KIỂM TRA VĂN (PHẦN TRUYỆN) (THEO ĐỀ CHUNG CỦA NHÓM)
2. Tình cảm của Bấc đối với ông chủ
- cử chỉ, hành động
? Khi cắn lấy bàn tay Thoóc – tơn như thế, Bấc muốn thể hiện tình cảm nào của mình với chủ?
+ Cắn vờ => gần gũi, vuốt ve, đáp lại những cử chỉ thân ái của chủ dành cho mình.
? Bấc muốn bộc lộ tình cảm nào đối với chủ qua những cử chỉ:
nằm phục ở chân Thoóc tơn, chăm chú xem xét, hết sức quan tâm theo dõi từng biểu hiện thoáng qua, mọi cử động hoặc thay đổi ngay trên nét mặt của Thoóc –tơn?
Dường như Bấc có khả năng kỳ diệu:
đọc được ý nghĩ, tình cảm của chủ. Đó còn là sự quan tâm, cảm giác với bất cứ điều gì có thể gây hại cho người chủ ở một nơi có quá nhiều cạm bẫy và thù hận. Đó cũng là biểu hiện của lòng trung thành, tuyệt đối như một vệ sĩ đáng tin cậy
+Nằm phục ở chân Thoóc tơn hàng giờ, mắt háo hức ...
quan tâm theo dõi... trên nét mặt
+ Nằm xa hơn quan sát
=> phục tùng, tôn thờ, ngưỡng mộ
? Chi tiết Bấc không muốn rời Thoóc tơn một bước, luôn bám theo gót chân
+Bám theo gót chân ông chủ, không rời một bước ....
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Yêu cầu cần đạt anh, trườn qua giá lạnh đến tận mép
lều, lắng nghe tiếng thở đều đều của chủ, cho thấy tình cảm của Bấc đối với chủ như thế nào?
vội vùng dậy ... trườn qua giá lạnh ... nghe tiếng thở đều đều của chủ
Bấc có năng lực biểu đạt tâm hồn như con người. Bấc lo sợ phải mất Thoóc tơn, như linh tính của loài vật khôn ngoan phải thường xuyên trải qua nguy hiểm và từng bị bỏ rơi nhiều lần ở vùng đất phương bắc lạnh lẽo và quá hiếm hoi sự tử tế trong cách con người cư sử với nhau. Nỗi lo sợ của Bấc phá tan cả giấc mơ loài chó, khi màn đêm chứa đựng bao cảm giác bất an. Cảm động thay khi Bấc hoàn toàn không nghĩ đến bản thân nó mà sẵn sàng thức để "lắng nghe tiếng thở đều đều" của chủ. Ta tưởng như gặp một con người với lòng tận tuỵ sẵn sàng hi sinh vì bạn bè tri kỉ, tri âm.
Vô cùng gắn bó, sẵn sàng hi sinh vì chủ
? Cảm xúc của Bấc khi thì ngời ánh lên qua đôi mắt của nó toả rạng ra ngoài, khi thì lo sợ Thoóc tơn biến khỏi cuộc đời nó cho thấy tình cảm của Bấc với chủ có gì đặc biệt?
- Tình cảm của Bấc ngời lên ánh sáng lên qua đôi mắt nó toả rạng ra ngoài. Nó sợ Thooc tơn cũng biến khỏi cuộc đời nó.... nỗi lo sợ này ám ảnh ....
Quan hệ chủ tớ không còn, đó là tình bạn thật sự, không cần lời nói, tình cảm của Bấc ngời lên qua ánh mắt "toả rạng tình cảm từ đáy lòng" như là biểu đạt ngôn ngữ của loài chó, rất giầu yêu thương và tin tưởng tuyệt đối vào người bạn khác giống loìa. Bởi thế, trong câu chuyện này, những kẻ không hiểu được mối giao cảm kỳ lạ ấy đã phải trả giá đắt khi xúc phạm đến Thoóc–tơn, đã phải chịu những đòn trừng phạt kinh hoàng của Bấc
=> Sâu nặng, biết ơn và chân thành.
GV:Em có nhận xét gì về sự quan sát của tác giả? Có gì độc đáo trong nghệ thuật kể chuyện ở giai đoạn này?
(Tác giả quan sát tinh tế, tài tình, chính xác và lý tri tưởng tượng phong phú, rất đúng với loài chó)
HS suy nghĩ trả lời * tiểu kết
- NT: Đi sâu miêu tả tâm lý nhân vật là loài vật bằng năng lực tưởng tượng tuyệt vời của nhà văn. (sử dụng nghệ thuật so sánh kết hợp
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Yêu cầu cần đạt - Nét đặc sắc là lời văn miêu tả về tâm
hồn của con chó Bấc. Có lẽ khó ai có thể miêu tả một cách sống động về một con chó có nghĩa, có tình với chủ một cách tài tình như nhà văn. Thậm chí có nhà phê bình còn ví von rằng để viết được những dòng tuyệt vời về Bấc như thế, hẳn G. Lân đơn từng trải qua kiếp chó. Tâm hồn mẫn cảm của nhà văn cùng với khả năng nắm bắt tâm lý động vật rất tài tình đã khiến chúng ta đều bị chinh phục trước một con chó Bấc với cách cư xử như một con người giàu cá tính.
- Dường như để làm nổi bật tính chát quan hệ đặc biệt giữa Bấc và Thoóc–
tơn, nhà văn đã so sánh với hai con chó khác trong đàn chó của Thoóc–tơn: Cô ả Xơ kít và anh chàng chó đỏm dáng Ních. Nếu như Xơ kít có thói quen thọc cái mũi của nó vào bàn tay của Thoóc–
tơn rồi hích, hích mãi cho đến khi được vỗ về và Ních "tì cái đầu to tướng của cu cậu lên đầu gối Thoóc–tơn thì Bấc lại là kẻ không săn đón và bày tỏ niềm vui sướng được chiều chuộng như thế ....
với phân tích)
GV:Đánh giá về tình cảm của Bấc với ông chủ và nêu cảm nhận của em về nhân vật Bấc (Yêu quý, không muốn xa rời ông chủ)
HS suy nghĩ trả lời Tình yêu thương của Bấc giống như tình yêu thương của con người: là nhu cầu sống từ bên trong tâm hồn, sâu sắc, quên mình và thỷ chung
GV: Điều gì khiến cho tác giả nhận xét tinh tế, đi sâu vào "tâm hồn" của thế giới loài vật như vậy?
HS suy nghĩ trả lời Tác giả là người am hiểu, gần gũi loài vật và yêu thương chúng.
Miêu tả về một con chó với tất cả biểu hiện như một con người, nhưng cũng rất trung thành với bản tính loài chó, tác giả đã thể hiện khả năng hiểu biết đời sống và tâm tính của loài chó bằng chính tình thương yêu của mình với chúng. Nếu không phải là một người am hiểu và gần gũi với loài động vật
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Yêu cầu cần đạt này, nếu thiếu một trái tim yêu thương
loài vật này chắc chắn sẽ không có cuốn tiểu thuyết này với nhân vật trung tâm là con chó Bấc có sức chinh phục mạnh mẽ với bạn đọc trên toàn thế giới. Tác phẩm còn chan chứa tình cảm nhân ái, đề cao sức mạnh tình thương cũng như nỗi đau xót và phản ứng của nhà văn trước một xã hội chạy theo ánh lấp lánh của những thoi vàng vô nghĩa lý.
Hoạt động 5: tổng kết
GV:Tài năng nổi vật của nhà văn trong truyện này là gì?
? tình cảm nổi bật của nhà văn trong truyện này là gì?
III. Tổng kết 1. Nghệ thuật
- Nhận xét tinh tế, tưởng tượng phong phú.
- Nhà văn là người am hiểu và yêu quý loài vật – một biểu hiện của tình cảm nhân đạo trong sáng
? Từ truyện kể về con chó Bấc;
- Em cảm nhận được những gì về tình yêu thương?
HS suy nghĩ trả lời 2. Nội dung:
- Con người và loài vật đều cần đến tình yêu thương.
- Tình yêu thương nào cũng cần chân thật, sâu nặng và thuỷ chung.
- Tình yêu thương có sức mạnh gắn bó ngay cả những vật không cùng giống loài.
- Từ tình cảm đó, ông gợi ra vấn đề suy nghĩ: Tại sao người với người có chung ngôn ngữ nói với nhau lại không thể yêu thương nhau, gắn bó với nhau? Ca ngợi tình cảm giữa người với vật và ngược lại là để nhắc nhở loài người hãy:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Yêu cầu cần đạt
"Người với người sống để yêu nhau"
? Kết thúc truyện, người đọc sẽ còn nhớ mãi hình ảnh con chó Bấc trung thành và tình nghĩa, sẽ còn nhớ mãi tiếng tru thảm thiết đau đớn khi Bấc vĩnh viễn mất đi người chủ thương yêu vì bàn tay tàn bạo của chính con người. Cuối cùng Bấc trở về theo "tiếng gọi hoang dã", nhưng sâu thẳm tâm hồn Bấc vẫn là những hình ảnh thân thương của Thooc- tơn, với những tiếng rủa âu yếm và ánh mắt nồng nàn của một con người cuối cùng mà nó biết giữa vùng đất phương Bắc bạo tàn.
? Em nghĩ gì về tình yêu thương từ kết thúc này?
Con người sẽ được bồi đắp tình cảm gì khi đọc truyện kể về con chó Bấc?
(Tình cảm yêu quý, bảo vệ loài vật. Đó cũng là biểu hiện của tình yêu quý những giá trị tốt đẹp của cuộc sống)
HS suy nghĩ trả lời + Những gì tốt đẹp, đều được xây đắp từ tình yêu thương
+Mất tình yêu thương chân thật là mất đi lòng tin, cơ sở huỷ hoại những gì là tốt đẹp.
Ngoài con chó Bấc của Giắc lân đơn, em còn biết những con chó nào khác trong tác phẩm của các nhà văn?
Cậu Vàng trong "Lão Hạc"
của Nam Cao, Con chó Vàng trong bài thơ "Sao không về Vàng ơi" của Trần Đăng Khoa 4. Dặn dò:
- Học thuộc ghi nhớ
- Làm bài tập 4 SGK trang 154 bằng một đoạn văn - Soạn bài Bắc Sơn