VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN TẢ NGƯỜI
II. Luyện tập : Bài 1: SGK / 101
2/ Thế giới loài chim
?Trên các nền phông, tranh bao quát ấy Duy Khán mở đầu tả cảnh thế giới các loài chim ntn?
Học sinh đọc Trả lời
Tìm chi tiết
Trả lời
Trả lời NhËn xÐt
II –Phân tích:
1) Cảnh buổi sớm chớm hè ở làng quê
Với màu sắc, hơng thơm, các loài hoa quen thuộc với vẻ rộn rịp xôn xao của bướm ong, cỏ cây, hoa lá
=> Tất cả bừng lên trong không gian nắng hè thật tưng bừng náo nhiệt
2/ Thế giới loài chim:
Câu ngắn, rất ngắn ( 1 từ) tg không tả tuỳ tiện tự do mà ông xếp, phân loại chúng cho phù hợp tâm lí trẻ thơ và chịu ảnh hưởng của văn hoá dân gian.
? Thế giới loài chim qua ngòi bút của tác giả chia làm mấy nhóm? Mỗi nhóm gồm có những loài nào?
- phân theo 2 nhóm - Hiền và dữ
? Tìm các chi tiết giới thiệu về chúng?
H: Bồ các tiếng kêu " các... các..."
- Sáo thì hót mừng được mùa - Tu hú kêu là mùa " tu hú" chín
? Quan hệ giữa chúng ntn ích lợi gì?
-> Chúng đều dây mơ rễ má có họ với nhau. Chúng đều mang vui đến cho đất trời
? Tại sao lại gọi là loài chim hiền? (Thư- ờng xuyên mang niềm vui cho người nông dân, thiên nhiên đất trời).
-> Đây là nhóm các loài chim lành gần gũi với con người. Chúng mang đến, ban tặng con ngươì những âm thanh trong trẻo trong cuộc sống để họ thêm yêu cuộc đời thấy đ- ược niềm vui trong công việc. Nghe tiếng hót của chúng ngươì nông dân biết trước những điều tốt lành mùa màng bội thu, trái sai quả ngọt.
? Qua cách miêu tả trên em thấy đây là loài chim có đặc tính gì ?
GV: Cuộc sống của con người sẽ buồn tẻ, vô vị biết bao nếu thiếu đi âm thanh trong trẻo của tiếng chim. Từng giọt long lanh rơi của tiếng chim thật có ý nghĩa biết bao với cuộc sống của con người .
? Các loài chim được miêu tả về những phương diện nào?
- Tiếng kêu, màu sắc
? Biện pháp nghệ thuật nào được sử dụng?
Tác dụng?
- so sánh, nhân hóa
? Câu đồng dao đưa vào đây có ý nghĩa gì?
gợi điều gì?
=> phù hợp tâm lý trẻ thơ; quan hệ họ hàng thân thiết của thế giới loài chim.
Trả lời
Tìm chi tiết
NhËn xÐt
Trả lời
Trả lời
* Nhóm chim hiền:
Mối quan hệ họ hàng, làng mạc =>Mang niềm vui đến cho con người, thiên nhiên, đất trời, yên vui.
Đọc"Khi con bìm... hết"
? Đoạn này kể về các loài chim mang đặc tính thế nào ? (ác, dữ)
Truyền thuyết dg về nguồn gốc con chim bìm bịp có lẽ dựa vào màu lông xám đen và tập tính suốt đêm ngày rúc trong bụi cây thường kêu bịp bịp. Đặc biệt là khi nó cất tiếng kêu thì một loạt các loài chim ác, chim dữ xuất hiện -> do con người gán cho chứ không hề liên quan đến tính nết của loài chim này.
? Cách biểu hiện đặc tính ác, dữ của loài chim này ? (qua việc làm hành động của chúng)
? Giải thích: Thống buổi: Quá nửa buổi sư hổ mang, hình ảnh so sánh - ẩn dụ
? Trong số các loài chim xấu chim ác, tg tập trung kể loài chim nào ?
Chim diều hâu, chim quạ, chim cắt (hình dáng, lai lịch, hành động)
? Tìm những chi tiết kể, miêu tả các loài chim thuộc nhóm này
? Diều hâu được tg miêu tả ngoại hình và hành động tn?
+ Cái mũi khoằm
+ Đánh hơi xác chết, gà con rất tinh. Khi nó rú lên tất cả gà con chui vào cánh mẹ.
+ Lao như mũi tên xuống tha được gà con lại vút lên mây xanh vừa lượn vừa ăn.
? Qua cách miêu tả và kể của tác giả em cảm nhận gì về con diều hâu ? (hng dữ, ác)
? Điểm xấu ở quạ là gì ?
Bắt gà con, ăn trộm trứng, ngó nghiêng chuồng lợn
- Cùng họ ác dữ với diều dâu nhng quạ khác ở chỗ kém cỏi, hèn hạ, bẩn thỉu, thích ăn thịt chết, xác rữa, chúng lại lại lấc láo, vừa len lét dò xét, lia lia láu láu vì thế đáng ghét, đáng khinh.
? Chim cắt được miêu tả khá dữ dội hành động ác hiểm của nó, hãy tìm chi tiết minh hoạ?
+ Cánh nhọn như dao bầu chọc tiết lợn.
+ Khi đánh nhau xỉa bằng cách vụt đến, vụt
Trả lời
Tìm chi tiết Trả lời
Học sinh đọc
Tìm chi tiết Trả lời
Tìm chi tiết Trả lời
* Nhóm chim ác:
- Con diều hâu: Kẻ cướp
- Con quạ: Kẻ cắp
- Chim cắt: Đao phủ
biến nh quỉ đen.
+ Bao nhiêu bồ câu... bị chim cắt xỉa chết.
(Chưa có loài chim nào trị đựơc nó)
? Tại sao tác giả gọi chúng là chim ác? Ý tưởng của cách gọi?
- Cách gọi kèm theo thái độ yêu ghét của dg chỉ các loại động vật ăn thịt, hung dữ
? Tại sao tác giả gọi chim chèo bẻo là chim trị ác
Loại chim dám đánh lại các loài chim ác, chim xấu)
? Chèo bẻo đã chứng tỏ là chim trị ác qua những đặc điểm nào về hình dáng và hành động?
+ Hình dáng: Như mũi tên đen hình đuôi cá + Hoạt động: Lao vào đánh diều hâu túi bụi khiến diều hâu phải nhả con mồi hú vía.
+ Vậy tứ phía đánh quạ, có con chết rã xương
+ Cả đàn vây đánh chim cắt để cứu bạn khiến cắt khiến cắt rơi xuống ngấp ngoái
? Đang kể chuyện chèo bẻo diệt ác tg viết "
chèo bẻo ơi ! chèo bẻo" nhằm bộc lộ thái độ tgtn?
(ca ngợi hành động dũng cảm của chèobẻo)
? Em thử đặt tên khác chèo bẻo theo cảm nhận của em ? (chim hảo hán, dũng sĩ)
Tìm chi tiết Trả lời
Tìm chi tiết Trả lời
Trả lời
* Chim trị ác: chèo bẻo + Hình dáng: Như mũi tên đen hình đuôi cá
+ Hành động: Vây tứ phía đánh kẻ ác.
* Hoạt động 4 (5’): Tổng kết .
- Mục tiêu: Khắc sâu kiến thức nội dung của văn bản.
- Phương pháp: Đàm thoại, nêu vấn đề.Thuyết trình.
? Nhận xét nghệ thuật miêu tả các loài chim (kết hợp đan xen kể với nhận xét, bình luận chuyện về diều hâu, chèo bẻo)
* Nghệ thuật miêu tả: rất sinh động, tự nhiên, hấp dẫn
? Bài văn thấm đượm chất văn hoá dân gian. Hãy tìm dẫn chứng ?
* Những yếu tố văn hoá DG - Câu đồng dao: Bồ các - Thành ngữ : dây mơ rễ má - Truyện cổ tích.
? Có được sự thành công trên chúng tỏ tác giả phải là người thế nào ?
Trả lời
Trả lời
III- Tổng kết:
1. NT: Nghệ thuật miêu tả: rất sinh động, tự nhiên, hấp dẫn
2. ND:
H: Vốn hiểu biết phong phú, tỉ mỉ quan sát tinh tế -> tình cảm yêu mến gắn bó với thiên nhiên.
? Bài văn cho em những hiểu biết gì mới và những t/c thế nào về thiên nhiên làng quê Việt Nam .?
1- Nội dung khái quát của bài:
? Em học tập nghệ thuật miêu tả, kể của tác giả ntn?
Trả lời
Trả lời
* Ghi nhớ : SGk/ 113
*Hoạt động 5 (7’): luyện tập.
- Mục tiêu: khắc sâu lại kiến thức
- Phương pháp: Đàm thoại, nêu vấn đề.Thuyết trình - HS viết bài
- Học sinh trình bày bài viết của mình.
- GVnhận xét chung
2- Sưu tầm các câu ca dao, thơ, thành ngữ nói về loài chim
viết bài