian: 120 phút HƯỚNG DẪN CHẤM
- Biện pháp:
+ Đảo ngữ: lác đác lá vàng rơi trong khoảnh khắc mùa thu, trắng long lanh
một cơn mưa tuyết.
+ Điệp từ: thoắt cái
- Tác dụng:
+ Tác giả đã khéo léo sử dụng biện pháp nghệ thuật đảo ngữ để nhấn mạnh,
để làm nổi bật vẻ đẹp nên thơ của cảnh sắc thiên nhiên và thời tiết ở Sa Pa
+ Đồng thời điệp từ “thoắt cái” tạo cho chúng ta cái cảm xúc đột ngột, ngỡ
ngàng trước sự thay đổi nhanh chóng của thời tiết ở Sa Pa Sự thay đổi nhanh
chóng đến mức bất ngờ ấy khiến người đọc như lạc vàc một tiên cảnh vậy.
0.5 0.5
1.0 1.0
* Yêu cầu kỹ năng: đáp ứng được yêu cầu của bài văn nghị luận.
Bố cục hợp lý, lập luận chặt chẽ, chữ viết rõ ràng, không mắc lỗi diễn đạt, dùng từ.
1.0
* Yêu cầu về kiến thức: HS cần đáp ứng được một số ý chính sau:
Giải thích:
- Mặt trời: ánh sáng rực rỡ, vẻ đẹp; hướng về phía mặt trời: hướng về những
điều tốt đẹp.
- Hãy hướng về phía mặt trời, bóng tối sẽ ngả về sau bạn: khi hướng về những
điều tốt đẹp, những gì xấu xa, u ám, khó khăn (bóng tối) sẽ lùi lại phía sau.
- Lời khuyên về thái độ sống tích cực, lạc quan.
1.5
Chứng minh:
- Những điều tốt đẹp: lý tưởng, ước mơ, mục đích, việc làm hướng thiện,…
- Khi hướng về phía những điều tốt đẹp: con người có động lực, có mục đích,
sự phấn chấn, niềm tin,…đó là sức mạnh giúp họ mau đi đến thành công.
- Liên hệ thực tế để chứng minh.
3.0
Khẳng định, đánh giá, bàn bạc mở rộng, rút ra bài học cho bản thân:
- Câu danh ngôn bao hàm một triết lý, một quan niệm nhân sinh tích cực, một
lời khuyên đúng đắn: phải lạc quan, luôn tinh tưởng ở tương lai, ở mục đích
sống tốt đẹp.
- Trong thực tế, có người thiếu niềm tin, không dám bước tới để hướng về
phía mặt trời - những điều tốt đẹp Họ dễ bị nhấn chìm trong bóng đêm của sự
thất vọng, sợ hãi, trì trệ,…
- Cần rèn luyện cho mình có ý chí, niềm tin, kiến thức,…để có thể luôn hướng
về phía mặt trời.
1.5
Trang 3Câu 3 10.0
* Yêu cầu kỹ năng: đáp ứng được yêu cầu của bài văn nghị luận.
Bố cục hợp lý, lập luận chặt chẽ, chữ viết rõ ràng, không mắc lỗi diễn đạt,
dùng từ.
0.5
* Yêu cầu về kiến thức:
a Mở bài:
- Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm.
- Nêu nhận định trong đề bài
0.75
b Thân bài: Chứng minh nhận định qua việc phân tích nhân vật bé Hồng.
- Lòng yêu thương mẹ tha thiết của bé Hồng: Xa mẹ, vắng tình thương, thiếu
sự chăm sóc, lại phải nghe những lời rèm pha xúc xiểm của người cô độc ác
nhưng tình cảm của bé Hồng hướng về mẹ vẫn mãnh liệt không bị “những
rắp tâm tanh bẩn xâm phạm đến”
2.0
- Sự căm thù những cổ tục đã đầy đoạ mẹ: Lòng căm ghét của bé Hồng được
diễn đạt bằng những câu văn có nhiều hình ảnh cụ thể, gợi cảm và có nhịp
điệu dồn dập tựa như sự uất ức của bé ngày một tăng tiến:“Cô tôi nói chưa
dứt câu, cổ họng tôi đã nghẹn ứ khóc không ra tiếng Giá những cổ tục đã
đầy đoạ mẹ tôi là một vật như hòn đá, cục thuỷ tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ
ngay lại mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kỳ nát vụn mới thôi”
2.0
- Khát khao gặp mẹ cháy bỏng: Ngòi bút của nhà văn đã thể hiện thành công
đặc sắc khi miêu tả với phương pháp so sánh: bé Hồng khát khao gặp mẹ như
khát khao của người bộ hành đi giữa sa mạc nghĩ về bóng râm và dòng nước
mát Hình ảnh chú bé phải xa mẹ lâu ngày, hơn nữa phải sống trong sự ghẻ
lạnh của những người xung quanh được miêu tả thật xúc động
2.0
- Sự cảm động, sung sướng, bối rối khi gặp mẹ Niềm hạnh phúc vô bờ khi ở
trong lòng mẹ: Để tô đậm niềm sung sướng tột độ của em bé mất cha, xa mẹ
lâu ngày, nay được ngồi bên mẹ, lúc thì nhà văn miêu tả những cảm giác cụ
thể: “Tôi ngồi trên đệm xe, đùi áp vào đùi mẹ tôi, đầu ngả vào cánh tay mẹ …
mơn man khắp da thịt”, lúc thì xen những lời bình luận thấm đẫm chất trữ
tình: “phải bé lại…”, khi thì nghĩ đến câu nói độc ác, đay nghiến của bà cô và
bé Hồng tự nhủ “không mảy may nghĩ ngợi gì nữa.” bởi vì bé Hồng được gặp
mẹ rất bất ngờ, niềm vui quá lớn Nếu chính mình chưa phải trải qua nỗi đau
xa mẹ, chưa có niềm sung sướng tột độ khi được gặp mẹ, chắc Nguyên Hồng
khó có được những đoạn văn gây ấn tượng mạnh mẽ cho người đọc như vậy
2.0
c Kết bài:
- Khẳng định lại nhận định trên.
0.75
Lưu ý :
1 Do đặc trưng của bộ môn Ngữ văn, bài làm của thí sinh cần được đánh giá tổng quát, tránh đếm ý cho điểm.
2 Chỉ cho điểm tối đa theo thang điểm với những bài viết đáp ứng đầy đủ những yêu cầu
đã nêu ở mỗi câu, đồng thời phải chặt chẽ, diễn đạt lưu loát, có cảm xúc.
3 Khuyến khích những bài viết có sáng tạo Bài viết có thể không giống đáp án, có những ý ngoài đáp án, nhưng phải hợp lý.
4 Không cho điểm cao đối với những bài chỉ nêu chung chung, sáo rỗng.