BÀI GIẢNG SIÊU âm THẬN BÌNH THƯỜNG 2022

BÀI GIẢNG SIÊU ÂM THẬN BÌNH THƯỜNG 2022 (Từ bài giảng thầy Cương ĐH Y Hà Nội) 1 Giải phẫu thận Thận nằm sau phúc mạc; đằng trước có nhiều ruột và tạng; đằng sau là cơ thắt lưng và cột sống và vách có mỡ => không dùng mặt cắt phía sau thận Kích thước thận bình thường khoảng 11+ 3 cm Thận trái nằm cao hơn thận Phải do thận P bị gan đè Bình thường tuyến thượng thận không thấy trên siêu âm Nếu thấy là có u hoặc do tăng kích thước Khảo sát thận rất khó khăn Khi siêu âm phải đặt đầu dò đúng vị trí th.

BÀI GIẢNG SIÊU ÂM THẬN BÌNH THƯỜNG 2022

(Từ bài giảng thầy Cương ĐH Y Hà Nội)

1 Giải phẫu thận

- Thận nằm sau phúc mạc; đằng trước có nhiều ruột và tạng; đằng sau là

cơ thắt lưng và cột sống và vách có mỡ => không dùng mặt cắt phía sau thận

- Kích thước thận bình thường khoảng 11+/- 3 cm

- Thận trái nằm cao hơn thận Phải do thận P bị gan đè

- Bình thường tuyến thượng thận không thấy trên siêu âm Nếu thấy là

có u hoặc do tăng kích thước

 Khảo sát thận rất khó khăn

 Khi siêu âm phải đặt đầu dò đúng vị trí thận sát da nhất, vuông góc thận

 Thường vị trí khảo sát là đường nách sau, hơi hướng ra trước

-2

- Khi siêu âm, có thể thấy tháp thận, nhu mô thận, mạch máu

- Mỗi thận có trung bình khoảng 12 thùy chia thành 3 nhóm

- Vỏ thận = đáy tháp thận đến vỏ ngoài thận, dày khoảng 0.5mm

- Tủy thận = tháp thận + cột thận

- Trong tháp thận là các cấu trúc ống: ống lượn gần, ống lượn xa, quai Henle Các ống này chứa nước/dịch lọc => giảm âm/trống âm

- Xoang thận tăng âm do chứa mỡ

- Nhu mô thận chứa các cầu thận, bản chất là các mạch máu: động mạch đến và đi => tăng âm hơn so với tháp thận, giảm âm so với xoang thận

- Tĩnh mạch thận to hơn nhiều so với động mạch thận

- Bình thường siêu âm không thấy niệu quản

- Khi thấy niệu quản tức là niệu quản giãn

2 Kỹ thuật siêu âm thận

Bình thường 2 thận có kích thước tương đương nhau, khác biệt không quá 1 cm Khi khảo sát thận, khảo sát hình thái quan trọng hơn kích thước.

Niệu quản đẹp là hình ảnh chết người

- Đầu dò đặt ở đường nách sau

- Các cửa sổ khác đều thông qua gan

- Thận Trái chỉ có duy nhất cửa sổ cắt ở đường nách sau, không có vị trí khác

- Trường hợp BN rất gầy và ruột ít hơn thì có thể dùng mặt cắt ngang

- Khi siêu âm thận thường vướng các cấu trúc khác (xương, khí ở ruột, )

- Để khảo sát toàn bộ thận thì dùng nhiều cửa sổ phối hợp

- Bệnh nhân hít vào thì thận sẽ được đẩy xuống, nên dễ khảo sát hơn, đặc biệt với thận Trái

4

- Trường hợp yêu cầu siêu âm mạch thận và niệu quản giãn thì phải phân biệt các cấu trúc đi vào và đi ra của thận

- Cầu thận là nơi giao nhau của động mạch và tĩnh mạch

Đọc: Hình ảnh niệu quản đẹp – hình ảnh chết người

6

Cách đo kích thước thận: Đo độ dày từ trước ra sau, đo ngang từ chỗ rộng nhất đến rốn thận, đo chiều dọc nối 2 cực thận KÍCH THƯỚC BÌNH THƯỜNG 3x6x12cm

Độ dày nhu mô bình thường 1-2cm Tỷ lệ nhu mô/xoang thận với người dưới 60 tuổi

là 1,6/1; với người trên 60 tuổi là 1,1/1 Diện cắt ngang 16-30 cm2

Hình ảnh siêu âm thận bình thường

Đọc: nhu mô thận ĐỒNG ÂM so với nhu mô gan, giảm âm so với nhu mô Lách Cấu trúc trống âm hình tam giác là các tháp thận Phần xoang thận ở trung tâm chứa mỡ nên tăng âm Không thấy niệu quản dãn

Đọc: Thấy cấu trúc giảm âm ở trung tâm xoang thận Đây là hình ảnh niệu quản giãn Chứng minh là khi phổ màu thì không thấy có dấu hiệu mạch máu của cấu trúc

10

Thấy hình ảnh vướng hơi

Đọc: Vệt tăng sáng góc trái màn hình là cơ hoành

Các nhầm lẫn thường gặp phải khi khảo sát thận

- Chỉ có thể nhìn thấy thận trái qua cửa sổ đường nách sau

- Dễ nhầm tháp thận với thận ứ nước hoặc các khối u nang

- Nhầm động mạch thận bình thường với niệu quản (phân biệt bằng phổ mạch)

Thận trẻ sơ sinh khác với người lớn: CẨN THẬN CHẨN ĐOÁN SAI

3 Biến thể giải phẫu

12

Đọc: Khối trống âm cực trên của thận Phổ màu thấy không có tín hiệu dòng chảy.

Đọc:

Đọc: Thận biến dạng hình bướu con lạc đà Thường xảy ra ở thận trái, bản chất do lách to

14