Chương 6. CHỨC NĂNG ĐIỀU KHIỂN
6.5. Quản trị xung đột
6.5.1. Xung đột là một thuộc tính của quản trị
Các xung đột trong một tổ chức thường diễn ra vì nhiều lý do khác nhau: bất đồng quan điểm, không hòa hợp về mục tiêu, khác biệt về tính cách, các tài nguyên hiếm không được phân phối công bằng hoặc do thông tin không đầy đủ hay bị sai lệch,… Dù xung đột tồn tại vì bất cứ lý do gì nó cũng gây ra những ảnh hưởng nhất định đến việc hoàn thành nhiệm vụ chung, vì vậy các xung đột cần phải được giải quyết đúng lúc.
Quan điểm cổ truyền cho rằng xung đột biểu hiện một sự lệch lạc bên trong của tổ chức, nhưng quan điểm hành vi thì cho rằng xung đột là một hậu quả tự nhiên không tránh được của bất cứ tổ chức nào. Còn quan điểm tương tác mới phát sinh gần đây thì nhấn mạnh rằng, tác dụng tích cực của xung đột trong một tổ chức hiện đại là tạo sự ganh đua và cuối cùng là hướng đến tinh thần hợp tác với nhau.
6.5.2. Các loại hình xung đột
Xung đột trong bản thân cá nhân xảy ra khi một người không biết phải giải quyết thế nào đối với một số yêu cầu công việc không tương thích với các yêu cầu khác hoặc người đó hy vọng sẽ làm được.
Đây không phải là xung đột trong tổ chức.
Xung đột giữa các cá nhân với nhau trong cùng một tổ chức do những cá tính khác biệt nhau. Loại này thường xảy ra khi có sức ép giữa các vai trò đảm nhận trong hệ thống quản trị, giữa quản trị viên và thuộc cấp của mình.
Xung đột giữa cá nhân và tập thể khi cá nhân phải đối phó với sức ép của tập thể. Ví dụ: cá nhân bị khiển trách vì không đạt được chỉ tiêu do tập thể giao cho.
Xung đột giữa các bộ phận trong tổ chức, chẳng hạn như xung đột giữa các bộ phận chức năng, các phòng ban, giữa Ban Giám đốc với công nhân. Đây là loại xung đột cần được quan tâm nhiều nhất.
Xung đột giữa các tổ chức với nhau tạo thành cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường.
6.5.3. Giảm trừ xung đột
Có 3 biện pháp chính nhằm giảm trừ xung đột:
1. Trao đổi thông tin giữa hai hay nhiều nhóm xung đột giúp họ giảm trừ các khả năng xung đột do thiếu hiểu biết lẫn nhau.
2. Tổ chức những cuộc tiếp xúc, họp mặt và sinh hoạt chung để làm dịu bớt những căng thẳng giữa hai hay nhiều nhóm xung đột với nhau.
3. Dàn xếp các thỏa thuận chung giữa các lãnh đạo của hai hay nhiều nhóm xung đột để họ tác động lên nhân sự trực thuộc thẩm quyền xử lý của họ.
TÓM LƯỢC CHƯƠNG 6
Điều khiển là một quá trình tác động đến con người để họ phấn đấu cho các mục tiêu của tổ chức. Muốn quản trị hiệu quả thì phải biết cách lãnh đạo và động viên, tạo điều kiện cho nhân viên phát huy năng lực của mình.
Để diều hành tổ chức một cách hiệu quả, nhà quản trị cần phải biết lựa chọn phong cách lãnh đạo phù hợp trong những điều kiện và tình huống cụ thể.
Nhà quản trị phải am hiểu các lý thuyết động viên và biết cách áp dụng phù hợp với từng hoàn cảnh cụ thể.
Nhà quản trị cũng cần hiểu rõ quá trình thông tin, thông đạt hữu hiệu, nắm bắt nguồn gốc xung đột, các loại hình xung đột cũng như các giải pháp giải quyết xung đột trong tổ chức để thức đẩy nhân viên nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ.
CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 6
1. Hãy phân tích các đặc điểm của phong cách lãnh đạo, có một phong cách lãnh đạo tốt nhất cho mọi tình huống không? Vì sao?
2. Phân tích thuyết phân cấp nhu cầu của Maslow, nhận xét về ưu, nhược điểm của lý thuyết này.
3. Thông tin là gì? Mô tả tiến trình thông tin.
4. Vì sao xung đột lại hình thành trong các tổ chức? Vì sao cần phải quản trị xung đột?
TÌNH HUỐNG CHƯƠNG 6
Xuân mới được bổ nhiệm làm Giám đốc chi nhánh Miền Nam của Công ty Du lịch Xuyên Việt. Chi nhánh có mười người, gồm một Giám đốc phụ trách chung, ba hướng dẫn viên, ba nhân viên kinh doanh, một thư ký văn phòng, một nhân viên kế toán và một bảo vệ.
Cho tới ngày bổ nhiệm, Xuân đã có 5 năm tổ chức các chương trình du lịch ở một chi nhánh khác ở công ty. Hải, một nhân viên trong chi nhánh này, đã từng có triển vọng được bổ nhiệm làm Giám đốc chi nhánh, rất phẫn nộ khi Xuân được bổ nhiệm. Anh cho rằng mình hiểu biết về địa bàn nhiều hơn Xuân và có quan hệ tốt với hầu hết các thành viên trong nhóm.
Công ty có một hệ thống đặt chỗ trên mạng và các công việc điều hành thường phải được quyết định rất nhanh. Thêm vào đó, Phó Giám đốc công ty còn yêu cầu Xuân quan tâm đến việc phát triển những quy trình mới để huấn luận nhân viên và cải thiện chất lượng dịch vụ cung cấp cho khách hàng.
Câu hỏi:
Câu 1: Ở vị trí công việc mới, Xuân gặp những khó khăn gì?
Câu 2: Xuân cần ứng xử với các nhân viên của mình và với Hải như thế nào?
Chương 7