- a/ Nêu đặc điểm cấu tạo hóa học của phân tử ADN.? (5đ ) - b/ Vì sao ADN có cấu tạo rất đa dạng và đặc thù? (5đ ) Dự kiến phương án trả lời của học sinh:
- a/ Phân tử ADN được cấu tạo từ các nguyên tố C, H, O, N, P. ADN là đại phân tử cấu tạo theo nguyên tắc đa phân mà đơn phân là nuclêôtit (gồm 4 loại A, T, G, X).
- b/ Phân tử ADN có cấu tạo đa dạng : Do sự sắp xếp khác nhau của 4 loại Nucleotic ứ ủ
ADN cĩ tính đ ặc thù: Vì ADN được qui định bỡi thành phần, số lượng và trình tự sắp xếp của các loại nuclêôtit.
3./ Giảng bài mới : (37’)
* Giới thiệu bài : (1’)Khi bước vào kì trung gian NST nhân đôi. NST nhân đôi được là do ADN có khả năng tự nhân đôi. Vậy quá trình tự nhân đôi của ADN diễn ra như thế nào ?
* Tiến trình bài dạy : (36’) T
G Hoạt động của
Giáo viên Hoạt động của học
sinh Nội dung
15’ * Hoạt động 1 . Những nguyên tắc trong sự nhaõn ủoõi cuỷa ADN
Giáo án Sinh học 9 Trang 96
1/ADN tự nhân đôi theo những nguyên tắc nào?
- Qúa trình tự nhân đôi của phân tử
+ Hai mạch ADN tách nhau theo chiều dọc.
+ Các
nucleâoâtit cuûa mạch khuôn liên kết với nuclêôtit tự do theo NTBS, 2 mạch mới của ADN con daàn
được hình
thành dựa
- Yeâu caàu HS nghieân cứu thông tin, quan sát hình 16 thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi sau:
+ Hoạt động đầu tieân cuûa ADN khi bắt đầu tự nhân ủoõi? (HS yếu – TB)
+ Quá trình tự nhaõn ủoõi dieón ra trên mấy mạch cuûa ADN ? (HS yếu – TB)
+ Trong quá trình tự nhân đơi các loại nuclêôtit nào liên kết với nhau thành từng cặp ? (HS TB – kháá)
+ Sự hình thành mạch mới ở 2 ADN con dieón ra nhử theỏ nào ? (HS TB – kháá) + Em có nhận xét gì về cấu tạo giữa 2 ADN conù và ADN mẹ? (HS khá – giỏi)
+ Tĩm lại em hãy mô tả hồn chỉnh quá trình tự nhân đôi của ADNtrên tranh vẽ? HS khá – giỏi)
- Nhận xét , bổ sung
+ Sự tự nhân đôi của ADN ( còn gọi là sự tự sao ADN , sao
- Các nhóm tiến hành thảo luận. Đại diện các nhĩm trả lời , các nhóm khác nhận xét , bổ sung .
+ Phân tử ADN tháo xoắn, 2 mạch đơn tách nhau daàn.
+ Diễn ra trên 2 mạch đơn của ADN .
+ Các nuclêôtit trên mạch khuôn và ở môi trường nội bào lieân keát với nhau theo nguyeõn taộc boồ sung.
Nghĩa là : A liên kết với T; G liên kết với X và ngược lại . + Sự hình thành mạch mới ở 2 ADN con được hình thành dần dần trên mạch khuôn của ADN mẹ và ngược chieàu nhau .
+ Cấu tạo giữa 2 ADN con giống nhau và gioỏng ADN meù. Trong đó mỗi ADN con có 1 mạch của ADN mẹ và 1 mạch mới được tổng hợp từ nguyên liệu của môi trường nội bào.
Như vậy sự sao chép ADN
diễn ra theo nguyên tắc giữ lại một nửa hay bán bảo toàn .
- Quá trình tự nhân ủoõi:
+ Hai mạch ADN tách nhau theo chiều dọc.
+ Các nuclêôtit của mạch khuôn liên kết với nuclêôtit tự do theo NTBS, 2 mạch mới của ADN con dần được
Giáo án Sinh học 9 Trang 97
8’ * Hoạt động 2 . Tìm hiểu bản chất của Gen 2/Bản chất cuûa Gen
- Bản chất hóa học của gen là ADN .
- Moãi gen caáu trúc là một đoạn mạch của phân tử AND, lưu giữ thông tin quy ủũnh caỏu truực của một loại Proâteâin .
- Yêu cầu HS đọc thoâng tin SGK/49
ứ Nờu bản chất hoá học của gen?
( HS Tb – HS khá)
- Nhấn mạnh mối liên quan kiến thức của ba chương đã học : Từ những hiểu biết về gen (nhaân toá di truyeàn)
Gen naèm treân NST.
Bản chất hoá học của gen là ADN
1 phân tử ADN goàm nhieàu gen
- Gen có chức năng gì ? ( HS khá – giỏi) ADN có chức năng lưu giữ và truyền đạt thông tin di truyền .
- Đọc thông tin SGK và nêu được bản chất hoá học của gen :
- Gen là một đoạn của phân tử ADN có chức năng di truyền xác ủũnh .
- Kể tên các loại gen có chức năng khác nhau.
8’ Hoạt động 3 : Tìm hiểu Chức năng của ADN 3./Chức năng cuûa ADN :
+ Lưu giữ thoâng tin di truyeàn.
+ Truyền đạt thoâng tin di truyền qua các theỏ heọ teỏ bào và thế heọ cụ the.ồ
- Yêu cầu HS đọc thoâng tin SGK/49
- Nêu chức năng cuûa ADN? ( HS yeáu – TB)
- Phân tích nhận xét và chốt lại hai chức naêng cuûa ADN.
- Nhấn mạnh:
+ Sự nhân đôi của ADN là cơ sở phân tử của hiện tượng di truyền , duy trì ổn định các đặc tính di truyền của lồi qua các theỏ heọ.
+ Ngoài 2 chức năng nêu trên ADN còn có vai trò quan trọng đối với sự sinh tồn của sinh vật
- Tự đọc thông tin sgk/49 và nắm chức năng của phân tử ADN .
- Lắng nghe và ghi nhớ.2 chức năng
5’ *Hoạt động 4 : Củng cố
Giáo án Sinh học 9 Trang 98
-Mạch 1:
- A-G-T-A-X-G- - T-X-A-T-G-X- - Mạch 2:
-T-X-A-T-G-X- -A-G-T-A-X-G- - Yêu cầu HS đọc
phần tóm tắt cuối bài và nêu lên được nguyên tắc tự nhân đôi của ADN, bản chất của gen và chức năng của ADN.
GV treo bảng phụ có ghi nội dung bài tập củng cố :
- Nêu nguyên tắc tự nhaõn ủoõi cuỷa ADN, bản chất của gen
1. Một đoạn mạch ADN có cấu trúc như sau : Mạch 1 : - A – G – T – A – X – G – A – T – X -
Mạch 2 : - T – X – A – T – G – X – T – A – G –
Viết cấu trúc của 2 đoạn ADN con được tạo thành sau khi đoạn mạch ADN nói trên kết thúc quá trình tự nhân đôi.
4. Dặn dò HS chuẩn bị cho tiết học tiếp theo: (2’) - Học bài và trả lời câu hỏi SGK
- Tìm hiểu bài mới : “ Mối quan hệ giữa gen và tính trạng “ + Tìm hiểu cấu tạo và chức năng của ARN
+ So sánh ADN và ARN + Quá trình tổng hợp ARN IV/Ruựt kinh nghieọm ,boồ sung:
--- --- --- ---
-
Ngày soạn: 10/10/2015 Bài 17
Tieát : 17 MỐI QUAN HỆ GIỮA GEN VÀ ARN
I.Muùc tieõu:
1/. Kiến thức:
- HS biết được cấu tạo và chức năng của ARN.
- Biết xác định những điểm giống và khác nhau cơ bản giữa ADN và ARN.
Giáo án Sinh học 9 Trang 99
- Trình bày sơ lược quá trình tổng hợp ARN và nguyên tắc tổng hợp của quá trình này.
2./ Kó naêng:
- Phát triển kĩ năng quan sát nhận biết vàà kĩ năng thảo luận nhĩm - Rèn kĩ năng phân tích ,so sánh.
- Tự nghiên cứu , tìm tòi SGK
- Tự tin khi trình bày ý kiến trước nhóm , tổ , lớp 3./ Thái độ :
-HS gắn bó với môn học , giáo dục lịng tin yêu khoa học.
II.Chuaồn b ị :
1/.Chuẩn bị của Giáo viên : - Tranh phóng to hình 17.1
- Máy chiếu
- Mô hình phân tử ARN, mơ hình tổng hợp ARN
- Phương án tổ chức lớp học : chia lớp thành 4 nhóm . Vận dụng phương pháp bàn tay nặn bột ở phần 2.
2./Chuẩn bị của học sinh:
- Ôn kiến thức ở bài ADN
-Đọc trước nội dung bài 17 tìm hiểu cấu trúc của ARN, mối liên hệ giữa ARN và gen
III/.Hoạt động dạy học :