Giáo án tự chọn văn 9

Lấy cho thầy giáo một ví dụ về nhân hoá Giáo viên giảng thêm cho học sinh nghe về hai câu thơ này của Xuân Diệu Ngữ liệu sách giáo khoa trang 12 Thầy mời một bạn đứng dậy đọc bài Bài

A nghÖ thuËt trong v¨n b¶n thuyÕt minh mét sè biÖn ph¸p nghÖ thuËt trong v¨n b¶n thuyÕt minh

TiÕt 1/ Sö dông yÕu tè kÓ chuyÖn

TiÕt 2/ Sö dông yÕu tè nh©n ho¸

TiÕt 3/ Sö dông yÕu tè so s¸nh

TiÕt 4/ Sö dông yÕu tè Èn dô

TiÕt 5/ Sö dông yÕu tè biÓu c¶m

TiÕt 6/ Sö dông c¸c ph¬ng ph¸p trong v¨n b¶n thuyÕt minh

Giáo viên gợi ý

Giáo viên lấy ví dụ kể một câu

chuyện đang diễn ra trong lớp

Các sự vật sự việc được kể phải có mở đầu diễn biến, kết quả

2 yÕu tè kÓ chuyÖn trong v¨n b¶n thuyÕt minh

- Bố cục của bài văn gồm có ba phần

Những bãi biển và vũng vịnh được

tác giả kể như thế nào, biểu hiện

qua những chi tiết nào

Các nét đẹp của đá và nước do con

người hay thiiên nhiên ban tặng

Các chi tiết trên là chi tiết kể hay

-Kể về sự vật nước và đá ỏ vịnh hạ long thuộc tỉnh Quảng Ninh

- Những tảng đá với đủ mọi loại hình, được cấu tạo hết sức đa dạng, mọc và nhô lên goữa những biẻn nước

- Đó là những bãi biển vũng vịnh nước trong xanh hiện lên trong mặt trời và đêm trăng chông tuyệt đep và nước tạo nên sự di chuyển theo mọi cách

- Có thể để cho con thuyền bập bềnh theo dòng chảy nhẹ nhàng lướt trôi

- Những nét dẹp đó là do thiên nhiên ban tặng cho vịnh hạ long

- Các chi tiết trên là yếu tố kể chi tiết về vịnh

- Giáo viên hệ thống nội dung bài giảng

- Về viết lại bài văn thuyết minh về cái bút bi

- chuẩn bị bài: sử dụng yếu tố miêu tả trong

Tiết 02

sö dông yÕu tè nh©n ho¸ trong v¨n b¶n thuyÕt minh

Ngày soạn: 16/09/2009

Ngày dạy:

1 Ổn định tổ chức: sĩ số: 9a 9b.

2 Kiẻm tra

? Yếu tố kể chuyện trong văn bản thuyết minh là gì

3 Néi dung bài mớ

Giáo viên nhắc lại một cách sơ

lược về biện pháp nghệ thuật nhân

hoá

Thầy giáo mời mọt bạn nhắc lại một

cách khái quát nhân hoá là gì ? Lấy

cho thầy giáo một ví dụ về nhân hoá

Giáo viên giảng thêm cho học sinh

nghe về hai câu thơ này của Xuân

Diệu

Ngữ liệu sách giáo khoa trang 12

Thầy mời một bạn đứng dậy đọc bài

Bài văn có bố cục chia làm mấy phần

Nêu nội dung chính của bài văn là gì

Em hãy tìm những chi tiết miêu tả nét

đẹp của nước biển vịnh Hạ Long

Tìm yếu tố nhân hoá hình ảnh của

nước, của đá

Em hãy tìm những yếu tố Mang tính

nhân hoá về hình ảnh của đá trên vịnh

Hạ Long mà thiên nhiên ban tặng

Em hãy tìm những yếu tố Mang tính

I bµi häc 1.kh¸i niÖm Nhân hoá là một biện pháp nghệ thật

và được rấy nhiều nhà văn nhà thơ sử dụng trong viết văn và làm thơ Nó làm cho những câu văn câu thơ chứa sự vật hiện tượng có hồn thêm sức sống và nhạy cảm hơn

Ví dụ: “Rặng liễu đìu hiu đứng chịu tang

Tóc buồn buông xuống lệ ngàn hàng”

2 yÕu tè nh©n ho¸ trong bµi v¨n thuyÕt minh

- Bài văn có bố cục chia làm 3 phần

- Bài văn viết về cảnh đẹp của đá và nước do thiên nhiên ban tặn cho vịnh

Hạ Long

- Nước tạo nên sự di chuyển theo mọi cách

- Tác giả ví hình ảnh của sóng với các

từ như len lỏi giữa các khe hẹp các đảo của đá

- Đá chen chúc đủ các thập loạiphan bố khắp vịnh Hạ Long với đủ loại lớn nhỏ khác nhau, với nhiều hình thù kì quái

đủ loại

- Và cái thập loại chúng sinh đá chen chúc khắp vịnh kia, già đi, trẻ lại,trang nghiêm hay bỗng nhiên hní nhãnh, tinh nghịch hơn, buồn hơn hay vui hơn

- Tác giả ví hình ảnh của sóng với các

từ như len lỏi giữa các khe hẹp các đảo của đá

nhân hoá về hình ảnh của đá trên vịnh

Hạ Long mà thiên nhiên ban tặng

Giáo viên giảng thêm cho học sinh

hiểu thêm về biện pháp nhân hoá

Vậy yếu tố miêu tả khác với yếu tố

nhân hoá ở điểm nào

Giáo viên tiểu kết về biện pháp nhan

hoá trong bài văn thuyết minh

Đề bài:

Em hãy thuyết minh về cây lúa Việt

Nam

Giáo viên cho học sinh viết bài thời

gian còn lại gọi một số em đọc bài

viết của mình

4 Củng cố - Dặn dò

- Đá chen chúc đủ các thập loạiphan bố khắp vịnh Hạ Long với đủ loại lớn nhỏ khác nhau, với nhiều hình thù kì quái

đủ loại

- Và cái thập loại chúng sinh đá chen chúc khắp vịnh kia, già đi, trẻ lại,trang nghiêm hay bỗng nhiên hní nhãnh, tinh nghịch hơn, buồn hơn hay vui hơn

- Hoặc đột nhiên khiến cho mái đầumột nhân vật đá trẻ trung ta chừng quen thuọoc lắm bỗng bạc xoá lên, và trước mắt ta là một bậc tien ông không còn

có tuổi

- Yếu tố miêu tả là đi sâu vào miêu tả sâu sắc hơn một vấn đề một sự vật một hiện tượng

- Yếu tố nhân hoá làm cho sự vật hiện tượng thêm sống động biến một vật vô tri thành một vật biết suy nghĩ biết tư duy

II luyÖn tËp

- Yêu cầu của đề bài: Thuyết minh về cây lúa có sử dụng yếu tố nhân hoá trong bài viết

4.Cũng cốGiáo viên hệ thống nội dung baìo giảng5.Dặn dò:

Về viết bài vè cây lúa Việt NamChuẩn bị bài: Yếu tố so sánh trong bài văn thuyết minh

Tiết 03

sö dông yÕu tè so s¸nh trong v¨n b¶n thuyÕt minh

Ngày soạn: 23/09/2009

Ngày dạy:

1 Ổn định : 9a 9b

2 Kiểm tra:

Thế nào là biện pháp nhân hoá? Cho ví dụ

3 Néi dung bài mới :

Nêu khái niệm so sánh là gì

Giáo viên lấy nhiều ví dụ cho các em

lấy ví dụ hiểu thêm về khái niệm

Học sinh đọc ngữ liệu sách giáo khoa

trang 12(Đá và nước)

Bài văn có bố cục chia làm mấy phần

Nêu nội dung chính của bài văn là gì

Em hãy tìm những chi tiết miêu tả nét

đẹp của nước biển vịnh Hạ Long

Em hãy tìm yếu tố so sánh thể hiện

qua chi tiết nào

Giáo viên giảng thêm về phương thức

Giáo viên chốt lại bài

I néi dung bµi häc

1 kh¸i niÖm so s¸nh

So sánh là một biện pháp nghệ thuật lấy vật A so sánh với vật B Làm cho vật nổi bật về yếu tố mà mình định so sánh Sự vật thêm sống động tăng sức hấp dẫn

Ví dụ: Đẹp như tiên Sáu như ma

2 sö dông yÐu tè so s¸nh trong bµi v¨n thuyÕt minh

- Bài văn có bố cục chia làm 3 phần

- Bài văn viết về cảnh đẹp của đá và nước do thiên nhiên ban tặn cho vịnh Hạ Long

- Nước tạo nên sự di chuyển theo mọi cách, tạo thành một màu xanh đẹp như mây trời làm cho cảnh quan mặt nước trên vịnh lung linh huyền ảo

- Như bay trên các ngọn sóng lượn vun vút giữa các đảo

- Như một người bộ hầnh tuỳ hứng lúc đi lúc dừng lúc nhanh lúc chậm

- Những tảng đá với đủ mọi loại hình, được cấu tạo hết sức đa dạng, mọc và nhô lên goữa những biẻn nước

- Và cái thập loại chúng sinh đá chen chúc khắp vịnh kia, già đi, trẻ lại,trang nghiêm hay bỗng nhiên nhí nhảnh, tinh nghịch hơn, buồn hơn hay vui hơn

- Đá già đi, trẻ lại

II luyÖn tËp

Thuyết minh về chiếc áo dài truyền

- Chiếc áo dài truyền thống Việt Nam có

từ thời xa xa trong qua trình pjhát triển của nề văn hoá dân tộc Việt Nam

- Lịch sử phát triển của chiếc áo dài truyền thống Việt Nam từ thời kỳ nhà nguyễn

_ chiếc áo dài truyền thống là bản sấc văn hoá của dân tộc đại Việt mang nét

đẹp của ngời phụ nữ Việt Nam4

Giáo viên nhắc lại thong qua phân

tích mấy ví dụ từ đó học sinh rút ra

kết luận

Nêu khái niệm ẩ dụ là gì

Giáo viên đọc ngữ liệu SGK trang 81

hai chi em thuý Kiều

Tìm những từ mang yếu tố ẩn dụ

Vậy em hiểu mai cốt cách có nghĩa là

gì

Vậy các từ trên chúng có tác dụng gì

Giáo viên giảng cho học sinh nghe về

cái tài của nhà văn Nguyễn du về so

sánh hai chị em một cách tài tình

Vậy yếu tố ẩn dụ dùng trong văn bản

thuyết minh chúng có tác dụng gì

I Nội dung bài học

1 Khái niệm ẩn dụ

ẩn dụ là một yếu tố nghệ thuật gọi tên các sự vật hiện tợng có cùng một nét tơng

- Ngời có vóc dáng mảnh mai yểu diệu

- Ngời có tinh thần thông minh, trong trắng thuần khiết

- Đây là cách nói ẩn ý làm tăng thêm vẻ

đẹp của thuý vân và thuý Kiều

- Yếu tố dung trong văn bản thuyết minh

sẽ làm cho sự vật hiện tợng đợc thuyết minh nổi bật hơn về tính chất đặc điểm

?

?

Giáo viên cho học sinh luyện tập để

củng cố kiến thức lý thuyết

Đề bài yêu cầu thuyết minh

Trong bài có sử dung yếu tố ẩn dụ

Tiết 05

sử dụng yếu tố biểu cảm trong văn bản thuyết minh

chị em thuý Kiều”

“ Một hai nghiêng nớc nghieng thành

Sắc đành đòi một hoạ đành đòi hai”

Đây là lời tả hay là lời nhận dịnh của

tác giả

Vậy biểu cảm là gì

Lấy ví dụ

I Nội dung bài học

1 Khái niệm biểu cảm là gì

Biểu cảm trong văn bản là phát biểu những tình cảm suy nghĩ của mình nhận dịnh hay đánh giá về sự vật hiện t-ợng con ngời trong văn nói và văn viết

Giáo viên cho học sinh đọc bài thơ “

Hai chị em thuý Kiều”

Tìm chi tiết miêu tả chung hai chị em

thuý kiều

Tìm chi tiết miêu tả thuý Vân

Tìm chi tiết ca ngợi có yếu tố biểu cảm

Giảng: Một vẻ đẹp quyến rũ phúc hậu

hiền lành thuỳ mị đoan trang một vẻ

nhận xét gì về yếu tố biẻu cảm trong

Ví dụ: Cái bút bi này đẹp quá

2.Yếu tố biểu cảm trong văn bản thuýết minh

- Khuôn trăng đầy đặn

- Nét ngài nở nang

- Hoa cời

- Ngọc thốt đoan trang

- Hoa ghen đua thắm

- Liễu hờn kém xanh

- So bề tài sắc lại là phần hơ

- Một hai nghiêng nớc nghiêng thành

- Sắc tài này sẽ gặp tai hoạ

văn bản thuyết minh

Giáo viên cho học sinh làm bài tập để

củng cố kiến thức II Đề bài:Luyện tập

Thuyết minh về cây lúa Việt Nam

1 Yêu cầu của đề bài Thuyết minh

Sử dụng yếu tố biểu cảm

trong văn bản thuyết minh

Đó là những phơng pháp nào lấy ví dụ

Đá chen chúc khắp vịnh hạ long kia già

đi trẻ lại, trang nghiêm hơn hay nhí nhảnh hơn, vui hơn hay buồn hơn

Giáo viên cho học sinh chép đề

Hớng dẫn: bài viết có sử dụng các

ph-ơng pháp thuyết minh

Đêm dã xuống dới ánh sao chi chít trên bầu trời sẽ có cuộc tụ họp cả thế giới ng-

ời bằng đá sống động đó, biết đâu

Đá và nớc tạo nên một vẻ đẹp hài hoà tự nhiên làm cho vịnh hạ long có một cảnh quan thiên nhiên ban tặng tuyệt đẹp

Cú kiến thức vận dụng các phơng châm giao tiếp trong văn bản văn nói hoặc văn viết

đạt hiệu quả cao trong giao tiếp nh phơng châm về lợng, chất ,lịch sự, cách thức

1.Phơng châm cách thức trong giao tiếp

2 Phơng châm về lợng trong giao tiếp 3.Phơng châm về chất trong giao tiếp 4.Phơng châm lich sự trong giao tiếp 5.Một số bài học rút ra từ các phơng châm giao tiếp 6.Luyện tập các tình huống vềg phơng châm hội thoại

D Tiến trình thực hiện

Ngày soạn: 19/10/2009 Tiết 01

Em hãy giải thích các câu sau theo ý hiểu

- Qua đó rút ra bài học gì trong giao tiếp ?

- Có những cách hiểu nào đối với câu nói

2 Sử dụng phơng châm cách thức trong giao tiếp

- Ông nói một đằng bà nói một nẻo không khớp nhau

- Có cách nói dài dòng không đúng nội dung trọng tâm chuyện nọ ra chuyện kia

ám chỉ cách nói rụt rè không rõ nghĩa câu

đợc câu không , không rành mạchngời nghe không biết nên hiểu theo cách nào ( Mơ hồ )

- TN: “ Dây cà ra dây muống ” → Cách nói dài dòng, rờm rà

“ Lúng túng nh ngậm hột thị ” → cách nói ấp úng không thành lời, không rành mạch

→ Làm ngời nghe khó tiếp nhận hoặc tiếp nhận không đúng ND → giải thích không

đạt kết quả mong muốnKL: Khi giao tiếp cần nói ngắn gọn, rành mạch

- Câu “ Tôi đồng ý với những nhận định

về truyện ngắn của ông ấy ” / Có thể hiểu theo nhiêu cách khác (2) nên

- Có thể nói:

+,Tôi đồng ý với của ông ấy về truyện ngắn

Giáo viên giảng:

Trong quá trình giao tiếp cần nói chính

xác không nói dài dòng mơ hồ không

đúng nội dung trọng tâm

Ngữ liệu

Có thể hiểu câu sau theo mấy cách

Giáo viên: Cách hiểu tuỳ thuộc vào tổ

hợp từ của ông ấy bổ nghĩa cho từ ngữ

nào

Giáo viên giảng:

Trong quá trình giao tiếp cần nói chính

- Củng cố: giáo viên hệ tyhống nội dung bài giảng

- Dặn dò: về nhà học bài làm bài tập soạn bài phơng châm về lợng

Ngày soạn: 25/10/2009 Tiết 02

- cậu có biết bơi không

- biết chứ thậm chí còn bơi giỏi nữa

- cậu học bơi ở đâu vậy

- dĩ nhiên là ở dới nớc chứ còn ở đâu

nữa

Muốn chỉ con ngời ăn nói không dứt

khoát không vào nội dung chính cứ lan

I Nội dung bài học

1 Ph ơng châm về l ợng là gì

man liên miên

Ngữ liệuAn: cậu có biết bơi không

Ba: biết chứ thậm chí còn bơi giỏi nữa

An: cậu học bơi ở đâu vậy

Ba: dĩ nhiên là ở dới nớc chứ còn ở

đâu nữa

Trong đoạn hội thoại trên đã đáp ứng

đợc yêu cầu giao tiếp cha?

Vì sao cha đáp ứng đợc yêu cầu giao

tiếp?

Nếu đáp ứng đợc yêu cầu giao tiếp

cần sửa lại nội dung câu trả lời của Ba

nh thế nào

Khi giao tiếp cần chú ý vấn đề gì

Học sinh đọc yêu cầu bài tập

4 củng cố dặn dò–

2 Sử dụng ph ơng châm về l ợng trong giao tiếp

- Câu trả lời trên cha đáp ứng đợc yêu cầu giao tiếp

- Vì cha làm rõ đợc nội dung trọg tâm

mà yêu cầu giao tiếp đòi hỏi

II Luyện tập

1 bài 1 SGK

• Củng cốGiáo viên hệ thống nội dung bài giảng

• Dặn dò

về làm bài soạn bài về chất

Ngày soạn: 01/11/2009 Tiết 03

Ngày dạy :

phơng châm về CHấT trong giao tiếp

1 Ổn định : 9a 9b

2 Kiểm tra:

Thế nào l phà ơng châm về lợng ? Cho vớ dụ ?

3 Bài mới

Ngữ liệuNêu khái niệm quan hẹ phơng châm về

chất là gì

Nêu ví vụ phơng châm về chất

Giáo viên lấy ví dụ phơng châm quan hệ

về chất không tuân thủ phơng châm hội

đến đâu nói đến đó không nên nói những

điều mà mình không cho là có sự thật

- Hôm qua mình đi học về mình thấy môtỵ con rắnd to bằng cái cột đình nó nặng 2 tấn

2 sử dụng quan hệ phơng châm về lợngtrong giao tiếp

- Tối hộm qua mình đi chơi về mình gặp một con ma nó to bằng cái nhà lỡi của

nó to bằng cái chiếu dài nh cãi đòn gánh

- Anh bạn kia nói tiếp hôm qua nhà mình dánh đợc con cá To bằng cía cột

- Tối hộm qua mình đi chơi về mình gặp một con ma nó to bằng cái nhà lỡi của

nó to bằng cái chiếu dài nh cãi đòn gánh

• Củng cốGiáo viên hệ thống nội dung bài giảng

• Dặn dò

về làm bài soạn bài về chất

Ngày soạn: 01/11/2009 Tiết 04

Nêu khái niệm phơng châm lịch sự là gì?

Nêu ví dụ về phơng châm gaio tiếp

Chú ý đoạn hội thoại trên có sử dụng

ph-ơng châm lịch sự tròg giao tiếp không vì

sao hãy sửa lại cho đúng

Vì hàon cảnh nên chị dậu không tuân thủ

phơng châm hội thoại t4rong giao tiếp

Học sinh viết bài

4 củng cố dặn dò–

I Nội dung bài học

1 Nêu khái niệm

- Khi giao tiếp cần chú ý đến đối tợng gaio tiếp không nên nói nhiều lễ phép trong gaio tiếp

- Ví dụ: Cháu mời bác vào nhà cháu chơi lát nữa bố cháu về

2 sử dụng phơng châm lịch sự trong giao tiếp

Cháu cảm ơn cụ ,hiện tại nhà cháu còn lề

bề lệt bệt lắm

- chị Dạu: cháu van ông cháu lâụy ông

- Mày đánh chồng bà đi bà cho mày xem

( Chị dậu- Tắt đèn)-Mong ong tha cho nếu nh vậy thì đoạn hội thoại trên sẽ trái với văn bản không

-đúng với hoàn cảnh gaio tiếp

II luyện tập Viết một đoạn văn có sử dụng phơng châm lịch sự trong giao tiếp

• Củng cốGiáo viên hệ thống nội dung bài giảng

• Dặn dò

về làm bài soạn bài về lịch sự một

đoạn văn khoảng 20 dòngMột số bài học rút ra từ phơng châm giao tiếp trong văn nói và văn viết

Ngày soạn: 15/11/2009 Tiết 05

Ngày dạy :

một số bài học rút ra từ phơng châm giao tiếp

Giáo viên cho học sinh viết bài

I Nội dung bài học

ra đây muống nói đúng vào đề tài gíao tiếp

- Dây cà ra dây muống

II luyện tập

1 Đề bàiViết đoạn văn khoảng năm dòng có sử dụng các phơng châm trong giao tiếp

4 củng cố dặn dò–

Chuẩn bị bài: luyện tập các phơng châm trong giao tiếp

Ngày soạn: 23/11/2009 Tiết 06

học gì khi giao tiếp

Hcọ sinh viết bài

Nhận xét bài viết của bạn

Giao viên hớng dẫn về nhà hcọ sinh viết

4 củng cố dặn dò–

I Bài học từ các ph ơng châm giao tiêp

- Khi giao tiếp cần chú ý tôn trọng ngời khác lời nói không htiếu không htừa nội dung phải đầy đủ, không nên nói những

điều mà mình không cho là có sự thật

II Luyện tập

1 Bài 1:

Viết một đạon hội thoại khoảng 10 dòng

có sử dụng các phơng châm hội thoại trong giao tiếp

* Viết bài:

Chào bạn bạn có biết nhà thầy giáo dậy môm ngữ văn lớp 9 khoá học 2009-2010

ở đâu không Mình cũng nh bạn không rõ thầy gioá chuyển đi về Ninh Bình năm ngoái rồi Vậy cậu có biết tin tức gì về thầy không, à hôm nọ mình mình gặp thu, thu cho biết thầy vẫn khoẻ Vậy hè này mình cùng cậu và lứo mình đi về ninh bình thăm thầy nhé, cậu nhớ nnhắc các bạn thế nhé