SKKN rèn kĩ năng vận động qua góc vận động

Và mầm non là môi trường dầutiên để giúp trẻ phát triển các tố chất nhanh nhẹn, sự khéo léo và dẻo dai cữngnhư khả năng giữ thăng cơ thể trong quá trình vận động Không chỉ có chế độ dinh

MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KỶ NĂNG VẬN ĐỘNG CHO TRẺ 3

TUỔI THÔNG QUA CÁC GÓC VẬN ĐỘNG

A PHẦN MỞ ĐẦU

I Bối cảnh của đề tài

Mỗi chúng ta sinh ra ai cũng cần có một sức khỏe và thể hình tốt Vàmuốn có sức khỏe tốt thì chúng ta cần phải làm gì và làm như thế nào để đạtđược điều đó Muốn có được điều đó chúng ta phải thường xuyên rèn luyệncác kỹ năng và hình thành các thói quen vận động ngay từ ban đầu và ngay cả

từ lúc còn nhỏ Theo thực tế thì số trẻ em bị suy dinh dưỡng, thấp còi còn nhiều

và tỉ lệ béo phì ở trẻ em cũng không ít Bện cạnh đó có nhiều trẻ còn có bị hạnchế các kỹ năng vận động, không hứng thú khi tham gia vào các hoạt độngchạy, nhảy

Hiện tại tôi là một giáo viên mầm non được nhà trường phân công phụtrách lớp 3 tuổi Trong quá trình tôi hoạt động, được gần gũi bên trẻ và trảinghiệm cùng trẻ thì tôi nhận thấy rằng, ở nhóm lớp tôi phụ trách thì tôi thấy kỹnăng vận động của trẻ chưa cao do trẻ chưa tích cực và chưa hứng thú, nhất làvào các hoạt động học Một số trẻ còn không muốn tham gia Mà đối với trẻ thìcần giáo dục phát triển cho trẻ vận động nhằm giúp trẻ khỏe mạnh và có kỹnăng vận động trong các hoạt động hằng ngày Và mầm non là môi trường dầutiên để giúp trẻ phát triển các tố chất nhanh nhẹn, sự khéo léo và dẻo dai cữngnhư khả năng giữ thăng cơ thể trong quá trình vận động

Không chỉ có chế độ dinh dưỡng mà những hoạt động thể chất cũng đónggóp một phần không nhỏ trong sự phát triển toàn diện của bé Việc rèn luyện sẽgiúp bé có thể trạng tốt và khỏe mạnh hơn vì những hoạt động này giúp bé cảmthấy thoải mái tinh thần và ăn ngon miệng hơn rất nhiều Ngoài ra, vận độnggiúp bé tăng cường sức khỏe Đi bộ, chạy bộ, nhảy cao, ném bóng và các hoạtđộng chơi đùa giúp trẻ củng cố xương và cơ chắc khỏe, giúp cho tim phổi,mạch máu khỏe mạnh, đồng thời cải thiện sự cân bằng phối hợp dáng đi và tínhlinh hoạt của bé Việc rèn luyện các vận động tinh sẽ giúp trẻ có thể viết, vẽ sau

này.Thông qua rèn luyện và chơi đùa trẻ được đốt cháy năng lượng, tăng cường

sự trao đổi chất, giảm nguy cơ thừa cân hoặc béo phì, phòng tránh các bệnh lý

về tim mạch, ung thư và tiểu đường

Nhưng để có được thời gian và điều kiện tập luyện cho trẻ là chưa nhiều

và chưa đảm bảo Đó cũng do nhiều yếu tố Ở trường trẻ cũng không chỉ thamgia mỗi hoạt động phát triển vận động cả ngày mà trẻ còn phải tham gia vàocác hoạt động học khác nữa nên thời gian để trẻ rèn luyện các tố chất vận độngtuy đã được lồng ghép vào các hoạt động khác nhưng còn có phần hạn chế Vềphía gia đình trẻ cũng vậy, phụ huynh ngày hai buổi đi làm thời gian và điềukiện để tạo môi trường cho con vận động thì chưa đáp ứng được nhu cầu Nêndẫn đến trẻ ít tham gia vận động, ít được tập luyện hơn

II Lý do chọn đề tài

Theo bối cảnh của đất nước ta hiện nay thì khi có sức khỏe con người cóthể tạo ra của cải vật chất, tinh thần…còn không có sức khỏe thì không làm nênđược gì Xu hướng giáo dục nói chung và giáo dục mầm non hiện nay đanghướng tới là sử dụng trò chơi vận động nhằm rèn luyện kỹ năng vận động chotrẻ Trong quá trình tham gia vào các trò chơi vận động trẻ không chỉ được rènluyện củng cố các kỹ năng vận động mà còn được phát triển thêm cả về mặttình cảm xã hội cũng như thẩm mỹ Việc tạo cơ hội cho trẻ tham gia vào cáchoạt động giáo dục và phát triển vận động là rất quan trọng giúp cho thần kinh

và các giác quan của trẻ nhanh nhẹn hơn , có tác dụng tốt để nâng cao năng lựcnhận thức của trẻ

Qua thực tế quan sát tại trường Mầm non, tôi thấy việc tổ chức cho trẻ tậpthể dục buổi sáng được thể hiện một cách đảm bảo Các tiết học thể dục, cáctrò chơi vận động cũng được giáo viên tổ chức cho trẻ thực hiện khá đầy đủ.Các trò chơi vận động được giáo viên lựa chọn phù hợp với từng độ tuổi, khảnăng của từng lớp cũng như địa điểm điểm diễn ra trò chơi Tuy nhiên, giáoviên chỉ mới hướng dẫn trẻ tập luyện được những động tác , vận động cơ bảncòn việc rèn luyện để những động tác đó, vận động đó trở thành những kĩ năng,

kĩ xảo vận động thì hầu như chưa được quan tâm, chú ý đến Chỉ có một số trẻkhá giỏi thì những kĩ năng, kĩ xảo vận động mới được hình thành và củng cố Rèn luyện kỹ năng vận động cho trẻ mầm non nói chung và trẻ 3 tuổinói riêng làm thỏa mãn nhu cầu hoạt động của trẻ, tăng cường thêm sức khỏe,

cơ thể phát triển cân đối, hài hòa, tạo điều kiện cho trẻ phát triển cứng cáp của

cơ bắp và niềm vui trong hoạt động Hoạt động đó có liên quan chặt chẽ vớiquá trình giáo dục nhằm mục đích phát triển thể chất, giáo dục các phẩm chấttâm lý, hình thành nhân cách…để tạo nên sự hoàn thiện mọi mặt cho trẻ

Việc rèn luyện kỹ năng vận động cho trẻ được tiến hành thông qua tất cảcác hình thức hoạt động như: Hoạt động học, hoạt động vui chơi, dạo chơi,tham quan, lao động…Trong đó hoạt động ở ngoài trời rất tốt đối với sức khỏe

và việc học tập, vui chơi của trẻ Vui chơi ngoài trời tạo cơ hội cho trẻ vậnđộng toàn thân, rèn luyện kỹ năng vận động thô như đi, chạy

Trên thực tế cho thấy giáo viên mầm non rất chú trọng đến việc rèn luyện

kĩ năng vận động cho trẻ trong hoạt động học nhưng hình thức hoạt động khácđặc biệt rèn kĩ năng vận động tại góc vận động riêng cho trẻ chưa được quantâm, đầu tư nhiều Giáo viên không tổ chức thường xuyên hoặc có tổ chứcnhưng hình thức còn đơn điệu, dụng cụ chưa đầy đủ, thiết thực nên còn nhàmchán, điều kiện cơ sở vật chất còn hạn chế Thậm chí nhiều lớp chưa tao dựngđược góc vận động riêng cho lớp mình Mặt khác trẻ 3 tuổi thường rất hiếuđộng Trẻ hoạt động không ngừng và nhu cầu vận động lại phát triển mạnh Làgiáo viên mầm non tôi luôn mong muốn trẻ phát triển một cách toàn diện vàđặc biệt là các kĩ năng vận động của trẻ 3 tuổi Chính vì lẽ đó mà tôi đã mạnh

dạn chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp rèn kĩ năng vận động cho trẻ 3 tuổi thông qua góc vận động”

III Phạm vi và đối tượng nghiên cứu

3.1 Phạm vi nghiên cứu

Rèn kỹ năng vận động cho trẻ 3 tuổi thông qua góc vận động của trẻ trongtrường mầm non

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Đề tài này được áp dụng với trẻ 3 tuổi trong trường

IV Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu đề tài này nhằm rèn kỹ năng vận động cho trẻ 3 tuổi

V Điểm mới trong kết quả nghiên cứu

Sau khi đề tài này được áp dụng thì tôi sẽ mạnh dạn hơn trong đổi mớiphương pháp qua các tiết dạy học lấy trẻ làm trung tâm Và qua đó thì trẻ pháttriển được các tố chất nhanh nhẹn, sức mạnh của cơ bắp, sự khéo léo và dẻo daicũng như khả năng giữ thăng bằng của cơ thể trong quá trình vận động, trẻđược mạnh dạn hơn, tham gia vào hoạt động tích cực hơn

Dạy trẻ làm thông qua các góc vận động là một hoạt động quan trọng vàcần thiết đối với trẻ 3 tuổi, góp phần vào việc phát triển vận động cho trẻ, hìnhthành nhân cách toàn diện cho trẻ

PHẦN NỘI DUNG

I Cơ sở lý luận

Trẻ em là giai đoạn bình minh của con người Chăm sóc sức khỏe cho trẻ

là một trong các nhiệm vụ quan trọng mà ngành giáo thể chất quan tâm và giảiquyết Do đó nó là một trong những nội dung không thể thiếu được và còn làmột trong những nhiệm vụ chính của hệ thống giáo dục cho trẻ trước tuổi đihọc Trong đó nhiệm vụ giáo dưỡng là rèn kỹ năng vận động được đặt lên hàngđầu Thế nên vấn đề này là một vấn đề luôn được quan tâm nhất là lứa tuổimầm non

Có rất nhiều hình thức vận động Vận động của vật chất (Vận động cơhọc, vật lý, hóa học, sinh học, xã hội) Trong đó hình thức vận động phức tạpnhất của vật chất đó là vận động của sinh vật, cụ thể là vận động của động vậtcao cấp - con người Từ khi mới sinh ra trẻ luôn thích hoạt động, vận động tíchcực Vận động là sự chuyển đổi cơ thể của con người Trong đó có sự tham giacủa hệ cơ, hệ xương và sự điều khiển của hệ thần kinh Vận động làm cho cơthể trẻ phát triển đều đặn, cân đối, sức khỏe được tăng lên làm cơ sở cho sự

phát triển nhân cách con người Và khi vận động đòi hỏi phải rèn kỹ năng vậnđộng.

Kỹ năng vận động là một hình thức hành động, được hình thành theo cơchế phản xạ có điều kiện, nhờ quá trình luyện tập thường xuyên Hay nói cáchkhác kỹ năng vận động: Là khả năng vận động ở mức độ cần phải tập trung chú

ý cao vào từng chi tiết của bài tập vận động, các chi tiết của bài tập vận độngđược luyện chưa liên tục, chưa nhuần nhuyễn, chưa đảm bảo độ bền vữngNội dung phát triển vận động:

Động tác phát triển các nhóm cơ: Cơ hô hấp, tay vai, cơ lưng, cơ bụng, chân…Các kỹ năng vận động cơ bản và phát triển các tố chất trong vận động(Vận động thô): Đi, chạy, nhảy, thăng bằng, bò, trườn, leo trèo, thực hiện cácvận động theo nhạc, nhịp điệu và hiệu lệnh bằng lời nói với các dụng cụ như

cờ, hoa, bóng, quả, gậy…

Các cử động bàn tay, sự khéo léo của các ngón tay, phối hợp vận độngmắt - tay và kĩ năng sử dụng các đồ dùng, dụng cụ (Kéo, bút, đồ chơi) Nên rènluyện các kỹ năng vận động cơ bản là việc thực hành các vận động cơ bảnnhằm phát triển và duy trì sức khỏe thể chất và sức khỏe toàn diện Điều nàyphải rèn luyện các vận động cơ bản thường xuyênvà cần có biện pháp để rèn kỹnăng vận động

Biện pháp rèn luyện kỹ năng vận động cơ bản cho trẻ 3 tuổi thông qua gócvận động là cách thức tổ chức quá trình dạy học của giáo viên vào đối tượng trẻ

3 tuổi một cách thường xuyên Trẻ được giáo viên hướng dẫn để cùng giảiquyết vấn đề còn gặp nhiều khó khăn trong quá trình rèn luyện các kỹ năng vậnđộng nhằm củng cố và rèn luyện những kỹ năng vận động mà trẻ có trước đó.Trẻ em là những cá thể riêng biệt với những đặc điểm sinh học, tâm lýkhác nhau sống trong môi trường gia đình, xã hội khác nhau nên mỗi trẻ cónhững đặc điểm riêng, nhưng đều theo một quy luật chung là ngày một thànhthục về vận động và trưởng thành về tâm lý Để đánh giá sự phát triển của trẻ

em không thể chỉ căn cứ vào sự phát triển tâm lý mà còn phải xem xét về sựphát triển thể chất của trẻ

Có thể nói, yếu tố tác động đến khả năng phát triển thể chất của trẻ nhỏphụ thuộc vào rất nhiều phía, từ nguồn dinh dưỡng, chế độ ăn, môi trường nuôidạy đến những trò chơi kích thích sự vận động của trẻ Vì nhiều lý do khácnhau trẻ có thể bị chậm hoặc gặp khó khăn trong quá trình phát triển Việc pháttriển các kỹ năng vận động của mọi trẻ em là rất quan trọng bởi vì nó là như kỹnăng thiết yếu hàng ngày để thực hiện các công việc thường nhật như: Đi đứng,mặc quần áo, ăn uống Hầu hết trẻ em phát triển những kỹ năng vận động từnhững tiếp xúc thường xuyên hàng ngày trong gia đình và xã hội Khi một đúatrẻ gặp khó khăn trong học tập hoặc vận động thì điều quan trọng là đứa trẻ đócần được tạo cơ hội để tiếp cận những kế hoạch phát triển cụ thể nhằm giúpcho trẻ thử sức với những bài tập vận động mới và thực hành những kỹ năng đã

có Điều này sẽ giúp trẻ tự tin hơn, tự lập hơn Chính vì vậy việc rèn luyện kỹnăng vận động cho trẻ là vô cùng quan trọng và cần thiết

II Thực trạng của việc rèn luyện kỹ năng vận động cho trẻ

1 Tình hình khảo sát thực trạng của lớp

Vào đầu năm học tôi được nhà trường phân công dạy lớp 3 tuổi B nhưngqua một thời gian lên lớp tất cả các môn học nói chung đều rất khá, nhưng tôinhận thấy kỹ năng vận động của trẻ chưa cao, chưa nhanh nhẹn, linh hoạt vàchưa mạnh dạn khi tham gia hoạt động Chính thế mà kết quả của trẻ chưa caothông qua các hoạt động học, đặc biệt là hoạt động ở góc vận động Vì vậy tôi

đã tiến hành khảo sát chất lượng cho 22 cháu đầu năm học và kết quả trẻ đạtđược như sau:

Nhà trường hàng năm luôn đầu tư về cơ sở vật chất, lớp học, sân chơirộng rãi, thoáng mát, đồ dùng đồ chơi khá đầy đủ, đẹp mắt

Một số phụ huynh có ý thức trách nhiệm quan tâm đến việc học, sức khỏecủa con em mình Thường xuyên phối kết với giáo viên nhằm giúp trẻ pháttriển vận động tốt

Bản thân đã nhiều năm phụ trách lớp 3 tuổi nên phần nào cũng đã hiểuđựơc tâm sinh lý và khả năng tiếp thu của trẻ

Phụ huynh tích cực phối hợp với giáo viên trong các hoạt động chăm sócgiáo dục trẻ

3 Khó khăn

Bên cạnh những mặt mạnh đó thì trường chúng tôi cũng không gặp nhữnghạn chế và khó khăn trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ

Hàng năm nhà trường đã có sự quan tâm đầu tư mua sắm những đồ dùng,

đồ chơi song chưa đáp ứng được nhu cầu dạy học hiện nay;

Do trẻ chưa học qua lớp nhà trẻ nên nề nếp học tập, kỹ năng vận động cònhạn chế Trẻ chưa biết tham gia các hoạt động tập thể;

Một số dụng cụ thể dục chưa phù hợp, chưa đầy đủ Chưa có nhiều dụng

III Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề

Khảo sát với kết quả trên tôi thấy rất lo lắng trong việc phát triển vậnđộng của trẻ nên tôi đã có kế hoạch bồi dưỡng cho trẻ, về rèn kỹ năng vậnđộng Nhằm giúp trẻ phát triển một cách toàn diện về “Đức - Trí - Thể - Mỹ”.Bởi vậy tôi xin mạnh dạn đề xuất một số biện pháp sau:

Biện pháp 1: Lập kế hoạch tổ chức cụ thể và chi tiết việc rèn luyện các

kĩ năng vận động cho trẻ

Giáo viên lập kế hoạch để cụ thể hóa nội dung và hoạt động rèn luyện kĩnăng vận động tại góc vận động sao cho phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí củatrẻ 3 tuổi, phù hợp với cơ sở vật chất của trường lớp và đặc biệt phù hợp vớidiện tích nhỏ của góc vận động.

Lập kế hoạch hoạt động theo năm học gồm mục tiêu nội dung chươngtrình dạy trẻ 3 tuổi, các chủ đề, các ngày lễ hội trong năm

* Về mục tiêu phát triển thể chất;

Khỏe mạnh, cân nặng chiều cao phát triển bình thường theo lứa tuổi

Có một số kỹ năng vận động cơ bản và một số tố chất vận động

Giữ được thăng bằng khi đi trong đường hẹp

Kiểm soát được vận động khi thay đổi tốc độ vận động đi, chạy

Có thể phối hợp tay, mắt trong tung/đập-bắt bóng, sử dụng kéo, hoặc cài,cởi cúc áo

Nhanh nhẹn, khéo léo khi thực hiện vận động chạy hoặc bò trong đườnghẹp

* Về nội dung chương trình dạy trẻ 3 tuổi

Các động tác phát triển nhóm cơ và hô hấp

Những động tác phát triển hô hấp: Động tác từ 1-4 tập cho trẻ thở ra, hítvào sâu Động tác 5: Hít vào , thở ra sâu Tất cả các động tác thực hiện với tưthế dứng tự nhiên, chân đứng rộng bằng vai, tay thả xuôi, đầu không cúi

Các động tác phát triển cơ tay và bả vai: Những động tác phát triển cơ vai: Đưa tay ra trước, đưa tay lên Đưa tay ra sau, đưa tay dang ngang- thẳngngang vai Các động tác thực hiện với tư thê đứng tự nhiên, chân đứng rộngbằng vai, đầu không cúi, mắt nhìn thẳng hoặc nhìn theo tay

tay-Các động tác phát triển cơ lưng, bụng: Khi thực hiện động tác cúi người

về phía trước - yêu cầu 2 chân thẳng, cúi thấp nhiều Nghiêng người sang 2 bênthì đầu không cúi, không gập bụng

Ví dụ: Chủ đề “Trường mầm non” Cho trẻ thực hiện các vận động như:

“Bắt bóng, Bật tại chổ”

Mỗi một chủ đề thì nâng cao vận động và kỹ năng của trẻ hơn, yêu cầucủa trẻ cao hơn

Theo kế hoạch hoạt động của dự kiến chương trình thì chủ đề ngày lễ22/12 được lồng ghép vào chủ đề các nghề phổ biến Từ đó giáo viên nắm bắtmục tiêu, nội dung và mạng hoạt động của chủ đề để lên kế hoạt động

Ví dụ: Chủ đề “Nghề nghiệp” Dạy trẻ vận động “Ném xa một tay”

Để tiến hành hoạt động ta trò chuyện với trẻ về chủ đề Có thể dẫn dắt vậnđộng này vào nội dung trẻ làm chú bộ đội ném đạn diễn tập để trẻ được hứngthú hơn

Lập kế hoạch chi tiết cho từng chủ đề Giáo viên xác định xem chủ đề nàytrẻ sẽ học kĩ năng nào từ đó lựa chọn các bài tập ở hoạt động góc sao cho phùhợp Các bài tập được sắp xếp từ đơn giản đến phức tạp Nếu trong chủ đề màkết quả kỹ năng của trẻ đạt chưa cao thì giáo viên cần lên kế hoạch cho trẻ hoạtđộng ở góc vận động để rèn luyện và cũng cố thêm kỹ năng cho trẻ

Lập kế hoạch chi tiết cho từng tuần, ngày Giáo viên cần xây dựng cụ thể

và chi tiết những kĩ năng cần phải rèn luyện các ngày trong tuần và hoạt độngtại góc vận động trong ngày

Ví dụ: Trong chủ đề “Gia đình” được thực hiện 4 tuần Và chủ đề này trẻ

được thực hiện 3 vận động Kết quả được đánh giá kỹ năng vận động của trẻ cómột vận động chưa cao Chính vì thế mà giáo viên cần rèn lại kỹ năng cho trẻvào các buổi chơi, hoạt động theo ý thích vào buổi chiều ở góc vận đông để trẻđược tiếp thu kỹ năng tốt hơn

Khi lập kế hoạch cần chú ý đến đặc điểm riêng từng cá nhân của trẻ, nhucầu, hứng thú và khả năng của trẻ để từ đó có những biện pháp điều chỉnh cụthể phù hợp Vì trong một lớp học không phải đặc điểm của trẻ nào cũng giốngnhau, có những trẻ sức khỏe và kỹ năng vận động tốt, bên cạnh đó có một sốtrẻ thì tố chất vận động và sức khỏe lại yếu Đặc biệt là có những trẻ khôngmuốn tham gia nên giáo viên chúng ta cũng cần bao quát để hiểu và nắm bắtđược tâm sinh lý của trẻ trong lớp mình Những trẻ yếu hơn thì kết quả mong

đợi của cô không thể đòi hỏi cao bằng kết quả mong đợi của những trẻ khỏemạnh;

Ví dụ: Chủ đề “Động vật” Dạy vận động “Bò qua cổng chui”

Với hoạt động này có một số trẻ trong lớp không muốn tham gia, có một

số trẻ chưa mạnh dạn dẫn đến kết quả trên trẻ chưa cao Bên cạnh đó có nhiềutrẻ kỹ năng vận động chưa tốt và chưa đạt như kết quả mong đợi Trước nhữngtồn tại đó các đặc tính của trẻ khác nhau nên cho trẻ về góc vận động để được

ôn lại vận động Đối với những trẻ chưa mạnh dạn tham gia hoặc không muốntham gia, và khi tham gia thì kỹ năng còn kém thì trước tiên cô nên động viêntrẻ để trẻ có một tinh thần thoải mái, sau đó cô cũng tạo một tình huống nào đóchẳng hạn như: Các con hay làm những con hươu bò qua hang núi nào Chonhững trẻ chưa đạt như kết quả mong đợi thì thực hiện lại tại góc vận động để rèntrẻ tốt hơn

Biện pháp 2: Trang trí góc vận động phù hợp chủ đề và làm đồ dùng, dụng cụ thể dục bằng vật liệu tự tạo

Để có thể rèn luyện các kĩ năng vận động cho trẻ một cách tốt nhất đòi hỏigiáo viên phải phát huy được vai trò của mình Giáo viên phải khơi gợi sự đam

mê, hứng thú của trẻ với hoạt động Phải tìm tòi và trang trí sáng tạo, tinh tế,linh hoạt qua các hình ảnh và dụng cụ ở góc vận động để thu hút sự thích thúcủa trẻ khi được tiếp xúc với góc vận động

Tôi đã sắp sếp lại lớp học và bố trí góc vận động hợp lý để tạo điều kiện

dễ dàng cho trẻ tự lựa chọn và sử dụng đồ dùng, đồ chơi, tham gia vào gócchơi đồng thời thuận lợi cho sự quan sát của giáo viên;

Trong lớp học cũng như góc vận động của lớp Tôi thường phối kết hợpvới giáo viên trong lớp trang trí góc vận động theo các chủ để hoặc các sự kiệnlớn trong năm học

Ví dụ : Ở chủ đề “Động vật” tôi đã sử dụng hình ảnh những con vật ngộ

nghĩnh đáng yêu để làm nổi bật chủ đề Hình ảnh tôi chọn lựa đẹp và hấp dẫnđối với trẻ;