Xuất phát từ thực tiễn, tác giả lựa chọn nghiên cứu luận văn: "Tuyên truyền của Ban dân tộc tỉnh Sơn La về thực hiện giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùn
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
**********
BẢO VỆ LUẬN VĂN THẠC SĨ
TUYÊN TRUYỀN CỦA BAN DÂN TỘC TỈNH SƠN LA NHẰM GIẢM THIỂU TÌNH TRẠNG TẢO HÔN VÀ HÔN NHÂN CẬN HUYẾT THỐNG TRONG VÙNG ĐỒNG
ĐỒNG BÀO DÂN TỘC THIỂU SỐ
Học viên: NGUYỄN THỊ HUYỀN TRANG Người hướng dẫn khoa học: TS HỒ THỊ HẢI YẾN
Hà Nội, Năm 2021
Trang 2TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Tảo hôn là tình trạng lấy vợ hoặc lấy chồng khi còn quá trẻ, thường dưới
18 tuổi Hôn nhân cận huyết (HNCH) là hình thức hôn nhân giữa những
người có cùng huyết thống trực hệ Nhiều nghiên cứu khoa học hiện đại
chứng minh rằng, tảo hôn và HNCH có ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức
khỏe con người
Sơn La là tỉnh biên giới thuộc vùng núi Tây Bắc Người dân tộc thiểu số
(DTTS) đang sinh sống tại Sơn La chiếm tới hơn 60% tổng số dân Ngoài
những dân tộc có dân số lớn như Thái, Mông còn có một số DTTS ít
người đặc biệt khó khăn như La Ha, Cống, Si La, Mảng
Hiện tại, ở những vùng khó khăn của tỉnh Sơn La còn tồn tại nhiều vấn
đề bất cập liên quan đến hôn nhân và gia đình của người DTTS Trong
các vấn đề liên quan đến hôn nhân và gia đình của người DTTS tại tỉnh
Sơn La, tình trạng tảo hôn HNCH đã và đang diễn ra phổ biến, gây ảnh
hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, nòi giống, kinh tế - xã hội và sự ổn
định cuộc sống của người dân
Xuất phát từ thực tiễn, tác giả lựa chọn nghiên
cứu luận văn: "Tuyên
truyền của Ban dân tộc tỉnh Sơn La về thực hiện giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn" để có thể
đưa ra cái nhìn phù hợp
về lập kế hoạch đầu tư.
Xuất phát từ thực tiễn, tác giả lựa chọn nghiên
cứu luận văn: "Tuyên truyền của Ban dân tộc tỉnh Sơn La về thực hiện giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn" để có thể
đưa ra cái nhìn phù hợp
về lập kế hoạch đầu tư.
Trang 3MỤC TIÊU
NGHIÊN CỨU
- Xác định được khung nghiên cứu về Tuyên truyền của Ban dân tộc tỉnh về thực hiện giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn
- Phân tích được thực trạng tuyên truyền của Ban dân tộc tỉnh Sơn
La về thực hiện giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Từ
đó đánh giá được điểm mạnh, điểm yếu và nguyên nhân của các điểm yếu về trong thực hiện tuyên truyền giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại tỉnh Sơn La
- Đề xuất được các giải pháp hoàn thiện Tuyên truyền của Ban dân tộc tỉnh Sơn La về thực hiện giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh
Trang 4KẾT CẤU CỦA LUẬN VĂN
Chương 1: Cơ sở lý luận về tuyên truyền của ban dân tộc tỉnh về thực hiện giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh
Chương 2: Phân tích thực trạng tuyên truyền của Ban Dân tộc tỉnh Sơn La về thực hiện giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh
Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện tuyên truyền của Ban Dân tộc tỉnh Sơn La về thực hiện giảm thiểu tình trạng tảo hôn
và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu
số trên địa bàn tỉnh
Trang 5CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TUYÊN TRUYỀN CỦA BAN DÂN TỘC TỈNH VỀ THỰC HIỆN GIẢM THIỂU TÌNH TRẠNG TẢO HÔN VÀ
HÔN NHÂN CẬN HUYẾT THỐNG TRONG VÙNG ĐỒNG BÀO
DÂN TỘC THIỂU SỐ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH
Tảo hôn và hôn nhân cận
huyết thống trong vùng
đồng bào dân tộc thiểu số
Tuyên truyền của Ban dân tộc về thực hiện giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn
tỉnh
Các nhân tố ảnh hưởng đến tuyên truyền của Ban dân tộc về thực hiện giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn
tỉnh
Khái niệm và đặc điểm về tảo hôn và
hôn nhân cận huyết trong đồng bào
dân tộc thiểu số
Ảnh hưởng của tảo hôn và hôn nhân
cận huyết trong đồng bào dân tộc
thiểu số đến sự phát triển của cộng
đồng dân tộc thiểu số
Khái niệm và mục tiêu tuyên truyền của Ban dân tộc về thực hiện giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh
Bộ máy tuyên truyền của Ban dân tộc về thực hiện giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh
Nội dung tuyên truyền của Ban dân tộc về thực hiện giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh
Hình thức và công cụ tuyên truyền của Ban dân tộc về thực hiện giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh
Nhân tố thuộc về Ban dân tộc
Nhân tố không thuộc về ban dân tộc
Trang 6CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG TUYÊN TRUYỀN CỦA BAN DÂN TỘC TỈNH SƠN LA VỀ THỰC HIỆN GIẢM THIỂU TÌNH TRẠNG
TẢO HÔN VÀ HÔN NHÂN CẬN HUYẾT THỐNG TRONG VÙNG
ĐỒNG BÀO DÂN TỘC THIỂU SỐ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH
Khái quát về tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Sơn
La
Khái quát về đồng bào dân tộc thiểu
số tỉnh Sơn La
Tình trạng tảo hôn
và hôn nhân cận huyết trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Sơn La
Chất lượng cuộc sống của đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Sơn La
Trang 7Thực trạng tảo hôn trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số Sơn La
Tổng số cặp kết hôn 8.946 8.196 8.276
Tổng số cặp tảo hôn 1.489 1.485 1.482
Tổng số cặp tảo hôn người Thái 568 533 551
Tổng số cặp tảo hôn người Mông 868 887 842
Tổng số cặp tảo hôn của dân tộc khác 53 65 89
Thực trạng hôn nhân cận huyết trong vùng đồng bào dân
tộc thiểu số Sơn La
Tổng số cặp kết hôn 8.946 8.196 8.276
Tổng số cặp hôn nhân cận huyết 7 6 6
Tổng số cặp tảo hôn người Thái 1 2 2
Tổng số cặp tảo hôn người Mông 3 2 2
Tổng số cặp tảo hôn của dân tộc khác 3 2 2
Tổng số cặp hôn nhân cận huyết tại Sông Mã 2 1 1
Tổng số cặp hôn nhân cận huyết tại Phù Yên 1 1 1
Tổng số cặp hôn nhân cận huyết tại Sốp Cộp 0 1 1
Tổng số cặp hôn nhân cận huyết tại Bắc Yên 1 0 1
Tổng số cặp hôn nhân cận huyết tại Yên Châu 1 1 1
Tổng số cặp hôn nhân cận huyết tại Thuận Châu 1 1 1
Tổng số cặp hôn nhân cận huyết tại Mộc Châu 1 1 0
Trang 8Thực trạng tuyên truyền của Ban dân tộc tỉnh Sơn La về thực hiện giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng
đồng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh
Bộ máy tuyên truyền của Ban dân tộc tỉnh Sơn La về thực hiện giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh
Nội dung tuyên truyền của Ban dân tộc tỉnh Sơn La về thực hiện giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh
Hình thức và công cụ tuyên truyền của Ban dân tộc tỉnh Sơn La về thực hiện giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh
Trang 9Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La
Ban dân tộc tỉnh Sơn La
Phòng
Chính
sách dân
tộc
Thanh tra ban
Văn phòng Ban
Ủy ban nhân dân thành phố Sơn La và các huyện
Các Sở khác trong tỉnh Sơn La
Ủy ban Dân tộc
Bộ máy tuyên truyền của Ban dân tộc tỉnh Sơn La
Trang 10Kế hoạch triển khai tuyên truyền của Ban dân tộc về thực hiện giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn
tỉnh năm 2020 STT Nội dung tuyên truyền
Hình thức
Thời gian Người thực
hiện
Dự trù kinh phí (Triệu đồng)
Trực tiếp Gián tiếp
1
Tuyên truyền về chính sách của Đảng và nhà
nước về tảo hôn và hôn nhân cận huyết trong
vùng đồng bào dân tộc thiểu số
tháng 8
Lãnh đạo Ban 1.120
2 Tuyên truyền về tác hại của tảo hôn và hôn nhân cận huyết. x x Tháng 3 – tháng 5; tháng 9 -12 Phòng chính sách dân tộc 3.250
3 Tuyên truyền về cách thức phòng ngừa tảo hôn và hôn nhân cận huyết x x Tháng 3 – tháng 5; tháng 9 -12 Phòng chính sách dân tộc 3.350
4
Tuyên truyền về các hình thức phạt hành
chính và phạt hình sự nếu ép người khác tảo
hôn hoặc kết hôn cận huyết
x x Tháng 3 – tháng
5; tháng 9 -12
Phòng chính sách dân tộc
1.120
5
Tuyên truyền các gương điển hình tiên tiến
trong phát triển kinh tế, xã hội của vùng đồng
bào các dân tộc thiểu số
x x Tháng 3 – tháng 5; tháng 9 -12 Phòng chính sách dân tộc
2.120
Trang 11Triển khai thực hiện tuyên truyền của Ban dân tộc Sơn La về thực hiện giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân
tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2018 -2020
1
Số đợt hướng dẫn,
tập huấn triển khai
hoạt động
2 Số lượt phối hợp
triển khai hoạt động 102 108 109 109 117
3
Số vụ xung đột phát
sinh khi triển khai
hoạt động
4
Ngân quỹ cho triển
khai hoạt động
(triệu đồng)
9.520 9.780 9.830 10.000 10.660
Trang 12Đánh giá tuyên truyền của Ban dân tộc tỉnh Sơn La về thực hiện giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng đồng bào dân tộc
thiểu số trên địa bàn tỉnh
Điểm mạnh của
tuyên truyền
của Ban dân tộc
tỉnh Sơn La về
thực hiện giảm
thiểu tình trạng
tảo hôn và hôn
nhân cận huyết
thống trong
vùng đồng đồng
bào dân tộc
thiểu số trên địa
bàn tỉnh
Bộ máy tuyên truyền về giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết của đồng bào dân tộc thiểu số trong Ban dân tộc tỉnh, nhân sự trong bộ máy về cơ bản đã đáp ứng được yêu cầu trên thực tế
Thời gian qua, công tác truyền thông và tư vấn chính sách đã được thực hiện khá tốt
Các công cụ tuyên truyền cũng đã đẩy mạnh theo quá trình chuyển đổi
Nội dung tuyên truyền – theo đánh giá của người được khảo sát – đã đảm bảo các quy định của Đảng và Nhà nước, tình hình thực tế trên địa bàn tỉnh.
Các hình thức tuyên truyền của ban dân tộc tỉnh Sơn La về giảm thiểu tình trạng tảo hôn
và hôn nhân cận huyết của đồng bào dân tộc thiểu số đã đa dạng từ trực tiếp đến gián tiếp
Thực hiện tuyên truyền đã chuẩn bị được gần đủ theo kế hoạch, dù đôi khi còn có vướng mắc trong quá trình thực hiện Quá trình đánh giá tuyên truyền cũng đã thực hiện theo hướng khách quan.
Trang 13Hạn chế của
tuyên truyền
của Ban dân tộc
tỉnh Sơn La về
thực hiện giảm
thiểu tình trạng
tảo hôn và hôn
nhân cận huyết
thống trong
vùng đồng đồng
bào dân tộc
thiểu số trên địa
bàn tỉnh
Bộ máy này vẫn còn tồn tại một số hạn chế như sự tương tác và hỗ trợ các với đơn vị quản lý và người dân tộc thiểu số trên địa bàn còn kém.
Ban dân tộc tỉnh Sơn La còn gặp khá nhiều khó khăn cái về năng lực
và tiềm lực
Mặc dù đã đa dạng về hình thức và công cụ tuyên truyền, nhưng vẫn còn vướng phải một vấn đề lớn: người dân khó có thể hiểu hết bằng tiếng Việt
Hình thức tuyên truyền hiện tại vẫn khó có thể đáp ứng được hết các yêu cầu.
Nội dung tuyên truyền vẫn gặp khó khăn trong khâu tuyên truyền về hình phạt đối với việc kết hôn sớm hoặc hôn nhân cận huyết
Quá trình chuẩn bị tuyên truyền tuy lập được kế hoạch, nhưng đang theo hướng của các năm trước, chưa có sự sáng tạo trong lập kế hoạch, nhất là khi dịch bùng phát lên
Đánh giá tuyên truyền của Ban dân tộc tỉnh Sơn La về thực hiện giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng đồng bào dân tộc
thiểu số trên địa bàn tỉnh
Trang 14Nguyên nhân của hạn chế
Nhóm nhân
tố thuộc Ban
dân tộc tỉnh
Sơn La
• Chính quyền cơ sở đôi khi còn chưa bám sát mục tiêu để chỉ đạo thực hiện
• Trình độ năng lực, chuyên môn và kinh nghiệm quản lý chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế
Nhân tố
thuộc về
chính sách
• Chính sách tuyên truyền nhằm giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết của đồng bào dân tộc thiểu số đôi lúc cứng nhắc, không sát với tình hình thành tiên của địa phương đồng thời đôi khi chưa kịp thời
• Mục tiêu về tuyên truyền giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết của đồng bào dân tộc thiểu số chưa thực hiện được do thiếu nguồn nhân lực để triển khai trên thực tế.
• Việc tuyên truyền thực hiện chính sách còn gặp nhiều khó khăn
Trang 15CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TUYÊN TRUYỀN CỦA BAN DÂN TỘC TỈNH SƠN LA VỀ THỰC HIỆN GIẢM THIỂU TÌNH TRẠNG TẢO HÔN
VÀ HÔN NHÂN CẬN HUYẾT THỐNG TRONG VÙNG ĐỒNG BÀO DÂN TỘC
THIỂU SỐ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH
Mục tiêu
Phương hướng hoàn thiện
Nhiệm
vụ, giải pháp
Định hướng tuyên truyền của Ban
dân tộc tỉnh Sơn La về thực hiện
giảm thiểu tình trạng tảo hôn và
hôn nhân cận huyết thống trong
vùng đồng đồng bào dân tộc thiểu
số trên địa bàn tỉnh đến 2025
Trang 16Một số giải pháp hoàn thiện tuyên truyền của Ban dân tộc tỉnh Sơn La
về thực hiện giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh đến 2025
Giải pháp đối với bộ máy tuyên truyền
Giải pháp
về nội dung tuyên truyền
Giải pháp
về hình thức
và công cụ tuyên truyền
Trang 17KHUYẾN NGHỊ
Khuyến nghị đối với
ủy ban dân tộc
Đối với UBND tỉnh Sơn La
Trang 18KẾT LUẬN
tỉnh Sơn La, khi mà tảo hôn vẫn chiếm tỉ trọng cao (khoảng xấp xỉ 20% trong tổng số cặp kết hôn), đồng thời hôn nhân cận huyết tuy chỉ còn vài cặp nhưng vẫn tồn tại Nhằm giải quyết tình trạng đó, ban Dân tộc tỉnh Sơn La đã tập trung các nguồn lực để tuyên truyền đến vùng đồng bào các dân tộc thiểu số trong một giai đoạn dài
giả, dưới sự hướng dẫn tận tình của PGS TS Mai Ngọc Anh Do vậy, các kết quả của luận văn có thể sử dụng ngay trong thời gian tới tại Ban dân tộc Sơn La cũng như tại các đơn vị có điều kiện tương đương, hoặc làm tài liệu tham khảo cho các đơn vị khác Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, tác giả vẫn có những khó khăn nhất định về thời gian và nguồn lực Do vậy, tác giả rất mong nhận được sự hỗ trợ, nhận xét từ phía thầy cô và bạn bè.
Trang 19EM XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN!