D¹y bµi míi Vµo bµi 1 ph : §Ó gióp c¸c em cñng cè lý thuyÕt vÒ v¨n thuyÕt minh n©ng cao kiến thức về văn TM đồng thời giúp các em có các thao tác, kỹ năng thực hiện một bài TM nhất là [r]
Trang 1Ngày soạn18/11/2007: Ngày giảngthứ 6 ngày23 11 2007
Tuần 3 - Tháng 11
Bài : Củng cố, nâng cao lý thuyết văn thuyết minh.
áp dụng lí thuyết văn thuyết minh vào thực
Thực hành
A Phần chuẩn bị :
I Mục tiêu bài học
- Qua bài học nhằm củng cố, nâng cao lý thuyết văn thuyết minh cho HS, HS nắm chắc cách thuyết minh cho có hiệu quả
- Biết áp dụng lý thuyết văn thuyết minh vào việc thuyết minh ý tưởng theo chủ
đề tự chọn
- Rèn kỹ năng làm văn thuyết minh cho HS
- Giáo dục HS ý thức học tập nghiêm túc với bộ môn Lòng yêu mến cái đẹp, nhất là vẻ đẹp của hoa cỏ trong thiên nhiên
II Chuẩn bị :
1) Thầy : Soạn giáo án, Sưu tầm các bài văn thuyết minh về TN, qh
2) Trò : Ôn tập lý thuyết văn thuyết minh
+ Tìm hiểu chung + Các phương pháp thuyết minh
B Phần thể hiện trên lớp.
I ổn định tổ chức (1')
II Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS (3')
III Dạy bài mới
Vào bài ( 1 ph ) : Để giúp các em củng cố lý thuyết về văn thuyết minh nâng
cao kiến thức về văn TM đồng thời giúp các em có các thao tác, kỹ năng thực hiện một bài TM nhất là thuyết minh về vẻ đẹp TN, quê hương của mình hay TM về một
sự vật, hiện tượng khi cần thiết Cô trò ta tiến hành nghiên cứu, tìm hiểu, vận dụng văn TM
H
HS Nhắc lại khái niệm văn TM? Cho VD?- Văn bản TM là kiểu văn bản sử dụng phương
thức trình bày, giới thiệu, giải thích làm rõ tính
chất, cấu tạo, cách dùng, lý do, sự phát sinh, phát
triển của một sự vật, hiện tượng, sự việc
- VD: + Thuyết minh tính năng, cấu tạo, cách sử
dụng, bảo quản một cái máy
TM một thí nghiệm hoá học, lí học
TM một danh lam thắng cảnh
TM một công trình kiến trúc, một di tích văn hoá
TM cách cắm hoa và ý nghĩa của một lãng hoa
I Củng cố lý thuyết
văn thuyết minh.
( 10 ph )
1 1 Khái niệm về văn
GV Dù ngắn hay dài, đơn giản hay phức tạp văn bản
TM đóng vai trò thông tin quan trọng, giúp
người đọc, người nghe hiểu rõ về đối tượng, sự
Trang 2? Nêu đặc điểm chung của văn thuyết minh
- Cung cấp tri thức khách quan : Không sử dụng
hình ảnh như văn miêu tả và tự sự => Sử dụng lối
tư duy khoa học, số liệu chính xác để gt, giới
thiệu, trình bày các tính chất, đặc điểm, số liệu
cụ thể về sự vật, hiện tượng
- Tính thực dụng : Cung cấp tri thức, hiểu biết
cho người đọc, nghe
6 ' 2) Đặc điểm chung
' 3) Cách diễn đạt
? Cách diễn đạt trong văn TM ?
- Trình bày rõ ràng
- Sử dụng ngôn ngữ chính xác, cô đọng, chặt
chẽ, sinh động
- Chú ý dùng thuật ngữ riêng cho từng lĩnh vực
cần thuyết minh (Tức là những thuật ngữ có tính
chất chuyên ngành)
- Các thông tin phải ngắn, rõ, hàm xúc Số liệu
nêu phải chính xác
- Có thể sử dụng các kiểu câu tỉnh lược
VD1: Một milimet chứa bốn mươi vạn lục lạp
Trong các lục lạp này có chứa một chất gọi là
diệp lục, tức chất xanh của lá
<VB: Tại sao lá cây có màu xanh lục>
2 Trần Nhân Tông (Trần Khâm 1279 - 1293)
Têm huý là Khâm, con trưởng của Thánh Tông,
mẹ là Nguyên Thánh Thiên Cảm hoàng thái hậu,
sinh ngày 1 tháng giêng năm kỉ mão (1297) lên
ngôi Hoàng đế, đổi niên hiệu là Thiên Bảo
[ ] Trong thời gian 14 năm ở ngôi, đất nước Đại
Việt trải qua hai cuộc kháng chiến chống quân
xâm lược Mông Nguyên hùng mạnh nhất thế
giới lúc bấy giờ
<Theo Bách Khoa tri thức P Thông>
GV Lưu ý : Trong văn bản TM ta có thể sử dụng
thêm một số trí thức khác
VD: Khi TM một danh lam thắng cảnh ta có thể
sử dụng kết hợp với phương thức miêu tả (Văn
bản Huế - Ngữ văn 8)
Thuyết minh 1 di tích lịch sử có thể dùng xen
thêm phương thức tự sự (VB Ngã Ba Đồng Lộc)
- Người TM có thể bày tỏ thêm thái độ của mình
(Biểu cảm) đối với sự vật, hiện tượng được nhắc
đến trong bài văn TM => Tăng thêm sự nhận
thức và độ tin cậy của người nghe (đọc) với văn
bản được thuyết minh
Trang 3GV Giao văn bản Sapa cho HS đọc trước lớp nghe
? Nhận xét cách thuyết minh của tác giả?
HS Đọc văn bản Hoa đào
Nhận xét cách thuyết minh của tác giả?
* Nhận xét :
VB Sapa : - Giới thiệu các điều kiện về địa lý,
khí hậu, độ cao của Sapa
- Giới thiệu các loài cây, hoa quả rau xanh của
Sapa
VB Hoa đào : - Giới thiệu các loài hoa đào
- Giới thiệu qui trình chăm sóc cành đào
- Giới thiệu giá trị của cành đào
Tiết 2
thuyết minh ( 5 ph )
1) Các hình thức tích luỹ tri thức để làm văn bản TM
? Nhiệm vụ của văn bản TM ?
- Cung cấp tri thức khách quan về hiện tượng, sự
vật, P2, cách thức nhằm giúp người đọc(nghe)
hiểu về hiện tượng, sự vật, P2 cách thức đó một
cách đầy đủ, đúng đắn, cặn kẽ
? Muốn thực hiện nhiệm vụ đó người viết văn bản
TM cần điều gì?
- Có vốn tri thức tổng hợp, phong phú, sâu sắc
- Nắm được bản chất, đặc trưng của đối tượng
- Có số liệu cụ thể
? Tri thức được hình thành, tích luỹ bằng con
đường nào?
- Quan sát
Gv Quan sát : vừa xem vừa xét tức là vừa quan sát
vừa dùng trí tuệ để phát hiện bản chất của đối
tượng phân biệt được đặc điểm của đối
tuợng(đặc điểm chính, phụ), ý nghĩa của từng
đặc điểm
VD: Quan sát giun đất và xem xét tìm ra cấu tạo,
tính năng, tác dụng của cấu tạo của nó:
"Đầu giun đất có cơ phát triển để đào chiu trong
đất , Mình giun đất có chất nhờn để da luôn ướt,
giảm ma sát khi chui trong đất"
(Ngữ Văn 8- tập1) + quan sát kèm theo suy luận
? Tài liệu bao gồm những gì có thể tra cứu?
- Từ điển, sách báo, sách tham khảo, tạp chí, các
công trình nghiên cứu khoa học
- Tra cứu tài liệu
Trang 4Gv Khi tra cứu phải ghi chép những số liệu, nhận
định cần thiết phục vụ cho việc thuyết minh của
mình
Chú ý các vấn đề mang tính chất thời sự được
cập nhật hàng ngày
? Phân tích là làm như thế nào ?
- Chia tách đối tượng theo cấu tạo của nó - Phân tích
GV VD đối tượng có mấy bộ phận? Là những bộ
phận nào? Bộ phận nào là chính? Đặc điểm của
mỗi bộ phận? Quan hệ giữa các bộ phận ?
Tác dụng của phương pháp phân tích: Đóng vai
trò quan trọng, quyết định đến việc xây dựng dàn
ý hợp lý và hình thành toàn bộ Văn bản TM nhờ
thao tác này mà người TM sẽ đi vào trọng tâm
của vấn đề, không rơi vào tình trạng TM lan
man, dàn trải thiếu logíc
? Nhắc lại các phương pháp thuyết minh?
- P2 ĐN
- P2 Liệt kê
- P2 nêu ví dụ
- P2 dùng số liệu
- P2 so sánh
- P2 phân loại, pt
2 2'
2) Các phương pháp TM
Tiết 3:
GV Đưa ra BT: Mái trường Võ Thị Sáu thân yêu của
em
III Thực hành ( 20 ph )
HS Thảo luận nhóm :thực hiện bài tập trên theo
nhóm
- Nhóm trưởng trình bày bài TM của nhóm
mình
- thời gian thảo luận + CB bài (20')
- Trình bày bài trước lớp (10')
GV Nhận xét bài thuyết minh của từng nhóm - cho
điểm (7')
GV Đưa ra các kiến thức cần thuyết minh cho HS
tham khảo.(5')
- Trường THCS Võ Thị Sáu thành lập 1997
- Giới thiệu khái quát khuôn viên của trưởng
trước đây : Chưa đẹp, sân còn là sân cỏ, bảng,
bàn ghế chưa khang trang
- Nay : + Có nhiều đổi mới
+ Toàn bộ khuôn viên đã khá khang trang
+ Trang bị cho các lớp đầy đủ: Bảng míc, bàn
ghế
+ Đội ngũ thầy cô được trẻ hoá
Trang 5+ Chất lượng giảng dạy, học tập được nâng lên
+ Trang thiết bị phục vụ cho dạy và học khá đầy
đủ HS phấn khởi học tập
+ Thành tích của trường trong nhiều năm qua :
Luôn là trường tiên tiến cấp tỉnh
IV củng cố (2')
HS nhắc lại các kiến thức của bài
V Hướng dẫn học ở nhà (1')
- Nắm chắc các phương pháp làm bài văn TM
- Sưu tầm thêm các bài văn TM đọc, học tập cách TM
- Chuẩn bị hoa tươi, lọ cắm, dụng cụ -> Cắm hoa và thuyết minh cho ý tưởng cắm hoa của nhóm mình
Trang 6Ngày soạn:26/ 11 2007 Giảng thứ 6 ngày30/ 11 2007
Tuần 4 - Tháng 11
Bài : Củng cố, nâng cao lý thuyết văn thuyết minh
áp dụng lý thuyết văn thuyết minh vào :
ý tưởng cắm hoa theo chủ đề
A Phần chuẩn bị :
I Mục tiêu bài học
- Giúp HS củng cố, nâng cao kiến thức về văn TM Biết thuyết minh về một sự vật theo yêu cầu
- Rèn kỹ năng làm văn thuyết minh cho HS
- Giáo dục HS ý thức học tập nghiêm túc với bộ môn Lòng yêu mến cái đẹp, sáng tạo ra cái đẹp có ý nghĩa
II Chuẩn bị :
1) Thầy : Soạn giáo án, hoa, dụng cụ cắm hoa, văn bản TM cho việc cắm hoa theo chủ đề tự chọn
2) Trò : + Xem lại lý thuyết về văn TM
+ Chuẩn bị hoa, dụng cụ để cắm hoa
+ Bản thuyết minh cắm hoa theo chủ đề
B Phần thể hiện trên lớp.
I ổn định tổ chức (1')
II Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS (3')
+ Kiến thức về văn thuyết minh
+ Hoa tươi, dụng cụ cắm hoa
+ Nhận xét sự chuẩn bị cho buổi học của HS
III Dạy bài mới
Vào bài : Tiếp tục trau dồi kiến thức về văn TM, buổi học hôm nay cô trò ta cùng
củng cố lại lý thuyết về văn TM áp dụng kiến thức TM để Tm cắm hoa theo chủ đề tự chọn
? Nêu các bước tìm hiểu đề bài văn TM?
I Củng cố lý thuyết
văn thuyết minh.
( 5 ph )
Đề văn thuyết minh và cách làm một bài văn TM
1) Tìm hiểu đề
HS Đề văn TM : nêu các đối tượng TM
Để người làm trình bày tri thức về chúng
Trang 7- Đối tượng TM
- Phạm vi tri thức để TM
- Phương pháp TM
- Ngôn ngữ TM
?
HS Nêu dàn ý của một bài văn TM ? Nêu dàn ý 2) Dàn ý của bài văn TM
Bài văn TM có bố cục
3 phần:
Mở bài :Giới thiệu đối tượng TM
Thân bài : Trình bày cấu tạo, đặc điểm, lợi ích của đối tượng Kết bài : Bày tỏ thái độ với đối tượng
Gv Cho đề văn TM : Thuyết minh về lãng hoa mà tổ
em vừa cắm theo chủ đề tự chọn
H Tìm hiểu đề?
HS - Đối tượng : Lãng hoa vừa cắm theo chủ đề
- Chủ đề : (nêu rõ)
- Tri thức : Cách cắm, ý tưởng (chủ đề )
ý nghĩa của lãng hoa
- P2 TM : Trình bày, phân loại, phân tích
- Ngôn ngữ : Tự nhiên, có cảm xúc
H Nêu dàn bài ?
HS + Mở bài : Giới thiệu lãng hoa cắm theo chủ đề
nào ?
+ Thân bài : + Các loại hoa, cỏ
Cách cắm
ý tưởng, chủ đề +Kết bài : Tình cảm qua lãng hoa
GV - Nêu yêu cầu của tiết học :
+ Các tổ (nhóm) thực hiện cắm hoa theo chủ đề
tự chọn
+ Trong quá trình làm việc phải trật tự vệ sinh
nơi nhóm mình sạch sẽ
+ Các tổ viên cùng tham gia, góp ý cắm lãng hoa
sao cho đẹp, hợp với chủ đề tự chọn
+ Trong quá trình cắm Nhóm trưởng cùng các
bạn xây dựng bài thuyết minh cho nhóm mình
+ Sản phẩm (lãng hoa) + bài thuyết minh của
nhóm nào đẹp, hay, phù hợp sẽ được điểm tối đa
- Biểu điểm:
II Thực hành ( 33 ph )
1) Các hình thức tích luỹ tri thức để làm văn bản TM
Trang 8+ ý thức làm việc (1 điểm)
+ Hình thức của lãng hoa (2 điểm)
+ TM cách cắm, ý tưởng, chủ đề, tình cảm (6 đ)
+ Cách TM : tự tin, ngôn ngữ phù hợp, chọn
phương pháp đúng (1 điểm )
HS Thực hiện công việc
GV Thực hiện công việc giáo viên giao theo nhóm
GV lần lượt gọi các nhóm lên thuyết minh theo yêu
cầu:
+ Nhóm 1 Nhóm 3
+ Nhóm 2 Nhóm 4
+ Sau mỗi lần 1 nhóm thực hiện xong liên tục
+ Yêu cầu các nhóm khác nhận xét, bổ xung
+ GV ghi chép tỉ mỉ cách thuyết minh của từng
nhóm
(ý thức, HT, Nội dung , người TM)
cho điểm từng mặt
2) Thuyết minh về lãng hoa tổ vừa cắm theo chủ đề tự chọn
GV Nhận xét , tổng kết cho điểm các nhóm vào sổ
điểm
+ Đánh giá, khen ngợi nhóm làm tốt nhất
+ Rút kinh nghiệm cho những nhóm khác
GV Thực hành cho HS xem
+ Cắm hoa
+ Giải thích, trình bày cách cắm
+ ý tưởng theo chủ đề 20/11 (Thầy cô và học trò)
+ Nêu cảm nghĩ
IV Luyện tập củng cố (2')
GV cho HS nhắc lại các kiến thức về văn TM
V Hướng dẫn học ở nhà (1')
- Nắm chắc lý thuyết văn TM
- Sưu tầm thêm một số bài văn TM về Phong cảnh, đồ dùng hàng ngày, con người để tham khảo phương pháp làm bài văn TM
- Chuẩn bị cho buổi học sau :
+ Tập thuyết minh về một thứ đồ dùng hàng ngày
+ Thuyết minh về Phù Yên - quê hương em
+ Viết bài thuyết minh theo yêu cầu của GV
Trang 9Ngày soạn:01/12/ 2007 Giảng thứ 6 ngày07/12/ 2007
Tuần 1 - Tháng 12
Bài : Củng cố, nâng cao lý thuyết văn thuyết minh
TM về một thứ đồ dùng hàng ngày
A Phần chuẩn bị :
I Mục tiêu bài học
- Giúp HS củng cố, nâng cao kiến thức về văn TM Biết thuyết minh về một sự vật theo yêu cầu
- Rèn kỹ năng làm văn thuyết minh cho HS
- Giáo dục HS ý thức học tập nghiêm túc với bộ môn Lòng yêu mến cái đẹp, sáng tạo ra cái đẹp có ý nghĩa
II Chuẩn bị :
1) Thầy : Soạn giáo án
2) Trò : + Xem lại lý thuyết về văn TM
+ Tri thức về chiếc kính đeo mắt
B Phần thể hiện trên lớp.
I ổn định tổ chức (1')
II Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS (3')
+ Kiến thức về văn thuyết minh
+ Hoa tươi, dụng cụ cắm hoa
+ Nhận xét sự chuẩn bị cho buổi học của HS
III Dạy bài mới
Vào bài : Tiếp tục trau dồi kiến thức về văn TM, buổi học hôm chúng ta áp dụng
KTTM để TMM về một thứ đồ dùng hàng ngày
I Củng cố lí thuyết về văn TM
H Muốn thực hiện một bài văn TM theo yêu
cầu, ta cần lưu ý những gì ? ( 5 ph )
- Quan sát, tìm hiểu đối tượng cần TM
- tri thức các đặc điểm tác dụng , tính
năng …của đối tượng
- ghi chép mọi thông tin, số liệu về đối
tượng
- lựa chon phương pháp TM sao cho phù
hợp
II Thực hành ( 34 ph )
Thuyết min về chiếc kính đeo mắt
H Hãy lập dàn ý cho đề bài trên? A MB
HS Lập dàn ý theo yêu cầu của GV gií thiệu chiếc kính đeo mắt
Trang 10Loại nào ?
+ Kính cận
+ Kính râm, không màu , che nắng, bụi, gió
+ kính viễn ( kính lão )
2 Cấu tạo
+ Các bộ phận( gọng kính, mắt kính, lẫy tì )
+ Hình dáng của từng bộ phận
3 Tác dụng ( tùy từng loại kính mà nêu tác dụng
4 Cách bảo quản và sử dụng
C Kết bài: Vai trò của kính mắt trong đời sống hàng ngày
Trang 11Ngày soạn:11/12/ 2007 Giảng thứ 6 ngày14/12/ 2007
Tuần 2 - Tháng 12
Bài : Củng cố, nâng cao lý thuyết văn thuyết minh
TM về một một vùng quê, một danh lam thắng cảnh
A Phần chuẩn bị :
I Mục tiêu bài học
- Giúp HS củng cố, nâng cao kiến thức về văn TM Biết thuyết minh về một sự vật theo yêu cầu
- Rèn kỹ năng làm văn thuyết minh cho HS
- Giáo dục HS ý thức học tập nghiêm túc với bộ môn Lòng yêu mến cái đẹp, sáng tạo ra cái đẹp có ý nghĩa
II Chuẩn bị :
1) Thầy : Soạn giáo án
2) Trò : + Xem lại lý thuyết về văn TM
+ Tri thức về quê hương Phù Yên
B Phần thể hiện trên lớp.
I ổn định tổ chức (1')
II Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS ( 3 ph )
III Dạy bài mới
Giờ học hôm nay, chúng ta áp dụng lí thuyết văn thuyết minh để TM
quê hương Phù Yên
Đề bài Em hãy thuýet minh về quê hương Phù Yên của em
GV Chia lớp làm 4 nhóm
Cho các nhóm thảo luận 1 Thực hiện bài theo nhóm
đại diện nhóm trình bày ( 20 ph )
GV Nhận xét bài nói của các nhóm
2 Thực hành trình bày bài trước lớp ( 18 ph )
đưa ra dàn bài cho HS tham khảo Dàn bài
A Mở bài : Giới thiệu quê hương Phù
Yên
B Thân bài :
a Vị trí địa lí, điều kiện tự nhiên Nằm ở phía đông bắc tỉnh Sơn La Cách thị xã Sơn La 120 km, cách Hà Nội 180 km
S : 122,731 km Nằm ở dãy Hoàng Liên Sơn Khí hậu nhiệt đới gió mùa Toàn huyện có hơn 100 con suối lớn nhỏchảy qua sông Đà