Giáo án điện tử ngữ văn 11 bài chiều tối (mộ)

Hoàn cảnh sáng tác: Từ mùa thu năm 1942 đến mùa thu năm 1943 khi Bác bị bắt giam trong nhà tù của Tưởng Giới Hồ Chí Minh Giá trị nghệ thuật: + Là tập nhật kí độc đáo bằng thơ + Thể hiệ

Câu hỏi 1: Hồ Chí Minh dời Cao Bằng sang Trung Quốc vào ngày tháng năm nào?

 A 13/8/1942

 C 11/8/1942

 B 12/8/1942

 D 10/8/1942

Câu hỏi 2: Hồ Chí Minh bị chính quyên Tưởng Giới Thạch bắt giam vô cớ trong bao lâu?

 B 13 tháng

 C 14 tháng

 A 12 tháng

 D 15 tháng

Câu hỏi 3 : “Nhật ký trong tù” được sáng tác bằng chữ gì?

 D Chữ Hán

 B Chữ Nôm

 A Chữ Quốc ngữ

 C Chữ Hán và chữ Nôm

Câu hỏi 4: “Nhật Ký trong tù” bao gồm bao nhiêu bài thơ?

 C 134

 B 133

 A 132

 D 135

Câu hỏi 5: Chiều tối (Mộ) là bài thơ ?

 B Cuối Thu 1942

 C Cuối Thu 1943

 A Cuối Thu 1941

 D Cuối Đông 1942

Chiều tối

(Mộ)

-Sinh ngày

19/05/1890 tại Nam

Đàn, Nghệ An

05/06/1911 ra đi tìm đường cứu nước

1941 về nước lãnh đạo CM

1946 – 1969 giữ chức vụ chủ tịch

Đại nhân

Đại trí

Đại dũng

I Tìm hiểu chung

1 Đôi nét về tập thơ “Ngục trung nhật kí”:

Hoàn cảnh sáng tác: Từ mùa thu năm

1942 đến mùa thu năm 1943 khi Bác bị

bắt giam trong nhà tù của Tưởng Giới

Hồ Chí Minh

Giá trị nghệ thuật:

+ Là tập nhật kí độc đáo bằng thơ + Thể hiện nét đặc sắc trong phong cách thơ Hồ Chí Minh: bút pháp cổ điển và

hiện đại

1 Đôi nét về tập thơ “Ngục trung nhật kí”:

Thân thể ở trong lao,

Tinh thần ở ngoài lao;

Muốn nên sự nghiệp lớn, Tinh thần càng phải cao.

Ta vốn là đại biểu của dân Việt Nam,

Định đến Trung Hoa gặp nhân vật trọng yếu; Không dưng đất bằng nổi sóng gió,

Đưa ta vào làm "khách quý" trong tù.

Năm mươi ba cây số một ngày

Áo mũ dầm mưa, rách hết giày Lại khổ thâu đêm không chỗ ngủ Ngồi trên hố xí đợi ngày mai.

Gà gáy một lần đêm chửa tan,

Chòm sao đưa nguyệt vượt lên ngàn ;

Người đi cất bước trên đường thẳm,

Rát mặt đêm thu, trận gió hàn.

Phương Đông màu trắng chuyển sang hồng, Bóng tối đêm tàn, quét sạch không;

Hơi ấm bao la trùm vũ trụ,

Người đi, thi hứng bỗng thêm nồng.

(Giải đi sớm)

Giãi bày tình cảm, tâm tư, nỗi niềm của mình

Phê phán xã hội và bộ mặt của nhà tù TQ dưới thời Tưởng Giới Thạch

I Tìm hiểu chung

1 Đôi nét về tập thơ “Ngục trung nhật kí”:

2 Tác phẩm “Chiều tối”:

2 Tác phẩm “Chiều tối”:

b Hoàn cảnh ra đời: Trên đường chuyển lao từ nhà lao

Tĩnh Tây đến nhà lao Thiên Bảo mùa thu năm 1942

Bài thơ thứ 31/134 của tập “Nhật kí trong tù”

Bản đồ chuyển lao của Bác qua các nhà tù của Tưởng Giới Thạch ở tỉnh Quảng Tây - TQ

II Đọc – hiểu văn bản

1 Đọc

Phiên âm :

Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ,

Cô vân mạn mạn độ thiên không.

Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc,

Bao túc ma hoàn, lô dĩ hồng.

Dịch thơ:

Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ,

Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không

Cô em xóm núi xay ngô tối,

Xay hết, lò than đã rực hồng.

- Hai câu đầu: Bức tranh thiên nhiên buổi chiều muộn.

- Hai câu cuối: Bức tranh sinh hoạt của con người.

II Đọc – hiểu văn bản

2 Bố cục

1 Bức tranh thiên nhiên

- Hình ảnh “cánh chim chiều”: Biểu tượng cho buổi chiều tà

Mang tâm trạng mệt mỏi của con người

 Sự hòa hợp giữa thiên nhiên và con người

+ “Chim mỏi”:

+ “Chim về rừng”: Gắn bó hiện thực và sự sống.

 Quan niệm cái đẹp ở phía sự sống

- Hình ảnh “chòm mây”:

+ Cô độc, lẻ loi, trôi chậm chạp,…

+ Gợi cái cao rộng, trong trẻo,

êm ả của chiều thu

 Hình ảnh thơ vừa miêu tả không gian vừa lột tả tâm trạng

1 Bức tranh thiên nhiên

+ Bút pháp chấm phá.

+ Bút phát tả cảnh ngụ tình

- Thiên nhiên được miêu tả bằng bút pháp cổ điển:

1 Bức tranh thiên nhiên

2 Bức tranh sinh hoạt

- “Thiếu nữ xay ngô”:

+ Trẻ trung, khỏe khoắn, sống động

+ Điệp đầu và cuối: vòng quay mải miết của cối xay và sự cần mẫn của cô gái

=> Quan niệm: Cái đẹp ở cuộc sống lao động

- Từ “hồng”:

+ Màu hồng của lò than

+ Sự vận động của thời gian từ “chiều” đến “tối”.

+ Sắc hồng từ gương mặt trẻ trung của cô gái

+ Là sắc hồng của tâm hồn lạc quan, của trái tim nhân ái của người tù CM

2 Bức tranh sinh hoạt

- Sử dụng thi pháp cổ điển: lấy ánh sáng để tả bóng tối.

- Hình tượng thơ luôn vận động theo chiều hướng từ: + Bóng tối ra ánh sáng

+ Buồn đến vui

+ Cô đơn đến ấm áp

=> Tinh thần hiện đại.

2 Bức tranh sinh hoạt

IV Tổng kết

V Củng cố

Câu hỏi: Những biểu hiện vẻ đẹp tâm hồn của Hồ Chí Minh qua bài thơ “Chiều tối ”?

Gợi ý

mọi hoàn cảnh dù khó khăn thử thách.