Tư vấn là việc đưa ra sự giúp đỡ về nội dung, phương pháp, quá trình hoặc cơ cấu của nhiệm vụ, hàng loạt các nhiệm vụ trong đó người tư vấn thực sự không chịu trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ đó. Xuất phát từ bản chất hay mức độ của tình huống mà tổ chức khách hàng gặp phải, các dịch vụ tư vấn có thể được sử dụng để sửa đổi các tình huống đang trở nên xấu đi hoặc để cải thiện tình hình hiện tại hoặc để tạo ra tình hình hoàn toàn mới.
Trong điều kiện cạnh tranh ngày càng mạnh mẽ và gay gắt, các khách hàng không ngừng cải tiến các hoạt động của mình nhằm đạt tới tiêu chuẩn hiệu quả cao hơn. Nhu cầu về dịch vụ tư vấn xuất hiện ở tất cả các lĩnh vực hoạt động của con người, từ tất cả các loại hình tổ chức. Ngân hàng thương mại, nhờ khả năng ứng dụng các thành tựu khoa học kỹ thuật, đặc biệt là hệ thống thông tin rộng lớn, nhanh chóng, chính xác đảm bảo bí mật đã tạo điều kiện phát triển nhanh chóng hoạt động tư vấn. Việc mở rộng hoạt động tư vấn của ngân hàng đã giúp khách hàng giảm thấp các thiệt hại, nâng cao hiệu quả trong hoạt động,tạo ra mối quan hệ tốt đẹp với khách hàng, củng cố và tăng cường vị trí, uy tín của ngân hàng, góp phần mở rộng các hoạt động chính của ngân hàng trong lĩnh vực tín dụng, đầu tư, thanh toán…
Lĩnh vực tư vấn liên quan đến toàn bộ hoạt động của khách hàng như tư vấn trong quản lý tổng hợp, tư vấn trong quản lý tài chính, trong tiếp thị và quản lý phân phối, tư vấn trong quản lý sản xuất, trong quản lý và phát triển nguồn nhân lực… Nhưng các dịch vụ tư vấn và ngân hàng thực hiện thường chỉ giới hạn trong một số lĩnh vực có liên quan trực tiếp đến hoạt động của ngân hàng,
chủ yếu gồm cung cấp các thông tin có chọn lọc về môi trường và tư vấn trong quản lý tài chính.
7.1.2 Lĩnh vực tư vấn của ngân hàng
(1) Cung cấp các thông tin có chọn lọc về môi trường:
Toàn bộ môi trường, trong các khách hàng hoạt động đang trở nên rất phức tạp, luôn biến động. Sự thay đổi đó làm việc thu thập các thông tin cần thiết và việc rút ra các kết luận từ việc phân tích thông tin đó trở nên hết sức khó khăn đối với các nhà quản lý.
Ngân hàng thương mại trong các hoạt động đầu tư, cho vay có thể tổng hợp được nhiều thông tin liên quan đến các ngành kinh tế, nền kinh tế. Chính vì vậy, ngân hàng có thể tổ chức việc chọn lọc và cung cấp cho khách hàng về môi trường kinh doanh trên các lĩnh vực kinh tế, xã hội, chính trị và pháp luật, đạo đức, kỹ thuật,công nghệ.
Các dịch vụ về thông tin gồm: phân tích hệ thống thông tin hiện đại,xác định các thông tin cần thiết cho quản lý chiến lược và kiểm tra tác nghiệp, lựa chọn và đưa vào công nghệ sử lý thông tin thích đáng. Mục đích là đảm bảo khách hàng không bỏ qua những thông tin cần thiết cho các quyết định chiến lược cũng như tác nghiệp, đồng thời tránh việc thu thập và xây dựng các thông tin mà khách hàng không trực tiếp sử dụng. Trong quá trình này, vấn đề quan trọng là, ngân hàng phải giúp đỡ khách hàng dự đoán trước các lực lượng môi trường sẽ có thể ảnh hưởng quan trọng tới các hoạt động của khách hàng và giúp khách hàng phát huy năng lực nội bộ, thay đổi chiến lược cho thích ứng với các cơ hội và hạn chế mới. Việc dự đoán về môi trường trong tương lai có thể tạo ra những cơ hội mới cho công ty thay đổi sản phẩm, dịch vụ cho phù hợp nhanh hơn các đối thủ cạnh tranh, hoặc đưa ra các sản phẩm mới đáp ứng được các mục đích, các tiêu chuẩn về chất lượng, mục tiêu…
Trên cơ sở giúp khách hàng xây dựng các hệ thống và các quy trình trong việc phân tích môi trường trở thành một bộ phận chuẩn tắc của hệ thống quản lý chiến lược trong tổ chức khách hàng, ngân hàng còn có thể giúp khách hàng xây
dựng hệ thống theo dõi và chuẩn đoán kinh doanh thường xuyên. Viêc xây dựng một hệ thống như vậy giúp khách hàng phát triển và ngăn chặn các cuộc khủng hoảng có thế xảy ra. Điều đó giúp cho việc thay đổi chiến lược công ty nhằm đảm bảo sự phát triển liên tục và bền vững của công ty.
(2) Tư vấn trong quản lý tài chính:
Quản lý tài chính có vị trí quan trọng trong hoạt động của các doanh nghiệp,nó tạo tiền đề cho hoạt động của doanh nghiệp, đồng thời ảnh hưởng mạnh mẽ tới hoạt động của doanh nghiệp. Nhưng đây cũng là một vấn đề phức tạp đối với các nhà quản lý doanh nghiệp.
Đa số các nhà quản lý tài chính của doanh nghiệp đề có những hiểu biết cơ bản về phân tích tài chính, nhưng cũng có nhiều khách hàng không có những hiểu biết cần thiết về lĩnh vực này. Do đó, công việc đầu tiên của nhà đầu tư là giúp khách hàng đọc và phân tích báo cáo tài chính. Trên cơ sở việc phân tích các báo cáo tài chính thông qua việc phân tích các tỷ lệ về khả năng thanh toán, hoạt động, cơ cấu vốn và doanh lợi, hoạt động tư vấn của ngân hàng có thể tập trung vào các lĩnh vực sau:
Quản lý tiền mặt:
Ngân hàng có thể giúp các doanh nghiệp trong việc xây dựng một chương trình quản lý ngân quỹ với mục đích sử dụng tiền mặt một cách hiệu quả nhất nhưng vẫn đảm bảo khả năng thanh toán. Các biện pháp đưa ra bao gồm việc lập kế hoạch thu chi và sử dụng các công cụ của thị trường tiền tệ.
Bằng việc phân tích quy luật và mức độ của các khoản thu chi trong báo cáo lưu chuyển tiền tệ, trên cơ sở kế hoạch kinh doanh của doanh nghiệp trong tương lai, kế hoạch thu chi tiền tệ được lập. Nó phản ánh mức độ chắc chắn về số lượng các luồng tiền trong tương lai vào những thời gian nhất định. Thông qua đó, ngân hàng có thể trợ giúp cho doanh nghiệp cân đối ngân quỹ với hiệu quả cao dựa vào việc sử dụng các công cụ của thị trường tiền tệ.
Xác định một cơ cấu vốn hiệu quả:
Cơ cấu vốn của một doanh nghiệp ảnh hưởng đế các quyết định tài chính
dài hạn cũng như các chi phí về vốn của doanh nghiệp. nhà tư vấn có thể giúp khách hàng xem xét đánh giá cơ cấu hiện hành gắn với những điều kiện thi trường và các dòng tiền mặt chu chuyển trong tương lai. Trên cơ sở đó đưa ra các quyết địch về việc có nên huy động vốn bổ sung hay không và huy động vốn dưới hình thức nào, những công việc có liên quan đến việc bổ sung thêm vốn…
Nhà tư vấn giúp khách hàng sắp xếp một cơ cấu vốn hợp lý, lập kế hoạch dài hạn về vốn, để đảm bảo khả năng huy động vốn cũng như hiệu quả trong sử dụng vốn không chỉ trong điều kiện kinh tế bình thường mà cả trong thời kỳ kinh tế khó khăn.
Tư vấn trong quản lý rủi ro hối đoái:
Khi các hoạt động kinh tế đối ngoại được mở rộng, các công ty có thể gặp phải rủi ro liên quan đến sự biến động của ngoại tệ trong khi không có những hiểu biết cần thiết để hạn chế rủi ro. Đây là một lĩnh vực mà ngành ngân hàng thương mại có thể mở rộng các hoạt động tư vấn. Trong các lĩnh vực này, ngan hàng có thể giúp khách hàng thực hiện các hoạt động:
Xác định khả năng về rủi ro hối đoái và phân biệt các và phân biệt các loại hình rủi ro khác nhau. Toàn bộ các tài sản tính bằng ngoại tệ đề có thể rơi vào tình trạng có rủi ro hối đoái. Để có những biện pháp quản lý phù hợp, khả năng rủi ro hối đoái có thể phân biệt thành những loại hình:
Khả năng rủi ro trong thương vụ: nảy sinh trong các hoạt động mua bán kinh tế tính bằng ngoại tệ hoặc các hoạt động vay nợ ngoại tệ đó so với nội tệ.
Khả năng rủi ro trong chuyển dịch: Nó có thể xảy ra đối với các công ty đa quốc gia. Khi chuyển đổi các tài sản nợ, tài sản có từ ngoại tệ ghi trên, sổ sách của công ty con sang tiền hoạch toán của công ty mẹ, sự thay đổi tỷ giá có thể biến các khoản lãi thành lỗ, dấn tới rủi ro hối đoái.
Khả năng rủi ro về kinh tế có thể xảy ra đối với các công ty có các đại lý bán hàng ở các nước khác. Sự thay đổi tỷ giá hối đoái không chỉ đơn thuần ảnh hưởng tới các thương vụ hiện tại mà các tác động dài hạn đến lợi nhuận của công ty.
Đánh giá các vị thế có khả năng xảy ra rủi ro này trên cơ sở các dự đoán tốt nhất có liên quan đến sự biến động tỷ giá, xác định các thiệt hại có thể xảy ra theo những dự đoán đó.
Đưa ra các quyết định quản lý rủi ro hối đoái.
Trên cơ sở các dự đoán về thị trường hối đoái nhà tư vấn khuyến khích khách hàng của mình giữ nguyên tình trạng hối đoái hoặc đưa ra các biện pháp phòng chống rủi ro thông qua việc so sánh giưa thiệt hại và chi phí bảo hiểm theo dự đoán.
Việc phòng chống rủi ro có thể xảy ra thường được thực hiện bằng các biện pháp tài chính như: giao dịch có kỳ hạn, quyền lựa chọn ngoại tệ hoặc sử dụng thì trường tiền tệ nược ngoài.
Việc các công ty có điều kiện có thể áp dụng các biện pháp tác nghiệp tiến hành hoạt động mua bán đối ứng. Một công ty bán hàng ra nước ngoài có thể mua nguyên nhiên vật liệu hoặc hàng hóa tại nước đó. một số côn gty đa quốc gia có thể loại trừ rủi ro bằng việc thúc đẩy nhanh một số khoản thanh toán hoặc trì hoãn một số khoản khác để lợi dụng một số tỷ giá theo dự đoán.
Tóm lại, tư vấn là một lĩnh vực mà ngân hàng có thể phát triển các dịch vụ của mình với nhiều mục đích khác nhau. Điều kiện để ngân hàng có thể thực hiện và mở rộng hoạt động này là có đội ngũ các chuyên môn có năng lực và am hiểu về các hoạt động của khách hàng