(Trích) O - Hen - ri Ngày soạn: 1/10/2010.
A. Mục tiêu cần đạt
Trên cơ sở mấy trang truyện trích phần kết thúc của tác phẩm “ Chiếc lá cuối cùng ”, giúp HS khám phá những nét cơ bản về NT truyện ngắn của nhà văn Mỹ O -Hen-
ri,rung động trước cái hay, cái đẹp và lòng cảm thông của tác giả đối với những nỗi bất hạnh của người nghèo.
B. Chuẩn bị
- GV : Giáo án, bảng phụ, tranh - HS : Chuẩn bị bài
C. Tiến trình các hoạt động dạy và học
1. Bài cũ :
-Phân tích ưu điểm và nhược điểm của nhân vật Đôn - ki -hô - tê và Xan - chô pan -xa?
2.Bài mới
Hoạt động của giáo viên - học sinh Nội dung cần đạt Hoạt động 1 :
- Trình bày hiểu biết của em về tác giả?
- Yêu cầu đọc : Chú ý phân biệt lời kể, tả của tác giả với những câu đặt trong dấu ngoặc kép.
+ Lời kể của Xiu về cái chết của cụ Bơmen đọc giọng rưng rưng cảm động nghẹn ngào.
- Giải nghĩa chú thích 2, 3, 4, 6, 7.
- Tóm tắt truyện và đoạn trích.
(GV tóm tắt thêm những chi tiết chính của truyện)
Hoạt động 2 :
- HS quan sát tranh (SGK), em nhìn thấy cảnh gì? (Cô gái ngồi trên giường đang nhìn ra cửa sổ, ngắm nhìn một chiếc lá)
- Cô ấy là ai? Chiếc lá ấy do ai vẽ? (Bơ-men là một hoạ sĩ già đã ngoài 60. Cụ mơ ước vẽ được một kiệt tác nhưng đã bốn chục năm nay vẫn chưa thực hiện được.Cụ kiếm ăn bằng cách ngồi làm mẫu vẽ cho các họa sĩ trẻ)
- HS trao đổi nhóm đôi câu hỏi 1 (SGK) + HS trình bày
+ GV chốt lại
(Chi tiết nói về tình yêu thươngcủa cụ Bơ -men : sợ sệt, chẳng nói năng gì yêu thương, lo lắng.
+ Hành động cao cả : vẽ chiếc lá cứu Giôn-xi hành động cao cả, quên mình vì người khác, lẳng lặng làm mà không cho Giôn-xi biết ý định.
Cụ Bơ- men có nghĩ vẽ chiếc lá là để tạo ra một
I. Giới thiệu tác giả - tác phẩm Chú thích (SGK)
II. Đọc - tóm tắt
- Giôn -xi ốm nặng, nằm đợi chiếc lá cuối cùng của cây thường xuân bên cửa sổ rụng, khi ấy cô sẽ chết.
- Qua một đêm mưa gió phũ phàng, sáng ra chiếc lá cuối cùng vẫn không rụng. Điều đó khiến Giôn-xi thoát khỏi ý nghĩ về cái chết.
- Một người bạn gái đã cho Giôn -xi biết chiếc lá cuối cùng là bức tranh của hoạ sĩ Bơ-men vẽ trong đêm mưa gió để cứu Giôn-xi. Cụ đã chết vì viêm phổi.
III. Phân tích văn bản 1. Kiệt tác của cụ Bơ-men
- Chiếc lá giống như thật.
- Nó có giá trị nhân văn cao, đem lại sự sống cho Giôn - xi.
- Chiếc lá được vẽ bằng tình yêu thương và đức hi sinh cao cả của cụ Bơ-men.
kiệt tác không?( Không. Cụ chỉ nghĩ đến việc cứu sống Giôn –xi)
+ Không kể sự việc vẽ chiếc lá tạo bất ngờ cho Giôn - xi và người đọc.
Theo em, tại sao bức vẽ của cụ lại được coi là một kiệt tác?
Bình
+ Chiếc lá là một kiệt tác: Nó giống hệt như chiếc lá thật. Nó là một kiệt tác vì nó đem lại sự sống cho Giôn- xi. Chiếc lá không phảI chỉ được vẽ bằng bút lông, bột màu mà nó được vẽ bằng cả tình thương yêu bao la và sự hi sinh cao thượng.
Tình thương của Xiu đối với Giôn - xi được thể hiện ntn trong đoạn truyện?
(Chi tiết : sợ sệt không nói gì, chán nản, mặt hốc hác, quấy cháo gà)
- Xiu có biết ý định của cụ Bơ-men không? Vì sao?
(Không : kéo mành một cách chán nản; ngạc nhiên; cúi mặt hốc hác xuống nói)
- Nếu Xiu biết thì truyện có hấp dẫn không? Vì sao?
(Không hấp dẫn. Xiu không bị bất ngờ cả chúng ta không được thưởng thức đoạn văn nói lên tâm trạng lo lắng của Xiu)
- Tại sao Giôn -xi mở to cặp mắt thẫn thờ nhìn tấm mành và thều thào ra lệnh kéo nó lên?
(Cô muốn nhìn xem chiếc lá cuối cùng bên cửa sổ đã rụng chưa)
- Hình dung của em về tình trạng sức khoẻ và tinh thần của Giôn - xi?
- Câu nói : Đó là chiếc lá cuối cùng lúc đó thì em sẽ chết. Em hiểu gì về tình trạng tinh thần của Giôn - xi qua câu nói trên?
- Giôn - xi không đáp lại những lời lẽ yêu thương của bạn giúp em hiểu thêm điều gì về tâm trạng của Giôn- xi?
- Nguyên nhân nào quyết định trạng thái hồi sinh của Giôn - xi?
(sau đêm mưa gió dữ dội, chiếc lá thường xuân vẫn còn đó)
- Theo em, Giôn - xi đã cảm nhận được gì từ
2. Tình thương của Xiu
- Lo sợ khi nhìn chiếc lá thường xuân ít ỏi bám trên tường.
- Động viên, chăm sóc Giôn - xi chu đáo, tận tình.
3. Diễn biến tâm trạng của Giôn - xi
- Tình trạng sức khỏe yếu ớt, gần như cạn kiệt.
- Không tin vào sự sống, chán nản chờ đợi phút chia tay.
- Tâm trạng cô đơn tuyệt vọng
- Giôn - xi vượt qua cái chết nhờ
chiếc lá cuối cùng vẫn còn đó?
(Sự gan góc của chiếc lá, chống chọi kiên cường với thiên nhiên khắc nghiệt, bám lấy sự sống - trái ngược với nghị lực yếu đuối, buông xuôi của Giôn -xi).
- Tại sao kết thúc truyện bằng lời kể của Xiu mà không để cho Giôn - xi phản ứng gì?
(Để lại trong lòng người đọc những suy nghĩ, dự đoán : Giôn -xi sẽ nghĩ gì? Hành động gì? Nói gì khi nghe Xiu kể lại cái chết cao cả của cụ Bơ-men) - HS trao đổi trả lời câu hỏi 4 (SGK)
+ Đảo ngược tình huống hai lần : Giôn - xi chờ chiếc lá trong tuyệt vọng thoát khỏi nguy hiểm trở lại sống yêu đời.
+ Cụ Bơ-men đang khoẻ mạnh chết.
Đọc văn bản em hiểu những điều sâu sắc nào về tình cảm con người? Vai trò của NT chân chính?
+ Tình cảm yêu thương cao cả
+ NT chân chính là NT của tiình yêu thương, vì sự sống của con người.
Hoạt động 3 : Luyện tập củng cố
- Trình bày cảm nghĩ của em về các nhân vật?
+ Cụ Bơ-men + Giôn – xi + Xiu
chiếc lá mong manh chứa đựng một sức sống bền bỉ, mãnh liệt.
III.Tổng kết 1.NT :
- Đảo ngược tình huống gây bất ngờ, hứng thú.
2.ND :
- Ca ngợi tình yêu thương cao cả giữa những con người nghèo khổ.
IV. Hướng dẫn học ở nhà
- Học thuộc nội dung phần ghi nhớ.
- Đọc các chi tiết tiêu biểu, tóm tắt truyện.
- Chuẩn bị : Chương trình địa phương
____________________________________________
Tiết 31 :