Nhiều trẻ chưa học qua chương trình nhà trẻ, chưa được làm quen cách cầm bút, tô màu,chưa phân biệt được màu sắc và có trẻ không hứng thú với hoạt động tô màu Là giáo viên mầm non tôi lu
Trang 11 Mở đầu
1.1 Lí do chọn đề tài.
Trong mỗi chúng ta, khi sinh ra không phải ai cũng có sẵn những năng khiếu thẩm mỹ, những tài năng bên mình, mà đòi hỏi phải thông qua hoạt động giáo dục, những tài năng đó mới dần hình thành, được ươm mầm nuôi dưỡng và phát triển Ngay từ bé, trẻ đã có những phản xạ với cái đẹp, biết yêu cái đẹp Theo thời gian, trẻ lớn khôn và được đến trường.Ở đó trẻ được cô giáo dìu dắt, dạy dỗ thông qua rất nhiều hoạt động Đặc biệt thông qua hoạt động tạo hình như nốt nhạc diệu kỳ đánh thức khả năng tiềm ẩn bên trong mỗi đứa trẻ, khơi dậy ở trẻ trí tưởng tượng, sáng tạo nghệ thuật từ đó nuôi dưỡng trong tâm hồn trẻ thơ với những rung động mạnh mẽ, khơi dậy cho trẻ hứng thú trong tiếp thu, ước mơ trong suy nghĩ và khát vọng trong đam mê trong thực hiện Từ đó giúp trẻ bước vào thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc thông qua hoạt động tạo hình
Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lí của trẻ 3 - 4 tuổi, đây là giai đoạn tiền mẫu giáo, vận động của trẻ còn mức độ thấp, cụ thể như: “Kỹ năng cầm bút còn sai, hời hợt, thao tác tô màu còn chậm, vụng về nên tô màuchưa đều, tô chườm màu ra ngoài…”Một mặt, do nhiều trẻ mới đến trường, mọi sự vật xung quanh trẻ còn rất mới lạ, các hoạt động học với trẻ còn gò bó, mặt khác vốn ngôn ngữ của trẻ còn nghèo nàn, nhiều trẻ chưa thể tự tin diễn đạt nguyện vọng của mình bằng ngôn ngữ mạch lạc Vì vậy hoạt động tạo hình chính là thứ ngôn ngữ riêng
để trẻ biểu lộ tình cảm, ý muốn của mình với bạn bè, cô giáo và mọi người xung quanh
Hoạt động tạo hình trong trường mầm non rất phong phú, như: Tô màu,
vẽ, nặn, cắt, xé, dán…Nhưng “tô màu” là kỹ năng tạo hình đầu tiên cần phải rèn luyện cho trẻ để làm nền tảng cho những kỹ năng tạo hình tiếp theo khó hơn Đối với trẻ 3-4 tuổi kỹ năng tô màu là nhiệm vụ quan trọng của giáo viên nhằm giúp trẻ làm quen với cách cầm bút, tư thế ngồi, làm quen với tranh ảnh, màu sắc.Từ đó thể chất của trẻ cũng được phát triển, cơ bàn tay từ vụng về sẽ dần
khéo léo linh hoạt hơn, trẻ sẽ say mê, yêu thích và cố gắng tạo ra sản phẩm đẹp.
Vì vậy, việc rèn kỹ năng tô màu cho trẻ 3-4 tuổi trong trường mầm non sẽ góp phần không nhỏ vào việc nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình nhằm phát triển toàn diện cho trẻ Những sản phẩm trẻ tạo ra rất đơn giản, ngộ nghĩnh sinh động.Trẻ rất thích sử dụng màu sắc sặc sỡ mang tính chất phản ánh biểu tượng
vì mỗi sản phẩm của trẻ mang một nội dung, một tên gọi khác nhau Trẻ được tham gia vào hoạt động tô màu đã giúp trẻ hình thành các đức tính tốt như: “Yêu cái đẹp và mong muốn tạo cái đẹp” Trong thực tế hiện nay tôi thấy kỹ năng tô màu của trẻ chưa cao, cách di màu còn chưa đều, tô còn chườm ra ngoài, chưa biết chọn màu và phối các màu trong một bài tô Nhiều phụ huynh chưa chú trọng đến môn tạo hình- đặc biệt là rèn kỹ năng tô màu vì chỉ thích trẻ được học toán và chữ cái Nhiều trẻ chưa học qua chương trình nhà trẻ, chưa được làm quen cách cầm bút, tô màu,chưa phân biệt được màu sắc và có trẻ không hứng thú với hoạt động tô màu
Là giáo viên mầm non tôi luôn trăn trở những mong tìm ra giải pháp giúp
trẻ 3-4 tuổi có “Kỹ năng tô màu tốt, tô đều màu, tô mịn, biết phối hợp từ 2-3 màu khi tô”tạo nên những bức tranh sinh động, màu sắc phù hợp, hướng trẻ chú
Trang 2ý vào hoạt động học nhằm giúp trẻ phát triển toàn diện về khả năng thẩm mỹ, giúp trẻ yêu thích hoạt độngtạo hình đặc biệt là kỹ năng tô màu, qua đó giúp phụ huynh hiểu được tầm quan trọng của hoạt động này Xuất phát từ điều đó bản
thân tôi đã lựa chọn nghiên cứu“Một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình thông qua kỹ năng tô màu cho trẻ lớp mẫu giáo 3-4 tuổi C2 tại trường mầm non Hoằng Quỳ, Hoằng Hóa, Thanh Hóa” là giải pháp mang lại
hiệu quả đáp ứng yêu cầu đổi mới dạy học, hoạt động giáo dục phù hợp với trẻ
và thực tiễn nhà trường Qua đó khơi nguồn những ý tưởng sáng tạo cho trẻ, giúp trẻ biết diễn đạt để nêu lên ý tưởng, nhằm phát huy trí tưởng tượng phong phú, mở rộng hiểu biết về thế giới xung quanh, đặc biệt là giúp trẻ phát triển toàn diện hơn trong những năm học tiếp theo
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Qua việc nghiên cứu lý luận và khảo sát thực trạng về kỹ năng tô màu của trẻ 3-4 tuổi lớp C2 tại trường mầm non Hoằng Quỳ năm học 2021-2022
Đề tài nhằm đề xuất những giải pháp nâng cao chất lượng dạy hoạt động tô màu cho trẻ giai đoạn tiền mẫu giáo, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục toàn diện, nâng cao kỹ năng tô màu Đồng thời dạy trẻ biết cách cầm bút, ngồi đúng
tư thế, nhận biết các màu, biết di màu đều, mịn, đẹp không chườm ra ngoài, biết phối hợp màu, tô màu sáng tạo Ngoài ra trẻ biết phối hợp 2-3 màu khi tô
để bức tranh thêm sinh động Qua đó giúp phụ huynh hiểu được tầm quan trọng của kỹ năng tô màu nói riêng và hoạt động tạo hình nói chung đối với trẻ 3-4 tuổi trong trường mầm non, góp phần giúp trẻ yêu thích thêm hoạt động tạo hình
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
“Một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình thông qua
kỹnăng tô màu cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi C2 tại trường mầm non Hoằng Quỳ”
1.4 Phương pháp nghiên cứu
* Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
- Đọc, sử dụng và nghiên cứu, phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa các tài liệu, văn bản liên quan đến đề tài Chỉ ra được các giải pháp tích cực nhằm giúp trẻ 3- 4 tuổi C2 học tốt kỹ năng tô màu
* Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
- Phương pháp điều tra:thông qua các hoạt động tô màu trực tiếp tại lớp
3-4 tuổi C2 trường mầm non Hoằng Quỳ
- Phương pháp quan sát, ghi chép các hoạt động tô màu của trẻ lớp 3- 4 tuổi C2 trong các hoạt động học và mọi lúc, mọi nơi
- Phương pháp thống kê, xử lí số liệu
2.Nội dung sáng kiến kinh nghiệm.
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Nghệ thuật tạo hình xuất phát từ rất sớm ngay từ “Buổi bình minh của xã hội loài người” Bằng những công cụ hết sức thô sơ người nguyên thuỷ đã khắc lên vách đá hang động, họ đã cho ra đời những tác phẩm điêu khắc đầu tiên được tạo từ xương, từ đá hình người, hình động vật Họ đã biết miêu tả thế giới
Trang 3mà họ nhìn thấy Tồn tại và phát triển theo thời gian, nghệ thuật tạo hình có ảnh hưởng lớn đến đời sống tinh thần và thẩm mỹ của con người nói chung và trẻ mầm non nói riêng
Ngoài ra hoạt động tạo hình còn là một hoạt động nhận thức đặc biệt mang tính sáng tạo, nó phản ánh hiện thực cuộc sống bằng những hình tượng nghệ thuật Trong đó con người không chỉ khám phá và lĩnh hội thế giới mà còn cải tạo nó theo quy luật của cái đẹp, mong muốn tạo ra cái đẹp và nuôi dưỡng tâm hồn trẻ thơ
Hoạt động tạo hình có vai trò vô cùng quan trọng trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mầm non, được xem là nội dung cần thiết không thể thiếu trong nội dung chương trình nhằm giúp trẻ phát triển hài hòa cả 5 lĩnh vực Cho trẻ làm quen với hoạt động tạo hình, đặc biệt là kỹ năng tô màu đối với trẻ 3-4 tuổi nhằm giúp trẻ giáo dục tình cảm, đạo đức, thẩm mỹ đồng thời tạo điều kiện cho trẻ phát huy năng khiếu, góp phần phát triển trí tuệ và thể chất cho trẻ Thông qua hoạt động tạo hình, đặc biệt là hoạt động tô màu giúp trẻ phát triển khả năng tri giác về hình dạng, cấu trúc, kích thước, màu sắc của đồ dùng học tập bằng mắt một cách có mục đích rõ ràng, giúp trẻ tái tạo được hình tượng nghệ thuật của đồ vật mà chúng được tri giác, hình thành giáo dục cho trẻ biết yêu quý cái đẹp rèn luyện tính kiên trì bền bỉ, làm việc có mục đích hòa mình vào tập thể với bạn bè, mang niềm vui đến cho trẻ, giúp trẻ phát triển hài hòa giữa tay và mắt, rèn luyện cho trẻ tính tự tin, bền bỉ, kiên nhẫn, kỹ năng vận động, kích thích sự sáng tạo, nhận biết màu sắc, khẳng định bản thân, phát triển ngôn ngữ, cải thiện sự khéo léo, giúp trẻ thích cầm nắm, cải thiện sự tập trung, kiến thức vững vàng qua đó tư duy và ngôn ngữ của trẻ được phát triển hơn, trẻ nắm vững kỹ năngtô màu, cách cầm bút, tư thế ngồi, cùng với tính tích cực, độc lập, sáng tạo
Kỹ năng tô màu là loại hình nghệ thuật dấp dẫn đối với trẻ Chính vì vậy hoạt động tạo hình được xếp vào chương trình học tập của trẻ mẫu giáo bao gồm hoạt động vẽ, nặn, xé, dán, tô màu những bức tranh về con người, phong cảnh thiên nhiên, cỏ cây hoa lá, đồ vật với những cảm xúc và ý nghĩa mà trẻ yêu thích, giúp trẻ có những xúc cảm, tình cảm tốt đẹp Trên cơ sở đó trẻ bộc lộ phát triển tình cảm, trí nhớ, tưởng tượng sáng tạo bằng đường nét màu sắc, bố cục đơn giản, có tính khái quát cao, sản phẩm của trẻ đẹp, hấp dẫn và trở nên có hồn Trẻ biết nhìn nhận đánh giá cái đẹp và mong muốn say mê sáng tạo ra cái đẹp
Từ những cơ sở lí luận trên, tôi thấy việc cho trẻ nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình thông qua kỹnăng tômàu là công việc hết sức quan trọng trong quá trình giáo dục trẻ để trở thành những con người phát triển toàn diện, hài hòa
về nhân cách.
2.2.Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
* Thuận lợi:- Trường mầm non Hoằng Quỳ là trường đạt chuẩn quốc gia
mức độ II, có đầy đủ cơ sở vật chất trang thiết bị, tạo điều kiện tốt nhất cho giáo viên tổ chức hoạt động giáo dục
- Lớp có tổng số trẻ là 33 trẻ, trong đó có 18nam và 15 nữ, tất cả trẻ đều phát triển bình thường, không có trẻ khuyết tật
- Khuôn viên trường học rộng rãi, lớp học đầy đủ thoáng mát
Trang 4- Một số trẻ đã học qua lớp nhà trẻ nên được làm quen với bút, màu…
- Đa số phụ huynh quan tâm ủng hộ các phong trào của lớp, của nhà trường phát động.Đặc biệt thường xuyên giữ mối liên hệ hai chiều để trao đổi tình hình của trẻ ở nhà, ở lớp
- Bản thân là một giáo viên trẻ, có trình độ chuyên môn, kỹ năng sư phạm vững vàng, nhiệt tình trong công việc và có năng khiếu về tạo hình trong quá trình giáo dục trẻ hàng ngày
- Năm học 2021-2022 trong lớp và nhà trường đã xây dựng được “Góc sáng tạo” nhằm bồi dưỡng kỹ năng tạo hình cho trẻ
*Khó khăn:
Bên cạnh những thuận lợi trêntrong quá trình thực hiện hoạt động tạo hình của trẻ tôi còn gặp một số khó khăn như sau:
- Một số trẻ chưa qua lớp nhà trẻ nên chưa biết cách cầm bút, chưa nhận biết màu sắc, chưa biết chọn và phối màu khi tô, một số trẻ thiếu kiên nhẫn, chưa tập trung vào bài tô, còn tô tự do, thích thì tô không thì bỏ dở bài, tô màu chưa đều, chưa đẹp
- Nhiều trẻ được bố mẹ nuông chiều, đến lớp muộn hoặc hay nghỉ học,không thích tham gia vào các hoạt động học, nhất là hoạt động tạo hình
Kết quả khảo sát trước khi áp dụng giải pháp:
Số trẻ khảo sát
Kết quả
Số trẻ Tỷ lệ %Số trẻ Tỷ lệ %
1 Trẻ hứng thú tham gia hoạt động
tạo hình
2 Trẻ biết cách tô màu đúng yêu cầu
của cô và tô màu sáng tạo
3 Trẻ có các kỹ năng tô màu và biết
phối hợp các màu để tạo ra sản phẩm
đẹp
Từ kết quả khảo sát cho thấy trẻ có khả năng tô màu trong hoạt động tạo
hình còn hạn chế Chính vì vậy tôi đã mạnh dạn áp dụng“Một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình thông qua kỹ năng tô màu cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi tại trường mầm non Hoằng Quỳ, Hoằng Hóa, Thanh Hóa”
2.3 Các giải pháp sử dụng để giải quyết vấn đềnhư sau:
Giải pháp1: Xây dựng kế hoạchhoạt động tô màu cho trẻ
Ngay từ đầu năm học để nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình thông qua kỹ năng tô màu cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi đạt kết quả tốt tôi đã căn cứ vào
kế hoạch giáo dục năm học của nhà trường, lựa chọn các nội dung bài dạy vào từng chủ đề cho phù hợp Từ đó xây dựng kế hoạch chủ đề để triển khai đến kế hoạch tuần, kế hoạch ngày và ngân hàng đề tài trong hoạt động tạo hình, đặc biệt
là những bài tô màu phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí, khả năng nhận thức của trẻ và tình hình thực tế của địa phương Sau đó xây dựng kế hoạch phát triển và
Trang 5đánh giá trẻ phù hợp Bên cạnh đó khi thiết kế hoạt động tô màu cho trẻ tôi luôn căn cứ vào khả năng tô màu của trẻ, căn cứ vào mức độ khó dễ của đề tài để lựa chọn hình thức tổ chức cho phù hợp đạt hiệu quả tại lớp
* Đối với tiết tô màu theo mẫu:
- Cô phải chuẩn bị mẫu đảm bảo tính thẩm mỹ và chính xác
- Trẻ phải được quan sát và nhận xét mẫu
* Đối với loại tiết theo đề tài:
Tôi đã chuẩn bị 3-4 tranh mẫu và cho trẻ nhận xét xem các tranh thể hiện
về đề tài gì?Bố cục ra sao?Các tranh mẫu có gì khác nhau
* Loại tiết tô màu theo ý thích:
Tôi đưa ra đề tài chung cho cả lớp thảo luận, rồi hỏi trẻ dự định của mình Sau khi trẻ nói về ý tưởng của mình tôi cho trẻ về chỗ thực hiện và quan sát giúp
đỡ những trẻ chưa thực hiện được như dự định
Khi nhận xét sản phẩm tôi gợi ý để trẻ nhận xét về sản phẩm tô màu của mình của bạn về nội dung thể hiện hình thức như: bố cục cân đối, màu sắc hài hòa, và trẻ tự đặt tên cho sản phẩm của mình
Ví dụ: Chủ đề “ Trường Mầm Non” nội dung cho trẻ tham gia vào hoạt
động tô màu là:- Tô màu đu quay
- Tô màu chùm bóng
Với các hoạt động khác tôi cũng lên kế hoạch lựa chọn đề tài tô màu phù hợp cho từng chủ đề.Nếu kỹ năng mà đa số trẻ chưa biết thì tôi đưa vào hoạt động học, còn nếu kỹ năng mà đa số trẻ đã biết, làm tốt thì tôi đưa vào hoạt động mọi lúc mọi nơi, vào các thời điểm trong ngày như: hoạt động góc, chơi ngoài trời, hoạt động chiều
Sau mỗi tuần tôi sẽ đánh giá kỹ năng tô màu của trẻ và có giải phápđiều chỉnh kế hoạch tô màu cho trẻ ở những bài tô tiếp theo cũng như lựa chọn đề tài phù hợp với nhận thức và kỹ năng của trẻ Các bài tô màu được lựa chọn từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp
Sau mỗi chủ đề tôi thường cho trẻ tham gia hoạt động đóng chủ đề để đánh giá về kỹ năng tô màu của trẻ, điểm mạnh điểm yếu từng trẻ để điều chỉnh cho kế hoạch tô màu cho chủ đề mới
Tóm lại, xây dựng kế hoạch và thực hiện kế hoạch tốt sẽ đạt được hiệu quả cao trong dạy hoạt động tô màu cho trẻ
Giải pháp 2: Đổi mới các phương pháp dạy trẻ tô màu trong hoạt động tạo hình.
Để trẻ phát huy hết khả năng đòi hỏi người giáo viên phải luôn luôn thay đổi hình thức, phương pháp dạy để trẻ luôn hứng thú, yêu thích và lúc nào cũng mong đến giờ để hoạt động Tôi đã thay đổi không gian học của trẻ bằng cách cho trẻ được vừa học tập và trải nghiệm cùng thiên nhiên gần gũi để trẻ có thể tư duy một cách thoải mái nhất cũng như được trực tiếp nhìn thấy khung cảnh tự nhiên Từ đó bài tô màu của trẻsẽ đẹp và phối màu hài hòa
Ví dụ: Trong ngày“ Khai giảng năm học mới” hay “Tết trung thu” tôi
luôn trang trí tạo không gian đẹp mắt, hấp dẫn để kích thích sự hứng thú của trẻ như trang trí tết trung thu
Trang 6Để tiết học đạt hiệu quả cao ngoài việc tạo môi trường lớp học thân thiện, gần gũigiúp trẻ thể hiện khả năng của mình, tôi còn tạo tình huống, sử dụng các bài thơ và câu đố để kích thích sự thảo luậnnhằm tạo hứng thú, lôi cuốn trẻ
Ví dụ: Trước khi cho trẻ hoạt động “Tô màu đàn cá”,tôi tạo tình huống để
bạn cá vàng xuất hiện cùng với câu truyện về lễ hội thi tài dưới đại dương, nhằm thu hút sự tò mò của trẻ Sau đó cho trẻ xem video về các đàn cá đang bơi, kích thích sự phát triển để trẻ cùng thảo luận về đặc điểm màu sắc, hình dạng…
Với các tiết đề tài thì phần giới thiệu tranh cô có thể lồng vào câu truyện rồi đàm thoại với trẻ Tôi thường động viên, khuyến khích trẻ giúp đỡ các bạn trong nhóm khi được bạn bè đồng ý
Ví dụ :với chủ đề về thế giới thực vật Tôi cho trẻ tô bài “cây xanh” vào bài cô cho trẻ hát bài “Em yêu cây xanh” cho đi thăm quan sa bàn cây xanh và đàm thoại cùng với trẻ sau đó cho trẻ quan sát tranh
Sau khi trẻ hoàn thành sản phẩm của mình tôi cho trẻ trưng bày sản phẩm
và nhận xét sản phẩm
Giải pháp 3: Hướng dẫn trẻ tô màu
Đây là nội dung quan trọng trong hoạt động tạo hình tô màuquyết định kết quả sản phẩm của trẻ nên tôi cần chuẩn bị tốt, gây hứng thú lôi cuốn trẻ vào hoạt động Vì vậy tôi đã rất chú ý đến nội dung này nhằm giúp trẻ tạo ra sản phẩm
đẹpbằng việc hướng dẫn trẻ: “Tô trùng khít, tô không chườm ra ngoài, phối hợp các loại màu để tạo ra sản phẩm đẹp”.
Ví dụ: Chủ đề: “Trường mầm non”- với đề tài“Tô màu chùm bóng”.
Tôi hướng dẫn trẻ cách tô như sau:
Bước 1:Cô tô mẫu
Tôi vừa tô vừa kết hợp giải thích kỹ cách tô: “Đầu tiên tôi để tranh ngay ngắn, tay trái tôi giữ giấy, tay phải tôi lấy bút màu xanh cầm bằng 3 đầu ngón tay để tô màu quả bóng thứ nhất, khi tôtôi di màu ngang quả bóng từ trên xuống dưới, từ trái qua phải cho đến khi tô kín hết quả bóng, tôitô khéo léo, nhẹ nhàng không chườm màu ra ngoài hình vẽ, sau đó tôiđổi màu đỏ tô quả bóng thứ 2, tôi tiếp tục đổi màu vàng tô quả bóng thứ 3 cũng di ngang màu nhẹ nhàng từ trái qua phải từ trên xuống dưới kín hết quả bóng
Bước 2: Hỏi trẻ lại cách tô màu chùm bóng: Nhằm giúp trẻ nhớ về cách
tô màu như: “Tô màu đều, đẹp, không chườm màu ra ngoài để tạo nên bức tranh đẹp”
Bước 3: Cho trẻ thực hiện.
Trước khi trẻ tô tôi yêu cầu trẻ ngồi đúng tư thế và cầm bút đúng theo yêu cầu của tôi, khi thực hiện bài tô, tô không chườm ra ngoài, tô đều đẹp
Tôi bao quát động viên, quan sát giúp đỡ trẻ hoàn thành sản phẩm
Ví dụ: Chủ đề: “Động vật” – với đề tài “Tô màu gà con”
Đến chủ đề này, trẻ đã có một số kỹ năng cơ bản: “Cách cầm bút, tư thế ngồi và biết được các màu Tôi lại chú trọng đến việc rèn kỹ năng di màu đều, mịn đẹp, tô không chườm ra ngoài cho trẻ” Cụ thể như sau:
Bước 1: Cô tô mẫu :Tôi tô kết hợp với hướng dẫn trẻ: Tôi chọn bút màu
vàng, cầm bút bằng tay phải kết hợp với xoay cổ tay khéo léo để di màu sao cho
Trang 7màu đều,mịn, không chườm ra ngoài.Chú ý di ngang màu, từ trên xuống dưới,
từ trái qua phải
Bước 2: Cô cho trẻ nhắc lại cách tô:Nhằm giúp trẻ nhớ về cách tô màu
như: “Tô màu đều, đẹp, mịn, không chườm màu ra ngoài để tạo nên bức tranh đẹp, hài hoà, cân đối”.
Bước 3: Cho trẻ thực hiện.
Khi trẻ về bàn cho trẻ nhắc lại tư thế ngồi, cách cầm bút.Tôiquan sát động viên nhắc nhở trẻ di màu đều, mịn đặc biệt màu không chườm ra ngoài Tôi có
thể hướng dẫn trẻ vẽ sáng tạo một số chi tiết: (Ví dụ: Hạt thóc, cây cỏ để cho bức tranh sinh động hơn)
Sau khi áp dụng nội dung: “Cách hướng dẫn trẻ tô màu”,hầu hết trẻ đã
biết“Ngồi đúng tư thế, biết cách cầm bút đúng, tô màu đẹp, đều, mịn, màu không chườm ra ngoài” tôi lại chú ý đến việc cho trẻ: “Phối màu, tô màu sáng tạo cho bức tranh thêm sinh động”
Ví dụ: Ở chủ đề: “Quê hương-đất nước- Bác Hồ” với đề tài “Tô màu
lá cờ” Tôi hướng dẫn cụ thể như sau:
Bước 1:Cô tô mẫu.
Tôi tô kết hợp hướng dẫn trẻ:“Trước tiên muốn tô được lá cờ tôi chọn màu vàng tô ngôi sao giữa lá cờ Tôi di đều tay để màu được đều, mịn và khéo léo để màu không chườm ra ngoài”
Tiếp theo tô lá cờ màu đỏ
Sau đó tôi tô cán cờ màu xanh
Bước 2: Cho trẻ nhắc lại cách tô: Nhằm giúp trẻ nhớ về cách tô màu
như: “Tô màu đều, đẹp, mịn, không chườm màu ra ngoài, biết phối hợp từ 2-3 màu để tạo nên bức tranh sinh động, sáng tạo”.
Bước 3: Cho trẻ thực hiện.
Tôi nhắc lại tư thế ngồi, cách cầm bút và cách tô màu cho trẻ
Khi trẻ thực hiện tôi động viên khuyến khích trẻ tô hoàn thành sản phẩm đẹp Sau khi áp dụng giải pháp trên, nhiều trẻ của lớp tôi đã biết cách tô màu đều, đẹp không chườm ra ngoài, biết phối 2,3 màu để tô tạo ra bức tranh đẹp, sinh động, có trẻ còn biết tô màu sáng tạo
Giải pháp 4: Hình thành, cung cấp các kỹ năng tô màu cơ bản cho trẻ thông qua các hoạt động khác.
Tích hợp là đòi hỏi ở giáo viên sự sáng tạo, linh hoạt và khéo léo khi vận dụng, quá trình vận dụng tích hợp cần phải lựa chọn nội dung phù hợp, logic, tránh quá trình hoạt động trở nên rời rạc, chắp vá
Ngoài hướng dẫn trẻ nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình thông qua kỹ năng tô màu đạt hiệu quả, tôi cònrèn kỹ năng tô màucho trẻ thông qua một số hoạt động như:
*Hướng dẫn trẻ tô màu thông qua hoạt động góc:Trong lớp vẫn còn
một số trẻ tô màu còn chậm, kỹ năng di màu còn chưa khéo léo, màu còn bị chườm ra ngoài, chưa biết cách phối màu để tô, tôi đã tập trung những trẻ có kỹ năng tô màu yếu thành một nhóm, trong các giờ hoạt động góc
Trang 8Ví dụ: “Góc nghệ thuật”, tôi hướng dẫn kỹ lại cách tô màu một lần nữa
cho trẻ nghe, kiểm tra lại cách cầm bút và nhắc nhở trẻ cầm bút bằng tay phải, cầm bằng 3 đầu ngón tay
Tùy theo chủ đề đang học để chọn tranh cho trẻ tô phù hợp với chủ đề
Ví dụ: chủ đề: “Động vật:“Tô tranh gà con”, “tô màu con hươu”, “tô màu
con cá…”
Chủ đề “Thực vật”: “Tô màu bông hoa”, “tô màu cây xanh…”,
Khi trẻ tô tôigiúp đỡ, động viên trẻ, những trẻ chưa tô được tôi cầm tay và hướng dẫn cách tô đúng đều, mịn, đẹp không chườm màu ra ngoài
Ví dụ: Dạy trẻ tô màu thông qua “Góc nghệ thuật”: Ở góc này có nhiều
nguyên vật liệu, đồ dùng, học liệu phục vụ cho hoạt động tạo hình như: Các loại màu sáp, màu nước, bút dạ, bút lông, tượng, giá vẽ, và một số nguyên vật liệu khác Với những trẻ có kỹ năng tô màu tốt tôi sẽ cho trẻ tạo ra những sản phẩm sáng tạo như tô tượng, tô tranh bằng các loại bút màu khác nhau… còn với những trẻ kỹ năng tô còn kém Cô có thể luyện thêm cho trẻ vì ở góc chơi này với môi trường trang trí đẹp mắt, sáng tạo, kích thích trẻ hứng thú và biết tô màu theo yêu cầu của tôi
Ví dụ: “Góc học tập” tôi luyện kỹ năng tô màu cho trẻ thông qua các trò
chơi: “Tô màu các hình như hình vuông- hình tròn…), “Tô màu con vật to hơn,
nhỏ hơn”, “ Tômàu cây cao hơn hay thấp hơn” theo yêu cầu của tôi… Qua đó một lần nữa trẻ được rèn kỹ năng tô màu: “Tô đúng theo yêu cầu của tôi, tô mịn, đều, đẹp và không chườm màu ra ngoài”
*Dạy trẻ tô màu thông qua hoạt động chơi theo ý thích:
Tôi cũng có thể tận dụngcác góc như: Góc sáng tạo, góc thư viện…để luyện kỹ năng tô màu cho trẻ thông qua việc hướng dẫn, một lần nữa trẻ được rèn luyện và khắc sâu kỹ năng tô màu
*Dạy trẻ tô màu thông qua tổ chức “Hội thi ”: Qua các bài tập tô màu
theo yêu cầu của hội thi trẻ được ôn lại kỹ năng tô màu Căn cứ vào kết quả đó tôi phân loại trẻ và lên kế hoạch bồi dưỡng ở những chủ đề tiếp theo
* Tạo hứng thú cho trẻ thông qua ngày hội ngày lễ.
Để có được những bức tranh tô màu đẹp thì việc tạo hứng thú cho trẻ cũng rất cần thiết và hiệu quả Đặc biệt trong một năm học thường có rất nhiều các ngày lễ kỉ niệm gắn liền với các bài tô màutrong chương trình như: ngày
20-10, ngày 20-11, ngày 8-3…
Ví dụ: Nhân ngày 8/3 hay 20-10 tôi đã cho tô màu những bông hoa thành những bức tranh tặng mẹ tặng bà.Khi cho trẻ hoạt động tôi thấy trẻ hào hứng hơn, cố gắng nhiều hơn vì bạn nào cũng muốn có bức tranh thật đẹp tặng mẹ, tặng bà.Hay với ngày hội của cô giáo ngày 20/11, tôi cho trẻ sưu tầm những nguyên vật liệu như hoa khô hay lá khô làm bưu thiếp tặng cô Trẻ rất thích và hăng say làm bài vì các con cũng muốn thể hiện tình cảm của mình thông qua bài tô màu để tặng cô Hay đến ngày 22/12 tôi gợi ý trẻ tô màu những món quà như: Tô màu lá cờ tổ quốc, hay tô màu những chiếc mũ xinh xắn để tặng các chú bộ đội Với việc tạo hứng thú qua các ngày hội ngày hội ngày lễ như vậy tôi thấy trẻ rất hào hứng, nhiều trẻ còn ra sức thi đua làm nhiều bài đẹp để được cô khen
Trang 9Giải pháp 5: Đi sâu bồi dưỡng các đối tượng yếu kém và có năng khiếu tạo hình:
Ngoài việc giảng dạy trên tiết học, tôi còn thường xuyên chia đối tượng giỏi, khá, trung bình và yếu để tập luyện ở mọi lúc mọi nơi
- Đối với những trẻ yếu tôi thường hướng dẫn trẻ xem tranh và cho trẻ, tô màu những bức tranh từ đơn giản đến phức tạp
Ví dụ: Bài tô màu về phương tiện giao thông, tôi hướng dẫn trẻ tô nhữngphương tiện giao thông đơn giản nhất như “tô màu ô tô” Tôi cho trẻ chọnmàu mà trẻ thích, sau đó hướng dẫn tỉ mỉ cho trẻ về cách tô màu như: con hãy dùng 3 đầu ngón tay di màu sao cho màu thật đều thật mịn, không bịchườm
ra ngoài( vừa nói cô vừa tô mẫu và nhắc đi nhắc lại cách tô cho trẻ nhớ) có như vậy trẻ mới dễ hiểu và thực hiện bài tập tốt hơn
- Đối với những trẻ nhút nhát, tôi thường phối hợp với gia đình động viên trẻ tô màu về những bức tranh mà trẻ thích để tặng ông bà, cha mẹ
Ví dụ: Con thích tô màu bức tranh nào nhất, hôm nay con về tô màu bức tranh về những bông hoa thật đẹp tặng mẹ con nhé, chắc mẹ sẽ rất thích và rất vui đấy
- Đối với những trẻ khá, giỏi tôi thường gợi ý và đưa ra yêu cầu cao hơn phát huy khả năng sáng tạo cho trẻ
Ví dụ: Trẻ đang tô màu ô tô tôi gợi hỏi “cái ô tô này sẽ chạy ở đâu con? Đường đồng bằng hay miền núi? Trên bầu trời có gì không?Hai bên đường sẽ có
gì nào? Với những câu hỏi trên tôi đã phát huy thêm được khả năng sáng tạo cho trẻ
Do được thực hành thường xuyên cho nên kỹ năng tô màu của trẻ ngày càng tiến bộ rõ rệt Tôi thấy trẻ hứng thú hơn khi đến giờ tạo hình và trẻ đã có nhiều bức tranh tô màu rất đẹp và sáng tạo Điều này đã giúp cho việc trang trí chủ đề của tôi cũng đỡ vất vả hơn đồng thời đây cũng là dịp để trẻ được trải nghiệm thực tế phù hợp với yêu cầu của chương trình mầm non mới hiện nay
Giải pháp 6: Xây dựng góc tạo hình:
Ngoài việc làm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho tiết dạy thì tôi còn xây dựng góc tạo hình theo từng thời điểm để trình bày tranh mẫu của cô và các sản phẩm của trẻ theo từng chủ đề, qua đó trẻ được quan sát bài của mình của bạn một cách rõ ràng hơn
Ví dụ: Ở chủ đề “Tết và mùa xuân” tôi trang trí các tranh ảnh lên góc tạo hình như: ảnh về cảnh mùa xuân, ảnh ngày tết cổ truyền hay hình ảnh các cành hoa mai, hoa đào đang đua nhau khoe sắc hay trang trí thêm mâm ngũ quả đồ chơi hoặc những chiếc bánh chưng, bánh dày làm từ phế liệu.… một phần làm toát lên nội dung của chủ đề mặt khác khắc sâu kiến thức về “ Tết và mùa xuân” cho trẻ nhớ rõ hơn Bên cạnh đó tôi cho trẻ thực hiện các bài tô màu về hoa mùa xuân, hay tô màu bánh chưng bánh dầy để treo bài vào góc để xuyên suốt chủ đề trẻ được quan sát rõ hơn Tùy từng chủ đề chủ điểm tôi cùng trẻ trang trí xây dựng góc tạo hình thật đẹp mắt, phù hợp Với việc xây dựng góc tạo hình như trên đã góp phần giúp trẻ phát triển được khả năng quan sát và ghi nhớ có chủ định
Trang 10Không những vậy góc tạo hình còn là nơi để mỗi khi có dịp họp phụ huynh trên lớp, phụ huynh có thể quan sát được bài của các con và cũng có thể
so sánh kỹ năng làm bài của con mình với con của phụ huynh khác Từ đó có thể nâng cao tầm quan trọng của môn tạo hình nói chung và hoạt động tô màu nói riêng phối hợp với cô giáo rèn thêm kỹ năng tô màu cho trẻ khi ở nhà
* Giải pháp 7:Tự bồi dưỡng để nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ:
Để nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ tôi luôn tích cực sưu tầm các loại sách hướng dẫn tổ chức hoạt động tô màu cho trẻ, tham khảo thông tin trên mạng các nội dung liên quan đến dạy hoạt động rèn kỹ năng tô màu cho trẻ 3-4 tuổi cho trẻ để nghiên cứu, nhằm nắm vững hơn về nội dung, hình thức, phương
pháp tổ chức các hoạt động tô màu cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi Đồng thời học hỏi
cách tạo môi trường, làm giàu cảm xúc tạo hình cho trẻ Thường xuyên thiết kế bài giảng, mời ban giám hiệu, tổ chuyên môn dự các hoạt động học theo bài giảng đã thiết kế để chỉnh sửa cho hoàn thiện Thường xuyên học hỏi, dự giờ đồng nghiệp, đúc rút kinh nghiệm để dạy tốt hoạt động tô màu cho trẻ
Từ những việc làm nói trên tôi đã tích lũy được cách tổ chức các hoạt động tô màu cho trẻ đạt hiệu quả cao
Giải pháp 8: Phối kết hợp với cha mẹ trẻ:
Công tác phối kết hợp với phụ huynh và nhà trường là một vấn đề rất quan trọng, nó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trẻ.Vì thế tôi đưa vào buổi họp phụ huynh đầu năm, giúp phụ huynh hiểu tầm quan trọng của môn học tạo hình.Đặc biệt là kỹ năng tô màu cho trẻ từ đó đưa ra phương pháp cụ thể
Động viên phụ huynh cung cấp nguyên vật liệu phế thải sẵn có của địa phương, nhất là đồ dùng phục vụ cho hoạt động tạo hình
Hàng ngày vào giờ đón, trả trẻ tôi gặp gỡ trao đổi với phụ huynh về việc tiếp thu trên lớp của trẻ để kết hợp với phụ huynh có giải pháp giúp đỡ trẻ, bồi dưỡng cho trẻ.Để giúp trẻ hứng thú với hoạt động tạo hình học nói chung kỹ năng tô màu nói riêng việc phối kết hợp gia đình nhà trường việc làm quan trọng cần thiết, tôi nhận thấy rằng: “Gia đình là môi trường giáo dục cho trẻ” nên việc kết hợp gia đình nhà trường là điều không thể thiếu trong quá trình nuôi dưỡng giáo dục trẻ Để làm tốt điều này thông qua giờ đón, trả trẻ tôi khéo léo thông báo kỹ năng tô màu của trẻ, để phụ huynh nắm phối hợp giáo dục cho trẻ
Qua các cuộc họp phụ huynh, hay qua nhóm zalo của lớp tôi tích cực tuyên truyền để phụ huynh hiểu ý nghĩa tầm quan trọng của kỹ năng tô màu từ
đó phụ huynh phối hợp với giáo viên trong công tác giáo dục trẻ Ngoài ra, cuối mỗi chủ đề tôi thường phô tô những tranh ảnh có nội dung trong chủ đềtrẻ học gửi cho phụ huynh để phụ huynh tham gia hướng dẫn trẻ Ở góc tuyên truyền lớp tôi luôn có góc giới thiệu cho phụ huynh biết “Bé học gì hôm nay?” phụ huynh xem và cho trẻ ôn lại bài học Sự kết hợp giữa gia đình và nhà trường làm tăng thêm hiệu quả học tập cho trẻ Ngoài việc phối kết hợp với phụ huynh để giúp trẻ nâng cao kỹ năng tạo hình tôi còn khéo léo huy động phụ huynh tham gia tìm kiếm, sưu tầm nguyên vật liệu để cô làm đồ dùng đồ chơi tự tạo phục vụ hoạt độngtô màu đạt hiệu quả
Yêu cầu phụ huynh nên quan tâm hơn đến trẻ khi trẻ ở nhà Khi trẻ về nhà
có thể trẻ lấy giấy ra để tô màu những bài cô hướng dẫn trên lớp để rèn luyện kỹ