Giáo án điện tử ngữ văn 11 bài từ ấy
Trang 3NGUYỄN KIM THÀNH Đây là tên của một nhà thơ?
Nguyễn
Trang 4ĐẢNG CỘNG SẢN
Đây là gì?
Trang 5MÁU LỬA
Đây là gì?
Trang 6LÍ TƯỞNG
Đây là gì?
Trang 7www.t hemeg allery.c om
Em hãy trả lời các câu hỏi dưới đây?
Trang 81 Bức tranh và những câu thơ này gợi cho em nghĩ đến bài
thơ nào? Của ai?
Khi con tu hú
của Tố Hữu
ĐÁP ÁN:
Ta nghe hè dậy bên lòng,
Mà chân muốn đạp tan phòng hè ôi
Ngột làm sao, chết uất thôi, Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu.
Trang 9Em biết những câu thơ nào của Tố Hữu nói về việc đi tìm lí tưởng?
- Đâu những ngày xưa, tôi nhớ tôi Băn khoăn đi kiếm lẽ yêu đời
Trang 10- TỪẤYTỐ HỮU -
Trang 12I Tìm hiểu chung
1 Tác giả
- Tố Hữu (1920 - 2002), tên thật Nguyễn Kim
Thành
- Quê: Thừa Thiên - Huế
- Giác ngộ cách mạng, được kết nạp vào Đảng
Cộng Sản 1938
a Cuộc đời
Trang 13- Trong hai cuộc chiến chống Pháp và Mỹ cho đến năm 1986, Tố Hữu liên tục giữ nhiều chức vụ quan trong trong bộ máy lãnh đạo nhà nước.
Trang 14Nhà thơ Tố Hữu cùng Bác Hồ về thăm Pac Bó -1961
Trang 15Chân dung Tố Hữu
lúc 17 tuổi
Chân dung Tố Hữu
lúc 20 tuổi
Trang 16TỐ HỮU VÀ VỢ - BÀ NGUYỄN THỊ THANH
Trang 17Bút tích nhà thơ Tố Hữu
Trang 18Bài thơ cuối cùng
Báo Văn Nghệ số 50 ngày 14 – 12 – 2002
Trang 19Lễ truy điệu của nhà Tố Hữu
Trang 20Mộ của nhà thơ Tố Hữu - nghĩa trang Mai Dịch - Hà Nội
Trang 21I Tìm hiểu chung
1 Tác giả
- Các tác phẩm chính: Từ ấy, Việt Bắc, Ra
trận.…
- Thơ ca ông luôn gắn liền với sự nghiệp cách
mạng của dân tộc: Tố Hữu được đánh giá là
“lá cờ đầu của thơ ca cách mạng” Việt Nam hiện đại
b Sự nghiệp
Trang 22I Tìm hiểu chung
2 Tác phẩm
a Xuất xứ và hoàn cảnh sáng tác
- Hoàn cảnh sáng tác: Tố Hữu bắt gặp lí tưởng cách
mạng vào năm 1937 Tháng 7/1938, nhà thơ được kết nạp vào Đảng Cộng sản “Từ ấy” được sáng tác trong thời gian đó Bài thơ đã ghi lại cái mốc quan trọng trong cuộc đời nhà thơ.
- Xuất xứ: trích trong tập thơ “Từ ấy”, phần I “Máu lửa”.
Trang 23 Đánh mốc thời gian quan trọng trong tâm
hồn, trong cuộc đời nhà thơ.
Trang 25II Đọc – hiểu văn bản
1 Niềm vui sướng, say mê khi gặp lí tưởng của Đảng (khổ 1)
a Hai câu đầu: (tự sự - kể lại chuyện khó quên)
Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
Mặt trời chân lý chói qua tim
- Từ ấy: là trạng ngữ chỉ thời gian (Nhan đề; tên tập thơ của Tố Hữu)
- Từ ấy: là mốc thời gian có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong tâm hồn,
cuộc đời của nhà thơ
Trang 26II Đọc – hiểu văn bản
1 Niềm vui sướng, say mê khi gặp lí tưởng của Đảng (khổ 1)
a Hai câu đầu: (tự sự - kể lại chuyện khó quên)
Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
Mặt trời chân lý chói qua tim
- Cách thể hiện dùng ẩn dụ: nắng hạ và mặt trời chân lí và các
động từ mạnh.
Trang 27Mặt trời chân lý
BừngChói
Ẩn dụ:
ánh sáng,
lý tưởng của Đảng
Ẩn dụ:
ánh sáng,
lý tưởng của Đảng
Sức mạnh của Đảng, cách mạng
Sức mạnh của Đảng, cách mạng
Khẳng định lý tưởng cộng sản như 1 nguồn sáng mới xua tan đi lớp mây
mù, làm bừng sáng cả trí tuệ
và tâm hồn nhà thơ
Khẳng định lý tưởng cộng sản như 1 nguồn sáng mới xua tan đi lớp mây
mù, làm bừng sáng cả trí tuệ
và tâm hồn nhà thơ
Trang 28II Đọc – hiểu văn bản
1 Niềm vui sướng, say mê khi gặp lí tưởng của Đảng (khổ 1)
b Hai câu sau: (niềm vui sướng, say mê)
Hồn tôi là một vườn hoa lá
Rất đậm hương và rộn tiếng chim
Trang 29Hồn tôi = hoa lá Vườn
Tươi sáng, tràn đầy âm thanh, hương sắc, sự sống.
Đậm hương
Rộn tiếng chim
Bút pháp lãng mạn + hình ảnh so sánh
=> Diễn tả niềm vui sướng, say mê, hạnh phúc ngập tràn khi bắt gặp lý tưởng của Đảng
=> Niềm say mê vui sướng vô hạn của tác giả trong buổi đầu đến với Cách mạng, bắt gặp lý tưởng Cách mạng.
Trang 30 Khổ thơ mở đầu bài thơ diễn tả niềm vui, niềm say mê và hạnh phúc
tràn ngập trong tâm hồn nhà thơ từ khi được giác ngộ lí tưởng cách mạng, được kết nạp vào Đảng Cộng Sản
Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ,
Mặt trời chân lí chói qua tim
Hồn tôi là một vườn hoa lá
Rất đậm hương và rộn tiếng chim
Trang 31II Đọc – hiểu văn bản
2 Những nhận thức mới về lẽ sống (khổ 2)
Tôi buộc lòng tôi với mọi người
Để tình trang trải với trăm nơi
Để hồn tôi với bao hồn khổ Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời.
Xác định từ ngữ, biện pháp nghệ thuật trong đoạn 2?
Trang 32Tôi buộc lòng tôi với mọi người
Để tình trang trải với trăm nơi
Để hồn tôi với bao hồn khổ Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời.
Tôi buộc lòng tôi với mọi người
Để tình trang trải với trăm nơi
Để hồn tôi với bao hồn khổ Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời.
Đại từ xưng hô: tôi
Sử dụng phép điệp: Để và cấu trúc tương đồng trong 3 câu thơ (câu 3 -
4: vắt dòng) tác giả thể hiện ý thức tự nguyện gắn bó với nhân dân từ khi
giác ngộ lí tưởng
Trang 33Tôi buộc lòng tôi với mọi người
Để tình trang trải với trăm nơi
Để hồn tôi với bao hồn khổ Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời.
Tôi buộc lòng tôi với mọi người
Để tình trang trải với trăm nơi
Để hồn tôi với bao hồn khổ Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời.
Trang 34Gần gũi với nhau thêm mạnh khối đời
Lòng tôi mọi người Tình tôi trăm nơi Hồn tôi bao hồn khổ
Cái “tôi” hòa vào với cái ”ta”
=>”mạnh khối đời”
Cái “tôi” hòa vào với cái ”ta”
=>”mạnh khối đời”
buộc trang trải với
Trang 35Tôi buộc lòng tôi với mọi người
Để tình trang trải với trăm nơi
Để hồn tôi với bao hồn khổ
Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời.
Bằng lối sử dụng những từ ngữ chính xác, giàu ẩn ý, nhà thơ đã gửi gắm một cách sâu sắc về tư tưởng, tình cảm của mình Đó là tình yêu thương con người của Tố Hữu gắn với tình cảm hữu ái giai cấp, là biểu hiện nhận thức mới về lẽ sống chan hòa cá nhân và tập thể, giữa cái tôi
và cái ta
Trang 36II Đọc – hiểu văn bản
Tôi đã là con của vạn nhà
Là em của vạn kiếp phôi pha
Là anh của vạn đầu em nhỏ Không áo cơm, cù bất cù bơ
3 Sự chuyển biến sâu sắc trong tình cảm nhà thơ (khổ 3)
Xác định từ ngữ, biện pháp nghệ thuật trong đoạn 3?
Tôi đã là con của vạn nhà
Là em của vạn kiếp phôi pha
Là anh của vạn đầu em nhỏ Không áo cơm, cù bất cù bơ
Trang 37Tình hữu ái giai cấp, tình thân yêu ruột thịt với quần
chúng lao khổ
Khẳng định sự chuyển biến lớn lao trong tình cảm.
Điệp cấu trúc “đã là/là…của…”
Các từ “ con”, “ em”, “ anh”
Xác định vị trí của “ Tôi” trong đại gia đình cần lao
Trang 38“Kiếp phôi pha” Những người lao động vất vả, đau
khổ, bất hạnh, dãi dầu mưa nắng
“Cù bất cù bơ” Lang thang, vất vưởng, bơ vơ không nơi nương tựa
Quần chúng nhân dân lao động nghèo
đông đảo
số từ ước lệ « vạn »
Trang 39“Tôi” – là thành viên của “vạn nhà”, có tình cảm gắn bó thân thiết với
quần chúng lao khổ, như người ruột thịt, cùng gia đình
“Tôi” – là thành viên của “vạn nhà”, có tình cảm gắn bó thân thiết với
quần chúng lao khổ, như người ruột thịt, cùng gia đình
Trang 40Tôi đã là con của vạn nhà
Là em của vạn kiếp phôi pha
Là anh của vạn đầu em nhỏ
Không áo cơm, cù bất cù bơ
Nhà thơ đã vượt qua giai cấp của mình đế đến với giai cấp vô sản với tình cảm chân thành và điều này chứng tỏ sức mạnh cảm hóa mạnh mẽ lí tưởng cách mạng đối với những người trí thức tiểu tư sản
Trang 41III Tổng kết
1 Nội dung:
Ngợi ca lý tưởng Cách mạng, thể
hiện niềm vui lớn, lẽ sống lớn, tình
cảm lớn trong buổi đầu gặp gỡ lý
tưởng Cách mạng.
1 Nội dung:
Ngợi ca lý tưởng Cách mạng, thể
hiện niềm vui lớn, lẽ sống lớn, tình
cảm lớn trong buổi đầu gặp gỡ lý
tưởng Cách mạng.
2 Nghệ thuật:
- Biện pháp tu từ: ẩn dụ, so sánh, điệp ngữ
- Ngôn ngữ gợi cảm, giàu nhạc điệu
- Giọng thơ sảng khoái, nhịp điệu hăm hở
2 Nghệ thuật:
- Biện pháp tu từ: ẩn dụ, so sánh, điệp ngữ
- Ngôn ngữ gợi cảm, giàu nhạc điệu
- Giọng thơ sảng khoái, nhịp điệu hăm hở
Trang 42Củng Cố
Bài Học
IV Củng cố
Trang 43Câu 1: Nhận xét nào sau đây là nhận xét đúng về “Từ Ấy” của Tố Hữu?
Câu 1 : Nhận xét nào sau đây là nhận xét đúng về “Từ Ấy” của Tố Hữu?
A Là 1 phần trong
tập thơ cùng tên của Tố Hữu
A Là 1 phần trong
tập thơ cùng tên của Tố Hữu
B Là 1 bài thơ của
Tố Hữu sáng tác năm 1945
B Là 1 bài thơ của
Tố Hữu sáng tác năm 1945
C Là bài thơ đồng
thời là một tên tập thơ đầu tay của Tố
Hữu
C Là bài thơ đồng
thời là một tên tập thơ đầu tay của Tố
Hữu
C Là bài thơ đồng
thời là một tên tập thơ đầu tay của Tố
Hữu
Trang 44Câu 2: Nhan đề “Từ Ấy” của Tố Hữu được hiểu như thế nào?
Câu 2 : Nhan đề “Từ Ấy” của Tố Hữu được hiểu như thế nào?
A.Thời điểm Thực dân
Pháp bắt giam vào ngục
tù.
B Giây phút gặp
được các chiến sĩ Cộng sản hoạt động
bí mật.
C.Giây phút bước chân
vào cuộc đời hoạt động
Trang 45Câu 3: Khi được giác ngộ lý tưởng nhà thơ đã có một nhận thức mới về lẽ sống, lẽ sống đó được thể hiện:
mới về lẽ sống, lẽ sống đó được thể hiện:
A “Cái tôi”
hay “cái ta”
đều vô nghĩa,
tất cả đều là
hư vô
A “Cái tôi”
hay “cái ta”
đều vô nghĩa,
tất cả đều là
hư vô
B Triệt tiêu
“cái tôi” chỉ còn “cái ta”
là có ý nghĩa
B Triệt tiêu
“cái tôi” chỉ còn “cái ta”
là có ý nghĩa
C Gắn bó giữa “cái tôi”
và “cái ta”
C Gắn bó giữa “cái tôi”
và “cái ta”
C Gắn bó giữa “cái tôi”
và “cái ta”
Trang 47A Làm nổi bật khao khát được hòa nhập,
cống hiến.
B Làm nổi bật tình cảm khăng khít, gắn
bó với người lao
động.
C Làm nổi bật tinh thần tất cả vì nhân dân
Trang 48cộng sản.
D Hình ảnh chỉ
những tài liệu tuyên truyền cách
mạng.
Câu 6: Hình ảnh “mặt trời chân lý” thể hiện điều gì?
Câu 6 : Hình ảnh “mặt trời chân lý” thể hiện điều gì?
A Hình ảnh chỉ
ánh sáng rực rỡ của
lí tưởng cộng sản.
Trang 49Từ ấy
Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
Mặt trời chân lí chói qua tim
Hồn tôi là một vườn hoa lá
Rất đậm hương và rộn tiếng chim…
Tôi buộc lòng tôi với mọi người
Để tình trang trải với trăm nơi
Để hồn tôi với bao hồn khổ
Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời
Tôi đã là con của vạn nhà
Là em của vạn kiếp phôi pha
Là anh của vạn đầu em nhỏ
Không áo cơm, cù bất cù bơ…
Niềm vui lớn ( vui sướng mãnh liệt của nhà thơ khi gặp ánh sáng lí tưởng )
Lẽ sống lớn (Nhận thức sâu sắc về lẽ sống)
Tình cảm lớn (Chuyển biến sâu sắc trong tình cảm)
Trang 50HÌNH ẢNH THANH NIÊN NGÀY NAY