Phẫu thuật ung thư vú ĐIỀU TRỊ UNG THƯ VÚ

Surgery for breast cancer Phẫu thuật ung thư vú ĐIỀU TRỊ UNG THƯ VÚ 1 Phẫu thuật ung thư vú Hầu hết phụ nữ mắc ung thư vú cần phẫu thuật để cắt bỏ khối u vú Các lựa chọn cho phẫu thuật vú gồm phẫu thu.

ĐIỀU TRỊ UNG THƯ VÚ

1 Phẫu thuật ung thư vú

Hầu hết phụ nữ mắc ung thư vú cần phẫu thuật để cắt bỏ khối u vú Các lựa chọn chophẫu thuật vú gồm phẫu thuật bảo tồn vú và phẫu thuật cắt bỏ vú (phẫu thuật đoạn nhũ)

Vú có thể được tái tạo cùng lúc với phẫu thuật hoặc sau này Phẫu thuật cũng được dùng

để kiểm tra các hạch bạch huyết dưới cánh tay để để xem ung thư có di căn tới đó chưa.Các lựa chọn để kiểm tra hạch bạch huyết gồm sinh thiết hạch gác và giải phẫu hạch bạchhuyết trong nách

1.1 Phẫu thuật bảo tồn vú

Trong phẫu thuật bảo tồn vú, chỉ một phần vú có chứa ung thư được cắt bỏ Mục tiêu làloại bỏ ung thư cũng như một số mô bình thường xung quanh Mô vú được loại bỏ nhiềuhay ít phụ thuộc vào kích thước và vị trí của khối u và nhiều yếu tố khác

Nếu tìm thấy tế bào ung thư ở bất kỳ mép nào của mảnh mô được lấy ra, thì gọi là biên

dương tính Khi không tìm thấy tế bào ung thư tại mép của mô, thì gọi là biên âm tính

hoặc biên sạch Sự hiện diện của biên dương tính nghĩa là có thể còn một số tế bào ungthư sót lại sau phẫu thuật Nếu bác sĩ giải phẫu bệnh tìm thấy biên dương tính trong môđược lấy ra bằng phẫu thuật, thì bác sĩ phẫu thuật cần loại bỏ thêm mô Phẫu thuật này

được gọi là phẫu thuật cắt bỏ lại Nếu bác sĩ phẫu thuật không thể loại bỏ đủ mô vú để có

biên sạch thì có thể cần cắt bỏ cả vú

Khoảng cách từ khối u tới biên cũng quan trọng Thậm chí nếu biên “sạch”, thì biên vẫn

có thể là “gần” – nghĩa là khoảng cách giữa mép của khối u và mép của mô được loại bỏ

là quá nhỏ và có thể cần phẫu thuật thêm

Hầu hết các phụ nữ cần xạ trị vào ngực sau phẫu thuật bảo tồn Đôi khi để xạ trị dễ hơn,

có thể đặt một cái ghim nhỏ (sẽ hiện ra trên phim X quang) vào vú trong khi phẫu thuật đểđánh dấu khu vực

Đối với những phụ nữ cần hóa trị sau phẫu thuật thì xạ trị thường được trì hoãn cho đếnkhi hoàn thành hóa trị

Đối với hầu hết phụ nữ ung thư vú giai đoạn I và II, phẫu thuật bảo tồn cộng với xạ trị cóhiệu quả như là cắt bỏ vú Tỷ lệ sống sót của phụ nữ được điều trị bằng hai phương thứcnày là như nhau Nhưng phẫu thuật bảo tồn vú không phải là lựa chọn cho tất cả các phụ

nữ mắc ung thư vú

Các tác dụng phụ: Tác dụng phụ của các phẫu thuật này gồm đau, sưng tạm thời, sưng

phù và mô sẹo cứng hình thành tại vị trí phẫu thuật Như với tất cả các phẫu thuật, có thể

có chảy máu và nhiễm trùng tại ví trí mổ

Phần vú bị cắt bỏ càng lớn thì càng nhiều khả năng hình dạng vú sẽ thay đổi sau đó Nếu

vú nhìn rất khác sau phẫu thuật thì có thể cần phẫu thuật tái tạo vú, hoặc cần giảm kíchthước vú không bị bệnh để làm cho hai vú cân đối Thậm chí có thể thực hiện điều nàytrong phẫu thuật ban đầu Bạn cần nói chuyện với bác sĩ (có thể với cả bác sĩ phẫu thuậtthẩm mỹ) trước khi phẫu thuật để có ý tưởng về việc vú của bạn trông như thế nào sau đó,

và để biết bạn có thể có lựa chọn nào

1.2 Phẫu thuật cắt bỏ vú

Phẫu thuật cắt bỏ vú nghĩa là tất cả mô vú được cắt bỏ, đôi khi cùng với cả các mô gầnđó

1.2.1 Phẫu thuật cắt bỏ vú đơn giản: trong quy trình được gọi là cắt bỏ vú toàn bộ này,

bác sĩ phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ vú, kể cả núm vú nhưng không lấy ra các hạch bạch huyếtdưới cánh tay hoặc mô cơ từ phía dưới vú (đôi khi hạch bạch huyết được lấy ra trong một

quy trình khác trong cùng phẫu thuật) Đôi khi cả hai vú được cắt bỏ (phẫu thuật cắt bỏ vúhai bên), thường như là phẫu thuật phòng ngừa ở những phụ nữ có rủi ro rất cao bị ungthư ở vú kia Hầu hết phụ nữ, nếu được nhập viện, có thể về nhà vào ngày hôm sau Phẫuthuật cắt bỏ vú đơn giản là loại phẫu thuật đơn giản nhất được dùng để điều trị ung thưvú.

1.2.2 Phẫu thuật cắt bỏ vú giữ lại da: Đối với một số phụ nữ đang cân nhắc tái tạo vú tức

thì thì có thể thực hiện phẫu thuật cắt bỏ vú giữ lại da Trong quy trình này, hầu hết datrên vú (trừ núm vú và quầng vú) được giữ lại nguyên Phẫu thuật này giống như là phẫuthuật cắt bỏ vú đơn giản Lượng mô vú bị cắt bỏ là giống như trong phẫu thuật cắt bỏ vúđơn giản

Chỉ dùng phẫu thuật này khi đã lên kế hoạch tái tạo vú Phẫu thuật này có thể không phùhợp cho các khối u lớn hoặc các khối u gần với bề mặt của da Sử dụng túi nâng ngựchoặc mô từ các bộ phận khác của cơ thể để tái tạo vú

Một biến thể khác của phẫu thuật giữ lại da là phẫu thuật giữ lại núm vú Quy trình này

thường là lựa chọn cho những phụ nữ có ung thư nhỏ giai đoạn sớm gần với phần ngoàicủa vú, với việc không có dấu hiệu của ung thư gần da hoặc gần núm vú Trong quy trìnhnày, mô vú được cắt bỏ, nhưng da vú và núm vú được giữ lại, tiếp theo sau là tái tạo vú.Bác sĩ phẫu thuật thường cắt bỏ mô vú phía dưới núm vú (và quầng vú) trong khi phẫuthuật để kiểm tra xem có tế bào ung thư hay không Nếu tìm thấy tế bào ung thư trong mônày thì phải bỏ núm vú Thậm chí không tìm thấy tế bào ung thư dưới núm vú, một số bác

sĩ còn xạ trị núm vú trong hoặc sau phẫu thuật để có gắng giảm rủi ro ung thư quay trở lại.Phẫu thuật giữ lại núm vú vẫn còn một số vấn đề Núm vú không có nguồn cung cấp máutốt, nên đôi khi núm vú bị quắt lại hoặc bị biến dạng Do các dây thần kinh bị cắt đi, chỉ

có chút ít cảm giác hoặc không có cảm giác ở núm vú Ở những phụ nữ có vú lớn, núm vú

có thể trông không hợp sau khi vú được tái tạo Kết quả là nhiều bác sĩ cảm thấy phẫuthuật được thực hiện tốt nhất ở những phụ nữ có ngực nhỏ hoặc trung bình Quy trình này

để lại ít vết sẹo có thể nhìn thấy được hơn, nhưng nếu không được phẫu thuật đúng thì nó

có thể để lại nhiều mô vú hơn là các dạng phẫu thuật cắt bỏ vú khác Điều đó có thể dẫnđến rủi ro cao hơn phát triển ung thư hơn là phẫu thuật giữ lại da hoặc phẫu thuật cắt bỏ

vú đơn giản

1.2.3 Phẫu thuật cắt bỏ vú triệt căn cải biên: quy trình này là quy trình cắt bỏ vú đơn giản

và loại bỏ các hạch bạch huyết trong nách Phẫu thuật lấy các hạch bạch huyết ra đượcthảo luận chi tiết hơn ở cuối phần này

1.2.4 Phẫu thuật cắt vú triệt căn: trong phẫu thuật tàn phá này, bác sĩ phẫu thuật cắt bỏtoàn bộ vú, các hạch bạch huyết trong nách và các cơ thành ngực phía dưới vú Phẫu thuậtnày trước kia rất phổ biến, nhưng người ta thấy phẫu thuật ít tàn phá hơn (như là phẫuthuật cắt bỏ vú triệt căn cải biên) cũng có hiệu quả Điều đó có nghĩa rằng không cần đến

sự biến dạng và các tác dụng phụ của phẫu thuật cắt bỏ vú triệt căn nữa, nên phẫu thuậtnày hiện hiếm khi được thực hiện Phẫu thuật này vẫn có thể được thực hiện cho các khối

u to đang phát triển vào các cơ thành ngực phía dưới vú

Các tác dụng phụ có thể: Ngoài đau đớn sau phẫu thuật và thay đổi thấy rõ về hình dạng

vú, các tác dụng phụ có thể của phẫu thuật cắt vú gồm nhiễm trùng vết thương, tụ máu và

tụ dịch ở vết mổ Nếu cũng lấy ra các hạch bạch huyết thì có thể xuất hiện các tác dụngphụ khác (xem “Phẫu thuật lấy hạch bạch huyết” ở dưới)

1.3 Chọn giữa phẫu thuật bảo tồn vú và phẫu thuật cắt bỏ vú

Nhiều phụ nữ mắc ung thư giai đoạn sớm có thể chọn giữa phẫu thuật bảo tồn vú và phẫuthuật cắt bỏ vú

Ưu điểm chính của phẫu thuật bảo tồn vú là phụ nữ giữ lại được hầu hết vú Nhược điểm

là cần xạ trị sau phẫu thuật bảo tồn - thường mất 5 tới 6 tuần Một số ít phụ nữ được phẫu

thuật bảo tồn vú có thể không cần xạ trị trong khi một số khác được phẫu thuật cắt bỏ vúvẫn cần xạ trị vào khu vực vú.

Khi quyết định giữa phẫu thuật bảo tồn vú và phẫu thuất cắt bỏ vú, chắc chắn cần biếtđược tất cả sự thật Bạn ban đầu có thể thích phẫu thuật cắt bỏ vú như là cách thức để “Bỏ

vú đi càng nhanh càng tốt” Cảm giác này có thể dẫn tới việc nhiều phụ nữ ưa thích phẫuthuật cắt bỏ vú hơn thậm chí khi bác sĩ phẫu thuật không muốn thế Nhưng sự thực làtrong hầu hết các trường hợp, phẫu thuật cắt bỏ vú không mang lại cho bạn cơ hội tốt hơn

để sống lâu hơn hoặc tiên lượng tốt hơn Các nghiên cứu theo dõi hàng ngàn phụ nữ tronghơn 20 năm cho thấy khi có thể thực hiện phẫu thuật bảo tồn vú mà lại phẫu thuật cắt bỏ

vú thì không có bất kỳ cơ hội sống sót tốt hơn nào

Hầu hết các bệnh nhân và các bác sĩ thích phẫu thuật bảo tồn vú và xạ trị hơn khi nó là lựachọn hợp lý, nhưng sự lựa chọn của bạn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như là:

 Việc mất vú làm bạn cảm thấy thế nào

 Xạ trị làm bạn cảm thấy thế nào

 Bạn phải đi bao lâu để đến nơi xạ trị và xạ trị trong bao lâu

 Liệu bạn có nghĩ bạn sẽ muốn phẫu thuật thêm để tái tạo vú sau phẫu thuật cắt bỏvú

 Bạn ưa thích phẫu thuật cắt bỏ vú như là cách để rũ bỏ ung thư càng nhanh càngtốt

 Bạn sợ ung thư quay lại

Đối với một số phụ nữ, phẫu thuật cắt vú có thể rõ ràng là lựa chọn tốt Ví dụ, phẫu thuậtbảo tồn thường không được khuyến nghị cho:

 Những phụ nữ đã được xạ trị vào bên vú bị ung thư

 Những phụ nữ có hai hoặc nhiều khu vực bị ung thư trong cùng vú, các khu vựcquá xa nhau để có thể loại bỏ thông qua một đường rạch phẫu thuật trong khi giữngoại hình của vú thấy hài lòng

 Women whose initial BCS along with re-excision(s) has not completely removedthe cancer

 Những phụ nữ có các bệnh nặng ở mô liên kết nào đó như là bệnh xơ cứng bì hoặclupus, làm cho họ cực kỳ nhạy cảm với các tác dụng phụ của xạ trị

 Những phụ nữ đang mang thai yêu cầu xạ trị trong khi vẫn mang thai (rủi ro tớibào thai)

 Những phụ nữ có khối u to (lớn hơn 5 cm) không co lại nhiều với hóa trị tân bổ trợ(mặc dầu điều này cũng phụ thuộc vào kích cỡ ngực)

 Phụ nữ bị ung thư vú thể viêm

 Phụ nữ bị ung thư vú tương đối to so với kích cỡ vú

Các yếu tố khác cũng cần được lưu ý tới Ví dụ, phụ nữ trẻ mắc ung thư vú và bị đột biếngen BRCA là có rủi ro rất cao mắc ung thư lần thứ hai Những phụ nữ này thường cânnhắc cắt bỏ cả vú bên kia để giảm rủi ro này, và do vậy có thể chọn phẫu thuật cắt bỏ vú

có ung thư Có thể thực hiện phẫu thuật cắt bỏ vú hai bên để điều trị ung thư và giảm rủi

ro mắc ung thư lần hai

Điều quan trọng cần hiểu là phẫu thuật cắt bỏ vú thay cho phẫu thuật bảo tồn vú cộng với

xạ trị chỉ làm giảm rủi ro phát triển ung thư vú lần thứ hai trong cùng vú chứ không làm

giảm khả năng ung thư tái phát ở bộ phận khác của cơ thể Điều quan trọng là bạn đừngvội ra quyết định, mà thay vào đó là cần có thời gian quyết định liệu phẫu thuật cắt bỏ vúhay phẫu thuật bảo tồn vú cộng với xạ trị là đúng đắn cho bạn

1.4 Phẫu thuật lấy hạch bạch huyết

Để xác định liệu ung thư vú đã lan tới các hạch bạch huyết trong nách hay chưa, có thểlấy ra một hoặc vài hạch bạch huyết và xem xét dưới kính hiển vi Điều này là quan trọng

để phân độ cho ung thư vú Khi các hạch bạch huyết có tế bào ung thư, có khả năng cao là

tế bào ung thư cũng đã lan qua dòng máu tới các cơ quan khác của cơ thể Các tế bào này

có thể phát triển và gây ra các khối u mới Các tế bào ung thư trong hạch bạch huyết dướicánh tay thường là yếu tố quan trọng trong quyết điều điều trị bên cạnh phẫu thuật

1.4.1 Phẫu thuật lấy hạch bạch huyết trong nách (ALND): trong quy trình này, từ 10 tới

40 (thường là chưa tới 20 hạch bạch huyết được lấy ra từ khu vực dưới cánh tay (nách) vàkiểm tra xem ung thư đã lan tới hay chưa Phẫu thuật lấy hạch bạch huyết trong náchthường được thực hiện cùng lúc với phẫu thuật cắt bỏ vú hoặc phẫu thuật bảo tồn vú,nhưng có thể được thực hiện trong cuộc phẫu thuật thứ hai Trước kia đây là cách thứcphổ biến nhất để kiểm tra xem liệu ung thư đã lan tới các hạch bạch huyết gần đấy chưa

và hiện nay vẫn được thực hiện trên một số bệnh nhân Ví dụ có thể thực hiện phẫu thuậtlấy hạch bạch huyết trong nách nếu sinh thiết trước đó đã cho thấy một hoặc vài hạchbạch huyết trong nách có tế bào ung thư

1.4.2 Sinh thiết hạch gác (SLNB): mặc dầu phẫu thuật hạch lấy bạch huyết trong nách là

phẫu thuật an toàn và có tỷ lệ tác dụng phụ thấp, loại bỏ nhiều hạch bạch huyết làm tăngrủi ro phù tay do tắc bạch mạch Để giảm rủi ro này, các bác sĩ có thể dùng quy trình sinhthiết hạch gác (SLNB) để kiểm tra hạch bạch huyết trong nách có tế bào ung thư haykhông mà không cần lấy nhiều hạch ra

Trong quy trình này bác sĩ phẫu thuật tìm và lấy ra (các) hạch bạch huyết đầu tiên màkhối u có nhiều khả năng lan tới (các hạch này được gọi là các hạch gác) Để làm việcnày, bác sĩ phẫu thuật tiêm một chất có hoạt tính phóng xạ và/hoặc thuốc nhuộm màuxanh lơ vào khối u, khu vực xung quanh khối u hoặc khu vực xung quang núm vú Cácmạch bạch huyết sẽ mang những chất này vào (các) hạch gác

Sau đó có thể tìm hạch gác bằng một dụng cụ đặc biệt để phát hiện hoạt tính phóng xạtrong các hạch có phóng xạ đi vào, hoặc bằng cách tìm các hạch đã chuyển sang màuxanh lơ Để kiểm tra kép, thường dùng cả hai phương pháp Bác sĩ phẫu thuật sau đó cắt

da trên khu vực và lấy các hạch có chứa thuốc nhuộm hoặc phóng xạ ra Bác sĩ giải phẫubệnh xem xét kỹ các hạch này (thường 2 hoặc 3 hạch) Do lấy ra ít hạch hơn trong phẫuthuật lấy hạch bạch huyết, mỗi hạch được xem xét cẩn thận hơn để phát hiện ung thư.Đôi khi hạch bạch huyết được kiểm tra xem có tế bào ung thư hay không trong khi phẫuthuật Nếu tìm thấy ung thư trong hạch gác, bác sĩ phẫu thuật có thể tiếp tục phẫu thuậtlấy ra toàn bộ hạch nách Nếu không nhìn thấy tế bào ung thư trong hạch bạch huyết vàolúc phẫu thuật hoặc nếu hạch gác không được kiểm tra vào lúc phẫu thuật thì (các) hạchbạch huyết sẽ được xem xét cẩn thận hơn trong một vài ngày sau Nếu tìm thấy ung thưtrong hạch bạch huyết thì bác sĩ phẫu thuật có thể khuyến nghị thực hiện phẫu thuật lấyhết hạch bạch huyết sau đó

Nếu không có tế bào ung thư trong hạch gác, rất nhiều khả năng rằng ung thư chưa lan tớicác hạch bạch huyết, nên không cần phẫu thuật lấy hạch bạch huyết ra Bệnh nhân có thểtránh tác dụng phụ tiềm tàng của phẫu thuật lấy hết hạch bạch huyết

Cho đến gần đây, nếu (các) hạch bạch huyết có tế bào ung thư thì bác sĩ phẫu thuật sẽthực hiện phẫu thuật lấy hết hạch bạch huyết để xem có bao nhiêu hạch bạch huyết khác

có tế bào ung thư Nhưng gần đây, các nghiên cứu đã cho thấy rằng không phải luôn cầnlàm việc này Trong một số trường hợp, có thể để lại các hạch bạch huyết còn lại là vẫn antoàn Điều này được dựa trên một vài yếu tố như là loại phẫu thuật được sử dụng để lấykhối u ra, kích thước khối u, và điều trị nào được thực hiện sau phẫu thuật Dựa trên cácnghiên cứu, có thể không cần thực hiện phẫu thuật lấy hạch bạch huyết là lựa chọn chophụ nữ có khối u có kích thước 5 cm hoặc nhỏ hơn, được phẫu thuật bảo tồn tiếp theo là

xạ trị Do việc này chưa được nghiên cứu đầy đủ ở những phụ nữ đã được phẫu thuật cắt

bỏ vú, chưa rõ liệu không thực hiện phẫu thuật lấy hạch bạch huyết sẽ an toàn cho họ haykhông

Sinh thiết hạch gác được thực hiện để xem liệu ung thư đã lan tới các hạch bạch huyết gần

đó chưa Không thực hiện quy trình này nếu đã biết bất kỳ hạch bạch huyết nào có chứaung thư Nếu bất kỳ hạch bạch huyết dưới tay hoặc xung quanh xương đòn bị to lên, thì

có thể kiểm tra các hạch này để xem ung thư đã lan tới chưa một cách trực tiếp Thườngnhất là thực hiện sinh thiết kim (sinh thiết kim nhỏ hoặc sinh thiết lõi) Trong các quytrình này, bác sĩ phẫu thuật luồn một kim vào hạch bạch huyết để lấy ra lượng nhỏ mô,

sau đó mô được xem xét dưới kính hiển vi Nếu thấy ung thư thì khuyến nghị phẫu thuậtlấy hết hạch bạch huyết.

Các tác dụng phụ có thể: Như với bất kỳ phẫu thuật nào, có thể có các tác dụng phụ như

đau, sưng, chảy máu và nhiễm trùng

Ảnh hưởng dài hạn chính có thể của việc lấy hạch bạch huyết trong nách ra là phù tay dotắc mạch bạch huyết Do bất kỳ chất dịch thừa nào trong tay thông thường đổ vào dòngmáu thông qua hệ thống bạch huyết, việc lấy đi các hạch bạch huyết đôi khi chặn đường

đổ chất dịch ra khỏi cánh tay, làm cho dịch tích tụ lại dẫn đến làm tay to lên

Tới 30% phụ nữ được phẫu thuật lấy toàn bộ hạch nách phát triển chứng phù tay do tắcmạch bạch huyết 3% phụ nữ được sinh thiết hạch gác cũng bị phù tay Nếu xạ trị đượcthực hiện sau phẫu thuật thì chứng phù tay càng xảy ra phổ biến hơn Đôi khi việc to taykéo dài chỉ vài tuần và sau đó hết đi Đôi khi, việc to tay kéo dài lâu Nếu tay bạn bị sưng,cảm thấy căng tức hoặc đau sau phẫu thuật lấy hạch bạch huyết, cần nói với bác sĩ ngay

Bạn cũng có thể thấy hạn chế cử động ở tay và vai sau phẫu thuật Điều này phổ biến sauphẫu thuật lấy hạch nách hơn là sinh thiết hạch gác Bác sĩ có thể cho bạn bài tập để đảmbảo rằng bạn không vĩnh viễn cử động khó khăn Tê da ở cánh tay trên, mặt trong cánhtay là tác dụng phụ phổ biến khác do dây thần kinh kiểm soát cảm giác ở đây đi qua khuvực hạch bạch huyết

Một số phụ nữ nhận thấy cơ tay nổi lên dưới tay và có thể kéo dài tới khuỷu tay, đôi khiđược gọi là hội chứng vặn cơ, và phổ biến hơn sau phẫu thuật lấy hạch nách hơn là sinhthiết hạch gác Các triệu chứng có thể không xuất hiện trong hàng tuần hoăc thậm chí vàitháng sau phẫu thuật Nó có thể gây đau và hạn chế cử động của tay và vai Chứng nàythường mất đi nếu được điều trị mặc dầu một số phụ nữ có thể thấy tập vật lý trị liệu làhữu ích.

2 Xạ trị cho ung thư vú

Xạ trị là điều trị bằng tia hoặc hạt năng lượng cao phá hủy các tế bào ung thư Xạ trị vào

vú thường được thực hiện sau khi phẫu thuật bảo tồn vú để giảm khả năng ung thư quaytrở lại vú hoặc các hach bạch huyết gần đấy Xạ trị cũng có thể được khuyến nghị sauphẫu thuật cắt bỏ vú ở những bệnh nhân có ung thư lớn hơn 5 cm hoặc khi tìm thấy ungthư ở hạch bạch huyết

Xạ trị cũng được dùng để điều trị ung thư đã lan tới các khu vực khác, ví dụ tới xươnghoặc não

Xạ trị cũng có thể được thực hiện bên ngoài (xạ ngoài) hoặc xạ trong (điều biến liều)

2.1 Xạ ngoài

Đây là xạ trị phổ biến nhất cho phụ nữ ung thư vú Tia xạ được tập trung từ máy đặt bênngoài cơ thể lên khu vực bị ảnh hưởng bởi ung thư vú

Mức độ xạ phụ thuộc vào liệu thực hiện phẫu thuật cắt bỏ vú hoặc phẫu thuật bảo tồn vú

và liệu có hạch bạch huyết dương tính hay không

Nếu thực hiện phẫu thuật cắt bỏ vú và không có hạch bạch huyết nào có ung thư thì xạ trịhướng vào thành ngực và những nơi tại đó dịch đi ra khỏi cơ thể

Nếu thực hiện phẫu thuật bảo tồn vú thì gần như thường xuyên toàn bộ vú được xạ, và xạthêm vào khu vực ở vú tại đó ung thư được lấy đi để ngăn ngừa ung thư quay trở lại khuvực đó Xạ thêm thường được thực hiện sau khi kết thúc xạ trị toàn vú Nếu sử dụng cùngmáy thì các chùm tia nhắm vào vị trí tại đó ung thư được lấy đi Hầu hết các phụ nữkhông nhận thấy các tác dụng phụ khác nhau giữa xạ trị bổ sung và xạ trị toàn vú

Nếu tìm thấy ung thư ở các hạch bạch huyết dưới cánh tay, có thể xạ trị cả khu vực này.Trong một số trường hợp, khu vực được điều trị cũng có thể gồm các hạch bạch huyếtthượng đòn và các hạch bạch huyết trong tuyến vú (các hạch bạch huyết phía dưới xương

ức ở giữa ngực)

Khi được thực hiện sau phẫu thuật thì thường không bắt đầu xạ trị bên ngoài cho đến khicác mô có thể lành hẳn, thường là một tháng hoặc lâu hơn Nếu thực hiện hóa trị thì xạ trịthường được trì hoãn cho đến khi hoàn thành hóa trị

Trước khi bắt đầu xạ trị, bác sĩ xạ trị sẽ đo cẩn thận để xác định các góc đúng để nhắmchùm tia xạ tới và để tính liều đúng Họ sẽ thực hiện đánh dấu mực hoặc các hình xămnhỏ lên da bạn để hướng dẫn tập trung tia xạ vào đúng khu vực

Dầu dưỡng da, phấn bột, chất khử mùi và chất chống ra mồ hôi có thể can thiệp vào liệupháp xạ trị ngoài, nên bác sĩ có thể yêu cầu bạn đừng dùng các chất này cho đến khi hoànthành điều trị

Xạ trị ngoài rất giống được chiếu tia X, nhưng bức xạ mạnh hơn Quy trình không gâyđau Mỗi lần điều trị chỉ kéo dài vài phút, nhưng thời gian chuẩn bị - đưa bạn vào vị trí đểđiều trị - thường lâu hơn

Xạ trị vào vú hầu như phổ biến thực hiện 5 ngày trong tuần (thứ 2 tới thứ 6) trong khoảng

5 tới 6 tuần

Một số phụ nữ có tuổi được phẫu thuật bảo tồn vú đối với ung thư vú giai đoạn sớmkhông cần xạ trị

2.2 Xạ trị trong mổ: Xạ trị trong khi mổ (IORT) là một phương thức khác chiếu một liều

bức xạ lớn trong phòng mổ ngay sau phẫu thuật bảo tồn vú (trước khi đường rạch khi mổđược đóng lại) IORT yêu cầu thiết bị đặc biệt và hiện chưa có rộng rãi

Các tác dụng phụ có thể của xạ ngoài

Tác dụng phụ ngắn hạn chỉnh của liệp pháp xạ ngoài là vú bị sưng và cứng lại, da bị thayđổi ở vùng được xạ và mệt rũ Thay đổi da có thể từ hơi đỏ cho tới cõ chỗ mọng nước vàtrợt da Bạn cần tránh phơi nắng vùng da được xạ do phơi nắng làm tình trạng xấu đi Hầuhết sự thay đổi ở da sẽ có chiều hướng tốt lên trong vòng vài tháng Những thay đổi ở mô

vú thường mất đi trong vòng 6 tới 12 tháng nhưng có thể cần tới 2 năm

3 Hóa trị cho ung thư vú

Hóa trị là điều trị bằng các loại thuốc diệt ung thư, có thể theo đường truyền (đưa thuốcvào ven) hoặc theo đường uống Thuốc đi theo dòng máu tới các tế bào ung thư trong hầuhết các cơ quan của cơ thể Hóa trị được thực hiện theo chu kỳ, với mỗi chu kỳ điều trịtiếp theo sau là chu kỳ phục hồi Điều trị thường kéo dài vài tháng

3.1 Khi nào dùng hóa trị

Hóa trị có thể được khuyến nghị cho một vài tình huống

3.1.1 Sau phẫu thuật (hóa trị bổ trợ): khi liệu pháp được thực hiện cho các bệnh nhân

không có bằng chứng ung thư sau phẫu thuật thì được goi là hóa trị bổ trợ Phẫu thuậtdược dùng để loại bỏ tất cả ung thư có thể nhìn thấy, nhưng liệu pháp bổ trợ được sử dụng

để tiêu diệt bất kỳ tế bào ung thư nào có thể còn lại hoặc đã lan tỏa nhưng không thể nhìnthấy thậm chí trên các hình ảnh chụp chiếu Nếu các tế bào ung thư này được để phát