Yêu cầu về nội dung Học sinh có thể sắp xếp, trình bày theo nhiều cách khác nhau, sau đây là một hướng giải quyết: *Giải thích: Chỉ ra được ý nghĩa của mẩu chuyện: Câu chuyện là một lời
Trang 1TỈNH NGHỆ AN
PHÒNG GD TX THÁI HÒA ĐỀ TH HSG MÔN NGỮ VĂN NĂM HỌC 2018-2019
Thời gian: 120 phút
ĐỀ BÀI
I ĐỌC HIỂU (4 đ)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
Tổ quốc là tiếng mẹ
Ru ta từ trong nôi
Qua nhọc nhằn năm tháng
Nuôi lớn ta thành người
Tổ quốc là mây trắng
Trên ngút ngàn Trường Sơn
Bao người con ngã xuống
Cho quê hương mãi còn
Tổ quốc là cây lúa
Chín vàng mùa ca dao
Như dáng người thôn nữ
Nghiêng vào mùa chiêm bao …
( Trích Tổ quốc là tiếng mẹ - Nguyễn Việt Chiến, nguồn:https://www.thivien.net)
Câu 1 (1,0 điểm) Xác định thể thơ được sử dụng trong đoạn trích trên.
Câu 2 (1,0 điểm) Nêu nội dung chính của đoạn trích.
Câu 3 (1,0 điểm) Chỉ ra và nêu hiệu quả của một biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn
trích
Câu 4 (1,0 điểm) Nội dung đoạn thơ đã chạm vào miền cảm xúc nào trong em?
II LÀM VĂN.(16đ)
Câu 1 (6đ)
Bài học sâu sắc được gợi ra từ câu chuyện sau:
Kì thi đáng nhớ
Tại một trường học khá danh tiếng, nhân dịp kỉ niệm ngày Quốc tế phụ nữ 8-3, người ta
tổ chức một kì thi trắc nghiệm dành cho các cô gái đáng yêu Các cô gái thoải mái trả lời nhiều câu hỏi khá hóc búa Nhưng tới câu hỏi cuối cùng, hãy cho biết tên người lao công trong trường chúng ta thì các cô gái đều lặng thinh Ai cũng nhớ có một bác lao công già vẫn cặm cụi trên sân trường vào mỗi buổi chiều nhưng chưa ai hỏi tên bác ấy bao giờ.
(Theo Vặt vãnh và hoàn hảo, NXB Văn hóa Thông tin)
Câu 2(10đ):
T.Sêkhốp cho rằng: Một nghệ sỹ chân chính phải là một nhà nhân đạo từ trong cốt tủy.
Từ tác phẩm văn học yêu thích trong chương trình Ngữ Văn lớp 8, trình bày suy nghĩ của em về ý kiến trên
Hết
Trang 2HƯỚNG DẪN CHẤM THI HỌC SINH GIỎI
MÔN NGỮ VĂN LỚP 8
Câu 2
Nội dung: Tổ quốc lớn lao song lại vô cùng giản dị và gần gũi Đó là
tiếng mẹ ta nói hằng ngày, là mây trắng bay trên đỉnh trường sơn, là
cây lúa ngoài đồng…
1,0
Câu 3
Biện pháp tu từ: Điệp ngữ Tổ quốc là”, so sánh
Tác dụng: thể hiện những cảm nhận khác nhau về Tổ quốc của tác
giả
1,0
Câu 1 Bài học sâu sắc được gợi ra từ câu chuyện: Kì thi đáng nhớ 6,0
1.Yêu cầu về kĩ năng
- Biết cách làm bài nghị luận xã hội; bố cục và cách trình bày hợp lí.
- Hệ thống ý (luận điểm) rõ ràng và được triển khai tốt; dẫn chứng
phù hợp (ưu tiên dẫn chứng từ thực tế đời sống)
- Diễn đạt suôn sẻ; mắc ít lỗi chính tả, dùng từ và ngữ pháp
2 Yêu cầu về nội dung
Học sinh có thể sắp xếp, trình bày theo nhiều cách khác nhau, sau đây
là một hướng giải quyết:
*Giải thích: Chỉ ra được ý nghĩa của mẩu chuyện: Câu chuyện là
một lời khuyên, lời nhắc nhở nhẹ nhàng mà thấm thía: đừng bao giờ
thờ ơ, vô tình mà phải luôn biết quan tâm, đồng cảm và sẻ chia đối
với những người xung quanh mình, cho dù họ là ai và làm bất cứ việc
gì
* Bàn luận về ý nghĩa của câu chuyện: Lời khuyên, lời nhắc nhở
mà câu chuyện gợi ra là đúng đắn và cần thiết Bởi vì:
(Chú ý: Học sinh có thể có bàn luận theo cách khác, miễn là chỉ ra
đượ sự đúng đắn và cần thiết của vấn đề)
+ Chỉ mãi quan tâm đến những điều cao xa, những điều được cho là
quan trọng mà quên đi bài học làm người ngay từ những cử chỉ,
những quan tâm, sẻ chia nhỏ nhất đối với người xung quanh là một
khiếm khuyết lớn
(Dẫn chứng và phân tích)
+ Trong xã hội, có những người chỉ làm công việc hết sức nhỏ nhặt,
bình thường và thầm lặng nhưng lại vô cùng ý nghĩa Do vậy, chúng
ta phải biết tôn trọng và tri ân họ (Dẫn chứng và phân tích)
*Bài học nhận thức và hành động
- Sáng tạo: Có cách diễn đạt mới mẻ, thể hiện suy nghĩ sâu sắc vả vấn
0,25 0,25
1,5
2,0
1,5 0,25
Trang 3đề cần nghị luận
- Chính tả: Đảm bảo quy tắc dùng từ, đặt câu, chính tả
Câu 2 Viết bài văn trình bày suy nghĩ của em về ý kiến: 10,0
1 Yêu cầu về kĩ năng :
- Viết bài văn nghị luận xã hội có bố cục ba phần chặt chẽ
- Diễn đạt trôi chảy, có hình ảnh và cảm xúc, không mắc lỗi chính tả
dùng từ, đặt câu
0,25 0,25
2 Yêu cầu về kiến thức: Có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau
nhưng cần đảm bảo những ý cơ bản sau:
*Giải thích ý kiến:
- Người nghệ sĩ chân chính: là người ý thức được thiên chức của 1
mình trong quá trình sáng tạo là “nâng đỡ cái phân tốt đẹp để trong
đời có nhiều công bằng và yêu thương hơn”, tác phẩm của họ sinh ra
là vì con người, hướng đến cuộc sống tốt đẹp của con người
- Sê-khốp coi tinh thần nhân đạo là phẩm chất bắt buộc phải có trong
mỗi người cầm bút, là tiêu chuẩn, điều kiện để đánh giá mức độ chân
chính của nhà văn (chú ý cách diễn đạt: một nghệ sĩ chân chính phải
là một nhà nhân đạo từ trong cốt tủy – thể hiện rõ tính chất bắt buộc)
Nói cách khác, nếu không có lòng nhân đạo thì không thể trở thành
nhà văn chân chính
- Hơn nữa, Se-khốp còn đòi hỏi tình cảm nhân đạo ở người nghệ sĩ
phải là thứ căn bản, có chiều sâu từ trong cột tùy chứ không chỉ là
tình cảm nông cạn, hời hợt, mơ hồ Tình cảm nhân đạo trở thành
phẩm chất không thể thiếu của người cầm bút Đó chính là cái tâm
của người nghệ sĩ
0,75
0,5
0,25
* Bình luận: Ý kiến của T.Sê- khốp hoàn toàn đúng đắn vì:
- Tác phẩm văn học chân chính thể hiện cái tâm của người nghệ sĩ,
phải hàm chứa tinh thân nhân văn sâu sắc, chứa đựng niềm vui, nỗi
khổ đau của con người Tác phẩm văn học chỉ có ý nghĩa khi mua
đích sáng tác của nhà văn là nhằm phục vụ cuộc sống con người (Văn
chương sẽ không là gì cả nếu không vì cuộc đời mà có)
- Một trong những chức năng cơ bản của văn học là giáo dục, là cứu
với con người Trong thực tế, không gì có sức mạnh giáo dục con
1,5
Trang 4người bằng chính tình cảm của con người Do vậy phải xuất phát từ
tình cảm chân thực
- Mỗi văn bản văn học bắt đầu bằng sự rung động cực điểm của tâm |
hồn người nghệ sĩ Phải sẵn mang trong lòng mối thương cảm sâu sắc
với cuộc đời, người nghệ sĩ mới có thể cầm bút và bắt đầu quá trình
sáng tạo (Thơ phát khởi từ trong lòng người ta hay Hãy xúc động hồn
| thơ cho ngọn bút có thân) Nhà văn phải là người sống sâu sắc với
cuộc đời, với nhiều số phận, cảnh ngộ, phải hòa với cuộc đời và viết
văn vì cuộc đời, luôn giữ cho cái tâm trong sáng
- Từ phía tâm lí tiếp nhận của độc giả: Độc giả luôn mong đợi những
trang viết chứa đựng lòng yêu thương chân thành của nhà văn Chỉ
những trang viết như thế mới có sức sống lâu bên trong lòng độc giả
Tác phẩm của nhà văn sẽ làm cho tâm hồn người đọc thêm trong
sáng, phong phú
- Ý kiến của Sê-khốp không có nghĩa là phủ nhận những phẩm chất
khác của người nghệ sĩ mà muốn nhấn mạnh và đề cao tình cảm |
nhân đạo như là yếu tố đầu tiên không thể thiếu của người nghệ sĩ
(Chú ý cách nói phải có chứ không phải chỉ có)
* Chứng minh: Học sinh chọn một tác phẩm, phân tích làm nổi bật
tinh thần nhân đạo sâu sắc của tác giả Tập trung vào những biểu hiện
cơ bản:
-Tố cáo tội ác của các thế lực chà đạp lên quyền sống của con người
- Ngợi ca những phẩm chất tốt đẹp của con người
- Thể hiện những ước mơ , khát khao hạnh phúc , khát vọng vươn lên
của họ
- Tác giả miêu tả , thể hiện những điều trên bằng một thái độ cảm
thông, bằng tình cảm yêu thương, xót xa, bênh vực
5,0
*Đánh giá
-T.Sekhôp hoàn toàn có lí khi đề cao phẩm chất nhân đạo của nhà
văn
- Lí do:
+Tác phẩm văn học chân chính phải hàm chứa tinh thần nhân văn
sâu sắc, chứa đựng niềm vui, nỗi khổ của con người +Một trong
những chức năng quan trọng của văn học là giáo dục , là cứu vớt con
người Do đó, phải xuất phát từ tình cảm chân thực
+Mỗi văn bản văn học bắt đầu bằng sự rung động cực điểm của tâm
hồn người nghệ sĩ Phải sẵn mang trong lòng mổi thương cảm sâu sắc
với cuộc đời, người nghệ sĩ mới có thể cầm bút và bắt đầu quá trình
sáng tạo
+Về phía người tiếp nhận: cũng luôn mong đợi những trang viết chứa
đựng lòng yêu thương chân thành
1,0
Trang 5- Sáng tạo: Có cách diễn đạt mới mẻ, thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn
- Chính tả: Đảm bảo quy tắc dùng từ, đặt câu, chính tả 0,25
