Hoạt động tạo hình ở trong trường mầm non gồm có vẽ, nặn, cắt dán, xé dán…nhằm phát triển ở trẻ khả năng quan sát, trí nhớ, trí tưởng tượng sáng tạo cung cấp cho trẻ những kỹ năng tạo hì
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN “ Ý TƯỞNG SÁNG TẠO” THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI
LỚP A3 TRƯỜNG MẦM NON QUẢNG ĐÔNG
THÀNH PHỐ THANH HÓA
Người thực hiện: Trịnh Minh Quyên
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường MN Quảng Đông SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn
Trang 2
THANH HÓA, NĂM 2022
MỤC LỤC
1.4 Phương pháp nghiên cứu 2
2.3 Các giải pháp và tổ chức thực hiện 3
Trang 41 MỞ ĐẦU
1.1 Lí do chọn đề tài:
Trong giáo dục mầm non thì tạo hình giữ một vị trí quan trọng trong các hoạt động học, nó là một hoạt động nhận thức mang tính sáng tạo trong đó nó phản ánh hiện thực cuộc sống bằng hình tượng nghệ thuật Mục đích của hoạt động này là phát triển trí tưởng tượng, sáng tạo, bồi dưỡng khả năng quan sát, ghi nhớ giúp trẻ nâng cao thêm nhận thức và tình cảm đối với cái đẹp trong thiên nhiên và trong cuộc sống Khi trẻ được hoạt động tạo hình sẽ giúp trẻ tích lũy được vốn sống, vốn kinh nghiệm, trẻ tích lũy được những kiến thức, kỹ năng giúp trẻ được phát triển toàn diện của trẻ mẫu giáo Đặc biệt hoạt động này hình thành và phát triển ở trẻ nhiều mầm mống đầu tiên của sự sáng tạo Hoạt động tạo hình nó đòi hỏi sự thống nhất của ba quá trình: tự giác, cảm giác, tưởng tượng sáng tạo Vì vậy khi trẻ tham gia vào hoạt động tạo hình phải có những rung động, hứng thú say mê, tìm hiểu để tìm ra những cái đẹp
Hoạt động tạo hình hay còn gọi là những hoạt động nhằm tạo ra cái đẹp cho cuộc sống và nghệ thuật Hoạt động tạo hình ở trong trường mầm non gồm có
vẽ, nặn, cắt dán, xé dán…nhằm phát triển ở trẻ khả năng quan sát, trí nhớ, trí tưởng tượng sáng tạo cung cấp cho trẻ những kỹ năng tạo hình đơn giản, giúp trẻ thể hiện xúc cảm, tình cảm của mình về cái đẹp của thế giới xung quanh qua các hình thức tạo hình, đồng thời qua đó bồi dưỡng thị hiếu thẩm mĩ của trẻ, hình thành ở trẻ khả năng cảm thụ thẩm mĩ, tình cảm thẩm mĩ
Mặt khác, hoạt động tạo hình là một hoạt động mang tính sáng tạo Trẻ mong muốn được tái hiện lại hiện thực khách quan theo cách nghĩ, cách nhìn, cách cảm và theo khả năng của mình đó là nghệ thuật của trẻ Nói đến nghệ thuật là nói đến đối tượng xúc cảm và hứng thú đối với đối tượng cần thể hiện, hơn nữa tư duy của trẻ chỉ ghi nhớ những gì trẻ cảm thấy hài lòng, trẻ sẽ hứng thú và say mê thực hiện cảm xúc của mình Tuy nhiên trẻ ở lứa tuổi này, đặc biệt qua sự quan sát thực tế qua những năm và cụ thể năm học 2021 – 2022, tôi thấy trẻ lớp tôi chưa xác định được phương thức hoạt động mà còn phụ thuộc hoàn toàn vào cô giáo, cho nên đòi hỏi cô giáo phải nắm vững kiến thức kỹ năng, có cảm thụ về nghệ thuật để lôi cuốn trẻ vào hoạt động, hiểu được đặc điểm tâm sinh lý của từng độ tuổi trẻ để đưa ra các phương pháp tổ chức phù hợp để phát huy tính chủ động, khả năng sáng tạo của trẻ
Từ những lý do trên tôi thấy nhiệm vụ của người giáo viên khi hướng dẫn trẻ hoạt động tạo hình đó là tạo môi trường cho trẻ hứng thú thật sự đối với đối tượng tạo hình thông qua đó trẻ sẽ có nhiều “ý tưởng sáng tạo” làm nền tảng để phát triển một cách toàn diện trước khi trẻ bước tiếp vào các lớp
học tiếp theo Chính vì thế mà tôi đã lựa chọn đề tài: “Một số giải pháp phát
triển “ý tưởng sáng tạo” cho trẻ 5 - 6 tuổi lớp A3 thông qua hoạt động tạo hình tại Trường Mầm non Quảng Đông thành phố Thanh Hóa” tìm ra
những giải pháp, phương pháp tốt nhất để giúp trẻ lớp tôi hoạt động tích cực trong hoạt động tạo hình nhằm kích thích phát triển ở trẻ khiếu thẩm mĩ nâng cao có ý tưởng sáng tạo
1 2 Mục đích nghiên cứu:
Một số giải pháp cho trẻ 5 - 6 tuổi phát triển “ý tưởng sáng tạo” thông qua
Trang 5hoạt động tạo hình Để từ đó nâng cao hiệu quả của việc giáo dục nghệ thuật mang tính tích cực nhằm phát triển và giáo dục toàn diện cho trẻ
1 3 Đối tượng nghiên cứu:
Các giải pháp phát triển “ý tưởng sáng tạo” cho trẻ 5 – 6 tuổi của lớp A3 thông qua các hoạt động tạo hình
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu lý luận
- Phương pháp quan sát tự nhiên
- Phương pháp thống kê, tổng hợp, phân tích
- Phương pháp thực hành nghệ thuật
2 NỘI DUNG
2.1 Cơ sở lý luận
Khi sinh ra không phải ai cũng đã có sẵn trong mình những năng khiếu thẩm mĩ, cũng không phải ai cũng có sẵn những tài năng bên mình, mà phải đòi hỏi thông qua giáo dục và hoạt động thì từ đó những tài năng và khả năng đó mới được bộc lộ và phát triển Trẻ mầm non ham thích được hoạt động tạo hình nhất là việc sử dụng các nguyên vật liệu theo ý của trẻ để tạo ra một sản phẩm
mà trẻ thích, chính từ các sản phẩm trẻ tạo ra, trẻ đặt tên gọi và tưởng tượng ra những gì trẻ thích, từ đó làm nảy sinh tình cảm yêu cái đẹp, hướng tới cái đẹp đây là yếu tố cần thiết góp phần phát triển toàn diện cho trẻ
Có bốn dạng hoạt động tạo hình cơ bản sau: Vẽ, nặn, cắt - xé - dán - lắp ghép xây dựng Trẻ 5 - 6 tuổi đã bước đầu biết sắp xếp các hình tượng trong mối quan hệ giữa chúng, trẻ thích các màu tươi, màu đậm, nhưng ít phụ thuộc vào màu sắc tự nhiên trẻ sử dụng màu theo ý thích và cảm xúc Trẻ có khả năng phân biệt và sử dụng được nhiều màu, với đặc điểm như vậy nên năng khiếu nghệ thuật thường được nảy sinh ngay từ tuổi ấu thơ Vì vậy việc giáo dục thẩm mĩ cần được bồi dưỡng ngay từ tuổi mẫu giáo để ươm mầm những tài năng nghệ thuật cho tương lai Nội dung hoạt động tạo hình trong trường mầm non là một phương tiện phát triển thẩm mĩ cho trẻ rất hữu hiệu Thông qua hoạt động tạo hình giúp trẻ phát triển các chức năng tâm lí như khả năng tri giác các sự vật hiện tượng xung quanh, từ đó buộc trẻ phải tư duy và quá trình đó làm phát triển
óc tưởng tượng sáng tạo, ham muốn tạo ra cái đẹp
Việc cho trẻ làm quen với hoạt động tạo hình là một hoạt động nhận thức mang tính sáng tạo, là một hoạt động phong phú đa dạng, hấp dẫn, nó phản ánh hiện thực bằng hình tượng nghệ thuật Do đó trẻ không chỉ khám phá mà còn sáng tạo bằng các đường nét, hình khối để tạo ra sản phẩm nghệ thuật của mình Khi miêu tả đồ vật hiện tượng trẻ không chỉ miêu tả lại hình dáng một cách thụ động mà bằng cảm xúc tích cực của trẻ, nảy sinh yếu tố sáng tạo
Hoạt động tạo hình cũng là con đường để giáo dục tình cảm – xã hội cho trẻ mầm non Trẻ được tiếp thu cái đẹp qua hoạt động tạo hình, trẻ trực tiếp trải nghiệm các xúc cảm, các trạng thái tình cảm trong giao tiếp, học hỏi về các kỹ năng xã hội và trẻ biết cách đánh giá các hành vi xã hội, qua hoạt động tạo hình giúp trẻ có thói quen tự giác làm việc
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến:
* Thuận lợi
Trang 6Trong những năm gần đây trường Mầm non Quảng Đông đã có sự chuyển biến rõ rệt đặc biệt là về chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ
Nhà trường luôn đề cao công tác chăm sóc và giáo dục trẻ, đó là việc làm quan trọng và cần thiết đầu tiên Nhà trường đã tạo điều kiện cho cán bộ giáo viên tham gia các lớp chuyên đề, bồi dưỡng kiến thức nâng cao năng lực cho giáo viên trong công tác dạy và học
Bản thân được nhà trường phân công giáo viên chủ nhiệm lớp A3 (5 – 6 tuổi) có kinh nghiệm trong công tác giảng dạy Học sinh trong lớp tương đối đồng đều về thể chất cũng như trí tuệ
* Khó khăn:
Năm học này do ảnh hưởng trực tiếp của dịch bệnh Covid 19 nên học sinh
đi học không thường xuyên Các hoạt động của trường cũng như của lớp bị hạn chế về không gian, thời gian
Các con không có nhiều hoạt động trải nghiệm thực tế
Cơ sở vật chất trang thiết bị trong và ngoài nhóm lớp còn chưa đầy đủ để phục vụ cho các hoạt động chung, hoạt động tạo hình nói riêng còn hạn chế Việc phụ huynh nhận thức về hoạt động tạo hình còn chưa rõ ràng dẫn đến kết quả của trẻ chưa cao
Xuất phát từ những thuận lợi và khó khăn trên tôi không ít trăn trở và tìm ra giải pháp để phát huy hết khả năng hứng thú làm sao để trẻ có nhiều “ý tưởng sáng tạo” trong hoạt động tạo hình một cách hiệu quả nhất
* Khảo sát thực trạng:
Bảng 1: Kết quả khảo sát thực trạng:
Nội dung KS Tổng số
trẻ KS
Hứng thú với tạo hình 35 22 62,8 13 37,2 Hiểu biết xã hội 35 18 51,4 17 48,6
Có kỹ năng tạo hình 35 16 45,8 19 54,2
Có ý tưởng sáng tạo 35 15 42,8 20 57,2 Qua khảo sát ban đầu như trên, tôi thấy kết quả trên trẻ chưa đạt yêu cầu còn cao, tỉ lệ đạt yêu cầu còn kiêm tốn như tốt mới chỉ đạt từ 42% đến 62%
2.3 Các giải pháp
* Giải pháp 1: Tạo môi trường học tập cho trẻ.
Môi trường là yếu tố gần như rất quan trọng để thu hút lôi cuốn trẻ, vì môi trường thân thiện, gần gũi với trẻ giúp trẻ học tập một cách thoải mái có tác
dụng giúp trẻ lĩnh hội và đạt được các mục tiêu giáo dục
+ Tạo môi trường vật chất:
Với trẻ mầm non, đặc biệt là trẻ 5 - 6 tuổi hoạt động chủ đạo của trẻ là hoạt động vui chơi" Học mà chơi, chơi mà học" Không gian của trẻ mang sắc màu của tuổi thơ
Vậy, cần môi trường vật chất như thế nào để phát huy được tích cực sáng tạo của trẻ trong hoạt động tạo hình trong điều kiện cơ sở vật chất nhà trường còn hạn hẹp, lớp học chưa đúng quy cách, đồ dùng đồ chơi của trẻ còn hạn chế,
Trang 7thì việc người giáo viên muốn xây dựng môi trường vật chất trong hoạt động tạo hình phù hợp với trẻ đáp ứng yêu cầu giáo dục hiện nay đòi hỏi sự cố gắng, sự tìm tòi sáng tạo rất lớn của người giáo viên
Khắc phục những khó khăn trên tôi đã sử dùng các cách sau:
Thiết kế trang trí góc tạo hình phù hợp, tạo không gian mới, trang trí góc tạo hình bắt mắt theo chủ đề, nhưng không xa rời mục tiêu giáo dục để trẻ hứng thú tham gia
Lựa chọn đồ chơi phù hợp, không gây nguy hiểm đảm bảo tính thẩm mỹ, tính giáo dục, luôn đảm bảo vệ sinh lớp học, đồ dùng, đồ chơi
Bố trí góc tạo hình ở gần cửa sổ nhằm tận dụng tối đa ánh sáng tự nhiên, không bố trí gần góc chơi mang tính chất ồn ào như góc phân vai hay góc xây dựng
Chuẩn bị đồ dùng dụng cụ trong góc tạo hình phong phú về chủng loại, đa dạng về cách sử dụng đây là một trong những yếu tố góp phần phát huy khả năng sáng tạo và tính tích cực của trẻ
VD:
- Các loại màu( sáp, chì, màu nước)
- Nguyên vật liệu thiên nhiên: lá cây, vỏ sò, hến; hột hạt
- Nguyên vật liệu tái sử dụng: tranh ảnh cũ, bìa cattong, len vụn, vải vụn… Các nguyên liệu đồ dùng trong góc tạo hình được trang trí xắp xếp mang tính gợi mở, phù hợp với chủ đề, kích thích trẻ tích cực hoạt động theo khả năng, hứng thú, sở thích của trẻ
VD: Để trẻ dễ lựa chọn đồ dùng khi vào góc tạo hình tôi đã phân loại theo chất liệu từng loại sau đó cho vào mỗi chiếc hộp, hay để trong rổ có dán kí hiệu minh họa
Hay với mỗi chủ đề thì chọn nguyên liệu đặc trưng như: Trong chủ đề “ Thực vật” đồ nguyên liệu hột hạt, lá cây, chủ đề “động vật” thì chuẩn bị các vỏ
sò, ngao… Giáo viên không nên chuẩn bị tất cả các nguyên vật liệu và để cố định trong một thời gian dài mà nên thay đổi sau mỗi chủ đề hoặc mỗi tuần nên
bổ xung các nguyên vật liệu mới để tạo sự mới lạ, hấp dẫn, thu hút trẻ nhằm khơi gợi ở trẻ những ý tưởng mới Đồ dùng, nguyên vật liệu nên để ở nơi trẻ dễ lấy, dễ quan sát
+ Tạo môi trường tâm lý
Môi trường tâm lý hay con gọi là môi trường tinh thần - đây là một thành tố quan trọng trong việc tổ chức môi trường giáo dục nhằm góp phần thúc đẩy sự phát triển khả năng sáng tạo của trẻ, để tạo được môi trường tinh thần cho trẻ mầm non nói chung và trẻ 5 - 6 tuổi nói riêng, cô giáo cần có những cử chỉ nhẹ nhàng, những lời gợi mở, khuyến khích trẻ như vậy sẽ làm cho trẻ tự tin tích cực hoạt động, giáo viên chỉ đưa ra những chỉ dẫn khi thật cần thiết bởi khi tham gia vào hoạt động tạo hình trẻ hay đưa ra những câu hỏi về cách làm, cách sử dụng
đồ dùng, nguyên vật liệu:
VD: Trẻ hỏi: Cô ơi! Lá này để làm gì vậy cô? Cô ơi tô áo màu gì? Thông thường giáo viên sẽ chỉ đưa ra lời chỉ dẫn, hướng dẫn trẻ để giúp trẻ nhanh chóng hoàn thiện bài tạo hình của trẻ, nhưng để phát huy khả năng tư duy tích cực của trẻ giáo viên nên đưa ra những gợi mở như: Con cái lá này giống hình
Trang 8gì? Con thích cái áo của mình màu gì? Như vậy sẽ khơi gợi được cảm xúc thẩm
mĩ và hứng thú cho trẻ
Luôn tạo nên bầu không khí vui tươi hào hứng, không đưa ra những lời nhận xét đánh giá có tính chất phê phán mà đưa ra những gợi ý, gợi mở để trẻ
tự đánh giá, tìm tòi suy nghĩ điều chỉnh hoặc tìm ra những phương thức hoạt động mới phù hợp hơn với hoạt động tạo hình
VD: Khi tổ chức cho trẻ nhận xét sản phẩm thường giáo viên hay hỏi trẻ: Con thích sản phẩm của bạn nào? Vì sao con thích? Hay con có nhận xét gì về bức tranh của bạn?
Có những trẻ khi được hỏi như vậy trẻ hay trả lời: Vì sản phẩm của bạn đẹp? Nhưng khi được cô hỏi lại: Vì sao con lại thấy sản phẩm của bạn đẹp? lúc này có rất ít trẻ trả lời được Vậy người giáo viên lúc này phải khơi gợi cảm xúc thẩm mĩ cho trẻ bằng cách đưa các câu hỏi gợi mở như: Bạn ấy xắp xếp các chi tiết trong tranh như thế nào? Bạn tô màu làm sao? Con thấy màu sắc trên sản phẩm của bạn như thế nào?
Hay: Cô vẽ chiếc áo bạn gái màu hồng có những chấm bi màu xanh, Các con có ý tưởng gì khác khi vẽ trang phục bạn gái đẹp hơn không?
Luôn khích lệ hưởng ứng những ý tưởng sáng tạo của trẻ tạo cơ hội cho trẻ
sử dụng chính những sản phẩm của mình cho các hoạt động
Việc tổ chức tốt được môi trường giáo dục trong hoạt động tạo hình sẽ thúc đẩy khả năng sáng tạo của trẻ giúp trẻ pháp huy đức tính tích cực, chủ động, giúp trẻ hướng tới cái đẹp, biết tạo ra cái đẹp trong hoạt động đáp ứng mục tiêu giáo dục hiện nay
Để tạo môi trường học tập tốt cho trẻ Bên cạnh chuẩn bị cho trẻ những tiền
đề làm phong phú vốn hiểu biết, thì khả năng lôi cuốn trẻ đi vào hoạt động cũng rất quan trọng Để lôi cuốn được trẻ tham gia vào hoạt động thì người giáo viên cần phải tìm tòi những sáng kiến mới, những thủ thuật sư phạm và
từ đó dùng ngôn ngữ của mình để truyền đạt tới trẻ một cách sinh động và lôi cuốn Điều đó muốn nói đến khả năng ứng xử của người giáo viên cũng như ngôn ngữ và phong cách đứng lớp thật tự tin, dí dỏm, vui vẻ, ngộ nghĩnh gây
sự chú ý của trẻ vào hoạt động Đặc biệt, người giáo viên cũng phải có khả năng tạo hình và tạo ra những tác phẩm đẹp, mang tính nghệ thuật cao, sắp đặt đồ dùng đồ chơi trong lớp hợp lý Trang trí lớp phù hợp với từng nội dung của chủ đề Trong một tiết hoạt động tạo hình tôi cũng có thể tích hợp lồng ghép các bài hát hay những bài thơ, câu đố hoặc trò chuyện cùng trẻ để làm cho giờ hoạt động diễn ra một cách nhẹ nhàng hơn
Ví dụ: Đề tài “Xé dán trang trí thiệp năm mới” chủ đề thực vật (Thể
loại mẫu)
Tôi tạo một tình huống là mùa xuân đến rồi vào dịp này có ngày lễ lớn đó
là tết nguyên đán mẹ mua cành đào về, nhưng chưa có gì trang trí cho cành đào đẹp vậy cô cùng các con làm những tấm thiệp chúc mừng năm mới về tặng mẹ trang trí cành đào nhé
Từ những nề nếp học tập của trẻ tốt, không gian học tập rộng rãi thoáng mát tạo cho cô và trẻ vui vẻ thoải mái, cộng với phương pháp truyền đạt lôi cuốn của cô sẽ giúp trẻ tiếp thu và thể hiện sản phẩm đạt kết quả cao
Trang 9* Giải pháp 2: Linh hoạt sáng tạo các hình thức để cung cấp kiến thức gây xúc cảm, tình cảm cho trẻ.
Nếu đánh giá một cách khách quan thì hoạt động tạo hình là một hoạt động
mà các bước tổ chức cho trẻ thực hiện rất cứng nhắc Vì vậy tôi luôn tổ chức cho trẻ học theo phương châm “Học mà chơi - chơi mà học” Hoạt động như vậy rất phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ: Thông qua hình thức chơi, những kỹ năng tạo hình, vốn hiểu biết về sự vật, hiện tượng xung quanh trẻ sẽ hình thành
và giáo dục óc thẩm mỹ, sự sáng tạo cho trẻ để trẻ lĩnh hội được dễ dàng Chính
vì thế để cung cấp được kiến thức cho trẻ và tạo được cảm xúc thì tôi đã đưa những tác phẩm văn học nghệ thuật vào hoạt động tạo hình, hình tượng được miêu tả trong thơ văn, câu đố, chuyện kể… rất sinh động nhằm giúp trẻ hình dung, tưởng tượng, nhớ lại các đối tượng và gợi cảm xúc tích cực của trẻ với các hình tượng đó, qua đó trẻ cũng tích luỹ thêm kiến thức sẵn có trong nội dung đó
để tái hiện, sáng tạo ra các sản phẩm mới
Qua các câu đố, ca dao về các sự vật hiện tương xung quanh trẻ tích lũy hình dung được đặc điểm của sự vật hiện tượng xung quang như:
Con gì màu đỏ Gáy ò, ó o
Từ sáng tinh mơ Gọi người thức dậy”
Là con gì?
Hay:
Xe gì hai bánh Đạp chạy lon ton Chuông kêu kính coong Đứng yên thì đổ
Là xe gì?
Vì thế tôi đã cho trẻ quan sát không chỉ bằng mắt mà bằng nhiều giác quan như: sờ, ngửi, nghe, nếm… Để nhận biết được độ lớn, nhỏ, cao, thấp, dài, ngắn, vuông, tròn… và đặc điểm tính chất, mùi vị, âm thanh của sự vật hiện tượng diễn ra xung quanh trẻ, tôi đã cho trẻ tiếp xúc bằng hai phương pháp đó là “Tiếp xúc trực tiếp” và “Tiếp xúc gián tiếp”
Tôi luôn tạo điều kiện cho trẻ được tiếp xúc với sự vật, hiện tượng xung quanh trẻ khi có điều kiện thuận lợi phù hợp với bất cứ lúc nào Từ đó sẽ tận dụng được nhiều kiến thức bổ ích và huy động hết ở trẻ sự tham gia của các giác quan, các quá trình tâm lý khác nhau, khơi gợi những xúc cảm, tình cảm để từ
đó sẽ phát huy được khả năng “ ý tưởng sáng tạo” cho trẻ
Trong câu đố, đặc điểm của đối tượng được miêu tả rất cô đọng, rất ngắn gọn, kích thích trẻ và gây cho trẻ hứng thú đoán ra được đối tượng
Cùng với quá trình được trực tiếp nhìn thấy đối tượng trẻ sẽ tích luỹ được nhiều điều mới mẻ, làm cho hiểu biết phong phú thêm, biểu tượng được giàu hơn và làm xuất hiện ý tưởng sáng tạo ở trẻ
Qua quá trình trẻ được trực tiếp tiếp xúc với môi trường xung quanh, hiện tượng tự nhiên, sự vật một cách trực tiếp sẽ tạo cho trẻ những cảm xúc, ấn tượng rất mạnh mẽ và sâu sắc Tôi cảm thấy trẻ không những ghi nhớ được nhiều và
Trang 10phong phú về vốn kiến thức mà còn phát hiện ở trẻ có nhiều “ý tưởng sáng tạo”
trong từng sản phẩm của trẻ
Ví dụ: Tôi tiến hành cho trẻ chơi trò chơi “Gieo hạt - nẩy mầm” khi trẻ
chơi xong tôi hỏi trẻ:
+ Khi cây lớn cho ta những lợi ích gì? (Bóng mát, cảnh đẹp, cho nụ và hoa quả)
+ Cây sống được là nhờ có gì? (Ánh sáng mặt trời, đất, nước…)
Từ đó khi tôi cho trẻ vẽ “Vườn cây ăn quả” trẻ sẽ vẽ được phần đất, ông mặt trời có thêm ao nước bên cạnh và trẻ còn vẽ được nhiều loại cây ăn quả khác nhau cây ở gần thì to nhiều quả, cây ở xa nhỏ, quả bé…
Có những hình ảnh trẻ không được trực tiếp nhìn thấy và cảm nhận nhưng thông qua các tác phẩm nghệ thuật và dưới sự hướng dẫn đó đã giúp cho trẻ cảm nhận được và có nhiều ý tưởng sáng tạo đẹp và có ý nghĩa trong sản phẩm nghệ thuật của mình
Qua quá trình cho trẻ tiếp xúc gián tiếp với các tác phẩm nghệ thuật, các sự vật hiện tượng…tôi đã làm cho trẻ rung động thật sự trước đối tượng tạo hình, qua các sự vật hiện tượng đó trẻ sẽ có nhiều “Ý tưởng sáng tạo” mới phù hợp với yêu cầu để trẻ hoạt động tạo hình đạt hiệu quả hơn
Việc cung cấp kiến thức và gây xúc cảm cho trẻ là một việc làm quan trọng, tôi thấy việc làm này đã góp phần cung cấp cho trẻ một lượng kiến thức rất rộng, kho tàng kiến thức này là nền móng vững chắc để trẻ thực hiện được nhiệm vụ tạo hình và phát triển ý tưởng sáng tạo trong hoạt động tạo hình
* Giải pháp 3: Sử dụng tìm các phế liệu sẵn có ở địa phương để tạo ra sản phẩm nghệ thuật tạo hình
Chúng ta đã thấy sản phẩm của hoạt động tạo hình là một dạng sản phẩm đặc biệt, trong sản phẩm nó chứa đựng tâm hồn, cảm hứng của người tạo ra nó,
nó còn là ngôn ngữ riêng để biểu đạt tình cảm của người sáng tạo ra nó
Tôi thấy rằng phương tiện giúp trẻ để đạt được mục đích đó là sự sáng tạo nghệ thuật của trẻ, tôi tận dụng những học liệu ở địa phương có sẵn, dễ tìm để dạy trẻ làm đồ chơi
Ví dụ: Dạy trẻ “Làm đồ chơi bằng các lõi giấy vệ sinh” Tôi cho trẻ sưu
tầm các lõi giấy vệ sinh Từ đó tôi dạy trẻ làm các con vật, hay đồ chơi trẻ thích: búp bê, con ong, …
Chủ đề thực vật tôi cho trẻ sưu tầm lá cây, vỏ ngô, hột hạt để tạo ra những bức tranh hoa lá …
Trong chủ đề phương tiện giao thông tôi cho trẻ sưu tầm vỏ hộp sữa làm ô
tô, đoàn tàu, máy bay…
Tận dụng giấy thừa, các tờ lịch cũ cô giúp trẻ đóng thành quyển sách, sau
đó cho trẻ sưu tầm tranh ảnh cắt hoặc xé dán theo mỗi chủ đề, trẻ cảm nhận cái đẹp riêng về quyển sách mình được cô giúp đỡ làm, từ đó có cảm hứng sáng tạo
ra những câu chuyện kể cho cô và các bạn nghe Cách làm này có tác dụng rất tích cực trong quá trình hình thành tình cảm thẩm mĩ và phát triển ngôn ngữ độc thoại cho trẻ 5 tuổi