(Trích)
An - đéc – xen Ngày soạn: 23/9/2010
A. Mục tiêu cần đạt
Giúp HS :
- Giúp HS khám phá NT kể chuyện hấp dẫn, có sự đan xen giữa các hiện thực và mộng tưởng với các hình thức diễn biến hợp lý của truyện, qua đó An - đéc- xen truyền cho người đọc lòng thương cảm của ông đối với cô bé bất hạnh
B. Chuẩn bị
- Tư liệu về tác giả
- Truyện cổ An - đéc - xen.
C. Tiến trình các hoạt động dạy và học 1. Bài cũ :
- Tóm tắt truyện “ Lão Hạc ”, nét đặc sắc về NT.
- Qua truyện, em nhận thức về phẩm chất tốt đẹp nào của người nông dân 2. Bài mới
Hoạt động của giáo viên - học sinh ___________________________________
Hoạt động 1.
Học sinh đọc – nêu những hiểu biết về tác giả- tác phẩm
Yêu cầu 2- 3 HS tóm tắt đoạn trích Hoạt động 2
- HS theo dõi phần 1 trong văn bản.
? Em hiểu gì về hoàn cảnh của cô bé?
? Hoàn cảnh ấy đã đẩy em bé đến tình trạng như thế nào?
? Cô bé và những bao diêm xuất hiện trong hoàn cảnh đặc biệt nào?.
? Thời điểm đó khiến con người ta thường nghĩ đến điều gì?
? Trong đêm giao t hừa, cảnh tượng từng ngôi nhà hiện ra như thế nào?.
? ở ngoài đường phố thì sao?
Nội dung cần đạt
_________________________________
I. Tìm hiểu chung 1. Tỏc giả: (SGK) 2. Tỏc Phẩm
- Đọc – Tìm hiểu chú thích( 2, 3, 5, 7..) - Tóm tắt truyện
II- Đọc hiểu chi tiết văn bản
1- Hoàn cảnh của cô bé bán diêm.
(Hoặc em bé trong đêm giao thừa).
* Hoàn cảnh:
- Bà nội hiền hậu mất, mồ côi mẹ sống với bố, gia tài tiêu tán, nơi ở của 2 bố con là 1 xó tối tăm.
- Em bé hoàn toàn bị cô đơn, đói rét.
- Luôn bị bố đánh.
- Phải tự mình đi bán diêm ở ngoài đường để kiếm sống và mang tiền về cho bố.
* Xuất hiện trong đêm giao thừa.
- Con người thường nghĩ đến gia đình (sum họp, đầm ấm) tràn đầy niềm vui, hạnh phúc.
- Cửa sổ mọi nhà đều sáng rực, sực nức mùi ngỗng quay.
- ở ngoài đường phố cô bé bán diêm.
+ Ngồi nép trong 1 góc tường.
? Kể về h/cảnh của cô bé bán diêm, tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì?
? Tác dụng của nghệ thuật này?.
- HS theo dõi phần 2 trong văn bản.
? Lần quẹt diêm thứ nhất cô bé thấy những gì?.
? Đó là cảnh tượng như thế nào?
? Điều đó cho thấy mong ước gì của cô bé?.
? Đó là những cảnh tượng ntn?
+ Thu chân vàongười càng thấy rét.
+ Không thể về nhà nếu không có tiền Nhất định bị cha đánh.
- Tác giả sử dụng n/thuật tương phản:
Cảnh sum họp ấm áp trong các nhà ><
cảnh đơn độc, đói rét của cô bé ở ngoài đường.
Tác dụng: Nêu bật nỗi cực khổ của cô bé bán diêm, gợi niềm thương cảm cho người đọc. Đối với một cô bé khốn khổ đáng thương.
2- Những lần quẹt diêm và những mộng tưởng của cô bé bán diêm.
* Lần quẹt diêm thứ nhất:
- Ngồi trước lò sưởi rực hồng.
Là cảnh tượng sáng sủa, ấm áp, thân mật.
Mong ước được sưởi ấm trong một mái nhà thân thuộc.
* Lần quẹt diêm thứ hai.
- Phòng ăn với những thứ đồ đạc quý và ngỗng quay.
Cảnh sang trọng, đầy đủ, sung sướng
Mong được ăn ngon trong 1 mái nhà thân thuộc.
- Em bần thần cả người và chợt nghĩ ra rằng cha đã giao cho em đi bán diêm.
Đêm nay về nhà thế nào cũng bị cha mắng.
- Chẳng có bàn ăn thịnh soạn mà chỉ có phố xá vắng teo, lạnh buốt, tuyết phủ trắng xoá, gió bấc vi vu và mấy người khách qua đường quần áo ấm áp vội vã đi, họ hoàn toàn lãnh đạm với cảnh
? Cảnh song2 giữa mộng tưởng và thực tế đó có ý nghĩa gì?.
? Lần quẹt diêm thứ 3 cô bé đã thấy những gì?
? Cô bé mong ước gì từ cảnh tượng ẩy?
? ở lần quẹt diêm T4 em thấy có gì đặc biệt?.
? Khi ấy cô bé đã mong ước điều gì?
? Qua 4 lần quẹt diêm, em nghĩ gì về những mong ước của cô bé?.
? Khi tất cả những que diêm còn lại cháy lên là lúc cô bé thấy mình bay lên cùng bà, chẳng còn đói rét, đau buồn nào đe doạ họ nữa. Điều đó có ý nghĩa gì?.
(HS thảo luận nhóm trả lời).
? Qua đó ta thấy cô bé bán diêm là một em bé như thế nào?
? Truyện được kết thúc bằng hình ảnh em bé bị chết rét ngoài đường sáng mùng một đầu năm, khi mọi người sống vui vẻ ra khỏi nhà, họ bảo nhau: “Chắc nó muốn
nghèo khổ của em.
Làm nổi rõ mong ước chính đáng và thân phận bất hạnh của em bé bán diêm.
Đồng thời thấy được sự thờ ơ vô trách nhiệm, vô nhân đạo của xã hội đối với con người.
* Lần quẹt diêm thứ 3:
- Cây thông Nô - en với hàng ngàn ....
bày trong các tủ hàng.
- Những ngôi sao trên trời.
Mong được vui đón Nô - en trong nhà của mình.
* Lần quẹt diêm thứ 4:
- Bà nội hiện về: Bà đang mỉm cười với em.
Em reo lên và nói...
Mong được mãi ở cùng bà, người ruột thịt duy nhất thương em trên cõi đời.
Mong được che chở yêu thương.
Đó là những mong ước chân thành, chính đáng, giản dị của bất cứ trẻ em nào trên thế giới.
- Cuộc sống chỉ là buồn đau, đói rét đối với người nghèo khổ.
- Chỉ có cái chết mới giải thoát được nỗi bất hạnh của họ.
- Thế gian không có hạnh phúc mà hạnh phúc chỉ có được ở thượng đế chí nhân.
- Bị bỏ rơi, đói rét, cô độc.
- Luôn khao khát được ấm no, yên vui, thương yêu
3- Cái chết của cô bé bán diêm.
- Số phận người nghèo hoàn toàn bất hạnh.
sưởi ấm”.
? Điều đó gợi cho em suy nghĩ gì về số phận những người nghèo trong xã hội.
? Cái chết của em bé nói lên điều gì?.
? Sự đặc sắc trong NT của Anđecxen là gì?
- Xã hội thờ ơ với nỗi bất hạnh của người nghèo.
- Đó là một cái chết vô tội, 1 cái chết không đáng có của 1 sự thật đau lòng.
III. Tổng kết – Luyện tập.
1- Nội dung.
- Một TG lạnh lùng, đói khát không có chỗ cho sự ấm no hạnh phúc. Không có niềm vui cho trẻ thơ nghèo khổ.
- Tác giả thương xót, đồng cảm và bênh vực cho người nghèo, cho trẻ thơ.
2- Nghệ thuật.
- Sự đan xen giữa yếu tố thật và huyền ảo.
- Kết hợp tự sự, miêu tả và biểu cảm.
- Kết cấu truyện theo lối tương phản đối lập.
- Trí tưởng tượng bay bổng.
* Ghi nhớ (SGK).
* Luyện tập
- Kể diễn cảm câu chuyện “ Cô bé bán diêm”
Phát biểu cảm nghĩ của em về truyện Cô bé bán diêm.
V. Hướng dẫn học ở nhà
- Nắm được nội dung truyện, bài học - tóm tắt truyện.
Tiết 23 :