MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT- Thấy được tình cảm sâu sắc của người mẹ đối với con thể hiện trong một tình huống đặc biệt: đêm trước ngày khai trường.. Kiến thức: - Tình cảm sâu nặng của cha mẹ, gia đì
Trang 1uiPHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH
Cả năm : 37 tuần = 140 tiết Học kỳ I : 19 tuần = 72 tiết Học kỳ II : 18 tuần = 68 tiết
HỌC KỲ I
1 Cổng trường mở ra
2 Mẹ tôi
3 Từ ghép
1
4 Liên kết trong văn bản
5,6 Cuộc chia tay của những con búp bê
7 Bố cục trong văn bản
2
8 Mạch lạc trong văn bản
9 Những câu hát về tình cảm gia đình ( Dạy bài 1 và 4)
10 Từ láy
11 Những câu hát về tình yêu quê hương, đất nước, con người
( Dạy bài 1 và 4) 3
12 Quá trình tạo lập văn bản Viết bài Tập làm văn số 1 ở nhà
13 Những câu hát than thân (Dạy bài 2 và 3)
14 Đại từ
15 Những câu hát châm biếm (Dạy bài 1 và 2)
4
16 Luyện tập tạo lập văn bản
17 Sông núi nước Nam, Phò giá về kinh
18 Trả bài Tập làm văn số 1
19 Từ Hán Việt
5
20 Tìm hiểu chung về văn biểu cảm
21 Đọc thêm : Côn Sơn ca
Hướng dẫn đọc thêm: Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường trông ra
22 Từ Hán Việt (tiếp)
23 Đặc điểm văn bản biểu cảm
6
24 Đề văn biểu cảm và cách làm bài văn biểu cảm
25 Bánh trôi nước
26 Đọc thêm : Sau phút chia li
27 Quan hệ từ
7
28 Luyện tập cách làm văn bản biểu cảm
29 Qua đèo ngang
30 Bạn đến chơi nhà
8
31,32 Viết bài Tập làm văn số 2 tại lớp
33 Hướng dẫn đọc thêm: Xa ngắm thác núi Lư
34 Chữa lỗi về quan hệ từ
35 Từ đồng nghĩa
9
36 Cách lập dàn ý củabài văn biểu cảm
37 Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh (Tĩnh dạ tứ)
38 Luyện nói: Văn biểu cảm về sự vật, con người
39 Ngẫu nhiên viết văn buổi mới về quê (Hồi hương ngẫu hứng)
10
Từ trái nghĩa.
Trang 241 Đọc thêm : Bài ca nhà tranh bị gió thu phá
42 Kiểm tra Văn
43 Từ đồng âm
11
44 Các yếu tự sự, miêu tả trong văn biểu cảm
45,46 Cảnh khuya, Rằm tháng giêng, Trả bài Tập làm văn số 2
47 Thành ngữ
12
48 Kiểm tra Tiếng Việt
49 Cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học
( Chọn ngữ liệu phù hợp để dạy)
50 Luyện nói: Phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học
13
51,52 Viết bài tập làm văn số 3 ở lớp
53,54 Tiếng gà trưa
55 Điệp ngữ
14
56 Trả bài kiểm tra Văn, bài kiểm tra Tiếng Việt
57 Một thứ quà của lúa non: Cốm
58 Chơi chữ
59 Làm thơ lục bát
15
60 Trả bài Tập làm văn số 3
61 Chuẩn mực sử dụng từ
62 Ôn tập văn biểu cảm
16
63 Mùa xuân của tôi
64 Hướng dẫn đọc thêm: Sài Gòn tôi yêu
65 Luyện tập sử dụng từ
17
66 Ôn tập tác phẩm trữ tình
67 Ôn tập tác phẩm trữ tình (tiếp)
68 Ôn tập Tiếng Việt
18
69 Ôn tập Tiếng Việt (tiếp)
Chương trình địa phương phần văn học: Ca dao Quảng Nam về tình bạn.
70, 71 Kiểm tra học kỳ I
19 72 Trả bài kiểm tra HKI
HỌC KỲ II
73 Tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất
74 Chương trình địa phương phần văn và Tập làm văn
20
75 Tìm hiểu chung về văn nghị luận
76 Tục ngữ về con người và xã hội
77 Rút gọn câu
21 78 Tìm hiểu chung về văn nghị luận (tiếp)
79 Tinh thần yêu nước của nhân dân ta
80 Đặc điểm của văn bản nghị luận
22
81 Đề văn nghị luận và việc lập ý cho bài văn nghị luận
82 Câu đặc biệt
83 Tự học có hướng dẫn: Bố cục và phương pháp lập luận trong bài văn nghị luận
23
84 Luyện tập về phương pháp lập luận trong văn nghị luận
85 Đọc thêm: Sự giàu đẹp của Tiếng Việt
86 Thêm trạng ngữ cho câu
24
87,88 Tìm hiểu chung về phép lập luận chứng minh
89 Thêm trạng ngữ cho câu (tiếp)
25
90 Kiểm tra Tiếng Việt
Trang 391 Cách làm bài văn lập luận chứng minh ( Chọn trọng điểm để dạy )
92 Luyện tập lập luận chứng minh
93 Đức tính giản dị của Bác Hồ
94 Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
26
95,96 Viết bài Tập làm văn số 5 tại lớp
97 Ý nghĩa văn chương
98 Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động (tiếp)
99 Kiểm tra Văn
27
100 Luyện tập viết đoạn văn chứng minh
101 Ôn tập văn nghị luận
102 Dùng cụm chủ – vị để mở rộng câu
103 Trả bài Tập làm văn số 5, trả bài kiểm tra Tiếng Việt
28
104 Tìm hiểu chung về phép lập luận giải thích
105,106 Sống chết mặc bay
107 Cách làm bài văn lập luận giải thích (Chọn trọng điểm để dạy)
29
108 Luyện tập lập luận giải thích
Viết bài Tập làm văn số 6 ở nhà 109,110 Đọc thêm: Những trò lố hay và Va-ren và Phan Bội Châu
111 Dùng cụm chủ – vị để mở rộng câu
Luyện tập (tiếp)
30
112 Luyện nói: Bài văn giải thích một vấn đề
113 Ca Huế trên sông Hương
114 Liệt kê
115 Tìm hiểu chung về văn bản hành chính
31
116 Trả bài Tập làm văn số 6, Trả bài kiểm tra Văn
117,118 Đọc thêm: Quan âm Thị Kính
119 Dấu chấm lửng và dấu chấm phẩy
32
120 Văn bản đề nghị
121 Ôn tập văn học
122 Dấu gạch ngang
123 Ôn tập Tiếng Việt
33
124 Văn bản báo cáo
125,126 Luyện tập làm văn bản đề nghị và báo cáo
34 127,128 Ôn tập Tập làm văn
129 Ôn tập Tiếng Việt (tiếp)
130 Hướng dẫn làm bài kiểm tra
35
131,132 Kiểm tra HKII
133,134 Chương trình địa phương phần Tiếng Việt: Từ ngữ tiếng địa phương trong ca
dao Quảng Nam.
36
135,136 Hoạt động Ngữ văn
137 Chương trình địa phương phần Văn học: Sưu tầm ca dao Quảng Nam.
37
139,140 Trả bài kiểm tra học kì II
Trang 4I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Thấy được tình cảm sâu sắc của người mẹ đối với con thể hiện trong một tình huống đặc biệt: đêm trước ngày khai trường
- Hiểu được những tình cảm cao quý, ý thức trách nhiệm của gia đình đối với trẻ em – tương lai nhân loại
- Hiểu được giá trị của nhứng hình thức biểu cảm chủ yếu trong một văn bản nhật dụng
1 Kiến thức:
- Tình cảm sâu nặng của cha mẹ, gia đình với con cái, ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời mỗi con người, nhất là với tuổi thiếu niên, nhi đồng
- Lời văn biểu hện tâm trạng người mẹ đối với con trong văn bản
2 Kỹ năng:
- Đọc – hiểu một văn bản biểu cảm được viết như những dòng nhật ký của người mẹ
- Phân tích một số chi tiết tiêu biểu diễn tả tâm trạng của người mẹ trong đêm chuẩn
bị cho ngày khai trường đầu tiên của con
- Liên hệ vận dụng khi viết một bài văn biểu cảm
* Kĩ năng sống:
- Xác định giá trị bản thân: biết ơn những người đã sinh thành và dưỡng dục mình
- Suy nghĩ, sáng tạo: phân tích, bình luận về những cảm xúc và tâm trạng của người mẹ trong ngày khai trường đầu tiên của con
3 Thái độ: Thấy được tình mẫu tử thiêng liêng, biết yêu thương gia đình và bố mẹ.
III CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên: Đọc tài liệu, soạn bài
2 Học sinh: Đọc văn bản, trả lời các câu hỏi trong SGK
IV PHƯƠNG PHÁP: Phân tích, bình giảng, vấn đáp, thảo luận
1 Ổn định tổ chức: (1p)
2 Kiểm tra: Sự chuẩn bị của học sinh.(3p)
3 Bài mới:
* Giới thiệu bài: (1p)
Nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý đã ra đi nhưng những sáng tác của ông mãi mãi để lại cho đời những giai điệu thật đẹp đặc biệt là về tình mẹ đối với con “Mẹ thương con có hay chăng, thương từ khi thai nghén trong lòng…” thế đấy mẹ lo lắng cho con từ lúc mang thai đến lúc sinh con ra lo cho con ăn ngoan chóng khoẻ rồi đến lúc con chuẩn bị bước vào một chân trời mới – trường học Con sẽ được học hỏi, tìm tòi, khám phá những điều hay mới lạ Đó cũng là giai đoạn mẹ lo lắng quan tâm đến con nhiều nhất Để hiểu rõ
TUẦN 1
Ngày soạn: 30/08/2016 Ngày dạy: 06/09/2016 - L7.2 07/09/2016 - L7.1
Trang 5tâm trạng của các bậc cha mẹ nhất là trong cái đêm trước ngày khai trường vào lớp 1 của con chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu văn bản “Cổng trường mở ra”.
* Tiến trình bài dạy:
Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu chung (7p) I TÌM HIỂU CHUNG
- GV nêu vấn đề: Vai trò
của giáo dục đối với mỗi
con người và xã hội
GV y/c HS thảo luận (2p)
GV nhận xét, chốt ý
- GV đọc mẫu
- Gọi HS đọc văn bản
- Hỏi chú thích 1, 2, 7, 10
(Tích hợp giải nghĩa từ với
phần từ ghép)
- Hãy tóm tắt văn bản bằng
một vài câu ngắn gọn?(5 –
7 câu)
- Văn bản này có phải là
văn bản tự sự không?
GV:“Cổng trường mở ra”
là một văn bản nhật dụng
đề cập đến những mối
quan hệ giữa gia đình, nhà
trường và trẻ em
GV giải thích về vb nhật
dụng
- HS thảo luận và phát biểu
- HS đọc
- HS trả lời
- HS tóm tắt văn bản
- HS trả lời
1 Vai trò của giáo dục:
Giáo dục có vai trò to lớn đối với sự phát triển của xã hội Ở Việt Nam ngày nay, giáo dục đã trở thành sự nghiệp của toàn xã hội
2 Văn bản: Cổng trường mở ra:
là văn bản nhật dụng đề cập tới những mối quan hệ giữa gia đình, nhà trường và trẻ em
Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc hiểu văn bản(15p) II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
GV giới thiệu bố cục văn
bản (2 nd) 1 người mẹ dành cho người con: Những tình cảm dịu ngọt
- Tìm những chi tiết cho
thấy tâm trạng của mẹ và
con trước ngày khai
trường?
- Vì sao tâm trạng của mẹ
và con có sự khác nhau
đó?
- Chi tiết nào chứng tỏ
ngày khai trường đầu tiên
đã để lại dấu ấn thật sâu
đậm trong tâm hồn người
- HS phát hiện chi tiết
- HS nhận xét:
- HS phát hiện:
“Hằng năm dài và hẹp.”
+ Trìu mến quan sát những việc làm của cậu học trò ngày mai vào lớp Một (giúp mẹ thu dọn đồ chơi, háo hức về việc ngày mai thức dậy cho kịp giờ, )
+ Vỗ về để con ngủ, xem lại những thứ đã chuẩn bị cho con ngày đầu tiên đến trường
Trang 6- Đó có phải là lý do chính
khiến mẹ không ngủ
không?
- Qua đó em thấy mẹ là
người như thế nào?
- Em hãy đọc 1 câu ca dao,
câu thơ, câu danh ngôn nói
về tấm lòng của mẹ?
- Có phải mẹ đang trực
tiếp nói với con không?
Theo em mẹ đang tâm sự
với ai? Cách viết này có
tác dụng gì?
- Câu văn nào trong bài
nói lên tầm quan trọng của
nhà trường đối với thế hệ
trẻ?
* HS quan sát tranh Bức
tranh miêu tả điều gì?
GV mở rộng nói về sự
quan tâm của tất cả mọi
người trong nước và trên
thế giới đối với việc học
tập của trẻ vì “Trẻ em hôm
nay, thế giới ngày mai”.
- Đó là 1 lý do song cảm xúc cơ bản khiến mẹ không ngủ
là tình cảm về đứa con yêu dấu trước ngày khai trường đầu tiên Mẹ muốn con
có ấn tượng sâu đậm – như ngày xưa khi
bà ngoại đưa mẹ tới trường
- HS nhận xét:
- HS tìm và đọc
- Người mẹ không trực tiếp nói với con hay với ai mà đang tâm sự với chính mình, tự ôn lại kỉ niệm=>Làm nổi bật tâm trạng, khắc họa được tâm tư, tình cảm, những điều sâu thẳm, khó nói bằng lời trực tiếp
- “Ai cũng biết rằng hàng dặm sau này”
2 Tâm trạng của người mẹ trong đêm không ngủ được:
- Suy nghĩ về việc làm cho ngày đầu tiên con đi học thật sự có ý nghĩa
- Hồi tưởng lại những kỉ niệm sâu đậm, không thể nào quên của bản thân về ngày đầu tiên đi học
- Từ câu chuyện về ngày khai trường ở Nhật, suy nghĩ về vai trò của giáo dục đối với thế hệ tương lai
- Câu nói của mẹ “đi đi
con thế giới kì diệu sẽ - Hs thảo luận.* Trường học đem
Trang 7mở ra” em đã qua lớp Một,
bây giờ em hiểu thế giới kì
diệu đó là gì?
GV cho hs thảo luận cặp
đôi
GV gợi ý: vai trò của nhà
trường đối với con người
là cực kì to lớn và quan
trọng Nhan đề “Cổng
trường mở ra” cũng có ý
nghĩa tượng trưng như
vậy
đến cho con người tri thức khoa học, những tư tưởng, tình cảm tốt đẹp, chắp cánh cho em những ước mơ tươi sáng, đẹp đẽ
- Nét đặc sắc về nghệ
thuật của văn bản?
- Bài văn giản dị nhưng
vẫn khiến người đọc suy
ngẫm xúc động Vì sao
vậy? ( gợi ý: cách viết
giống nhật ký, dễ bộc lộ
cảm xúc)
- Qua phân tích tìm hiểu
em hãy trình bày ý nghĩa
văn bản trên?
- HS trả lời 1 Nghệ thuật:
- Lựa chọn hình thức tự bạch như những dòng nhật kí của người mẹ nói với con
- Sử dụng ngôn ngữ biểu cảm
2 Ý nghĩa văn bản:
Văn bản thể hiện tấm lòng, tình cảm của người mẹ đối với con, đồng thời nêu lên vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống của mỗi con người
Hoạt động 4: Luyện tập,
củng cố (10p)
- Viết một đoạn văn ngắn
ghi lại suy nghĩ của bản
thân về ngày khai trường
đầu tiên
- HS viết
IV LUYỆN TẬP:
* Rèn kĩ năng viết đoạn văn
4 Hướng dẫn học tập: (3p)
- Học bài, thuộc ghi nhớ
- Hoàn thiện bài tập Đọc văn bản Trường học
- Sưu tầm, đọc một số văn bản về ngày khai trường
- Soạn văn bản “Mẹ tôi”
5 Rút kinh nghiệm:
Trang 8
I – MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
Qua bức thư của một người cha gửi cho đứa con mắc lỗi với mẹ, hiểu tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng đối với mỗi người
1 Kiến thức:
- Sơ giản về tác giả Ét-môn-đô đơ A-mi-xi
- Cách giáo dục vừa nghiêm khắc, vừa tế nhị, có lí và có tình của người cha khi con mắc lỗi
- Nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hình thức một bức thư
2 Kỹ năng:
- Đọc – hiểu một văn bản viết dưới hình thức một bức thư
- Phân tích một số chi tiết liên quan đến hình ảnh người cha (tác giả bức thư) và người mẹ nhắc đến trong bức thư
* Kĩ năng sống:
- Tự nhận thức và xác định được giá trị của lòng nhân ái, tình thương và trách nhiệm cá nhân với hạnh phúc gia đình
- Giao tiếp, phản hồi / lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ / ý tưởng, cảm nhận của bản thân về các ứng xử thể hiện tình cảm của các nhân vật, giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản
3 Thái độ: Giáo dục tình cảm yêu thương, kính trọng cha mẹ.
III CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên: Đọc tài liệu, soạn bài, chuẩn bị tài liệu: thơ về mẹ (Người mẹ yêu thương)
2 Học sinh: Đọc văn bản, trả lời các câu hỏi trong SGK
1 Ổn định tổ chức: (1p)
2 Kiểm tra: (5p)
Bài học sâu sắc mà em rút ra được từ văn bản “Cổng trường mở ra” là gì?
3 Bài mới:
* Giới thiệu bài: (1p)
Trong cuộc đời mỗi chúng ta, người mẹ có một vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao, thiêng liêng, cao cả Nhưng chẳng phải khi nào ta cũng ý thức được điều đó Chỉ khi mắc lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả Bài văn “Mẹ tôi” sẽ đem đến cho các em một bài học như thế
* Tiến trình bài dạy:
Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu chung (7p) I TÌM HIỂU CHUNG:
TUẦN 1
TIẾT 2
MẸ TÔI
Ét-môn-đô đơ A-mi-xi Ngày Ngày dạy: 06/09/2016 - L7.2soạn: 30/08/2016
07/09/2016 - L7.1
Trang 9- GV hướng dẫn đọc VB
- Gọi HS đọc
- Quan sát phần cuối văn
bản và chú thích *, nêu hiểu
biết của em về tác giả, tác
phẩm?
- GV cho HS đọc chú thích
1, 5, 7
(Tích hợp giải nghĩa từ với
phần từ ghép)
- HS đọc
- HS quan sát trả lời câu hỏi
- HS giải nghĩa các từ
1 Tác giả: Ét-môn-đô đơ A-mi-xi
(1846-1908) là nhà văn I-ta-li-a “
Những tấm lòng cao cả” là tác phẩm
nổi tiếng nhất trong sự nghiệp sáng tác của ông Cuốn sách gồm nhiều mẩu chuyện có ý nghĩa giáo dục sâu sắc trong đó nhân vật trung tâm là một thiếu niên được viết bằng một giọng văn hồn nhiên trong sáng
2 Tác phẩm: Văn bản gồm hai phần:
Phần mộtlà lời kể của En-ri-cô ,phần hai là toàn bộ bức thư của người bố gửi cho con trai là en- ri- cô
Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc- hiểu văn bản
(20p)
- Văn bản được viết theo thể
loại nào? - HS nhật dụngtrả lời: VB
- Ai viết thư? Viết cho ai?
Viết để làm gì?
- Tâm trạng của En-ri-cô
khi đọc thư?
- HS phát hiện
- HS nhận xét: xúc động vô cùng
1 Hoàn cảnh người bố viết thư :
En-ri-cô nhỡ thốt ra lời thiếu lễ độ với mẹ khi cô giáo đến nhà Để giúp con suy nghĩ kĩ, nhận ra và sửa lỗi lầm, bố đã viết thư cho En- ri-cô
- Tìm những chi tiết biểu
hiện thái độ của bố đối với
En-ri-cô?
- Qua những chi tiết đó em
thấy thái độ của bố đối với
En-ri-cô là thái độ như thế
nào?
- Vì sao ông có thái độ đó?
- Những chi tiết, hình ảnh
nào nói về mẹ En-ri-cô?
- Từ những chi tiết, hình
ảnh đó, em thấy mẹ En-ri-cô
là người như thế nào?
- Tình cảm của mẹ En-ri-cô
cho em nhớ tới tình cảm của
người mẹ trong văn bản nào
đã học?
- HS phát hiện chi tiết
- HS suy nghĩ trả lời
- HS trả lời
- HS phát hiện
- HS suy nghĩ trả lời
- Văn bản “Cổng trường mở ra”
2 Nội dung bức thư :
- Mỗi dòng thư đều là những lời của người cha:
+ Cảnh cáo nghiêm khắc lỗi lầm của En-ri-cô
+ Gợi lại hình ảnh lớn lao cao cả của một người mẹ và làm nổi bật vai trò của người mẹ trong gia đình
+ Yêu cầu con sửa chữa lỗi lầm
Trang 10- Điều gì khiến En-ri-cô xúc
động vô cùng khi đọc thư
bố?
- Đọc thư bố, En-ri-cô đã
nhận ra điều gì?
- Em có nhận xét gì về cách
lập luận của bố En-ri-cô?
- Em hãy suy nghĩ xem tại
sao bố Enricô không nói
trực tiếp mà phải viết thư?
(Cho HS thảo luận nhóm)
* Tình cảm sâu sắc thường
tế nhị, kín đáo, nhiều khi
không thể nói trực tiếp Viết
thư là chỉ viết riêng cho
người mắc lỗi, vừa giữ được
sự kín đáo, tế nhị, giữ được
lòng tự trọng cho người mắc
lỗi Đây là cách ứng xử
trong đời sống gia đình và
xã hội
- Qua đó em hiểu gì về bố
En-ri-cô?
- Đọc xong bức thư của bố,
En-ri-cô sẽ suy nghĩ và
hành động như thế nào?
- Đây là bức thư người bố
gửi cho con, tại sao lại lấy
tên văn bản là “Mẹ tôi”?
(GV cho HS thảo luận theo
cặp)
- HS suy nghĩ trả lời
- HS nhận xét
- HS thảo luận nhóm, cử đại diện trình bày - HS suy nghĩ trả lời
- HS trả lời
- HS trả lời
- HS thảo luận theo cặp
- Tại sao nói văn bản này có
tính biểu cảm cao?
- Vậy em có nhận xét gì về
nghệ thuật của VB?
- HS trả lời
- HS trả lời
1 Nghệ thuật :
- Sáng tạo nên hoàn cảnh xảy ra chuyện: En- ri- cô mắc lỗi với mẹ
- Lồng trong câu chuyện một bức thư
có nhiều chi tiết khắc hoạ người mẹ tận tuỵ, giàu đức hi sinh hết lòng vì con
- Lựa chọn hình thức biểu cảm trực tiếp có ý nghĩa giáo dục ,thể hiện thái
độ nghiêm khắc của người cha đối với con