GIÁO án NGỮ văn 8

Để các em nắm được ưu điểm tồn tại trong bài làm của mình từ đó có hướng khắc phục và phát huy hôm nay chúng ta vào tiết Trả bài.. - Thái độ của hổ đối với mọi Dựa vào chú thíchgiới

Ngày soạn: Bài 17

- Tạo không khí mạnh dạn, sáng tạo, vui vẽ

2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng làm thơ 7 chữ

3 Thái độ: yêu thích làm thơ

II Chuẩn bị:

- Giáo viên: Giáo án + SGK ( chuẩn bị phần của HS về nhà chuẩn bị)

- Học sinh: Chuẩn bị theo sự hướng dẫn SGK

III Tiến trình hoạt động

 Hoạt động 1: Khởi động: 5’

1 Ổn định lớp + kiểm tra bài cũ:

- Kiểm tra sự chuẩn bị của HS

- Hãy đọc bài thơ SGK hoặc

bài thơ em đã sưu tầm Chỉ

ra vị trí ngắt nhịp vần và luật

bằng trắc của bài thơ

Giảng: Cần lưu ý mấy điểm

sau thì câu thơ mới có nhịp

điệu thơ 7 chữ

+ Câu 1+2: BT đối nhau

+ Câu 3+4: BT niêm nhau

+ Câu 3+4: BT đối nhau

Trình bày bảng hoặc miệng phần nhận xét về thơ

I Nhận diện luật thơ.

- Câu thơ 7 chữ

- Ngắt nhịp 4/3 hoặc ¾ ( phần nhiều 4/3)

- Vần: Có thể bằng hoặc trắc.( Phần nhiều là vần baằng)

- Vần gieo ở tiếng cuối câu 2- 4 ( có khi cả tiếng cúôi câu 1)

- Luật bằng trắc theo 2 mô hình sau:

- Tự kiểm tra sửa chữa cho hợp với thể thơ.

- Xem lại đề bài HKI, lập lại dàn ý bài tập làm văn

V Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn: Bài 17

- Tạo không khí mạnh dạn, sáng tạo, vui vẽ

2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng làm thơ 7 chữ

3 Thái độ: yêu thích làm thơ

II Chuẩn bị:

Giáo viên: Giáo án + SGK ( chuẩn bị phần của HS về nhà chuẩn bị)

Học sinh: Chuẩn bị theo sự hướng dẫn SGK

III Tiến trình hoạt động:

 Hoạt động 1: 5’

1 Ổn định lớp + kiểm tra bài cũ: 5’

- Kiểm tra sự chuẩn bị của HS

- Đọc bài thơ chỉ ra chổ sai

trong bài thơ, nói lý do và

chổ sai và thử sửa lại cho

đúng

- Hãy làm tiếp 2 câu thơ cuối

theo ý mình trong bài thơ

của Tú Xương

Gợi ý: Bài thơ mở đầu câu

chuyện thằng cuội ở cung

trăng – đề tài bài thơ xoay

quanh chuyện thằng cuội

Nhận diện luật bằng trắc và luật thơ

Đọc bài thơ thực hiện theo yêu cầu

Xác định luật 2 câuthơ cuối

60’

II Tập làm thơ 7 chữ.

1 Nhận diện chổ sai chửa lại.

T T B B T T BTiếng sáo diều cao vòi vọi rót

T T B B B T TVòm trời trong vắt ánh phalê

2 Tập làm thơ.

a Luật hai câu cuối.

B B T T B B T

T T B B T T B

Hai câu cuối phát triển đề

tài đó Muốn thế ta phải biết

chuyện về thằng cuội  Có

thể làm nghiêm túc, nghịch

ngợm, hóm hỉnh…… phải

đúng luật

- Hãy đọc 2 câu thơ bài b và

ghi mô hình luật B- T

- Ghi tiếp 2 câu thơ sau theo

ý của mình

Gợi ý: 2 câu đâu nói về

niềm vui ngày hè; 2 câu kế

cũng phải hướng vào ý này

Lớp theo dõi bổ sung

Lớp theo dõi bổ sung, sửa chữa

Lớp theo dõi bổ sung sữa chữa

Học sinh đọc các bài thơ mình làm

để các bạn góp ý

- Nguyên văn hai câu cuối: Chứa ai chẳng chứa, chứa thằng cuội

Tôi gớm gan cho cái chị Hằng

 Tập làm thơ theo mẫu

- Nhấn mạnh tới việc thằngcuội nói dối, khiến thằng cuội lên cung trăng bị người chê cười

VD1: Đáng cho cái tội quân lừa dối

Già nhất trần gian vẫn gọi thằng

VD2: Cung trăng chỉ toàn đất cùng đá

Hít bụi suốt ngày có sướng chăng

VD3: Lỗi trần ai cũng chường mặt nó

Nay đến cung trăng bỡn chị Hằng

Phất phới trong lòng bao tiếng gọi

Thoảng hương lúa chín gióđồng quê

IV hướng dẫn học ở nhà: 2’

- Làm thêm một số bài thơ 7 chữ

- Tự kiểm tra sửa chữa cho hợp với thể thơ

- xem lại đề bài HKI, lập lại dàn ý bài tập làm văn

V Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tuần 19 Tiết 72: TRẢ BÀI KIỂM TRA HỌC KỲ I

I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

1 Kiến thức:

- Thấy được khả năng vận dụng kiến thức ba phân môn văn tiếng Việt và tập làm

văn trong một bài kiểm tra tổng hợp

- Nhận ra những ưu điểm và hạn chế về mặt kiến thức trong bài làm của mình để rútkinh nghiệm cho những lần sau

2 Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng vận dụng các phương pháp thuyết minh trong một bài

tập làm văn hoàn chỉnh

3.Thái độ: Nghiêm túc nhận ra ưu điểm và hạn chế trong bài làm của mình để rút

kinh nghiệm cho những lần thi sau

II Chuẩn bị:

- viên: Chấm bài rút ra những ưu khuyết điểm cho HS

- Học sinh: Ghi nhận những thắc mắc khi làm bài

III Tiến trình hoạt động:

1 ổn định lớp 1’

2.Tiến hành sửa bài.

HĐ1 Khởi động: 5’

MT: Giúp ổn định, có tâm thế

vào bài mới.

1.Kiểm tra: Kiểm tập vài học

sinh.

2.Giới thiệu:

Các em đã làm bài kiểm họa kì I

Để các em nắm được ưu điểm

tồn tại trong bài làm của mình

từ đó có hướng khắc phục và

phát huy hôm nay chúng ta vào

tiết Trả bài.

HĐ2 Phát bài cho HS 15’

MT:Gíup HS đánh giá được

bài làm, củng cố lại kiến thức

-Thực hiện theo yêu cầu.

-HS khác nhận xét

- Chú ý lắng nghe, ghi nhận.

- Sạch sẽ, không bôi xóa.

I Trả bài kiểm tra

Đáp án ( tiết 67,68)

II Nhận xét:

điểm tồn tại của bài làm mình

để có kinh nghiệm làm bài sau

- Đọc bài đạt điểm cao Tuyên

dương học sinh có bài làm giỏi.

- Bài văn kể chuyện theo trình tự hợp lí, bố cục 3 phần, diễn đạt trôi chảy.

2 Hạn chế:

- Phần Trắc nghiệm còn sai nhiều ở các câu: 3,4,9,11

- Đa số chưa nêu chính xác ý nghĩa câu chuyện.

- Bài văn : Còn một số em sai nhiều lỗi chính tả, diễn đạt vụng về.

- Diễn đạt chưa trôi chảy, các ý còn lung tung, chưa có sự sắp xếp hợp lí.

IV Hướng dẫn học ở nhà 2’

- Củng cố lại kiến thức đã học HKI.

- Chuẩn bị sang HKII

- Sọan bài: Nhớ Rừng

V Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn: Bài 18

Ngày dạy

Tuần 20 Tiết73 văn bản: NHỚ RỪNG

( Lời con Hổ ở vườn bách thú)

I Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức:

- Sơ giản về phong trào Thơ mới

- Chiều sâu tư tưởng yêu nước thầm kín của lớp thế hệ trí thức Tây học chán ghétthực tại, vươn tới cuộc sống tự do

- Hình tượng nghệ thuật độc đáo, có nhiều ý nghĩa của bài thơ “Nhớ rừng”

2 Kĩ năng:

- Nhận biết được tác phẩm thơ lãng mạn

- Đọc diễn cảm tác phẩm thơ hiện đại viết theo bút pháp lãng mạn

- Phân tích được những chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm

3 Thái độ: yêu cuộc sống tự do, yêu quê hương, đất nước

II Chuẩn bị:

- Giáo viên:

+ Nghiên cứu tài liệu về tác giả Thế Lữ

+Tham khảo SGK,SGV,thiết kế bài giảng

+ Soạn giáo án

- Học sinh:

+ Soạn bài theo yêu cầu SGK

+ Yêu cầu của giáo viên

III Tiến trình hoạt động:

1 Ổn định lớp + kiểm tra bài cũ 7’

- Kiểm tra bài soạn của HS

phẩm thơ Đường luật tiêu biểu,

như nhà thơ Phan Bội Châu với tác

phẩm “Vào nhà ngục Quảng Đông

cảm tác”, “Đập đá Côn Lôn” –

Phan Châu Trinh, “Muốn làm

thằng Cuội” – Tản Đà, “Ông Đồ” –

Vũ Đình Liêm Hôm nay thầy giới

thiệu với các em một tác giả nỗi

tiếng của phong trào “Thơ mới”

(thơ tự do) đó là nhà thơ Thế Lữ

với bài thơ tiêu biểu “Nhớ rừng”

* Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc

và tìm hiểu tác giả, tác phẩm

* Mục tiêu: Giúp học sinh tìm

Nghe giới thiệu

10 I Giới thiệu.

1 Tác giả.

trần thế, chỉ biết đi tìm cái đẹp.

Tuy vậy nhưng ông vẫn mang

nặng tâm sự thời thế của đất

nước

- Giới thiệu bài thơ nhớ rừng

- Kiểm tra lại những từ khó

* Hoạt động 3: Hướng dẫn đọc

tìm hiểu văn bản

* Mục tiêu: Giúp học sinh phân

tích tác phẩm

 Thể thơ 8 chữ nhưng nhiều câu

là sự sáng tạo của bài thơ ới trên

cơ sở kế thừa thơ 8 chữ truyền

thống, câu văn ngắt nhịp sinh

động, lúc ngắn dài nhưng liền

mạch

- Chú ý giọng điệu phù hợp với

cảm xúc ở mỗi đoạn thơ ( đoạn

căm uất, tự hào, nuối tiếc, mỉa

+ Câu thơ đầu tiên có những từ

nào đáng lưu ý? Vì sao?

- Từ chổ chúa tể sơn lâm nay bị

nhốt chặt trong cũi sắt bị biến

thành trọ lạ mắt ……Em nghĩ

xem con Hổ có tâm trạng ra sao?

- Vì sao con hổ lại căm hờn đến

thế? Tư thế nằm dài…… nói lên

tình thế gì của con hổ?

- Thái độ của hổ đối với mọi

Dựa vào chú thíchgiới thiệu

Thực hiện theo yêu cầu

Nghe hướng dẫn đọc

Đọc các khổ thơ

Trả lời khái quát Gậm,khơi diễn tả hành động bứt phá của con hổ ( bứt rứt)

Suy nghĩ trả lờiSuy nghĩ trả lời

2 Tác phẩm.

Nhớ rừng là bài thơ tiêu biểu nhất của Thế Lữ và là tác phẩm mở đầu cho sự thắng lợi của thơ mới sáng tác 1934

* Tâm trạng con hổ.

- Gậm một khối căm hờn

Ta nằm dài trong ngày

 Căm hờn uất ức vì mất tự do

 Buông xuôi, bất lực ngày đêm chỉ gâm nhấm khối cămhờn

người và các động vật khác như

thề nào? Qua đó em hiểu được gì

về bản chất hiện tại con hổ

( Tâm trạng, tình thế)

- Yêu cầu HS đọc thầm lại đoạn

4

- Dưới mắt hổ cảnh vườn bách

thú hiện ra như thế nào?

- Giọng điệu, từ ngữ ở đoạn thơ

này có gì đáng chú ý? ( từ ngữ

giọng điệu mỉa mai, châm biếm)

- Thái độ của Hổ đối với cảng

vườn bách thú ra sao?

- Càng ghét cuộc sống thực tại

hổ càng nhớ lại cuộc sống tự do

ngày xưa Nỗi nhớ của hổ về

chốn rừng xưa được tái hiện

trong trí nhớ của hổ như thế nào

ta đi vào phần 2

Làm theo yêu cầuNhận xét trả lờiSuy nghĩ trả lời

Suy nghĩ trả lời

 Tâm trạng u uất, trạng thái

bi kịch nhưng hổ không khuất phục mà đang ở trạng thái căm hờn

* Cảnh vườn bách thú dưới mắt hổ.

- Cảnh giả tạo ( nhân tạo) tầm thường, giả dối

- Cảnh không đổi

- Cảnh không bí hiểm, khônghoang vu

Thái độ ngao ngán, chán chường khinh miệt

=> dưới mắt hổ cảnh vườn bách thú rất tầm thường giả dối, thấp kém Chính vì thế tâm trạng con hổ rất bực bội chán ghét cảnh tù túng giam cầm…

IV Hướng dẫn học ở nhà: 5’

- Học các nội dung trên

- Soạn các câu hỏi còn lại của phần tìm hiểu văn bản

V Rút kinh nghiệm:

.

Ngày soạn: Bài 18

Ngày dạy

Tuần 20 Tiết 74 văn bản: NHỚ RỪNG

( Lời con Hổ ở vườn bách thú)

I Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức:

- Sơ giản về phong trào Thơ mới

- Chiều sâu tư tưởng yêu nước thầm kín của lớp thế hệ trí thức Tây học chán ghétthực tại, vươn tới cuộc sống tự do

- Hình tượng nghệ thuật độc đáo, có nhiều ý nghĩa của bài thơ “Nhớ rừng”

2 Kĩ năng:

- Nhận biết được tác phẩm thơ lãng mạn

- Đọc diễn cảm tác phẩm thơ hiện đại viết theo bút pháp lãng mạn

- Phân tích được những chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm

3 Thái độ: yêu cuộc sống tự do, yêu quê hương, đất nước

II Chuẩn bị:

- Giáo viên:

+ Nghiên cứu tài liệu về tác giả Thế Lữ

+Tham khảo SGK,SGV,thiết kế bài giảng

+ Soạn giáo án

- Học sinh:

+ Soạn bài theo yêu cầu SGK

+ Yêu cầu của giáo viên

III Tiến trình hoạt động:

* Hoạt động 1: Khởi động

1 Ổn định lớp + kiểm tra bài cũ 5’

- Kiểm tra bài soạn của HS

- Cảnh núi rừng xưa được tái

hiện trong trí nhớ của con hổ qua

những chi tiết nào?

- Qua các chi tiết đó em có cảm

Tìm chi tiết trả lời

Khái quát theo nhận xét

- Khi mỗi cảnh thay đổi thì tâm

trạng của con hổ ra sao? ( giống

thi sĩ  hiền triết  bậc đế vương)

- Em có nhận xét gì về những kỉ

nịêm ngày xưa của con hổ?

GV: Đoạn 3 của bài thơ có thể

coi như bức tranh tứ bình đẹp

lộng lẫy Bối cảnh đủ màu sắc

qua nghệ thuật miêu tả của tác

- Qua đoạn kể em hiểu được tâm

trạng của chúa sơn lâm như thế

nào?

- Những niềm say sưa hạnh phúc

đó cũng đã đi qua … kết thúc

dòng hồi tưởng làmột lời than

thở đó biểu lộ tam trạng gì của

con hổ?

- Tác giả mượn lời con hổ để thể

hiện một tâm sự của người dân

cũng như của tác giả lúc bấy giờ

Theo em đó là tâm sự gì?

GV: Sự tương phản giữa hai

cảnh được thể hiện tâm trạng

Tìm chi tiết trả lời

Nhận xét hình ảnhtrong khổ thơ

Tìm ý trả lờiTìm chi tiết trả lời

Xác định nghệ thuật

HS tự bộc lộ

HS tự bộc lộ

HS tự bộc lộ

HS nhận xétThảo luận 3’

- Nào đâu những đêm vàng…

Ta say mồi………

- Đâu những ngày xưa………

Ta lăng ngắm……

- Đâu những bình minh……

Tiếng chim ca………

- Đâu những chiều………

Ta đợi chết mảnh………( Cảnh mặt trời toả gắt rồi tắthẳn)

 Bốn kỉ niệm là bốn cảnh, cảnh nào cũng đẹp, cũng hùng vĩ, tráng lệ nhưng cũng rất thơ mộng

 Niềm say sưa hạnh phúc khi con hổ được sống trên lãng thổ của mình

- Than ôi! Thời oanh liệt………

 Sự nuối tiếc và khát khao cuộc sống tự do của mình

căm uất, bực bội, tù túng của hổ.

Tác giả muợn lời con hổ để thể

hiện tâm trạng của mình cũng

như những người dân mất nước

lúc bấy giờ.Niềm khát khao của

hổ cũng chính là niềm khát khao

tự do thoát khỏi cảnh nô lệ, giam

cầm của người dân bị mất nước

Chính vì thế mà tác giả luôn nhớ

mãi cũng như hổ dù bị giam cầm

nhưng vẫn nhắn nhủ về chốn

rừng xưa lời nhắn của hổ về

chốn rừng xưa như thế nào?

- Đọc thầm khổ thơ cuối

- Khổ cuối bài thơ cũng bộc lộ

tâm trạng của hổ đó là tâm trạng

gì?

- Em hiểu được gì qua hai câu

thơ này?

* Hoạt động 3: Hướng dẫn tổng

kết.HS khái quát nội dung nghệ

thuật của văn bản

- Vì sao tác giả dùng tượng con

hổ làm biểu tượng thơ mà không

- Vườn bách thú qua cái nhìn

của hổ như thế nào ? Từ đó tâm

trạng của hổ ra sao?

- Đọc diễn cảm bài thơ

HS nhận xét trả lời

III Tổng kết.

1 Nghệ thuật: Bài thơ tràn đầy cảm xúc lãng mạn, sử dụng biểu tượng rất thích hợp và đẹp đẽ Hình ảnh bài thơ giàu chất tạo hình ngôn ngữ, nhạc điệu phong phú

2 Nội dung: Bài thơ diễn tả sâu sắc nỗi chán ghét thực tạitầm thường tù túng và niềm khát khao tự do mãnh liệt Đồng thời khơi gợi lòng yêu nước thầm kín của người dânmất nước thở ấy

3 Ý nghĩa: Mượn lời con hổ

bị nhốt ở vườn bch th, tc giả kính đo bộc lộ tình cảm yu nước, niềm kht khao thốt khỏi kiếp đời nơ lệ

III Luyện tập.

IV Hướng dẫn học ở nhà: 5’

- Học thuộc bài thơ, nắm được nội dung và nghệ thuật của bài thơ

- Chuẩn bị bài mới: Cu nghi vấn

V Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn: Bài 18

Ngày dạy:

Tuần 20 Tiết75: CÂU NGHI VẤN

I Mục tiêu cần đạt:

Kiến thức:

- Đặc điểm hình thức của câu nghi vấn

- Chức năng chính của câu nghi vấn

Kĩ năng:

- Nhận biết và hiểu được tác dụng câu nghi vấn trong văn bản cụ thể

- Phân biệt câu nghi vấn với một số kiểu câu dễ lẫn

Thái độ:

- Biết sử dụng các dạng câu trong giao tiếp

II Chuẩn bị:

- Giáo viên:

+ Nghiên cứu tài liệu SGV,SGK,thiết kế bài giảng

+Nghiên cứu tài liệu về câu nghi vấn

+ Soạn giáo án

- Học sinh:

+Soạn bài theo yêu cầu SGK,

+Yêu cầu của giáo viên

III Tiến trình hoạt động:

Hoạt động 1: Khởi động 5’

1 Ổn định lớp + kiểm tra bài cũ:

- Kiểm tra sự chuẩn bị của HS

2 Bài mới:

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của

HS

TG Nội dung cần đạt

Trong giao tiếp thường dùng

nhiều kiểu câu, trong đó câu

nghi vấn đóng vai trò khá là

quan trọng Vậy đặc điểm và

chức năng của nó như thế nào,

ta đi vào tìm hiểu bài học hôm

nay

* Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc

điểm và chức năng chính của

câu nghi vấn

Mục tiêu: Giúp học sinh tìm

hiểu đặc điểm và chức năng

chính của câu nghi vấn.

10’

I Đặc điểm hình thức và chức năng chính của câu nghi vấn.

- Câu nghi vấn

+ Sáng ngày … có đau lắm không ?

nào cho biết đó là câu nghi

vấn? ( Từ hay chỉ quan hệ lựa

- Nếu như bỏ các từ nghi vấn

thìcâu còn là câu nghi vấn

VD 3: Ai biết việc này?

- Ai cũng biết việc này

Xác định các câu nghi vấn

trên

- Tại sao các câu còn lại không

phải là câu nghi vấn?

Hãy xác định câu nghi vấn và

cho đặc điểm hình thức của các

câu nghi vấn trên?

- Gọi HS xác định yêu cầu bài

thức

Xác định chức năng câu nghi vấn

HS trả lời

Xác định yêu cầu bài tập

Xác định yêu cầu và thực hiệnlàm bài tâp

Xác định yêu

25

+ Thế làm sao u cứ khóc mãi mà không ăn khoai? + Hay là u thương

Câu nghi vấn là câu:

- Có chứa từ nghi vấn ( ai,

gì, nào, sao, tại sao, đâu, bao giờ, bao nhiêu, à, ư, hả,chứ, có….không, đã……chưa hoặc có từ hay ( nối các vế có quan hệ lựa chọn)

- Có chức năng chính là dùng để hỏi

- Khi viết câu nghi vấn kết thúc bằng dấu chấm hỏi (?)

II Luyện tập.

1 Xác định câu nghi vấn- nêu đặc điểm hình thức.

a.Chị khất…ngày mai phải không?

b Tại sao con người……thế?

c Văn là gì? Chương là gì?d.Chú mình… đùa vui không?

Đùa trò gì? Cái gì thế?Chị Cóc … đấy hả?

2.Bài tập 2: Tìm câu nghi vấn.

- Căn cứ vào từ hay biết được câu nghi vấn

- Không thay thế từ hay

tập 2.

- Căn cứ vào đâu để xác định

những câu tên là câu nghi vấn?

- Có thể thay thế từ hay bằng từ

hoặc được không? Vì sao?

- Cho HS thay thử và đọc cho

- Em hãy phân biệt hình thức

và ý nghĩa của 2 câu trên?

Gọi HS đọc bài tập 5

- Em hãy phân biệt hình thức

và ý nghĩa của 2 câu trên?

Hs đọc bt3

Thực hiện bài tập

HS đọc bài tập 4

HS nhận xét trả lời

HS đọc bài tập 5

HS nhận xét trả lời

HS đọc bài tập 6

HS nhận xét trả lời

bằng từ hoặc được vì câu sai ngữ pháp và biến thành kiểu câu khác

3.Bài tập 3: Nhận xét

Không thể đặt dấu hỏi ở cuối câu vì không phải là câu nghi vấn

4 Phân biệt hình thức và

ý nghĩa.

- Anh có khoẻ không?

Vừa hỏi thăm sức khỏe ,vừa là lời chào

- Anh đa khoẻ chưa?

 Người được hỏi trước đó

có vấn đề về sức khoẻ không tốt

5 Phân biệt hình thức – ý nghĩa.

- Bao giờ anh đi Hà Nội?

- Bao giờ: ở đầu câu – hỏi

về thời điểm sẽ thực hiện hành động đi

- Anh đi Hà Nội bao giờ?

- Bao giờ: Cuối câi – hỏi vềthời gain diễn ra hành động

6 Xác định câu đúng sai

a Đúng vì người hỏi đã tiếp xúc với sự vật

b.Sai chưa biết giá bao nhiêu thì không thể rẻđược

IV Hướng dẫn các công việc nối tiếp: 5

- Nắm được kiểu câu nghi vấn

- Tập đặt một số câu nghi vấn

- Chuẩn bị trước ở nhà bài câu nghi vấn tiếp theo Thực hiện trả lời các câu hỏi tìm hiểu

- Tìm hiểu chức năng phụ của câu nghi vấn

- Chuẩn bị bài mới: Viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh

+ Đọc kĩ các đoạn văn SGK

+ Tìm hiểu cách viết các đoạn văn có gì khác nhau theo câu hỏi gợi ý SGK

V Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn Bài 19

- Kiến thức về đoạn văn, bài văn thuyết minh

- Yêu cầu viết đoạn văn thuyết minh

+Soạn bài theo yêu cầu SGK,

+Yêu cầu của giáo viên

III Tiến trình hoạt động:

* Hoạt động 1: Khởi động 5’

1 Ổn định lớp + kiểm tra bài cũ

Thế nào là văn bản thuyết minh? Nêu các phương pháp chủ yếu khi làm văn thuyết

Chúng ta đã biết, bài văn do

nhiều đoạn văn tạo thành

Bài học hôm nay giúp chúng

ta biết cách viết đoạn văn

trong một văn bản thuyết

minh, biết cách sắp xếp và

trình bày các ý trong đoạn

văn thuyết minh Vậy cách

viết đoạn văn thuyết minh

như thế nào ? ta đi vào tìm

hiểu bài “Viết đoạn văn

trong văn bản thuyết minh”

a Đoạn văn a.

- Câu chủ đề: Thế giới đang đứng………… nghiêm

- Gọi HS đọc đoạn văn a.

- Trong đoạn văn a câu nào

hiện trong đoạn văn

- Các câu sau có liên quan gì

- Gọi HS đọc đoạn văn a

- Em thấy đoạn văn này như

thế nào?

- Em có thể chữa đoạn văn

ấy lại như thế nào?

+ Về nhàviết lại 2 đoạn văn

này

+ Thuyết minh phần ruột

trước vì đây là bộ phận quan

bày thứ tự như thế nào?

( Mỗi ý trình bày một đoạn,

trình bày theo thứ tự cấu tạo

sự vật)

 Về nhà viết lại 3 đoạn văn

trên

- Qua các đoạn văn em rút ra

kết luận gì khi viếtt đoạn

văn thuyết minh?

Đọc đoạn vănXác định và trả lời

Xác định trả lời

Đọc đoạn b không có câu chủ đề

Xác định từ ngữ chủ đề nhận xét trả lời

Nêu nhận xét

Đọc đoạn aNêu nhận xét

Nêu lên cách sửacủa mình

Đọc đoạn vănNêu nhận xét

HS tự rút ra kết luận

trọng

+ Nằm vị trí đầu đoạn

+ Là ý lớn nêu lên chủ đề của cả đoạn văn

- Các câu còn lại: Bổ sung thông tin làm rõ câu chủ đề

b.Đoạn văn b.

- Từ ngữ chủ đề: Phạm Văn Đồng – ở vị trí đầu đoạn

- Các câu sau cung cấp thông tin về Phạm Văn Đồng theo lối liệt kê các hoạt động đã làm

2 Sửa lại các đoạn thuyết minh chưa chuẩn.

+ Vỏ bút bi gồm: ống nhựa hoặc sắt để bộc ruột bút bi và làm cán bút, phần này gồm ống, nắp bút có lò xo

 Đoạn văn b.

- Nêu lộn xộn khó hiểu

- Nên tách thành 3 phần lớn: + Phần đầu

+ Phần chao đèn + Phần đế đèn

 Ghi nhớ: SGK

- Khi làm bài văn thuyết minhcần xác định các ý lớn, mỗi ý lớn viết thành một đoạn văn

- Khi viết đoạn văn cần trình bày rõ ý chủ đề của đoạn, tránh lẫn ý của đoạn văn khác

- Các ý trong đoạn văn theo thứ tự cấu tạo của sự vật, thứ

tự nhận thức ( từ tổng thể đến

Yêu cầu hs viết đoạn văn

giới thiệu về trường em?

Hãy viết thành đoạn văn có

câu chủ đề cho trước

- Gợi ý: Trước tiên viết câu

chủ đề, sau đó viết câu bổ

sung để làm cho rõ câu chủ

Xác định phương pháp và thực hiện bài tập1

HS đọc bài tập 2

- HS thực hiệntheo yêu cầu củaGV

13’

bộ phận, từ xa đến gân).Thứ

tự diễn biến sự việc trong thờigian trước sau hay theo thứ tựchính phụ ( cái chính nói trước, cái phụ nói sau)

IV Hướng dẫn các công việc nối tiếp: 2’

Xem lại và nắm vững cách viết đoạn văn thuyết minh

Làm bài tập về nhà ( víêt đoạn văn)

- Chuẩn bị tiết tiếp theo: Qu hương

V Rút kinh nghiệm:

.

Ngày soạn: Bài 19

+ Nghiên cứu tài liệu về tác giả Tế Hanh

+Tham khảo SGK,SGV,thiết kế bài giảng

+ Soạn giáo án

- Học sinh:

+ Soạn bài theo yêu cầu SGK

+ Yêu cầu của giáo viên

III Tiến trình hoạt động:

 Hoạt động 1: Khởi động 5’

1 Ổn định lớp + kiểm tra bài cũ:

- “ Nhớ rừng” được sáng tác theo thể thơ nào?

A Đường luật thất ngôn tứ tuyệt B Thất ngôn bát cú C Thơ mới

- Đọc lại khổ thơ đầu bài thơ Qua bài thơ tác giả muốn gởi gấm tâm sự gì?

2 Bài mới:

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của

HS

Quê hương là đề tài muôn

thuở mà các nhà thơ thường

hay đề cặp đến Quê hương

là nơi sinh ta ra và lớn lên, ở

đấy có cái gì rất gần gủi,

thân quen.( Quê hương là

chùm khế ngọt, quê hương là

đường đi học, quê hương là

cây cầu nhỏ… ) nhưng mỗi

khi xa nó ta cảm thấy nhớ

nhung….cảm giác ấy thể

hiện khá rõ qau bài thơ Quê

hương mà hôm nay chúng ta

( Thơ mới: thơ 8 chữ)

- Bài thơ có thể chia làm

mấy phần, chỉ ranh giới và

nêu nội dung bài thơ

+ 8 câu đầu: Cảnh đoàn

- Gọi HS đọc lại 8 câu đầu

- Cảnh dân chài bơi thuyền

đi đánh cá được miêu tả như

thế nào?

+ Thời gian, không gian

đoàn tàu ra khơi

+ Em có nhận xét gì về thời

Dựa vào chú thích nêu tác giả

Nêu xuất xứ theo chú thích

Hỏi những chú thích khó

Nghe hướng dẫn đọc

Đọc bài Nhận xét Nhận xét

Xác định bố cục nội dung các phần

Đọc lại 8 câu đầu

Tìm chi tiết trả lời

Nhận xét trả lời

25’

- Tế Hanh sinh năm 1921

- Quê ở làng ven biển tỉnh Quảng Ngãi

- Nguồn cảm hứng chính trongthơ Tế Hanh là tình cảm với quê hương

3 Phân tích chi tiết.

a Cảnh dân chài bơi thuyền đi đánh cá.

- Không gian, thời gian: Trời trong gió nhẹ, sớm mai hồng

 Thời gian, không gian rất thuận lợi, rất tốt đó là niềm vuisướng đối với những người làm nghề biển

- Dân trai tráng. Những tay chèo khoẻ mạnh, trẻ trung trànđấy sức sống

gian, không gian đoàn tàu ra

khơi?

GV: Đây là điều rất tốt, một

niềm vui cho người dân

chày.( liên hệ cụ thể qua cơn

bảo số 9 vừa qua ở quê

hương mình)

- Những dân chài ra khơi

được miêu tả như thế nào?

- Từ dân trai tráng gợi cho

em những suy nghĩ gì về

những người ấy?

- Con người được miêu tả

như thế còn chiếc thuyền

được miêu tả ra sao?

- Tác giả dùng nghệ thuật gì

để miêu tả? Qua nghệ thuật

ấy em thấy con tàu như thế

nào?

- Vì sao những con thuyền ra

khơi có vẽ đẹp như vậy?

của con thuyền chính là sức

mạnh của người dân chài ra

- GV: Đoạn thơ là một phong

cảnh thiên nhiên tươi sáng

mở đầu cho một buổi lao

động đầy hứng thú Sau một

ngày lao dộng vất vả trên

biển khơi đoàn thuyền quay

về với không khí như thế

nào? Ta đi vào phần 2

- Đọc thầm lại phần 2

- Khi đoàn thuyền trở về

không khí làng chày như thế

Suy nghĩ trả lời

Tìm chi tiếtSuy nghĩ trả lời

Tìm chi tiết miêu tả chiếc thuyền

Tìm nghệ thuật

và nội dungNhận xét

HS tự bộc lộ

Tìm hình ảnh

Tìm hình ảnh

so sánh và ý nghĩa của việc

- Cánh buồm……

Rướn thân trắng…

 Nghệ thuật: So sánh + nhân hoá cánh buồm là biểu tượng,

là linh hồn cho sức mạnh của dân làng biển

b Cảnh dân chài đánh cá trở về.

- Ngày hôm sau ồn ào…

………Những con cá tươi ngon……

 Không khí náo nhiệt, một cuộc sống ấm no hạnh phúc

nào? ( vui vẻ, rộn ràng).

- Qua các chi tiết đó em hiểu

được gì về cuộc sống nơi

đây?

- Qua khổ thơ em có nhận

xét gì về tình cảm của tác giả

đối với cảnh vật, con người

và cuộc sống của quê

hương?

( Tự hào, hài lòng về cuộc

sống lao động của quê

hương, lời cảm tạ trời đất

ngắm kĩ người thân của mình

sau chuyến ra khơi Hình ảnh

ấy được miêu tả như thế

nào?

- Em có suy nghĩ gì về việc

miêu tả người dân chài ở hai

câu thơ này? Em hiểu thế

nào về chi tiết cả thân hình

nồng thở vị……

- GV: Hình ảng người dân

chày hiện ra một dáng vẻ vạn

vỡ, từng trải đượm nồng

hương vị biển khơi ( mùi

rong rêu, mùi nắng, mùi gió,

mùi cá….) tất cả tạo thành

một mùi đặc biệt thấm vào

da thịt của họ từ thuở nào mà

chỉ có người đi biển mới có

được

- Con người thì như thế còn

con thuyền ra sao?

 Con thuyền cũng được

nhân hóa cao độ sống động

như một sinh thể nằm im

nghỉ ngơi sau một ngày lao

động vật vã trên biển khơi

- Vì sao đã xa quê hương rồi

c Tình cảm của nhà thơ.

- Nay xa cách Màu nước xanh Thoáng con thuyền Tôi thấy nhớ

 Nhớ cảnh vật con người của quê hương,tất cả cứ trở về trong tâm trí nhà thơ

- HS đọc thầm khổ thơ cuối.

- Khi xa quê hương hình ảnh

nào tác giả nhớ mãi?

- Qua nỗi nhớ đó, em hiểu

được gì về tìnhcảm của tác

giả đối với cảnh vật, cuộc

sống, con ngưới của quê

hương?

- GV: Những hình ảnh tiêu

biểu của quê hương: nước

xanh, cá bạc, buồm vôi, con

thuyền, có sức ám ảnh mãnh

liệt đối với tác giả và ở ngay

cả vị mặn của quê hương là

cuộc sống của người thân

người dântộc Việt Nam dù ai

đi đâu xa vẫn nhớ về quê

hương cho dù quê hương là

- Nhắc lại nội dung bài thơ

- Cho biết ý nghĩa bài thơ

- Về nhà thực hiện phần

luyện tập SGK

HS đọc thầmTìm chi tiết

HS tự bộc lộ

Nghe bình

Xác định phương thức biểu đạt

Khái quát nội dung

Trả lời

Thực hiện yêu

5’ III Tổng kết.

1 Nghệ thuật: Lời thơ bình

dị chân thành,gợi cảm đã tạo cho bài thơ có sức cuốn hút đặc biệt

2 Nội dung: Bài thơ là một

bức tranh sinh động về cuộc sống lao động của làng quê miền biển Qua bài thơ cho ta thấy tình cảm quê hươngtrong sáng tha thiết của nhà thơ

3 Y nghĩa: Bi thơ l by tỏ của

tc giả về một tình yu tha thiết đối với qu hương lng biển

cầu IV Luyện tập.

- Đọc diễn cảm lại bài thơ

- Nếu mai đi xa em nhớ gì về quê hương mình

IV Hướng dẫn các hoạt động tiếp nối: 5’

Học thuộc lòng bài thơ và nội dung phân tích

Thực hiện phần luyện tập SGK

Chuẩn bị bài mới: Khi con tu hú

+ Đọc tiểu sử để hiểu quá trình hoạt động cách mạng của tác giả

+ Tìm hiểu bài thơ thấy được tâm trạng ngột ngạt bực bội vì không được

tự do để hoạt động cách mạng của tác giả

+ Sưu tầm thêm một số bài thơ Tố Hưu sáng tác lúc trong tù của thực dân Pháp

V Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn: Bài 19

Ngày dạy:

Tuần 21 Tiết 78: Văn bản KHI CON TU HÚ

I Mục tiêu cần đạt: Tố Hữu

Kiến thức:

- Những hiểu biết bướcđầu về tác giả Tố Hữu

- Nghệ thuật khắc họa hình ảnh (thiên nhiên, cái đẹp của cuộc đời tự do)

- Niềm khát khao cuộc sống tự do, lý tưởng cách mạng của tác giả

+ Nghiên cứu tài liệu về tác giả Tố Hữu

+Tham khảo SGK,SGV,thiết kế bài giảng

+ Soạn giáo án

- Học sinh:

+ Soạn bài theo yêu cầu SGK

+ Yêu cầu của giáo viên

III Tiến trình hoạt động:

* Hoạt động 1: Khởi động: 5’

1 Ổn định lớp + kiểm tra bài cũ:

- Cho hình ảnh sau đây hình ảnh nào em xúc động nhiều nhất? Vì sao?

+ Cánh buồm trắng giương to như mảnh hon làng

+ Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã

+ Cả thân hình nồng thở vị xa xăm

+ Con thuyền nằm yên nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ

- Nêu nội dung của bài thơ

Trong thơ ông luôn thể hiện lòng

yeu nước khao khát một cuộc

sống tự do để hoạt động cách

mạng Bài thơ “ Khi con tu hú”

mà hôm nay các em được học sẽ

tìm hiểu hiểu tác giả, tác phẩm

.* Mục tiêu: Giúp hs tìm hiểu tác

- Đọc sôi nổi tha thiết ở 6 câu

đầu, uất hạn bực bội khao khát ở

- Em cho biết bố cục bài thơ và

nêu nội dung từng phần

+ Đoạn 1: 6 câu đầu: Cảnh trời

đất vào hè

+ Đoạn 2: 4 câu cuối: Nỗi lòng

của tác giả trong chon lao tù

- Em có suy nghĩ gì về nhan đề

( có rõ điều gì chưa? Dù chưa rõ

nhưng gợi cho em liên tưởng đến

vấn đề gì? ( Liên tưởng đến mùa

hè)

+ Chim tu hú là loài chim

thường xuất hiện mùa nào? Hè

- Vậy cách đặt tên bài thơ có tác

dụng gì?

- Con tu hú liên quan gì đến

người tù cách mạng ta đi vào

Dựa vào chú thích trình bày xuất xứ

Theo dõi hướng dẫn đọc

Theo dõi cách đọc Đọc lại nhận xét

Xác định thể thơ

Xác định bố cục nội dung từng phần

HS tự bộc lộSuy nghĩ trả lời

Theo sự gợi ý của GV trình bày miệng đoạn văn

Trình bày sự hiểu biết của mình

- Từng giữ nhiều chức vụquan trọng trong bộ máy nhà nước

2 Tác phẩm.

Bài thơ sáng tác năm

1939 khi Tố Hữu bị bắt giam ở nhà lao thừa phủ (Huế)

- Bài thơ được in trong tập thơ “ Từ ấy”

II Đọc –tìm hiểu văn bản.

đi vào cảm xúc của bài thơ

- Cảnh mùa hè như thế nào? Tìm

chi tiết thể hiện

- Tác giả miêu tả cảnh ngày hè

như thế nào? Mà tác giả có quan

sát trực tiếp không? ( Không

quan sát trực tiếp mà chỉ tưởng

tượng)

- Vì sao ở trong tù mà tác giả lại

tưởng tượng được cảnh mùa hè

như thế? ( Cảnh vào hè đã in sâu

vào lòng tác giả)

GV: Trong trí tưởng tượng của

tác giả cảnh mùa hè thật rực rỡ

màu sắc, rộn rã âm thanh, ngọt

ngào hương vị, hình ảnh tươi tắn,

sinh động.Tất cả như bừng lên

một cuộc sống mãnh liệt, sôi nỗi

rộn ràng.Qua đó ta cảm nhận

được lòng yêu cuộc sống tự do ở

bên ngòai để hoà vào cuộc sống

mà chủ yếu là hoà vào cuộc đấu

tranh cách mạng Sự khát khao

này ta không chỉ bắt gặp một lần

mà rất nhiều lần trong tâm tư

trong tù tác giả viết

“ Cô đơn thay là cảnh thân tù

- Lúa chiêm ngọt dần

Vườn râm

Bắp rây vàng hạt Trời xanh càng

Đôi con diều sáo: biểu hiện sự tự do trong khônggian rộng lớn

=> Trong trí tưởng tượngcủa tác giả cảnh mùa hè thật rực rỡ, sinh động, hứa hẹn một cuộc sống

ấm no, hạnh phúc

- Gọi HS đọc hai từ cuối.

- Hai câu thơ này ngắt nhịp giống

2 câu thơ trên không?

- Qua đó thể hiện nội dung gì?

- Em có nhận xét gì về cách mở

đầu và kết thúc của bài thơ ?

( Đầu cuối tương ứng)

- Tiếng tu hú mở đầu và kết thúc

bài thơ có tác dụng gì trong việc

thể hiện cảm xúc của nhà thơ?

- Mở đầu tiếng tu hú gợi ra cảnh

tượng trời đất đầy sự sống.Kết

thúc tiếng tu hú làm cho tác giả

càng bực bội, ngột ngạt thôi thúc

tác giả muốn phá tan nhà giam để

ra ngoài

 Tiếng tu hú là tiếng gọi mơ ước

của bầu trời tự do ( giống nhau)

HS nhận định trảlời

Xác định cách ngắt nhịp thơ

HS tìm

HS so sánh cách dùng từ

Đọc 2 câu cuối

Xác định nhịp thơ và ý nghĩaNhận xét

Nhắc lại nghệ thuật

c.Tâm trạng của tác giả.

Ta nghe hè dậy bên lòng

Mà chân muốn đạp

- Nghệ thuật: Nói quá

 Ước muốn phá tan nhà ngục trở về hoạt động cách mạngthật mạnh mẽ, mãnh liệt

- Ngột ngạt làm sao, chết uất thôi

Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu

 Tiếng con tu hú cứ gọi mãi càng thúc giục người

tù cách mạng mau phá tan nhà giam để trở về với cách mạng

III Tổng kết.

1 Nghệ thuật: Thể thơ

lục bát giản dị thiết tha Lời thơ trong sáng,giàu hình ảnh, nhạc điệu, giọng điệu tự nhiên có sức truyền cảm mạnh mẽ

2 Nội dung: Bài thơthể

hiện sâu sắc lòng yêu cuộc sống và niềm khao

- Bài thơ thể hiện điều gì?

- Gọi HS đọc lại bài thơ

- Sưu tầm thêm các bài thơ khác

3 Y nghĩa: Bi thơ thể

hiện lịng yu đời ,yi lí tưởng của người chiến sĩ cộng sản trẻ tuổi trong hồn cảnh ngục t

IV Luyện tập.

- Đọc diễn cảm lại bài thơ

- Tìm một số câu thơ khác của tác giả cũng thể hiện tâm trạng đó

IV Hướng dẫn các hoạt động tiếp nối: 2’

- Học thuộc lòng và nội dung phân tích

- Sưu tầm thêm một số bài thơ có nội dung tương tự ( của Tố Hữu hoặc bài thơ của Bác)

- Chuẩn bị tiết 79 câu nghi vấn (tt) tìm hiểu ki những chức năng khác của câu nghi vấn

.

Ngày soạn: Bài 19

+ Nghiên cứu tài liệu SGV,SGK,thiết kế bài giảng

+Nghiên cứu tài liệu về câu nghi vấn

+ Soạn giáo án

- Học sinh:

+Soạn bài theo yêu cầu SGK,

+Yêu cầu của giáo viên

III Tiến trình hoạt động:

*Hoạt động 1: Khởi động 4’

1 Ổn định lớp + kiểm tra bài cũ:

- Những câu sau đây câu nào dùng để hỏi và cần sự trả lời:

A Thằng bé kia, mày có việc gì? Sao đến đây mà khóc? ( Em bé thông minh)

B Mày định nói cho cha mày nghe đấy à? Sưu của nhà nước mà mày dám mở miệng xin khất ( Tắt đèn)

C Con gái tôi về đấy ư? Chả lẽ lại đúng là nó, cái con mèo hay lục lội ấy!

- Câu em vừa xác định thuộc kiểu câu gì? Dựa vào hình thức nào em biết được kiểu câu đó?

chức năng khác nữa.Hôm nay

chúng ta sẽ đi vào tìm hiểu

những chức năng khác của câu

nghi vấn

* Hoạt động 2: Hướng dẫn tìm

hiểu những chức năng khác của

câu nghi vấn

* Mục tiêu: Giúp hs tìm hiểu

những chức năng khác của câu

nghi vấn.

- Gọi HS đọc các đoạn trích Đọc các đoạn

16’ III.Những chức năng khác.

- Tương tự tìm các câu nghi vấn

trong các câu còn lại?

- Những câu nghi vấn này mục

đích dùng để làm gì?

- Xác định các ý được thể hiện

trong từng câu nghi vấn

- Giới thiệu thêm các VD học

sinh tham khảo

- Anh có thể lùi một tí được

không?

- Ai lại làm như thế?

- Xem xét các Vd SGK có phải

hoàn toàn dùng dấu ? không?

- Qua tìm hiểu các ví dụ em hãy

cho biết những chức năng khác

của câu nghi vấn?

cảm xúc của người viết trong

các câu thơ hay đoạn văn biểu

Xác định hình thức

Xác định mục đích từng câu nghi vấn

Xác định mục đích hỏi từng câu

Suy nghĩ trả lời

Xác định những chức năng khác của câu nghi vấn

Cầu khiếnPhủ định có thể dùng dấu chấm than

Đọc ghi nhớ

HS đọc bài tậpXác định yêu cầu

Hoạt động nhómthực hiện bài

20’

( Sự hoài niệm, nuối tiếc)

b Mày định nói cho cha

mày nghe đấy à?

 Ngạc nhiên, phân vân

2 Ghi nhớ ( SGK)

- Trong nhiều trường hợp câu nghi vấn khồng dùng

để hỏi mà dùng để cầu khiến, khẳng địng phủ định

đe doạ, bộc lộ tình cảm, cảm xúc và không yêu cầu người đối thoại trả lời

- Nếu không dùng để hỏi thì trong một số trường hợp câu nghi vấn có thể kết thúc bằng dấu chấm, dấu chấm than hoặc dấu hai chấm

IV Luyện tập.

1 Xác định câu nghi vần –Chức năng.

a Con người đáng kính ấy bây giờ có ăn ư?

 Bộc lộ cảm xúc ( phân vân)

b Trong cả khổ thơ trừ câuThan ôi!

 Phủ định bộc lộ tình cảm