HÓA TRỊ CHO UNG THƯ VÚ Người dịch Hoàng Thu Hà Hiệu đính Giới thiệu Quyển sách này dành cho những ai cần có thêm thông tin về hóa trị Sách giải thích hóa trị là gì và các tác dụng phụ phổ biến nhất Ch.
Trang 1HÓA TRỊ CHO UNG THƯ VÚ
Người dịch: Hoàng Thu Hà
Hiệu đính:
Giới thiệu
Trang 2Quyển sách này dành cho những ai cần có thêm thông tin về hóa trị Sách giải thích hóa trị là gì và các tác dụng phụ phổ biến nhất
Chúng tôi hy vọng rằng sách sẽ giúp bạn nói chuyện với bác sĩ điều trị ung thư, điều dưỡng hóa trị về những mối lo ngại bạn có và giúp bạn cảm thấy được tham dự vào việc lên kế hoạch điều trị Bạn cũng sẽ được đưa cho những thông tin thích đáng về hóa trị cho bạn bởi bác sĩ điều trị của bạn
Nếu bạn muốn biết thêm thông tin về các thuốc hóa trị cụ thể và các kết hợp thuốc, đề nghị xem thêm các sách tương ứng
Hóa trị là gì?
Hóa trị là điều trị dùng các thuốc chống ung thư (được gọi là chất độc tế bào) để tiêu diệt các tế bào ung thư Hóa trị được gọi là điều trị toàn thân.
Nhiều loại thuốc hóa trị khác nhau được dùng để điều trị ung thư vú Thuốc có thể được đưa vào cơ thể theo nhiều cách khác nhau và theo nhiều kết hợp khác nhau tùy theo từng trường hợp riêng cụ thể
Hóa trị làm việc thế nào?
Tất cả các tế bào bình thường trong cơ thể bạn phân chia và phát triển suốt thời gian theo cách có trật tự và được kiểm soát Tuy nhiên các tế bào ung thư phân chia và lớn lên theo cách vô trật tự và không kiểm soát được Hóa trị tiêu diệt tế bào ung thư bằng cách ngăn ngừa khả năng chúng phân chia và phát triển Các thuốc hóa trị khác nhau làm việc theo cách khác nhau và can thiệp vào tế bào ung thư tại các thời điểm khác nhau trong khi chúng phát triển Đó là lý do tại sao thường sử dụng các kết hợp thuốc
Hóa trị và ung thư vú nguyên phát
Ung thư vú nguyên phát là ung thư vú được tìm thấy ở vú và/hoặc các hạch bạch huyết dưới cánh tay (hố nách) và chưa lan tới nơi nào khác ở cơ thể Để quyết định bạn có cần hóa trị hay không thì cần xem xét nhiều yếu tố như là kích cỡ ung thư vú của bạn, liệu tế bào ung thư đã lan tới hạch bạch huyết hay chưa, độ mô học của ung thư vú của bạn (tế bào ung thư vú khác với tế bào vú bình thường ra sao và tế bào ung thư vú phát triển nhanh như thế nào), thụ thể nội tiết oestrogen (ER) và thụ thể Her Để có thêm thông tin
đề nghị xem quyển Tìm hiều báo cáo giải phẫu bệnh.
Trang 3Hóa trị thường được thực hiện thêm vào phẫu thuật và/hoặc xạ trị cho ung thư vú nguyên phát Hóa trị được thực hiện để làm giảm nguy cơ ung thư vú quay trở lại và được gọi là hóa trị bổ trợ Hóa trị thường được bắt đầu vài tuần sau phẫu thuật, để cho cơ thể bạn có thời gian hồi phục sau phẫu thuật Hướng dẫn quốc gia nói rằng điều trị nên bắt đầu trong vòng 31 ngày kể từ ngày phẫu thuật, trừ khi có lý do y khoa tại sao lại không được hóa trị,
ví dụ do nhiễm trùng vết mổ
Trong một số trường hợp hóa trị được thực hiện trước khi phẫu thuật, và được gọi là hóa trị tân bổ trợ Ví dụ hóa trị tân bổ trợ có thể được dùng để làm chậm sự phát triển của ung thư vú phát triển nhanh và làm giảm cơ hội ung thư vú lan tới các bộ phận khác của cơ thể hoặc để làm co ung thư vú lớn trước khi phẫu thuật Nếu bạn được đề nghị hóa trị tân bổ trợ thì bác sĩ sẽ giải thích tại sao
Tôi sẽ được lợi gì từ hóa trị?
Nếu bạn mắc ung thư vú nguyên phát thì mục đích của hóa trị là để làm giảm nguy cơ ung thư quay trở lại trong tương lai
Bác sĩ của bạn có thể dùng một chương trình online để giúp ước tính lợi ích bạn có thể kỳ vọng từ việc được hóa trị Họ cũng có thể cho bạn thấy một đồ thị chỉ ra thông tin này, hoặc thảo luận lợi ích dưới dạng tỷ lệ phần trăm
Mức độ lợi ích có thể mà bạn sẽ có sẽ phụ thuộc vào một vài yếu tố gồm tuổi, liệu hạch bạch huyết đã có tế bào di căn hay chưa, loại, kích cỡ, độ mô học và giai đoạn (kích thước của ung thư và ung thư đã lan xa tới đâu) Trong một số trường hợp lợi ích của hóa trị là
rõ ràng; trong một số trường hợp khác lợi ích là kém chắc chắn hoặc nhỏ và có thể khó quyết định liệu có nên hóa trị hay không
Quyết định để hóa trị là có tính cá nhân và bạn sẽ cần cân nhắc các lợi ích có thể và các tác dụng phụ tiềm tàng Quyết định của bạn có thể bị ảnh hưởng bởi bất kỳ trải nghiệm trước đó mà bạn có với hóa trị, các ưu tiên cá nhân của bạn, các cam kết của gia đình và của bạn Bạn có thể thảo luận các vấn đề này với bác sĩ
Oncotype DX
Oncotype DX là một xét ngiệm có thể giúp bác sĩ quyết định liệu bạn sẽ được lợi từ hóa trị như là một phần của điều trị và mức độ ung thư có thể quay trở lại trong tương lai Bạn
có thể nghe xét nghiệm này được gọi là xét nghiệm bộc lộ gen (GEP), một xét nghiệm phân tích sự bộc lộ gen hoặc là gen assay
Xét nghiệm được thực hiện trên mô vú được lấy ra trong phẫu thuật
Nó chỉ phù hợp trong các trường hợp nhất định và không luôn đưa ra câu trả lời chắc
Trang 4Hóa trị và ung thư vú thứ phát
Ung thư vú thứ phát hay là ung thư vú di căn là khi các tế bào ung thư vú đã lan từ vú tới các bộ phận khác của cơ thể, như là xương hoặc phổi Mặc dầu bệnh có thể không chữa khỏi, nhưng có thể kiểm soát được bệnh và đôi khi kiểm soát trong nhiều năm
Hóa trị có thể được dùng để điều trị ung thư vú thứ phát để làm co hoặc làm chậm sự phát triển của ung thư vú Hóa trị cũng có thể được thực hiện để làm giảm một số triệu chứng Bác sĩ nội ung thư của bạn cũng có thể cố gắng thực hiện các điều trị khác trước hoặc cùng với hóa trị Ví dụ, liệu pháp nội tiết (nếu ung thư vú có thụ thể dương tính với nội tiết hoặc liệu pháp sinh học như là trastuzumab (Herceptin) (nếu ung thư vú dương tính với Her2)
Xạ trị cũng có thể được dùng phụ thuộc vào vị trí của ung thư vú thứ phát
Để có thêm thông tin đề nghị xem quyển Ung thư vú thứ phát và từng quyển sách riêng
về ung thư vú thứ phát
Tôi có thể mong đợi điều gì?
Hóa trị cho ung thư vú nguyên phát phổ biến được thực iện như là một seri điều trị với khoảng thời gian từ 3 tới bốn tuần trong vài tháng Khoảng cách giữa mỗi đợt hóa trị là để cho cơ thể bạn có thời gian hồi phục hết các tác dụng phụ trong thời gian ngắn Loại và liều chính xác của hóa trị sẽ được “đo ni đóng giày” để phù hợp với trường hợp của bạn Bạn thường được điều trị như là bệnh nhân ngoại trú Bạn cũng có thể ở lại bệnh viện trong thời gian ngắn nhưng một số người ở bệnh viện gần như cả ngày (phụ thuộc vào xét nghiệm, thời gian chờ đợi và việc chuẩn bị và truyền thuốc hết bao lâu)
Bạn có thể mang theo một vài thứ để giết thời gian cũng như là đồ uống và thức ăn vặt Bạn có thể nhờ ai đó đi cùng với bạn
Với một số loại hóa trị bạn có thể được truyền đợt đầu như là bệnh nhân nội trú và bạn cần ở lại bệnh viện qua đêm
Bác sĩ sẽ giải thich thuốc hóa trị bạn sẽ được truyền và bạn được truyền vào ngày nào Bạn có thể nghe nhắc tới từ “phác đồ”, từ này có nghĩa là thuốc hóa trị được dùng, liều, được truyền thường xuyên như thế nào và số chu kỳ truyền tổng thể Ví dụ nếu bạn được điều trị mỗi ba tuần thì hóa trị theo ba tuần được gọi là một chu kỳ: bạn có chu kỳ 1, chu
kỳ 2 ba tuần sau đó, chu kỳ 3 sau đó ba tuần nữa v.v
Phác đồ hóa trị được thực hiện mỗi hai tuần thay cho ba tuần được gọi là hóa trị tăng tần suất truyền (dense-dose chemotherapy) đang được thử nghiệm Việc này đồng nghĩa là thời gian giữa hai đợt truyền ngắn hơn so với kế hoạch điều trị chuẩn mặc dầu tổng liều
Trang 5của hóa trị là như nhau Ví dụ, nếu liều hóa trị chuẩn là 8 điều trị trong 24 tuần, thì điều trị tăng tần xuất truyền có thể là 8 điều trị trong 16 tuần Bác sĩ nội ung thư sẽ thảo luận nếu điều này thích hợp với bạn
Ngay trước mỗi chu kỳ điều trị và đôi khi giữa các lần điều trị, bạn sẽ được xét nghiệm máu
Bạn thường được cho thuốc chống nôn trước khi hóa trị, việc này sẽ phụ thuộc vào loại hóa trị nhưng thường có cả thuốc steroid gọi là dexamethasone ngoài thuốc chống nôn
Hóa trị được thực hiện như thế nào?
Hóa trị có thể được thực hiện theo vài cách Đối với ung thư vú các thuốc được đưa vào
cơ thể bằng đường:
Vào ven
Đường uống dưới dạng viên nén hoặc viên con nhộng
Hóa trị đường truyền
Có nhiều cách và hóa trị được truyền vào cơ thể phụ thuộc vào việc bạn thích kiểu nào và nhân viên hóa trị thấy việc tìm ven là dễ dàng
Cách phổ biến nhất gồm luồn một kim nhỏ và một ống bằng chất dẻo được gọi là ống truyền vào ven, hoặc ở trên mu bàn tay hoặc ở phần cẳng tay dưới Kim được rút ra và để lại ống bằng chất dẻo Thuốc đã được pha loãng sau đó được chảy chậm vào ven Nếu cần truyền lượng dịch lớn thì cần truyền dưới dạng nhỏ giọt vào ống truyền trong khoảng thời gian cố định
Ống truyền được lấy ra sau khi bạn đã nhận xong thuốc và ống mới được luồn vào trước mỗi chu kỳ hóa trị
Ống truyền thường sẽ ở bên tay không mổ để tránh nguy cơ phù bạch mạch Phù bạch mạch là việc tay, bàn tay hoặc khu vực vú bị sưng lên do tích tụ dịch bạch huyết trên mô
bề mặt của cơ thể gây ra Phù bạch mạch xảy ra do tổn thương hệ thống bạch huyết do phẫu thuật hoặc xạ trị vào các hạch bạch huyết dưới cánh tay và khu vực xung quanh Để
có thêm thông tin đề nghị đọc quyển Giảm nguy cơ phù bạch mạch.
Nếu bạn được phẫu thuật cắt bỏ vú hai bên và phẫu thuật lấy hạch bạch huyết ở cả hai bên thì hãy nói với bác sĩ về việc truyền hóa chất được thực hiện thế nào
Nếu khó tìm ven thì có một cách khác thay cho ống truyền Ví dụ đôi khi dùng một dụng
cụ tiếp cận ven trung tâm Dụng cụ này nằm tại chỗ trong suốt đợt hóa trị và hóa chất được đưa vào cơ thể qua đó Dưới đây mô tả nhiều loại dụng cụ tiếp cận ven trung tâm
Trang 6Ống thông dưới da
Ống thông dưới da (ống cho phép dịch được đưa vào cơ thể hoặc được dẫn lưu ra) là một ống silicon mảnh được luồn vào ven qua một đường rạch nhỏ ở thành ngực Bạn có thể nghe nó được gọi là dây truyền Hickman hoặc Groshong Nó có thể ở đó trong vài tháng, nghĩa là bạn không cần phải luồn một dây truyền vào ven mỗi lần bạn được hóa trị Các mẫu máu cũng có thể được lấy từ ống thông dưới da
Ống thông dưới da thường được đặt vào có dùng gây tê tại chỗ nhưng có thể gây mê nếu cần Một đường hầm được tạo ra dưới da và ống thông dưới da được luồn vào ven lớn dẫn tới tim Có một băng quấn nhỏ xung quanh ống thông nằm ngay dưới da tại chỗ vết rạch
Mô phát triển xung quanh băng quấn giúp giữ ống thông chặt tại chỗ Trước đó thì vết rạch được khâu lại để giữ ống thông tại chỗ Cần cẩn thận để giữ vết rạch sạch để giảm thiểu nguy cơ nhiễm trùng Điều dưỡng hóa trị sẽ giải thích bạn cần làm gì để chăm sóc ống thông dưới da Sau khi bạn đã hoàn thành điều trị thì ống thông sẽ được lấy ra khi có gây tê tại chỗ
Ống thông trung tâm ngoại vi (PICC)
Một cách khác là bạn có thể đặt một ống thông vào ven ở tay bạn, ngay tại hoặc phía trên khuỷu tay, và được gọi là ống thông trung tâm ngoại vi (PICC), và giống như ống thông dưới da, nó ở lại tại chỗ cho đến khi toàn bộ các đợt điều trị của bạn hoàn thành Bạn thường được đặt ống thông trung tâm ngoại vi khi có gây tê tại chỗ như là bệnh nhân ngoại trú Trong khi bạn có PICC, thì ống sẽ được che lại bởi một tấm băng và bạn sẽ được hướng dẫn cách thức chăm sóc và thay băng Có thể lấy máu từ dụng cụ này Khi không cần đến nữa thì PICC sẽ được lấy ra
Cổng truyền
Cổng truyền là một ống mềm và mảnh được làm từ chất dẻo, có thể đưa vào ven dưới da, thường là ở ngực hoặc ở cánh tay Một đầu ống đi vào tĩnh mạch lớn nằm ngay trên tim và đầu kia nối với một cổng ở dưới da Thuốc hóa trị có thể được đưa trực tiếp vào cổng bằng cách bơm thuốc mỗi lần bằng một kim loại đặc biệt Nó cũng có thể được dùng để lấy mẫu máu Cổng truyền được đặt vào bởi bác sĩ phẫu thuật hoặc bác sĩ chuẩn đoán hình ảnh ở phòng phẫu thuật Có thể gây mê hoặc cổng có thể được đặt vào và lấy ra kh cói gây
tê cục bộ Không giống ống thông dưới da hoặc PICC, cổng được dấu không cho nhìn thấy nhưng có thể sờ thấy dưới da
Khi cần được lấy ra thì rạch một vết nhỏ ở vị trí của cổng Cổng sau đó được lấy ra và ống thông được lấy ra khỏi ven Vết mổ sau đó được băng lại Bạn sẽ được hướng dẫn
Trang 7chăm sóc vết mổ và được tư vấn nếu bạn thấy đau hoặc thâm tím sau khi lấy cổng truyền ra
Hóa trị theo đường uống
Đó là thuốc hóa chất được uống và có thể là ở dạng viên nén hoặc viên con nhộng Hóa trị theo đường uống thường được uống tại nhà như là một phần hoặc toàn bộ điều trị của bạn Điều dưỡng sẽ hướng dẫn bạn cách uống thuốc hóa chất và bạn sẽ được đưa tờ hướng dẫn như là liệu có thể uống cùng với thức ăn hay không Nếu bạn không thể uống thuốc vì bất
kỳ lý do nào hoặc nếu bạn nôn mửa sau khi uống thuốc bạn nên liên hệ với bác sĩ ngay lập tức để có tư vấn
Thuốc bạn được bệnh viện cấp tạo nên một đợt điều trị hoàn chỉnh, và quan trọng là uống thuốc chính xác như được chỉ định Luôn luôn đọc nhãn in trên hộp thuốc trước khi rời bệnh viện – nếu hướng dẫn không rõ ràng thì hãy hỏi điều dưỡng hoặc bác sĩ trước khi uống bất kỳ thuốc nào
Dược sĩ tại bệnh viện hoặc điều dưỡng hóa trị sẽ hướng dẫn bạn cách bảo quản an toàn thuốc hóa trị mà bạn giữ tại nhà
Hóa trị đường uống có thể gây ra các tác dụng phụ tương tự như điều trị hóa chất bằng đường truyền tĩnh mạch Quan trọng là hiểu các tác dụng phụ này khi bạn uống các thuốc khác và bạn vẫn cần được xét nghiệm máu đều đặn
Điện hóa trị
Điện hóa trị là điều trị mới và hiện chưa có rộng rãi Đôi khi nó được dùng để điều trị ung thư vú đã lan tới da Hóa chất được tiêm trực tiếp vào khu vực da bị ảnh hưởng hoặc vào dòng máu Một xung điện sau đó được dùng để giúp hóa chất đi tới tế bào ung thư Một khi vào tới bên trong tế bào ung thư thì hóa chất tiêu diệt tế bào
Nếu bạn được đặt ống truyền Hickma, Groshong hoặc PICC, có thể có mục máu đông hình thành ở ven tại đầu dây và bạn có thể được chỉ định thuốc để giúp ngăn ngừa việc này xảy
ra Các dấu hiệu của cục máu đông xung quanh dụng cụ tiếp cận ven trung tâm gồm sưng,
đỏ da và/hoặc mềm ở cánh tay, khu vực ngực hoặc có thể lên tới cổ (ở cùng phía với dây truyền trung tâm) Bạn cần liên hệ với bệnh viện, bác sĩ hoặc điều dưỡng ngay lập tức nếu bạn thấy hơi thở ngắn hoặc ngực bị bóp chặt
Trang 8Các tác dụng phụ có thể
Thuốc hóa chất làm việc bằng cách tiêu diệt tế bào ung thư đang phát triển và phân chia nhanh Tuy nhiên các tế bào bình thường cũng bị ảnh hưởng và điều này có thể dẫn đến tác dụng phụ Mục tiêu là đưa ra liều có hiệu quả để tiêu diệt tế bào ung thư trongkhi làm tổn thương ít nhất có thể tới tế bào bình thường Tế bào ung thư vú không thể tự sửa chữa rất tốt nhưng các tế bào bình thường có thể tự sửa chữa nhanh chóng Điều này có nghĩa
là các tác dụng phụ thường là tạm thời
Hóa trị ảnh hưởng tới mọi người theo nhiều cách khác nhau Các tác dụng phụ phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể và thuốc bạn đang nhận Hai người nhận cùng kết hợp thuốc
có thể cảm nhận hoàn toàn khác nhau trong khi điều trị Một số người trải qua rất ít tác dụng phụ và có thể tiếp tục hoạt động bình thường, trong khi những người khác thấy cuộc sống của họ bị ảnh hưởng tới nhiều mức độ khác nhau Một số tác dụng phụ phổ biến nhất là:
Nguy cơ nhiễm trùng từ việc không đủ bạch cầu, thiếu máu và bầm tím và chảy máu
Buồn nôn và nôn
Rụng tóc hoặc tóc thưa đi
Đau mồn
Lở mồm
Mệt rũ
Có thêm chi tiết về các tác dụng phụ này và nhiều tác dụng phụ khác trong phần này Bác
sĩ điều trị sẽ cho bạn thêm thông tin về thuốc, chi tiết về bất kỳ tác dụng phụ cụ thể nào
mà thuốc có thể gây ra và cách thực kiểm soát tác dụng phụ
Ảnh hưởng lên máu
Thuốc hóa trị có thể ảnh hưởng tạm thời lên số lượng các tế bào máu khỏe mạnh trong cơ thể Các tế bào máu (tế bào bạch cầu, hòng cầu và tiểu cầu) được tủy xương sản sinh ra để thay thế cho các tế bào đã được cơ thể dùng một cách tự nhiên Thuốc hóa trị làm giảm khả năng tủy xương sản sinh ra các tế bào này
Bạn sẽ được xét nghiệm máu đều đặn trong suốt thời gian điều trị để kiểm tra hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu Nếu các giá trị này quá thấp thì có thể cần hoãn đợt điều trị tiếp hoặc giảm liều hóa chất xuống
Nguy cơ nhiễm trùng
Trang 9Không đủ bạch cầu có thể tăng nguy cơ nhiễm trùng Sức đề kháng của bạn với nhiễm trùng thường ở mức thấp nhất chừng 7-14 ngày sau hóa trị Số lượng bạch cầu thường quay trở về mức bình thường trước đợt hóa trị tiếp theo là điều cần phải có Khi các tế bào bạch cầu xuống thấp hơn mức nào đó thì được gọi là giảm bạch cầu trung tính Nếu bạn cũng bị sốt (trên 38oC) thì được gọi là sốt do giảm bạch cầu
Nếu bạn cảm thấy không được khỏe, run lên hoặc có nhiệt độ quá 38 o C vào bất cứ lúc nào trong khi điều trị thì bạn nên liên hệ với bệnh viện ngay lập tức thậm chí nếu việc này xảy ra vào cuối tuần hoặc vào ban đêm.
Bạn cần có số điện thọai để liên lạc hoặc tư vấn về chăm sóc khẩn cấp trước khi bắt đầu hóa trị Tại một thời điểm nào đấy trong khi điều trị bạn có thể cần được điều trị bằng kháng sinh Trong từng trường hợp nào đó, bác sĩ có thể khuyến nghị tiêm thuốc kích thích việc sản sinh tế bào bạch cầu để giảm nguy cơ nhiễm trùng Bác sĩ sẽ giải thích thêm về những lần tiêm này nếu bạn sắp được tiêm
Thiếu máu
Có quá ít tế bào hồng cầu có nghĩa là bạn bị thiếu máu Nếu bạn cảm thấy đặc biệt mệt mỏi, thở không ra hơi hoặc chóng mặt, bạn cần cho bác sĩ biết Thi thoảng có thể bạn cần truyền máu trong khi điều trị
Bầm tím và chảy máu
Hóa trị có thể làm giảm số lượng tiểu cầu (giúp đông máu) Bạn có thể thấy dễ bị thâm tím, chảy máu mũi hoặc nhận thấy rằng chảy máu chân răng khi bạn đánh răng Bạn cần nói cho bác sĩ biết nếu bạn có bất kỳ các triệu chứng này Có thể bạn cần được truyền tiểu cầu mặc dầu điều này hiếm khi cần, do mức tiểu cầu thường tự điều chỉnh theo thời gian Thực hiện một trong các điều phòng ngừa sau có thể giúp giảm nguy cơ hoặc các vấn đề nhiễm trùng và chảy máu:
Cẩn thận vệ sinh cá nhân, như là rửa tay
Làm vệ sinh và băng chỗ đứt tay hoặc chỗ xước da bằng băng gạc hoặc băng dính
Tránh gặp những người không được khỏe hoặc có thể bị nhiễm trùng
Ăn uống lành mạnh, tuân theo bất kỳ lời khuyên nào về thực phẩm và đồ uống do bệnh viện đưa ra Uống nhiều nước và chất lỏng và đảm bảo rằng mọi thứ bạn ăn được bảo quản và nấu đúng cách
Buồn nôn và nôn
Việc có thể trải qua nôn và buồn nôn sau hóa trị sẽ phụ thuộc vào loại và liều thuốc Các yếu tố khác cũng có thể ảnh hưởng tới việc bạn đáp ứng như thế nào, ví dụ những người
Trang 10rất lo lắng hoặc dễ bị say tàu xe hoặc mệt vào buổi sáng khi có thai thì nhiều khả năng bị nôn mửa hơn
Bạn có thể được cho thuốc chống nôn để uống và/hoặc tiêm tĩnh mạch trước mỗi lần truyền hóa chất cũng như một số viên thuốc chống nôn để uống tại nhà, nhưng một số người sẽ vẫn bị nôn
Buồn nôn có thể bắt đầu ngay lập tức sau hóa trị, một vài giờ sau hoặc tới một vài ngày sau Đối với một số người thì nôn có thể kéo dài vài giờ hoặc đối với những người khác
có thể kéo dài vài ngày Buồn nôn thường có thể được làm giảm nhẹ và trong hầu hết các trường hợp có thể kiểm soát được Hiện có một vài loại thuốc chống nôn Bạn có thể cần uống kết hợp các loại thuốc để giảm nhẹ buồn nôn, có thể gồm uống liều thấp thuốc steroid trong thời gian ngắn Nếu nôn và buồn nôn ảnh hưởng tới bạn thì bạn cần cho bác
sĩ biết
Quan trọng là cố gắng uống chất lỏng và ăn đều đặn Điều này có thể khó khăn khi bạn cảm thấy buồn nôn hoặc đang mệt mỏi Hãy cố gắng ăn hoặc uống từng ít một một cách đều đặn
Bạn cần liên hệ với bệnh viện thậm chí vào cuối tuần hoặc ban đêm nếu bạn bị nôn nhiều
và không thể uống được tí chất lỏng nào mà không bị nôn ra
Rụng tóc hoặc tóc thưa đi
Rụng tóc có thể là một trong những tác dụng phụ kinh khủng nhất của hóa trị Một số người thấy nếu họ chuẩn bị cho việc rụng tóc trước khi việc này xảy ra là hữu ích Một số phụ nữ chọn cắt tóc ngắn hơn hoặc cạo đầu hoàn toàn trước khi bắt đầu hóa trị
Không phải tất cả thuốc hóa trị có thể gây ra rụng hết tóc Một số làm tóc thưa đi trong khi những thuốc khác có thể không ảnh hưởng đến tóc một chút nào cả Việc có rụng tóc hay không phụ thuộc vào loại và lượng thuốc hóa chất bạn được truyền
Nếu bạn bị rụng tóc thì tóc thường rụng trong vòng hai tới ba tuần sau khi bắt đầu điều trị Rụng tóc cũng làm rụng luôn cả lông mày, lông mi v.v
Bạn có thể thấy rằng rụng lông trên cơ thể với tốc độ chậm hơn tóc trên đầu Rụng tóc là tạm thời và tóc bạn sẽ mọc lại sau khi hoàn thành hóa trị Đôi khi tóc sẽ bắt đầu mọc lại trước khi kết thúc hóa trị Trong cực ít trường hợp thì có báo cáo rụng tóc kéo dài hoặc vĩnh viễn sau khi hóa trị
Những vấn đề về răng miệng
Hóa trị có thể ảnh hưởng tới miệng bạn theo nhiều cách, gồm:
Đau mồm và lở mồm