Giáo án điện tử ngữ văn 11 bài thao tác lập luận bình luận

MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU CỦA THAO TÁC LẬP LUẬN QUAN SÁT NGỮ LIỆU SAU: “Theo Bác, thực hành tiết kiệm là vô cùng quan trọng.. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU CỦA THAO TÁC LẬP LUẬN Người viết đã bàn bạc vấn

Trang 2

Các em hãy xem các hình ảnh dưới đây và nêu suy nghĩ của mình:

Trước các hình ảnh mỗi người đều có những cảm nhận, ý kiến đánh giá của riêng mình… Tất cả đều trở thành đề tài

để bình luận.

Trang 3

THAO TÁC LẬP LUẬN BÌNH LUẬN

Trang 4

NỘI DUNG CHÍNH BÀI HỌC

Trang 5

I. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU CỦA THAO TÁC LẬP LUẬN

BÌNH LUẬN

1 Thao tác lập luận bình luận là gì?

* Khái niệm: “Bình luận”:

Em hãy lấy một vài ví dụ có từ bình luận,

từ bình luận trong những trường hợp đó mang

nghĩa gì?

Trang 6

BÌNH LUẬN

* Khái niệm: “Bình luận”:

 “Bình luận”: Là bàn luận, đánh giá về các hiện tượng, vấn đề trong cuộc sống cũng như trong văn học

• Đánh giá: là xác định những cái phải – trái; đúng- sai; hay- dở… của hiện tượng, vấn đề

• Bàn luận: Là có sự trao đổi ý kiến giữa những người đối thoại

Trang 7

 Bình luận thời sự là: Đưa ra ý kiến bàn bạc, đánh giá về sự kiện

thời sự Qua đó thể hiện thái độ lập trường của người bình luận.

BÌNH LUẬN

Trang 8

 Bình luận quân sự là: Đưa ra ý kiến đánh giá và bàn bạc về việc

bày binh bố trận, hay các vấn đề khác trong lĩnh vực quân sự Qua

đó thể hiện lập trường, quan điểm của người bình luận

BÌNH LUẬN

Trang 9

Bình luận thể thao là: Đưa ra ý kiến đánh giá và bàn bạc

về 1 trận đấu hoặc một môn thể thao nào đó Qua đó

thấy được ý kiến của người bình luận.

BÌNH LUẬN

Trang 10

QUAN SÁT NGỮ LIỆU SAU:

“Theo Bác, thực hành tiết kiệm là vô cùng quan trọng Một dân tộc biết tiết kiệm là một dân tộc giàu về vật chất, mạnh về tinh thần và vững vàng trước mọi chế độ xã hội Không những dân tộc nghèo phải tiết kiệm mà cả nước giàu cũng phải tiết kiệm.

Biện pháp để thực hành tiết kiệm là tẩy sạch bệnh tham ô, quan liêu, lãng phí Mà nguyên nhân của tham ô, lãng phí là bệnh quan liêu.”

Trang 11

Trang 12

Người viết đã bàn bạc vấn đề rất sâu rộng:

- Bàn về vai trò, tác dụng của việc thực hành tiết kiệm

- Đưa ra yêu cầu cấp thiết của việc tiết kiệm

- Chỉ ra nguyên nhân của lãng phí

- Đưa ra biện pháp để thực hành tiết kiệm

Trang 13

BÌNH LUẬN

b Khái niệm thao tác lập luận bình luận

Từ cách hiểu về bình luận và phân tích ví dụ trên, em hiểu thế nào là “thao tác lập luận bình luận”?

 Thao tác lập luận bình luận là thao tác lập luận bằng cách bình luận, đánh

giá những phải - trái; đúng - sai; hay - dở… của các hiện tượng (vấn đề)

trong cuộc sống cũng như trong văn học.

Trang 14

Biện pháp để thực hành tiết kiệm là tẩy sạch bệnh tham ô, quan liêu, lãng phí Mà nguyên nhân của tham ô, lãng phí là bệnh quan liêu.”

Người viết bàn về vấn đề thực hành tiết kiệm nhằm mục đích

gì?

 Mục đích của người viết:

• Làm sáng rõ vấn đề đưa ra bình luận

• Thuyết phục người đọc, người nghe tán đồng với ý kiến mà

mình đưa ra: “thực hành tiết kiệm là vô cùng quan trọng và

cần thiết”.

Trang 15

 Mục đích của thao tác lập luận bình luận là: nhằm đề xuất và thuyết phục người đọc (người nghe) tán đồng với nhận xét, đánh giá, bàn luận của mình về một hiện tượng (vấn đề) trong đời sống hoặc trong văn học.

Như vậy, mục đích của thao tác lập luận

Trang 16

 Những lập luận, bình luận của tác giả rất thuyết phục, vì:

 Tác giả đã nêu lên vấn đề được nhiều người quan tâm, là vấn đề

cần thiết, quen thuộc trong cuộc sống.

 Các lý lẽ, lập luận đưa ra rất logic, chặt chẽ.

 Bàn bạc sâu rộng, có dẫn chứng cụ thể.

3 Yêu cầu của thao tác lập luận bình luận

Các em có thấy những lý lẽ, lập luận mà

người viết đưa ra có sức thuyết phục

không? Tại sao?

“Theo Bác, thực hành tiết kiệm là vô cùng quan trọng Một dân tộc biết tiết kiệm là một dân tộc giàu về vật chất, mạnh về tinh thần và vững vàng trước mọi chế độ xã hội Không những dân tộc nghèo phải tiết kiệm mà cả nước giàu cũng phải tiết kiệm.

BÌNH LUẬN

Trang 17

• Trình bày những vấn đề mang tính thời sự, được nhiều người quan tâm, chú ý.

• Lập luận chặt chẽ, logic

• Bàn bạc, mở rộng dẫn chứng xung quanh vấn đề bình luận một cách sâu sắc, thuyết phục

Như vậy, yêu cầu của thao tác lập luận bình luận là gì?

Trang 18

BÌNH LUẬN GIẢI THÍCH CHỨNG MINH

nghe) tán đồng với những nhận xét, đánh giá, bình luận của

mình.

những người tham gia đều đã biết, quan tâm và có ý kiến

riêng của mình về vấn đề, hiện tượng đó.

để giúp người đọc (người nghe) hiểu rõ về một hiện tượng, vấn đề mà họ chưa biết đến trong cuộc sống cũng như trong văn học.

(hỗ trợ) để khiến người đọc (người nghe) tin là đúng, là có thật về một hiện tượng, vấn đề nào đó trong cuộc sống hay trong

xã hội.

SỰ KHÁC NHAU GIỮA: BÌNH LUẬN, GIẢI THÍCH, CHỨNG MINH

Trang 19

“ Theo Bác, thực hành tiết kiệm là vô cùng quan trọng Một dân tộc biết tiết kiệm là một dân tộc giàu về vật chất, mạnh về tinh thần và vững vàng trước mọi chế độ xã hội Không những dân tộc nghèo phải tiết kiệm mà cả nước giàu cũng phải tiết kiệm.

Người viết đã bình luận vấn đề về

“thực hành tiết kiệm” theo những bước nào?

Xác định vấn

đề bình luận:

Thực hành tiết kiệm

Đưa ra ý kiến, đánh giá, nhận xét về vấn

đề bình luận:

Thực hành tiết kiệm là vô cùng quan trọng

Bàn luận,

mở rộng vấn đề

II CÁCH BÌNH LUẬN

1 Ví dụ

Trang 20

Tiến trình bình luận gồm 3 bước

Bàn về hiện tượng (vấn đề) cần bình luận.

Đánh giá hiện tượng (vấn đề) cần bình luận

Nêu hiện tượng (vấn đề) cần bình luận.

Trang 21

Bước 1: Nêu hiện tượng, vấn đề cần bình luận

 Nêu rõ thái độ và sự đánh giá của người bình luận trước vấn đề đưa ra bàn luận.

 Trình bày hiện tượng, vấn đề bình luận 1 cách khách quan, trung thực, rõ ràng, ngắn gọn.

Trang 22

Bước 2: Đánh giá hiện tượng, vấn đề cần bình luận

Có 3 cách đánh giá:

- Đứng hẳn về một phía, ủng hộ phía mình cho là đúng và bác bỏ phía mà mình chắc chắn là sai

- Kết hợp phần đúng và loại bỏ phần hạn chế của mỗi phía để đi tới sự đánh giá mà mình tin là thực sự công bằng, hợp lí

- Đưa ra một cách đánh giá của riêng mình sau khi đã phân tích các quan điểm, ý kiến khác nhau về đề tài bình luận

Trang 23

Bước 3: Có những lời bàn sâu rộng về chủ đề bình luận

- Bàn về thái độ, hành động, cách giải quyết cần có trước hiện tượng vừa được nhận xét, đánh giá.

Trang 24

Hãy quan sát các hình ảnh sau và thảo luận nhóm 3 phút:

III LUYỆN TẬP

Trang 25

Những hình ảnh trên nói về hiện

Trang 26

- Trình bày ngắn gọn hiện tượng đó?

- Đánh giá nhận xét như thế nào về hiện tượng trên?

- Hiện tượng khá phổ biến, xuất hiện ở nhiều nhà trường, bắt gặp ở nhiều cấp học không chỉ ở nam sinh mà còn cả nữ sinh.

- Hiện tượng đáng lên án, đi ngược lại với nét đẹp học đường, trái với đạo lí dân tộc.

- Hiện tượng khá phổ biến, xuất hiện ở nhiều nhà trường, bắt gặp ở nhiều cấp học không chỉ ở nam sinh mà còn cả nữ sinh.

- Hiện tượng đáng lên án, đi ngược lại với nét đẹp học đường, trái với đạo lí dân tộc.

Trang 27

- Bàn bạc về nguyên nhân, hậu quả, biện pháp khắc phục hiện tượng trên?

- Nguyên nhân: khách quan, chủ quan.

- Hậu quả: bản thân, gia đình, nhà trường.

- Biện pháp: Nâng cao ý thức học sinh, kết hợp tốt giữa gia đình – nhà trường và xã hội…

- Nguyên nhân: khách quan, chủ quan.

- Hậu quả: bản thân, gia đình, nhà trường.

- Biện pháp: Nâng cao ý thức học sinh, kết hợp tốt giữa gia đình – nhà trường và xã hội…

Trang 28

Bài 2 (bài 1 sgk/73)

- Nhận xét đó sai vì mục đích của các thao tác lập luận không giống nhau

Mục đích:

+ Giải thích: hiểu vấn đề

+ Chứng minh: tin vào sự đúng đắn của vấn đề

+ Bình luận: Biết đánh giá bàn luận về hiện tượng( vấn đề), bình luận dành cho những người đã biết, đã có ý kiến về hiện tượng ( vấn đề) nào đó

Bài 2 (bài 1 sgk/73)

- Nhận xét đó sai vì mục đích của các thao tác lập luận không giống nhau

Mục đích:

+ Giải thích: hiểu vấn đề

+ Chứng minh: tin vào sự đúng đắn của vấn đề

+ Bình luận: Biết đánh giá bàn luận về hiện tượng( vấn đề), bình luận dành cho những người đã biết, đã có ý kiến về hiện tượng ( vấn đề) nào đó

III LUYỆN TẬP

Định dạng
Số trang	29
Dung lượng	2,46 MB