+ Tổ 1,2: Bài tập 3.
+ Tổ 3,4: Bài tập 4.
- Bước 1: Thảo luận, thống nhất dàn bài chung, trình bày trước lớp
- Bài tập 3 GV hướng dẫn cần đảm bảo các ý sau:
+ Đó là một đêm trăng như thế nào ? (Nhận xét).
+ Đêm trăng đó có gì đặc sắc, tiêu biểu : bầu trời, đêm, vầng trăng, cây cối, nhà cửa, đường làng, ngõ phố, ánh trăng..?(Quan sát) + Để miêu tả cho các bạn thấy một đêm trăng đẹp, em sẽ so sánh những hình ảnh trên ntn? ( so sánh
tưởng tượng )
- Bài tập 4: Gv yêu cầu hs trình bày dàn ý theo các yêu cầu của sgk .
- Bước 2: Luyện nói trước lớp.
Gọi các nhóm trình bày , yêu cầu các nhóm nhận xét, bổ sung.
- Gv nhận xét, đánh giá sự chuẩn bị của hs
Cử đại diện trình bày, các nhóm nhận xét, sửa lỗi sai
Cử đại diện trình bày, các nhóm nhận xét, sửa lỗi sai
Bài tập 3 : Lập dàn ý miêu tả một đêm trăng nơi em ở .
( sgk )
Bài tập 4: Lập dàn ý và nói về quang cảnh một buổi sáng bình minh trên biển hoặc quang cảnh buổi sáng trên quê hương em .
* Hoạt động 4 (5’) Hoạt động tiếp nối.
- Mục tiêu: khái quát kiến thức về phó từ.
- Phương pháp: Đàm thoại, nêu vấn đề.Thuyết trình GV khái quát lại nọi dung bài
- Về nhà hoàn chỉnh bài tập luyện tập vào vở.
- Tự đứng trước gương hoặc nói trước người khác trình bày bài nói của mình .
- Chuẩn bị bài “ Vượt thác” : Đọc vb nhiều lần, tìm hiểu về tác giả và tác phẩm, trả lời các câu hỏi phần đọc hiểu vb , nghiên cứu trước ghi nhớ sgk .
V/ Rút kinh nghiệm :
...
...
...
...
Ngày soạn : 22/1/2011
Ngày dạy : 23/1/2011 Tiết 85 - BÀI 21 Văn bản : VƯỢT THÁC
( Võ Quảng ) I/ Mục tiêu cần đạt :
1.Kiến thức:
- Tình cảm của tác giả đối với cảnh vaatj quyê hương, với người lao động.
- Một số phép tu từ được sử dụng trong văn bản nhằm miêu tả thiên nhiên và con người.
2. Kĩ năng:
- Đọc diễn cảm; giọng đọc phải phù hợp với sự thay đổi trong cảnh sức thiên nhiên.
- Cảm nhận được vẻ đẹp hình tượng con người và thiên nhiên trong đoạn trích.
3. Thái độ:
- Giáo dục hs tình yêu thiên nhiên, đất nước.
II/ Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài
- Những kĩ năng cơ bản: kĩ năng nhận thức, kĩ năng tư duy.
III/ Chuẩn bị :
GV : Nghiên cứu sgk, sgv, ( Sách nâng cao, thiết kế…), đồ dùng dạy học.
HS : Học bài cũ , chuẩn bị bài mới, đồ dùng học tập . IV/ Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học . 1. Ôn định tổ chức ( 1’) .
2. Kiểm tra bài cũ (5’)
Tóm tắt ngắn gọn vb “ Bức tranh của em gái tôi” ? Trình bày những cảm nhận của em sau khi học xong vb ?
3. Bài mới .
Hoạt động GV Hoạt động HS Nội dung cần đạt
* Hoạt động 1 Giới thiệu bài mới (2’)
- Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho học sinh.
- Phương pháp: Thuyết trình.
GV Hình ảnh con người và thiên nhiên luôn được các nhà văn xây dựng song song với nhau làm nổi bật nên cuộc sống của người dân lao động.
* Hoạt động 2 (13’): Tìm hiểu mục I
- Mục tiêu: Tìm hiểu khái quát tác giả tác phẩm - Phương pháp: Đàm thoại, nêu vấn đề.Thuyết trình.
- Kĩ thuật : khăn phủ bàn Tìm hiểu TG, TP.
- Cho hs đọc phần chú thích sgk, trình bày những nét cơ bản về nhà văn Võ Quảng và những ý chính về tác phẩm.
Đọc và tìm hiểu chú thích .
Bước 1: Gv hướng dẫn đọc: Diễn cảm, chú ý thay đổi nhịp điệu phù hợp với nội dung từng đoạn .
- Đoạn đầu: Tả cảnh dòng sông đồng bằng đọc giọng nhẹ nhàng .
- Đoạn tả cảnh vượt thác : đọc giọng sôi nổi, mạnh mẽ, nhấn mạnh các ĐT chỉ hoạt động, TT.
- Đoạn cuối: Giọng đọc thoải mái.
- Gọi 2 hs đọc văn bản .
Bước 2: Cho hs đọc thầm chú thích .
Hs đọc
Hs đọc
I. Giới thiệu tác giả - tác phẩm
1.Tác giả : võ Quảng (1920 ),Quảng nam
2.Tác phẩm “ Vượt thác”
trích từ chương XI của truyện “ Quê nội”.
? Hãy phân đoạn vb ?
* Bố cục : 3 phần
- Phần 1: từ đầu -> Vượt thác nhiều - Phần 2: tiếp -> Thác cổ cò .
- Phần 3 : còn lại.
? Trong ba phần đó, phần nào có nội dung tả cảnh thiên nhiên, phần nào tả cảnh người lao động ?
- Phần 1,3: Tả cảnh thiên nhiên.
- Phần 2: Tả cảnh lao động.
Phân đoạn
Trả lời
* Hoạt động 3. (15’): Tìm hiểu vb.
- Mục tiêu: Tìm hiểu nội dung cơ bản của tác phẩm - Phương pháp: Đàm thoại, nêu vấn đề.Thuyết trình.
?Bài văn được miêu tả theo trình tự nào ? Xác định vị trí quan sát để miêu tả của tác giả , vị trí ấy có thích hợp không ? vì sao ? - Bài văn miêu tả dòng sông Thu Bồn và quang cảnh hai bên bờ theo hành trình của con thuyền do dượng Hương Thư chỉ huy ở vị trí trên con thuyền di động và vượt thác . - Vị trí quan sát thích hợp vì phạm vi cảnh rộng, thay đổi vì vậy cần điểm nhìn trực tiếp và di động .
? Xác định phạm vi miêu tả trong bài văn ? + Cảnh dòng sông
+ Cảnh hai bên bờ .
? Cảnh dòng sông được tác giả miêu tả bằng những chi tiết nổi bật nào ?
Hình ảnh con thuyền ( cánh buồm nhỏ căng phồng, rẽ sóng lướt bon bon...chất đầy sản vật, trôi chầm chậm.)
? Tại sao tác giả miêu tả dòng sông lại chỉ bằng hoạt động của thuyền ?
- Con thuyền là linh hồn, là sự sống của dòng sông, miêu tả con thuyền chính là miêu tả dòng sông .
? Cảnh bờ bãi ven sông được tác giả miêu tả bằng những hình ảnh cụ thể nào?
- Bãi dâu trải bạt ngàn,
- Cây cổ thụ mãnh liệt đứng trầm ngâm...
- Núi cao sừng sững...
- Những cây to...
? Nhận xét của em về nghệ thuật miêu tả 2 phần vb trên ?
Trả lời
(Tự bộc lộ )
( Tìm các chi tiết miêu tả cảnh bờ bãi ven sông P1,3 vb )
Trả lời
Trả lời cá nhân
Trả lời
II.
Tìm hiểu vb.
1. Cảnh thiên nhiên:
a. Cảnh dòng sông:
b. Cảnh hai bên bờ sông:
Dùng nhiều từ láy gợi hình ( trầm ngâm, sừng sững, lúp xúp ).
- Phép nhân hóa ( những cây cổ thụ....) - Phép so sánh(những cây to mọc giữa ..) -> Nghệ thuật nhân hóa, so sánh, từ láy.
? Qua đó em thấy cảnh thiên nhiên hiện ra với cảnh tượng như thế nào ?
? Theo em có được cảnh tượng thiên nhiên như thế là do cảnh vốn có hay do tài năng của người tả cảnh ?
- phần do cảnh, phần do người tả có khả năng quan sát, tưởng tượng, có sự am hiểu và có tình cảm yêu mến cảnh vật quê hương
? Ở đoạn đầu vb và đoạn cuối vb có hai hình ảnh “ những cây cổ thụ trên bờ sông”
hãy chỉ ra 2 hình ảnh đó và cho biết tác giả sử dụng cách chuyển nghĩa ở mỗi hình ảnh ? nêu ý nghĩa của từng trường hợp ? -> Đoạn 1: vừa báo trước một khúc sông dữ, hiểm như vừa mách bảo con người dòn nén sức mạnh chuẩn bị vượt thác .
-> Đoạn 3: hình ảnh so sánh vừa thích hợp, tương quan giữa tả cây to với những cây lúp xúp xung quanh, vừa biểu hiện được tâm trạng hào hứng, phấn chấn và mạnh mẽ của con người vượt qua được nhiều gếnh thác nguy hiểm tiếp tục đưa
- Cho hs chú ý phần 2 vb.
? Hình ảnh người lao động được miêu tả tròn vb là nhân vật Dượng Hương Thư, cảnh lao động của dượng Hương Thư diễn ra trong hoàn cảnh nào ?
- Lái thuyền vượt thác giữa mùa nước to, nước từ trên cao phóng giữa hai vách đá dựng đứng, thuyền vùng vằng cứ chực tụt xuống .
? Em ngĩ gì về cảnh lao động của dượng Hương Thư ?
-> Đầy khó khăn, nguy hiểm, cần tới sự dũng cảm của con người .
? Tìm chi tiết miêu tả ngoại hình, hành động của nhân vật dượng Hương Thư trong cuộc vượt thác ?
Khái quát ý
Tự bộc lộ
Thảo luận nhóm
( Đọc thầm phần 2 vb )
Trả lời
Tìm chi tiết
=> Cảnh thiên nhiên đa dạng, phong phú, giàu sức sống.
2. Cảnh vượt thác của dượng Hương Thư:
* Ngoại hình:
* Hành động:
- Như pho tượng đồng đúc..bắp thịt cuồn cuộn..
hàm răng cắn chặt...quai hàm bạnh ra..mặt nảy lửa.
* Hành động: co người phóng chiếc...ghì chặt đầu sào..thả..rút..ghì trên ngọn sào...
? Theo em nét nghệ thuật nổi bật trong miêu tả nhân vật Hương Thư ở đoạn văn trên là gì ? Tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó ?
-> Nghệ thuật so sánh, gợi tả một con người rắn chắc, bền bỉ, quả cảm có thể chất và tinh thần vượt lên khó khăn.
Nghệ thuật so sánh, gợi tả con người quả cảm, dày dạn kinh nghiệm.
? Các hình ảnh so sánh đó có ý nghĩa gì trong việc phản ánh người lao động và trong việc biểu hiện tình cảm của tác giả ?
miêu tả ngoại hình, hành động của dượng Hương Thư
.
Trả lời
=> Đề cao sức mạnh của người lao động trên sông nước .
* Hoạt động 4. (5’): Tổng kết
- Mục tiêu: Tìm hiểu khái quát tác giả tác phẩm - Phương pháp: Đàm thoại, nêu vấn đề.Thuyết trình.
* Hoạt động 4 (5p) Tổng kết .
? Qua vb cho em hiểu gì về nghệ thuật miêu tả trong văn bản ?
- Sử dụng nhiều bp nghệ thuật linh hoạt ( so sánh, nhân hóa, từ gợi tả..)
- Năng lực quan sát, trí tưởng tượng phong phú, sự liên tưởng lôgic của tác giả .
? Khái quát nội dung văn bản ? - GV khái quát ý, cho hs đọc ghi nhớ.
Trả lời
III – Tổng kết:
1. Nghệ thuật:
2. Nội dung:
( Ghi nhớ sgk )
*Hoạt động 5 (6’): luyện tập.
- Mục tiêu: khắc sâu lại kiến thức
- Phương pháp: Đàm thoại, nêu vấn đề.Thuyết trình.
? Hai bài “ sông nước Cà Mau” “ Vượt thác” đều miêu tả cảnh sông nước, em hãy nêu những nét nghệ thuật đặc sắc của phong cảnh thiên nhiên miêu tả ở mỗi bài và nghệ thuật miêu tả của tác giả ?
- Học sinh trình bày bài viết của mình.
- GVnhận xét chung,
Học sinh viết
IV.luyện tập.
* Hoạt động 6 (11’) Hoạt động tiếp nối.
- Mục tiêu: khái quát kiến thức.
- Phương pháp: Đàm thoại, nêu vấn đề.Thuyết trình - Về nhà hoàn chỉnh bài tập luyện tập vào vở.
- Chuẩn bị bài “So sánh (tt) ” Đọc kĩ và làm các bài tập trong các mục ; trả lời các câu hỏi của các phần sgk.
* Rút kinh nghiệm :
...
...
...
...