Là phương tiện đểphát triển tư duy, trí nhớ, tưởng tượng, là con đường để giáo dục tình cảm kỹnăng– xã hội, giúp phát triển thể chất, ngôn ngữ cho trẻ, là một trong những hoạtđộng nghệ t
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO LANG CHÁNH
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 - 6 TUỔI TRƯỜNG MẦM NON THỊ TRẤN LANG CHÁNH I
HUYỆN LANG CHÁNH, TỈNH THANH HÓA
Trang 2TT NỘI DUNG TRANG
Trang 31 Lý do chọn đề tài
Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân.Mục tiêu của giáo dục mầm non là hình thành cơ sở ban đầu về nhân cách conngười phát triển toàn diện Trong đó, lĩnh vực phát triển thẩm mĩ đóng vai tròquan trọng trong sự nghiệp giáo dục trẻ mầm non, là quá trình hoạt động chungcủa cô và trẻ, nhằm hình thành và phát triển ở trẻ những khái niệm về thẩm mỹmột cách đúng đắn với hiện thực bằng cách thông qua những phương tiện thẩm
mĩ, đặc biệt là phương tiện nghệ thuật nhằm góp phần phát triển nhân cách toàndiện và hài hòa cho trẻ [1] Đối với lĩnh vực phát triển thẩm mĩ thì hoạt động tạohình góp phần rất lớn đối với sự phát triển toàn diện của trẻ Là phương tiện đểphát triển tư duy, trí nhớ, tưởng tượng, là con đường để giáo dục tình cảm kỹnăng– xã hội, giúp phát triển thể chất, ngôn ngữ cho trẻ, là một trong những hoạtđộng nghệ thuật đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển thẩm mĩ, kíchthích tính tò mò, sáng tạo ở trẻ [2]
Hoạt động tạo hình là một hoạt động nằm trong chương trình chăm sócgiáo dục mầm non, nhằm cung cấp kiến thức sơ đẳng về tạo hình cho trẻ thôngqua đó phát triển khả năng quan sát, ghi nhớ, thể hiện tính sáng tạo, góp phầngiáo dục toàn diện về các mặt cho trẻ như: “Đức - Trí - Lao - Thể - Mỹ” [3].Thông qua hoạt động tạo hình giúp trẻ cảm nhận được vẻ đẹp của thiên thiên,của cỏ, cây, hoa, lá, của môi trường sống động xung quanh trẻ Ngoài ra, tạohình còn giúp trẻ ghi lại những hình ảnh đẹp nhất, sáng tạo nhất về hiện thựccuộc sống, về con người, thể hiện được tình yêu thương, xúc cảm của mình Khitham gia hoạt động tạo hình qua sự hướng dẫn của giáo viên, trẻ có thể thỏa sứcsáng tạo, khám phá và thể hiện khả năng của mình Ở trường mầm non hoạtđộng tạo hình giữ vị trí quan trong trong các hoạt động nhằm góp phần giáo dụcthẩm mĩ và hình thành nhân cách cho trẻ Đưa trẻ đến với hoạt động tạo hình sẽgiúp trẻ khơi gợi và phát huy khiếu thẩm mĩ vốn có ở trẻ, giúp trẻ biết yêu cáiđẹp, tiến tới hình thành thị hiếu thẩm mĩ cho trẻ
Hoạt động tạo hình chính là phương tiện quan trọng trong việc giáo dụcthẩm mĩ, đạo đức, trí tuệ, thể lực và lao động Nó có tác dụng to lớn trong việcgiáo dục, phát triển và hình thành nhân cách cho trẻ mầm non, giúp trẻ phát triểnchức năng tâm lý hình thành ở trẻ tình yêu đối với con người, yêu thiên nhiên,yêu cuộc sống, yêu cái đẹp [3] Hình thành ở trẻ những kĩ năng, kĩ xảo, nănglực quan sát, phát triển trí nhớ, trí tuởng tượng, sáng tạo, phát triển khả năng trigiác về hình dáng, cấu trúc, màu sắc của đồ vật bằng mắt một cách có mục đích.Thông qua hoạt động tạo hình sẽ giúp trẻ rèn luyện sự khéo léo, khả năng sáng
Trang 4tạo, cách nhìn nhận đánh giá đúng mức về cái đẹp trong thế giới xung quanh, vềtình yêu quê hương, đất nước, con người từ đó hình thành ở trẻ những đức tínhtốt, thái độ đúng đắn trước cái đẹp, tôn trọng, gìn giữ và mong muốn tạo ra cáiđẹp Đồng thời hoạt động tạo hình cũng góp phần phát triển năng khiếu nghệthuật ở trẻ, phát hiện, bồi dưỡng tài năng ngay từ khi còn học trong môi trườngmầm non.
Xuất phát từ những quan điểm trên, bản thân tôi thiết nghĩ việc nâng caochất lượng hoạt động giáo dục trẻ nói chung và chất lượng hoạt động tạo hìnhnói riêng là việc làm vô cùng cần thiết để phát huy khả năng sáng tạo và sự khéoléo của trẻ Năm học 2021 - 2022, tôi được nhà trường phân công phụ trách lớpmẫu giáo 5 - 6 tuổi A2, ngay từ đầu năm học tôi đã chú trọng đến công tác giảngdạy và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho trẻ Nhận thức được vai tròcủa một người giáo viên mầm non là ươm mầm tài năng và tìm kiếm sự sáng tạocho trẻ, trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ cần phải có sự đổi mới về nộidung, sáng tạo về hình thức tổ chức trong tất cả các hoạt động nói chung cũngnhư hoạt động tạo hình nói riêng Xuất phát từ những quan điểm trên và vớimong muốn nâng cao kỹ năng tạo hình cho trẻ, tôi mạnh dạn lựa chọn, nghiên
cứu và thực hiện đề tài: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi A2 tại trường Mầm non Thị trấn Lang Chánh I, huyện Lang Chánh, tỉnh Thanh Hóa”
2 Mục đích nghiên cứu:
Thông qua các hoạt động tạo hình giúp trẻ phát triển khả năng sáng tạo,trí tưởng tượng, sự khéo léo và ghi nhớ Ngoài ra việc nâng cao chất lượng giáodục hoạt động tạo hình còn giúp cho trẻ phát triển tình cảm, tính thẩm mĩ, tínhlinh hoạt sáng tạo, giúp trẻ biết yêu cái đẹp, trân trọng cái đẹp, yêu cuộc sống,yêu thiên nhiên, con người và yêu cảnh vật xung quanh
3 Đối tượng nghiên cứu:
Trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi trường mầm non thị trấn Lang Chánh I, huyệnLang Chánh tỉnh Thanh Hóa
4 Phương pháp nghiên cứu:
- Tham khảo tài liệu về phương pháp và cách tổ chức các hoạt động tạohình cho trẻ mầm non;
- Phương pháp trao đổi với phụ huynh;
- Phương pháp khảo sát;
- Phương pháp thống kê và xử lí số liệu;
- Phương pháp đàm thoại
Trang 5II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1 Cơ sở lý luận
Giáo dục thẩm mĩ giúp hình thành, phát triển những tình cảm thẩm mĩtrong quá trình cảm thụ và lĩnh hội cái đẹp trong nghệ thuật, trong tự nhiên,trong các mối quan hệ xã hội, tạo được hứng thú với các khía cạnh thẩm mĩ củahiện thực, cảm nhận được cái đẹp trong cuộc sống, thiên nhiên và xã hội loàingười Giáo dục thẩm mĩ còn hình thành ở trẻ những quan niệm về thẩm mỹ,niềm tin thẩm mỹ, phát triển năng lực phán đoán và đánh giá, hình thành nănglực sáng tạo nghệ thuật, lòng ham muốn và khả năng đem cái đẹp vào đời sốnghọc tập, lao động và ứng xử [2]
Hoạt động tạo hình là một bộ phận của giáo dục thẩm mỹ, là nội dungkhông thể thiếu được trong chương trình chăm sóc giáo dục mầm non Cho trẻlàm quen với hoạt động tạo hình giúp giáo dục tình cảm, đạo đức, thẩm mĩ, tìnhyêu thương cái đẹp, yêu thiên nhiên, đất nước, con người và yêu cuộc sống xungquanh Đồng thời hoạt động tạo hình giúp trẻ phát triển trí tuệ, thể chất, khảnăng khéo léo và sáng tạo, những kỹ năng, kỹ xảo được phát triển, rèn luyện quacác vận động tinh, rèn luyện sự khéo léo của bàn tay, của các ngón tay, từ đógiúp trẻ trở lên linh hoạt, nhanh nhẹn và nhạy bén hơn trong cuộc sống
Hoạt động tạo hình ra đời từ rất sớm, gắn liền với cuộc sống con người,ngay từ khi con người còn chưa có ngôn ngữ họ đã sử dụng hình vẽ như mộtphương tiện để giao tiếp, để truyền lại những kinh nghiệm sản xuất Từ xa xưacon người đã biết miêu tả lại cuộc sống của mình qua những bức tranh, nhữnghình vẽ trên vách đá với vô vàn hình ảnh sống động như cảnh săn bắn, cảnhtrồng trọt hay nhảy múa, những con vật, muống thú, cỏ cây [3] điều đó chứng
tỏ hoạt động tạo hình là một trong những nhu cầu rất cần thiết của con người,giúp con người trở lên yêu đời hơn, yêu cuộc sống, yêu thiên nhiên và cảnh vậtxung quanh
Đối với các hoạt động trong trường mầm non thì hoạt động tạo hình làmột trong những hoạt động quan trọng không thể thiếu đối với trẻ, là phươngtiện giáo dục trẻ trở thành những con người toàn diện Nội dung của hoạt độngtạo hình trong trường mầm non rất phong phú và đa dạng, bao gồm: Vẽ, nặn, xédán, tô màu, sử dụng sáng tạo từ những nguyên vật liệu thiên nhiên như cỏ câyhoa lá, các loại hột hạt tất cả góp phần tạo ra những sản phẩm tạo hình, thể hiện
sự sáng tạo trong nghệ thuật
Hoạt động tạo hình còn có ý nghĩa to lớn trong quá trình hình thành, pháttriển các lĩnh vực như nhận thức, ngôn ngữ, thể chất, thẩm mỹ và tình cảm kỹnăng xã hội ở trẻ mầm non Thông qua các hoạt động tạo hình, trẻ có cơ hội tìm
Trang 6hiểu, nghiên cứu các đối tượng để có được sự hiểu biết, nắm được hình dạng,kích thước của các đối tượng trẻ quan sát, vì vậy, có thể nói hoạt động tạo hình
là một trong những phương tiện tích cực để phát triển ở trẻ khả năng hoạt độngtrí tuệ, óc quan sát, trí nhớ, tư duy, tưởng tượng Nhờ hoạt động tạo hình màvốn hiểu biết của trẻ về thế giới xung quanh được tăng lên, ngày càng trở lên
“giàu có” hơn cả về lượng và chất Tham gia các hoạt động tạo hình trẻ có điềukiện để tiếp thu cái đẹp, cái tốt trong xã hội, trải nghiệm các xúc cảm, tình cảmtrong giao tiếp, học hỏi các kỹ năng xã hội, là con đường dẫn dắt trẻ nhanhchóng hòa nhập vào xã hội xung quanh
Hoạt động tạo hình phát triển ở trẻ khả năng quan sát, trí tưởng tượngsáng tạo, khả năng phối hợp giữa tay và mắt, hoàn thiện một số kỹ năng cơ bảntrong các hoạt động (vẽ, nặn, cắt, xé dán) [3] Giờ hoạt động tạo hình mang lạicho trẻ những cảm xúc thực sự, trẻ thích thú và say mê thực hiện ý tưởng củamình, giúp trẻ hình thành ở trẻ những kỹ năng như: Tư thế ngồi ngay ngắn, kỹnăng cầm bút vẽ và tô màu tranh, kỹ năng nặn (lăn dọc, xoay tròn, ấn bẹt) kỹnăng vẽ, xé dán những kỹ năng đó rất cần thiết nó giúp trẻ hoàn thiện nhữngsản phẩm nghệ thuật và phát triển các cơ ngón tay và bàn tay Quá trình hoạtđộng sáng tạo sẽ giúp trẻ rèn luyện các kỹ năng hoạt động thực tiễn, thói quenlàm việc tự giác và tích cực Ngoài ra hoạt động tạo hình còn đóng vai trò khôngnhỏ trong việc chuẩn bị cho trẻ một kiến thức sơ đăng về tự nhiên, xã hội, khoahọc - kỹ thuật để giúp trẻ nhanh chóng làm quen với các môn học mới ở tiểu học
Là một giáo viên mầm non, tôi muốn được nâng cao nhận thức của bảnthân đồng thời góp một phần nhỏ bé của mình vào việc nâng cao chất lượng giáodục trẻ trở thành những con người phát triển toàn diện về mọi mặt, giúp trẻ cótấm lòng nhân hậu, tình yêu thương đối với cuộc sống, ươm mầm tài năng chotrẻ ngay từ bậc học mầm non, để mỗi trẻ em là tương lai của đất nước, góp phầnxây dựng đất nước ngày càng văn minh, giàu đẹp
2 Thực trạng:
Trẻ mầm non nói chung và trẻ mẫu gáo 5 - 6 tuổi nói riêng vốn rất yêu cáiđẹp, yêu nghệ thuật và muốn được tạo ra cái đẹp, tạo ra những tác phẩm nghệthuật Nhưng do đặc điểm phát triển của trẻ không đồng đều, một số trẻ còn nhútnhát, chưa mạnh dạn, chưa dám thể hiện bản thân, cộng với các kỹ năng tạo hìnhnhư vé, cắt, xé dán, nặn hay sáng tạo ra những bức tranh từ các nguyên vật liệukhác nhau còn hạn chế, đơn điệu, chưa mang tính nghệ thuật Vì vậy, khi nghiêncứu và thực hiện đề tài này tôi cũng gặp một số thuận lợi và khó khăn sau:
a) Thuận lợi:
Trường mầm non Thị Trấn Lang Chánh I là trường mầm non đạt chuẩnQuốc gia Trường lớp rộng rãi, cơ sở vật chất tương đối đầy đủ Học sinh được
Trang 7phân chia lớp theo đúng độ tuổi Trẻ ở cùng một độ tuổi nên mức độ nhận thứctương đối đồng đều, rất thông minh, năng động và sáng tạo, luôn tham gia nhiệttình vào tất cả các hoạt động Đó là điều kiện vô cùng thuận lợi trong quá trìnhtôi thực hiện đề tài
Bên cạnh đó, Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm, chỉ đạo sát sao vàtạo mọi điều kiện thuận lợi, sự giúp đỡ tận tình của hiệu phó phụ trách chuyênmôn giúp giáo viên nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và giúp giáo viêntìm tòi thêm tài liệu chuyên môn
Trẻ lớp tôi phụ trách đa số là con em cán bộ công chức, viên chức nên phụhuynh luôn đồng thuận trong việc chăm sóc giáo dục trẻ Bản thân tôi là giáoviên trẻ nhưng với tinh thần học hỏi, lòng yêu nghề mến trẻ và đã được nhàtrường tạo điều kiện tham gia tiếp thu các chuyên đề do Phòng giáo dục & Đàotạo Lang Chánh tổ chức
Bản thân tôi là giáo viên trẻ nhưng tôi luôn có tinh thần trách nhiệm caotrong việc chăm sóc giáo dục trẻ Có ý thức tự giác trong việc tìm tòi, học hỏi đểnâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ Ngoài ra, tôi luôn được sự ủng hộ,giúp đỡ của chị em đồng nghiệp
Số học sinh nam đông hơn số học sinh nữ, nên các cháu rất hiếu động Một
số trẻ trong lớp còn nhút nhát không tự tin khi tham gia hoạt động tập thể Cónhiều cháu chưa mạnh dạn, chưa chú tâm vào việc thực hiện nội dung bài học Phụ huynh đa số là cán bộ, nhưng vẫn còn một số phụ huynh công việckhông ổn định, đang còn đi làm ăn xa lo kinh tế để con ở lại cho ông bà nên việcphối hợp với giáo viên trong việc chăm sóc giáo dục trẻ vẫn còn những tồn tạinhất định
Một số phụ huynh chưa thật sự chú trọng đến việc dạy trẻ ở lứa tuổi mầmnon, vẫn còn tồn tại những suy nghĩ rằng trẻ còn nhỏ, vẫn còn chiều chuộng vàbao bọc trẻ, để trẻ thoải mái vui chơi theo ý thích như xem điện thoại, ti vi,Ipass vào những lúc nghỉ học ở nhà Điều đó cũng làm ảnh hưởng đến chấtlượng giảng dạy trẻ ở trường, làm cho trẻ không thể khắc sâu những kiến thứccũng như kỹ năng đã học trên lớp
c) Khảo sát:
Được áp dụng và thực hiện tại lớp mẫu giáo 5 – 6 tuổi A2 Trường mầm nonThị trấn Lang Chánh I, huyện Lang Chánh, tỉnh Thanh Hóa
Trang 8Bảng khảo sát đầu năm học 2021 - 2022
ST
Tổng số trẻ được khảo sát
a) Biện pháp 1: Hướng dẫn nâng cao các kĩ năng tạo hình cho trẻ
Hoạt động tạo hình ở độ tuổi mẫu giáo nói chung, trẻ 5- 6 tuổi nói riêng
có những kỹ năng tuy đơn giản nhưng lại rất đa dạng, Trẻ ở lớp tôi phụ tráchhầu hết các cháu đã có những kỹ năng tạo hình cơ bản nhưng không đồng đều,
đa phần trẻ chỉ có kỹ năng vẽ, tô màu còn những kỹ năng như xé dán, nặn haytạo hình từ những nguyên vật liệu khác nhau lại rất hạn chế Để quá trình hướngdẫn những hoạt động tạo hình đạt hiệu quả trước hết cô giáo cần lựa chọn vàhướng dẫn trẻ nâng cao những kĩ năng tạo hình, tổ chức các hoạt động phù hợpvới khả năng của trẻ và điều kiện thực tế của đơn vị
Tạo hình là một hoạt động để giúp trẻ thể hiện sự khéo léo và sáng tạo củabản thân qua những sản phẩm tạo hình, do đó trước khi xây dựng kế hoạch lựachọn đề tài tôi đều nghiên cứu rất kỹ về đề tài đó, xem đối với đề tài này thì trẻcần những kỹ năng gì, thực hiện ra sao, sau đó vào mọi lúc, mọi nơi tôi rènluyện những kỹ năng đó cho trẻ, giúp trẻ có thể thực hiện thành thạo, dễ dàng và
có được kết quả cao
Với những hoạt động tạo hình theo đề tài, tôi thường tìm hiểu kỹ về cáchthực hiện một hoạt động theo đề tài và biết được khi thực hiện theo đề tài tức làkhông thực hiện theo một vật riêng lẻ mà thực hiện theo nhiều vật khác nhau cómối liên hệ chặt chẽ trong bố cục nhiều tầng cảnh không gian, khi thực hiện cần
Trang 9luu ý mối quan hệ giữa các vật để lựa chọn vị trí của chúng trong không gian vàmối tương quan tỉ lệ giữa chúng để làm nổi bật nội dung của đề tài Chính vìvậy, để trẻ có thể thực hiện tốt những bài vẽ hoặc nặn, xé dán theo đề tài, tôi cầncung cấp rất nhiều kỹ năng cho trẻ, ngoài những ký năng cơ bản như vẽ, xé, dán,nặn, tô màu thì cần cung cấp cho trẻ về việc sắp xếp bố cục sao cho hài hòa,cân đối và phù hợp với nội dung của đề tài
Ví dụ: Trước khi tổ chức cho trẻ xé dán vườn cây ăn quả (đề tài), tôi cho
trẻ luyện những kỹ năng xé dải, xé mảng, kỹ năng lựa chọn màu sắc phù hợp, kỹnăng bôi hồ và dán, khi trẻ đã thực hiện thành thạo những kỹ năng này, tôihướng dẫn trẻ cách sắp xếp bố cục sao cho hợp lí hài hòa, cây to dán ở trước,cây nhỏ dán phía sau để thể hiện được luật xa gần của bức tranh Những kỹnăng này tôi đã tận dụng mọi thời gian trong ngày của trẻ như giờ hoạt độnggóc, hoạt động chiều Nhờ đó, tôi đã thu nhận được những sản phẩm của trẻ vôcùng đẹp và sinh động
Hình ảnh: Trẻ đang luyện tập kỹ năng xé dán
Với những hoạt động tạo hình theo mẫu: Việc tổ chức thực hiện một hoạtđộng tạo hình theo mẫu tức là trong quá trình thực hiện trẻ phải được nhìn mẫu,mẫu ở đây có thể là vật thật, ảnh chụp, tranh vẽ hay sản phẩm do cô thực hiện
Để thực hiện tốt được hoạt động này, tôi thường tổ chức cho trẻ quan sát trướcvật mẫu vào mọi lúc, mọi nơi, cho trẻ thoải mái trò chuyện tìm hiểu sau đó chotrẻ luyện và thực hành những kỹ năng , Khi vào thực hiện chính thức hoạt động,tôi đã chú ý đến quá trình đặt mẫu sao cho từ góc nhìn của trẻ đạt được hình đẹpnhất, đồng thời hướng dẫn trẻ quan sát làm sao để có thể nhìn được góc nhìnđẹp, rõ ràng Đối với trẻ mẫu giáo, không yêu cầu mô phỏng chính xác mẫu
Trang 10nhưng phải thể hiện được hình mẫu, phải chú ý đến tính thẩm mỹ, hình khối, bốcục cân đối, hài hòa
Ví dụ: Khi tổ chức cho trẻ vẽ con gà trống, trước đó tôi đã cho trẻ quan
sát video về con gà trống, để trẻ thoải mái nhận xét về đặc điểm cấu tạo của con
gà trống, sau đó cho trẻ luyện các kỹ năng vẽ, tô màu vào các giờ hoạt độnggóc, hoạt động theo ý thích buổi chiều
Hình ảnh: Trẻ quan sát tranh vẽ mẫu con gà trống
Với những hoạt động tạo hình theo ý thích: Đây là hoạt động tạo hìnhmang tính thoải mái nhất, phát triển khả năng tư duy sáng tạo của trẻ, trẻ tự tìmtòi, nảy sinh ý tưởng, vận dụng tối đa những kỹ năng đã học vào thực tế thựchành, Với hoạt động này, không yêu cầu trẻ phải có kỹ năng mới, mà chỉ cần trẻthể hiện những kỹ năng đã học vào sản phẩm tạo hình của mình Nhưng vẫnphải đảm bảo được yếu tố thẩm mỹ, tính hài hòa và sự sáng tạo
Có thể nói rằng, để hình thành những kỹ năng tạo hình cho trẻ, giúp trẻthực hiện được ước mơ sáng tạo thì việc làm không thể thiếu là giúp trẻ luyệntập, rèn luyện và nâng cao những kỹ năng đã học Để thực hiện được điều đótrước tiên cần phải biết sắp xếp thời gian thật khoa học, hợp lý, tổ chức cho trẻ
có thể rèn luyện vào mọi lúc, mọi nơi, vào bất cứ lúc nào cảm thấy phù hợp Đểtrẻ cảm thấy tự tin khi thực hiện
Ngoài việc rèn luyện nâng cao kỹ năng cho trẻ thì việc lựa chọn đề tài vàhình thức phù hợp cũng vô cùng quan trọng để quyết định được việc trẻ có thựchiện được hay không Một đề tài phù hợp với khả năng của trẻ sẽ thu được kếtquả tốt hơn là cứ ép trẻ phải làm theo mình Việc lựa chọn lnội dung và hình
Trang 11thức phù hợp với tính chất của môn tạo hình và khả năng của trẻ sẽ giúp cho quátrình lĩnh hội các kỹ năng vận động của trẻ sẽ thuận lợi hơn, mang lại hiệu quảcao hơn.
b) Biện pháp 2: Tổ chức các hoạt động tạo hình cho trẻ thông qua môi trường thiên nhiên
Nguồn biểu tượng không bao giờ cạn về cái đẹp chính là thiên nhiên.Thiên nhiên có ảnh hưởng mạnh mẽ đối với sự phát triển của tâm hồn conngười Con người mỗi lúc có tâm trạng lại tìm đến thiên nhiên, ngồi yên lặngnhìn đồng cỏ với âm thanh rì rào trong gió, lúc đó ta lại cảm thấy yêu đời hơn,mong muốn một cuộc sống tốt đẹp hơn Do đó, cần biết tận dụng sức mạnh củathiên nhiên để giáo dục tâm hồn trong sáng cho trẻ, tìm cho trẻ khung cảnh thiênnhiên với ánh mặt trời rực rỡ, những khóm cây khoác trên mình mảnh lá xanhnon đang đưa mềm mại trong gió, giọt sương long lanh trên lá, những bông hoamuôn màu… để trẻ thể hiện qua hình vẽ của mình
Khi tổ chức một hoạt động tạo hình cần khuyến khích trẻ quan sát, nhậnxét các sự vật hiện tượng thiên nhiên, hướng trẻ vào vẻ đẹp tinh tế của thiênnhiên, tâm hồn trẻ sẽ tràn ngập niềm vui sướng khi tiếp xúc với thiên nhiên, trẻcàng yêu quý thiên nhiên và muốn mình trở nên đẹp hơn, tốt hơn, đồng thời tăngthêm ý thức bảo vệ và chăm sóc môi trường ngày càng xanh sạch đẹp
Đối với trẻ mầm non, để có thể tạo ra được những tác phẩm nghệ thuật,những bức tranh sinh động, đẹp và sáng tạo, ngoài việc củng cố, rèn luyệnnhững kỹ năng tạo hình cho trẻ thì việc tiếp theo cần làm là mở rộng vốn hiểubiết của trẻ về môi trường tự nhiên, thiên nhiên và xã hội Để cung cấp được chotrẻ những biểu tượng về thế giới xung quanh đa dạng và phong phú, tôi thường
tổ chức cho trẻ đi dạo chơi trong sân trường, quan sát vườn cây xanh, vườn cây
ăn quả, thăm vườn hoa, cây cảnh, khu di tích, quan sát thời tiết, bầu trời nắng,mưa, mây qua đó, trò chuyện với trẻ, cho trẻ nhận xét những điểm nổi bật củacảnh vật và hiện tượng đó, nhằm mục đích khắc sâu biểu tượng đó cho trẻ, cónhư vậy thì khi trẻ thực hành các hoạt động tạo hình như vẽ tranh, xé dán, nặn trẻ mới có vốn biểu tượng phong phú để tạo ra những tác phẩm đẹp, hài hòa
Ví dụ: - Khi cho trẻ quan sát thời tiết, gọi ý để trẻ nhận xét về khung cảnh
của bầu trời như khi trời nắng thì bầu trời như thế nào, có màu gì, đám mây hoặc khi trời chuẩn bị mưa thì như thế nào Như vậy khi trẻ vẽ về cảnh vật bầutrời trẻ sẽ dễ dàng thực hiện và tạo ra được những bức tranh đẹp, sống động vàgiống với thực tế
- Khi cho trẻ dạo chơi vườn hoa, chú ý cho trẻ quan sát và nhận xét vềmàu sắc của cánh hoa, lá hoa, cấu tạo của các bộ phận như cánh, nhụy, lá vàthân đồng thời lồng ghép giáo dục trẻ ý thức chăm sóc và bảo vệ hoa
Trang 12Ngoài ra, để trẻ có được những kỹ năng thuần thục, có sự hứng thú, tíchcực tham gia các hoạt động tạo hình và thể hiện sự sáng tạo trong khi thực hiệnthì điều trước tiên cần phải cho trẻ trải nghiệm thực tế, quan sát những cảnh vật
có thật để trẻ dễ dàng thực hiện
Ví dụ: - Khi tổ chức cho trẻ "Xé dán đàn gà", tôi cho trẻ quan sát trực
tiếp đàn gà, cho trẻ tự nhận xét về con gà: Những bộ phận như đầu, chân, cánh,
mỏ, mào màu sắc, dáng đi Ngoài ra tôi thường xuyên mở những video vềđàn gà cho trẻ quan sát, với cách làm như vậy, tôi thấy trẻ thực hành xé dán bứctranh rất sinh động và sáng tạo
Hình ảnh: Trẻ quan sát video về con gà trống
- Khi tổ chức cho trẻ nặn các loại quả, tôi tổ chức cho trẻ đi dạo chơi thamquan vườn cây ăn quả trong nhà trường, gợi ý để trẻ nhận xét những đặc điểmnổi bật của một số loại quả như quả cam, quả bưởi Qua hoạt động dạo chơinày giúp trẻ có được biểu tượng về các loại quả, từ đó có thể dễ dàng thực hiệnhoạt động nặn một số loại quả theo yêu cầu của cô