Trong những năm gần đây các trường mầm non đã quan tâm và chú trọng đến việc đổi mới hình thức, phương pháp tổ chức hoạt động tạo hình; Sưu tầm các nguyên vật liệu thiên nhiên như: rơm r
Trang 1Sáng kiến kinh nghiệm: “Sử dụng nguyên vật liệu thiên nhiên để phát huy
tính sáng tạo cho trẻ 5 tuổi thông qua môn tạo hình”
PHẦN MỞ ĐẦU
I Bối cảnh của đề tài
Trong thời đại công nghệ thông tin phát triển và kỹ thuật điện tử xâm nhập đến từng mái trường, từng gia đình, từng trẻ em, làm sao chúng ta có thể yên tâm với con em mình khi từng ngày, từng giờ những mặt trái của thời đại công nghệ đang ảnh hưởng không mấy tích cực đến sự hình thành và phát triển nhân cách trẻ Vậy làm thế nào để trẻ vừa chơi, vừa học, lại vừa sáng tạo là mối quan tâm và cũng là nhu cầu thiết yếu của các bậc phụ huynh và giáo viên mầm non Trong những năm gần đây các trường mầm non đã quan tâm và chú trọng đến việc đổi mới hình thức, phương pháp tổ chức hoạt động tạo hình; Sưu tầm các nguyên vật liệu thiên nhiên như: rơm rạ, đá sỏi, vỏ ốc, vỏ sò, lá cây để phục vụ hoạt động giáo dục Tổ chức các chuyên đề để giáo viên học hỏi, đúc rút kinh nghiệm lẫn nhau
Hơn nữa, để nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ trong trường mầm non, nhất thiết phải có sự đổi mới về hình thức tổ chức, đổi mới về phương pháp hướng dẫn trẻ hoạt động Lựa chọn, sử dụng hiệu quả đồ dùng dạy học, phối hợp linh hoạt các phương pháp là rất quan trọng và cần thiết
Dưới góc độ là một giáo viên mầm non bên cạnh việc ứng dụng công nghệ dạy học hiện đại tôi cũng luôn tìm tòi học hỏi và sáng tạo ra các hình thức, phương pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục môn Tạo hình
Từ đó tôi đã tìm ra cho mình một phương pháp dạy khá hấp dẫn, rất tiết kiệm mà lôi cuốn trẻ vào các hoạt động giúp trẻ học tập tốt hơn, tôi đã sử dụng
phương pháp “Sử dụng nguyên vật liệu thiên nhiên để phát huy tính sáng tạo cho trẻ 5 tuổi thông qua môn học tạo hình”
II Lý do chọn đề tài
Sản phẩm mà trẻ tạo ra từ nguyên vật liệu thiên nhiên được gắn liền với môi trường sống vốn gần gũi với thiên nhiên và con người việt Nam Do đó, chúng không đơn thuần là một sản phẩm chơi của trẻ nhỏ mà còn chứa đựng cả một nền văn hoá dân tộc độc đáo và giàu bản sắc
Đối với lứa tuổi mầm non, hoạt động tạo hình đóng vai trò vô cùng quan trọng trong sự hình thành, phát triển toàn diện về Đức - Trí - Thể - Mỹ và lao động đối với con người nói chung và với trẻ độ tuổi mầm non nói riêng Hoạt động tạo hình là một hoạt động học tập mang tính nghệ thuật, giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh, tính sáng tạo, phản ánh thế giới xung quanh một cách tích cực, biết yêu quý và trân trọng cái đẹp: Cái đẹp trong cuộc sống xung quanh, trong gia đình, trong xã hội, trong thiên nhiên như: Cỏ cây, hoa lá Và từ đó ham muốn tạo ra cái đẹp
Thông qua hoạt động tạo hình giúp trẻ mở rộng hiểu biết, phát triển khả năng tri giác, hình thành ở trẻ khả năng tư duy, phát triển xúc cảm, tình cảm,
Trang 2nhân cách, trí tuệ, sự khéo léo, tính kiên trì Đặc biệt là phát triển thẩm mỹ, nghệ thuật Tạo cho trẻ khă năng thích hoạt động tạo nên một sản phẩm đẹp do bản thân trẻ tạo ra
Với chương trình giáo dục mầm non mới, để đáp ứng các yêu cầu đó đòi hỏi phát huy tính tích cực, sáng tạo của cô và trẻ cao hơn, phương pháp dạy và học phong phú hơn và quan trọng hơn nữa trong mọi hoạt động đều lấy trẻ làm trung tâm, nhằm phát huy tính mạnh dạn, tự tin, sáng tạo, phối hợp, đoàn kết, học hỏi lẫn nhau, tự trải nghiệm Hoạt động tạo hình đối với trẻ mầm non là hoạt động không thể thiếu nó giúp trẻ phát triển toàn diện về các lĩnh vực giáo dục như: Lĩnh vực phát triển thẩm mĩ; lĩnh vực phát triển nhận thức; lĩnh vực phát triển ngôn ngữ; lĩnh vực phát triển thể chất; lĩnh vực phát triển tình cảm - kỹ năng xã hội Trong các giờ học hoạt động tạo hình, hay hoạt động góc, tôi thường tổ chức cho trẻ thực hiện theo các đề tài khác nhau, có đề tài thiên về vẽ,
có đề tài thiên về xé dán, có một loại đề tài bản thân tôi vẫn luôn tâm đắc đó là: Sáng tạo bằng các nguyên vật liệu từ thiên nhiên, nhưng thật khó
Hiện nay, khi xã hội ngày càng phát triển, đời sống tinh thần càng được quan tâm, trẻ em có nhiều điều kiện được chăm sóc tốt hơn và nhu cầu về đồ chơi của trẻ cũng luôn được người lớn đáp ứng Hơn nữa trẻ em hiện nay có quá nhiều thứ để chơi nên trẻ ít được ra ngoài tiếp xúc với thiên nhiên và vì thế trẻ càng không có cơ hội để chơi với những đồ chơi dân gian mà thuở nhỏ chúng tôi vẫn thường hay tự làm và chơi như: Chóng chóng lá, kèn lá, trâu lá đa…Với trẻ mầm non những gì mà chính trẻ tự làm ra trẻ sẽ rất thích thú, thích trân trọng sản phẩm tạo ra, rất đơn giản, ngộ nghĩnh sinh động Việc hướng dẫn cho trẻ tự làm
đồ chơi là việc làm cần thiết và bổ ích cho trẻ trong hoạt động tạo hình Từ đó, tôi đã tìm ra biện pháp dạy trẻ các kỹ năng tạo hình tốt hơn từ những nguyên vật liệu thiên nhiên đơn giản, dễ tìm kiếm Vậy giáo viên phải làm gì? Tạo ra sản phẩm như thế nào? làm như thế nào để trẻ có thể tạo tranh từ nguyên vật liệu thiên nhiên? tô màu và làm đẹp sản phẩm
Là một giáo viên mầm non tôi cần phải nghiên cứu tìm tòi, tích cực học hỏi
và vận dụng một số biện pháp để giúp trẻ học tốt môn tạo hình, bằng cách “Sử dụng nguyên vật liệu thiên nhiên để phát huy tính sáng tạo cho trẻ 5 tuổi thông qua môn học tạo hình” Giúp trẻ biết cái đẹp, yêu cái đẹp và sáng tạo ra cái đẹp”, giáo viên phải làm thế nào để trẻ không bị áp đặt hoặc nhàm chán, trong khi hoạt động tạo hình lại là hoạt động tích cực và nặng nề đối với trẻ, đòi hỏi bàn tay khéo léo, óc quan sát tư duy, trí nhớ tưởng tượng góp phần phát triển trí tuệ, trẻ tìm tòi khám phá tạo ra sản phẩm đẹp
Để hoạt động tạo hình có hiệu quả thì việc lựa chọn và sử dụng hợp lý nguyên vật liệu tạo hình là rất quan trọng Nguyên vật liệu càng phong phú bao nhiêu thì khả năng sáng tạo của trẻ càng được phát huy bấy nhiêu Xuất phát từ
lí do này, tôi đã tìm tòi và sưu tầm các nguyên vật liệu thiên nhiên đặc biệt là những nguyên vật liệu hết sức gần gũi với trẻ nhằm khuyến khích tính chủ động
và khả năng sáng tạo của trẻ Chính vì thế tôi đã chọn đề tài: “Sử dụng nguyên vật liệu thiên nhiên để phát huy tính sáng tạo cho trẻ 5tuổi thông qua môn học tạo hình”.
Trang 3III Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
1 Phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu về “Sử dụng nguyên vật liệu thiên nhiên để phát huy tính sáng tạo cho trẻ 5tuổi thông qua môn học tạo hình”.
2 Đối tượng nghiên cứu
Trẻ mẫu giáo 5 tuổi A( lớp tôi phụ trách)
IV Mục đích nghiên cứu
Căn cứ vào nhiệm vụ của năm học, để nhằm rèn luyện kỹ năng, nâng cao chất lượng cho trẻ hoạt động tạo hình, nhằm hướng tới cái hay, cái đẹp, cái mới
lạ, hấp dẫn và rèn luyện kỹ năng, trong đó sáng tạo nghệ thuật cho trẻ chiếm một
vị trí quan trọng Hình thành ở nhân cách trẻ ngay từ những năm đầu của cuộc sống Thông qua hoạt động tạo hình trẻ được tìm hiểu, khám phá, trải nghiệm ý thích vẻ đẹp kỳ diệu của cuộc sống Đây cũng là lứa tuổi ham hiểu biết có nhu cầu lớn trong việc nhận thức khám phá thế giới xung quanh Từ đó trẻ biết những điều nên làm và không nên làm, yêu cái đẹp, sáng tạo cái đẹp
Tìm ra một số giải pháp phát triển khả năng tạo hình cho trẻ 5 tuổi bằng cách tổ chức các hoạt động cũng như hướng dẫn trẻ tạo hình từ các nguyên vật liệu thiên nhiên nhằm giúp trẻ thỏa mãn nhu cầu chơi và học tập, làm cho hoạt động của trẻ thêm phong phú và dễ dàng thực hiện mọi lúc mọi nơi
Tạo điều kiện thuận lợi để phát triển các giác quan, đánh thức tư duy và góp phần phát triển sự sáng tạo cho trẻ, một yếu tố cần thiết giúp trẻ có cái nhìn mới mẻ về cuộc sống xung quanh mình
V Điểm mới trong kết quả nghiên cứu
Giúp giáo viên có thể lựa chọn biện pháp tổ chức phù hợp và linh hoạt phối kết hợp nhiều biện pháp khác nhau trong cùng một hoạt động, lựa chọn các nguyên vật liệu thiên nhiên phù hợp để nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi
PHẦN NỘI DUNG
I Cơ sở lý luận
Hoạt động tạo hình đã góp phần tích cực trong việc hình thành ở trẻ tư duy trực quan hình tượng và phát triển trí nhớ, trí tưởng tượng sáng tạo, đồng thời trong quá trình hoạt động tạo hình ngôn ngữ của trẻ cũng được phát triển theo, thông qua hoạt động tạo hình, giáo dục đạo đức cho trẻ biết yêu quý cái đẹp, cái tốt Trong quá trình tạo sản phẩm, trẻ được rèn luyện tính kiên trì, bền bỉ làm việc có mục đích được hòa đồng trong tập thể Từ đó, hình thành tính đoàn kết, tương trợ, giúp đỡ, cởi mở, thân ái với bạn bè
Để tạo ra sản phẩm trẻ phải nắm vững các thao tác, kỹ năng tạo hình và kỹ năng sử dụng dụng cụ, vật liệu cùng với tính tích cực độc lập, sáng tạo
Trang 4Từ những cơ sở lý luận trên tôi thấy việc cho trẻ làm quen với hoạt động tạo hình là công việc hết sức quan trọng trong quá trình giáo dục trẻ để trở thành những con người phát triển toàn diện, hài hòa nhân cách Hiểu rõ được tầm quan trọng của môn tạo hình nên tôi đã chọn đề tài này để nghiên cứu với mục đích làm cho thế giới cuộc sống của trẻ thêm phong phú hơn
II Thực trạng vấn đề nghiên cứu
1 Tình trạng vấn đề đặt ra và sự cần thiết để tiến hành thực hiện đề tài 1.1 Thực trạng của địa phương
Là một xã thuộc vùng đồng bằng, địa bàn rộng, thu nhập chủ yếu của người dân từ sản xuất nông nghiệp, đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn
Các tổ chức đoàn thể xã hội trên địa bàn hoạt động và phối hợp tích cực với nhà trường trong công tác xã hội hóa giáo dục
1.2 Thực trạng của trường
Trường đóng tại một điểm nên thuận tiện cho phụ huynh đưa đón con đến trường Địa phương cùng các cấp các nghành quan tâm đầu tư về cơ sở vật chất, trang thiết bị đồ dùng dạy học Tuy nhiên để đáp ứng với nhu cầu giáo dục trong giai đoạn hiện nay thì đang còn nhiều khó khăn về cơ sở vật chất cũng như trang thiết bị phục vụ dạy và học
Trường có 130 học sinh; có đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ Giáo viên đứng lớp đều đạt trình độ trên chuẩn
1.3 Thực trạng của bản thân
Bản thân tôi có trình độ chuyên môn trên chuẩn, yêu nghề, mến trẻ Luôn
có chí hướng phấn đấu tìm tòi, học hỏi để bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho bản thân thông qua dự giờ đồng nghiệp, sinh hoạt tổ chuyên môn cũng như tìm hiểu các tài liệu: tập san, qua mạng internet những nội dung
có liên quan đến giáo dục mầm non Đặc biệt là tích cực tham gia các lớp bồi dưỡng chuyên đề do phòng, sở và nhà trường tổ chức, thực hiện nghiêm túc theo
kế hoạch bồi dưỡng thường xuyên của cá nhân đã đăng ký
1.4 Thực trạng trên trẻ
Trong trường có 2 lớp mẫu giáo 5 tuổi với tổng số 42 cháu, trong đó lớp tôi phụ trách có 21 cháu Tỷ lệ trẻ đi học chuyên cần tương đối cao thường đạt từ 94% trở lên Tuy nhiên, sự phát triển của trẻ trong nhóm lớp chưa đồng đều, nhiều trẻ còn nhút nhát, chưa mạnh dạn tự tin khi tham gia các hoạt động nói chung và hoạt động tạo hình nói riêng Một số trẻ còn có sự hạn chế về tạo hình như tư duy, trí tưởng tượng, sáng tạo
Khảo sát mức độ hứng thú và khả năng của trẻ khi tham gia hoạt động tạo hình
Trang 5Trong năm học này tôi được phân công phụ trách nhóm lớp mẫu giáo 5 tuổi
A Nhóm lớp tôi phụ trách có 21 cháu tôi thấy sự hứng thú, tính mạnh dạn, tự tin
và xúc cảm của trẻ đối với hoạt động tạo hình chưa cao Khả năng sáng tạo của trẻ khi tham gia vào hoạt động tạo hình còn hạn chế
Ngay từ đầu năm học tôi đã tiến hành khảo sát trẻ trước khi thực hiện đề tài như sau:
Bảng 1: Kết quả khảo sát trước khi thực hiện đề tài
Nội dung khảo sát
Đầu năm
Số trẻ Tỷ lệ Số trẻ Tỷ lệ Trẻ hứng thú tham gia hoạt động tạo hình 12 57% 9 43%
Thích sử dụng các nguyên liệu thiên
Khả năng tạo ra các sản phẩm từ nguyên
Sau khi khảo sát tôi thấy kỹ năng tạo hình của trẻ cũng như việc sử dụng các nguyên vật liệu thiên nhiên còn yếu, trẻ hầu như chỉ biết cắt vụn chứ chưa biết hình dung để tạo ra sản phẩm Qua đó tôi đã luôn suy nghĩ, tìm tòi những biện pháp để tổ chức hoạt động tạo hình hấp dẫn hơn, mang lại hiệu quả cao hơn
để thực sự khi trẻ tham gia hoạt động trẻ là chủ thể, dạy học “lấy trẻ làm trung tâm”
2 Một số thuận lợi, khó khăn và nguyên nhân
2.1 Thuận lợi:
Nhà trường được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của ngành học, chính quyền địa phương, các đoàn thể nên cơ sở vật chất ngày càng được nâng cấp khang trang, phục vụ tốt hơn cho công tác chăm sóc giáo dục trẻ
Nhà trường đầu tư mua sắm trang thiết bị phục vụ dạy học như: Tivi, máy tính, máy chiếu, các loại đồ dùng phục vụ dạy học, đảm bảo theo danh mục đồ dùng - đồ chơi - thiết bị dạy học tối thiểu để thực hiện chương trình giáo dục mầm non
Đa số phụ huynh đã quan tâm, nhận thức đầy đủ về giáo dục mầm non Tích cực đưa trẻ đến trường và phối hợp với nhà trường trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ Nhà trường huy động được 100% trẻ 5 tuổi ra lớp, tỷ lệ trẻ chuyên cần luôn đạt từ 94 – 97% và 100% trẻ ăn bán trú Trẻ được chăm sóc - giáo dục theo chương trình giáo dục mầm non mới, được học 2 buổi trên/ngày
Trang 6Là địa bàn chủ yếu sản xuất nông nghiệp nên dễ dàng hơn trong việc phối hợp với phụ huynh để sưu tầm các nguyên vật liệu thiên nhiên sẵn có như: rơm
rạ, tre nứa, vỏ trứng, rau củ, hạt ngủ cốc
Được sự giúp đỡ của đồng nghiệp cũng như phụ huynh quan tâm, ủng hộ nhiệt tình trong mọi hoạt động của trường lớp Phụ huynh nhiệt tình hỗ trợ, phối hợp với cô giáo trong việc chuẩn bị nguyên vật liệu, học liệu đa dạng, phong phú phục vụ cho các hoạt động vui chơi, học tập của trẻ Kết hợp cùng cô giáo
để tạo môi trường học tập và sinh hoạt tốt nhất cho trẻ
Bản thân có trình độ chuyên môn trên chuẩn, ham học hỏi, tìm tòi, có khả năng tạo hình, luôn yêu nghề, mến trẻ và có chí hướng phấn đấu vươn lên trong công việc
2.2 Khó khăn và nguyên nhân
* Khó khăn
Mặc dù có sự đầu tư về xây dựng cơ sở vật chất nhưng chưa đáp ứng được nhu cầu hoạt động của trẻ trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ hiện nay Một số trẻ còn hiếu động chưa chú ý, một số trẻ còn nhút nhát chưa tự tin mạnh dạn nên việc thực hiện hoạt động chưa thu hút tối đa trẻ Một số trẻ sự phát triển về trí tưởng tượng, sự sáng tạo còn hạn chế, chưa mạnh dạn tự tin để tạo ra các sản phẩm tạo hình cũng gây ra những khó khăn nhất định cho giáo viên khi tổ chức hoạt động tạo hình
Mặc dù đã huy động phụ huynh đóng góp nguyên vật liệu để phục vụ cho hoạt động Tuy nhiên phụ huynh chủ yếu làm nghề nông vì vậy sự phối hợp với giáo dục gia đình còn hạn chế
* Nguyên nhân
Nhân dân trên địa bàn chủ yếu làm nghề nông là chính, đời sống còn khó khăn do đó việc huy động nguồn kinh phí từ nhân dân để đầu tư xây dựng cơ sở vật chất cho nhà trường còn hạn hẹp và gặp khó khăn;
Với tính chất công việc là đồng áng nên sự quan tâm đầu tư thời gian, kiến thức, việc dạy và rèn trẻ, việc quan tâm chăm sóc giáo dục của phụ huynh dành cho các con còn hạn chế nhiều
III Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
Biện pháp 1 Nắm bắt đặc điểm tâm sinh lý của trẻ
Nắm vững tâm sinh lý của trẻ theo từng độ tuổi là rất quan trọng trong giáo dục mầm non Nó giúp giáo viên hiểu khả năng, nhu cầu, mong muốn, tâm lý của các cháu để từ đó tìm ra, lựa chọn nội dung, hình thức, phương pháp tổ chức, xây dựng môi trường phù hợp, kích thích hứng thú của trẻ khi tham gia vào hoạt động tạo hình
Trang 7Qua thời gian dạy trẻ tôi nhận thấy rằng lớp tôi phụ trách kỹ năng tạo hình của các cháu rất tốt nhưng do cuộc sống hiện đại đem lại cho trẻ khá nhiều tiện ích như trẻ được chơi với những đồ chơi Trung Quốc, đồ chơi điện tử hiện đại nguy hiểm, điện thoại thông minh
Theo đó là sự lãng quên dần những sản phẩm đồ chơi tự làm truyền thống
từ các nguyên vật liệu từ thiên nhiên như (lá cây, cành cây, tre, nứa, rơm, rạ, vỏ
ốc, vỏ sò, sỏi, đá…) dường như quá xa lạ đối với trẻ Một phần do trẻ ít được ra ngoài tiếp xúc với thiên nhiên vì thế trẻ càng không có cơ hội để chơi với những
đồ chơi dân gian mà thuở nhỏ chúng tôi vẫn thường hay tự làm và chơi như: Chóng chóng lá, kèn lá, trâu lá đa, đồng hồ …
Trước tình trạng trên, bản thân em muốn trẻ sẽ được quay lại với tuổi thơ của trẻ bằng việc tránh xa những đồ chơi hiện đại đó mà trẻ sẽ được chơi với những đồ chơi mà tự tay trẻ tạo ra dù rất đơn giản, bằng các nguyên liệu đơn giản, gần gũi xung quanh trẻ
Biện pháp 2: Phối hợp với cha mẹ, người chăm sóc trẻ trong việc sưu tầm các nguyên vật liệu
Để thực hiện hoạt động tạo hình đạt hiệu quả tôi đã tiến hành sưu tầm và tìm kiếm các nguyên vật liệu thiên nhiên Đặc biệt trường mầm non nơi tôi công tác lại được đóng trên địa bàn là vùng nông thôn nên việc sưu tầm các nguyên vật liệu từ sản phẩm của nghề nông lại càng đa dạng như: Các loại hạt ngũ cốc, rau củ quả tươi và khô, lá cây, các loại vỏ trai, sò, hến, rơm rạ, tre nứa Tuy nhiên, khi sưu tầm nguyên vật liệu tôi đã cân nhắc các nguyên vật liệu cần đảm bảo tính an toàn (không độc, không nhọn, không có cạnh sắc ); dễ cầm (kích cỡ phù hợp với tay trẻ); dễ bảo quản, dễ cất giữ và tạo cơ hội cho trẻ tự lựa chọn, sắp xếp nguyên vật liệu
Hình ảnh sưu tầm các nguyên vật liệu thiên nhiên
Trang 8Bên cạnh đó, để có được các nguyên vật liệu phong phú và đa dạng hơn cô giáo cần tuyên truyền, phối hợp với phụ huynh bằng các sản phẩm của trẻ ở góc tuyên truyền, viết thông báo về các nguyên vật liệu cần thu gom, trong các giờ đón trả trẻ tôi gặp gỡ, tư vấn cho phụ huynh trẻ sưu tầm thêm các loại nguyên vật liệu khác nhau như: Các loại lá cây, rơm rạ, tre nứa, vỏ trứng hay những viên
đá, sỏi…
Để dễ dàng hơn trong việc sưu tầm các nguyên vật liệu thiên nhiên, cũng như cho phụ huynh thấy được lợi ích của các nguyên liệu rất đơn giản, gần gủi xung quanh trẻ thì tôi đã đăng tải các hình ảnh của các cháu khi tham gia vào các hoạt động trải nghiệm, cũng như các sản phẩm của các cháu làm ra từ các nguyên liệu lên trang facebook của trường, của cá nhân, của nhóm lớp
Qua đó tôi tuyên truyền với cha mẹ trẻ về sưu tầm các nguyên liệu theo yêu cầu của cô cũng như theo từng chủ đề cho trẻ hoạt động Tuy nhiên, khi sưu tầm nguyên vật liệu tôi cũng dặn dò phụ huynh về việc tìm các nguyên vật liệu cần đảm bảo tính an toàn (không độc, không nhọn, không có cạnh sắc ); dễ cầm, sạch sẽ
Đồng thời hướng dẫn cách làm để trẻ về cùng làm với các thành viên trong gia đình Sản phẩm của trẻ làm sẽ được trưng bày ở góc “Bé sáng tạo” hay cho trẻ đem về tặng người thân để phụ huynh thấy được tầm quan trọng của các nguyên vật liệu thiên nhiên Nhắc phụ huynh cho trẻ sử dụng các nguyên liệu để chơi thay cho các đồ chơi mua về hay dùng điện thoại
Biện pháp 3 Xây dựng môi trường để phát huy tính tích cực, khả năng sáng tạo của trẻ.
Việc xây dựng môi trường cho trẻ hoạt động là rất quan trọng và tôi đã chú trọng xây dựng môi trường trong lớp và môi trường ngoài lớp
Môi trường trong lớp Tôi đã bố trí một góc riêng “Bé khéo tay” để cho trẻ được thỏa mãn nhu cầu của mình với các nguyên liệu thiên nhiên bất cứ lúc nào trẻ thích Thông qua hoạt động tạo hình đã giúp cô và trẻ làm được nhiều đồ dùng, đồ chơi để phục vụ các môn học khác Tận dụng từ một số vật liệu đã qua
sử dụng đảm bảo vệ sinh, an toàn, thẩm mỹ Sản phẩm đồ chơi của trẻ làm được trưng bày ở góc sáng tạo, tôi thường xuyên khoe với phụ huynh về những sản phẩm mà trẻ làm được, với phụ huynh khi thấy con mình làm được như thế họ rất phấn khởi với trẻ khi sản phẩm của mình được khen trẻ sẽ cảm thấy rất vui
và có ý thức giữ gìn sản phẩm của mình hơn
Môi trường ngoài lớp tôi tuyên truyền với các cô trong trường tạo môi trường ngoài trời, sưu tầm các nguyên liệu ở ngoài để khi ra chơi trẻ có thể thỏa sức sáng tạo các ý tưởng của trẻ, tránh sự nhàm chán
Trang 9Hình ảnh: góc “bé khéo tay” trong lớp
Ví dụ: Ở góc trải nghiệm trong trường chúng tôi đã bày sẵn các góc, siêu thị của bé, có sẵn các nguyên vật liệu thiên nhiên trên giá như: Các viên đá to, nhỏ, vỏ trứng, vỏ ốc, vỏ trai, tre, nứa, hộp sữa để khi trẻ ra chơi ngoài trời thì trẻ có thể tự chọn lấy những vật liệu khác nhau đó để tạo ra những sản phẩm mà mình thích
Biện pháp 4 Cho trẻ hoạt động trải nghiệm với nguyên vật liệu thiên nhiên và các tác phẩm nghệ thuật
Tôi chủ động xây dựng kế hoạch vầ tổ chức cho trẻ được thường xuyên hoạt động, trải nghiệm với các nguyên vật liệu thiên nhiên đã giúp trẻ hiểu được công dụng của nó trong hoạt động tạo hình Trẻ biết được các nguyên vật liệu thật sự hữu ích, qua sự giúp đỡ của cô cùng với trí tưởng tượng phong phú của trẻ đã biến những vật liệu đó thành món đồ chơi đẹp phục vụ cho hoạt động học tập và vui chơi của trẻ Cũng qua việc cho trẻ hoạt động với các nguyên vật liệu,
đã giúp trẻ biết cách sử dụng một cách hợp lý trong hoạt động tạo hình để tạo ra sản phẩm như mong muốn Đồng thời sẽ kích thích trẻ tiếp tục sưu tầm nguyên vật liệu ngày càng nhiều hơn
Để thuận tiện cho trẻ, tôi đặt và sắp xếp các vật liệu ở những nơi mà trẻ thấy rõ và có thể lấy được dễ dàng để thực hiện bất cứ lúc nào trẻ thích
Đồng thời tôi cho trẻ quan sát, nhận xét các tác phẩm nghệ thuật làm từ các vật liệu thiên nhiên của các họa sỹ, các tác phẩm sưu tầm hoặc chính các tác phẩm của cô để thấy được giá trị của các nguyên vật liệu đó Cô sẽ phân tích cách thể hiện của tác phẩm giúp trẻ tưởng tượng từ đó kích thích sự sáng tạo ở trẻ trong những tác phẩm của trẻ sau này Tôi nhận thấy rằng sau khi trẻ được tiếp xúc với các nguyên vật liệu gần gũi, quen thuộc và được khám phá về chúng thì trẻ càng hứng thú với hoạt động tạo hình hơn
Trang 10
Hình ảnh: tác phẩm nghệ thuật của trẻ
Biện pháp 5 Tổ chức các hoạt động với nguyên vật liệu thiên nhiên
1 Tổ chức hoạt động học
Trong các hoạt động tạo hình có sử dụng nguyên vật liệu thiên nhiên thì trẻ rất say mê, hứng thú và tích cực tham gia, tạo ra nhiều sản phẩm sáng tạo Tùy vào từng chủ đề tôi đã phối kết hợp với cô phụ để đưa ra các đề tài phù hợp với chủ đề đó
Tôi thường xuyên đưa ra các đề tài cho trẻ trải nghiệm với các nguyên liệu thiên nhiên vào tiết học nhằm tạo sự khác biệt mới lạ và phát triển sự sáng tạo của trẻ qua những nguyên liệu đó như:
Ví dụ: Chủ đề trường mầm non: Tôi đưa đề tài “Làm đồ chơi từ cuống chuối” Tôi cùng trẻ sưu tầm cuống chuối và cắt thành từng ống có kích thước dài ngắn khác nhau, chuẩn bị thêm tăm tre Trước khi thực hiện đề tài cô cho trẻ quan sát những đồ chơi mà trẻ thường được chơi trên sân và nhận xét từng đồ chơi đó
Hướng dẫn trẻ làm đồ chơi từ cuống chuối: Làm bập bênh dùng cuống chuối ngắn, to làm trụ giữa, cuống chuối dài làm thanh ngang và 4 cuống chuối gắn hai đầu làm trụ lưng, gắn tay cầm Với sự hướng dẫn của cô trẻ sáng tạo được rất nhiều đồ chơi ở chủ đề trường mầm non theo nhiều ý tưởng khác nhau
Ví dụ: Chủ đề bản thân: Tôi đưa đề tài “Tạo mẫu tóc từ nguyên liệu thiên nhiên” Tôi đã chuẩn bị một số nguyên vật liệu như: Lá cây, hoa dại, râu ngô trò chuyện với trẻ về các mẫu tóc Hướng dẫn trẻ lựa chọn các nguyên liệu khác nhau đó để cắt, dán, dính kết tạo thành những mẫu tóc theo ý thích, sáng tạo của trẻ
