* Bài mới: HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS HOẠT ĐỘNG 1: CỦNG CỐ KIẾN THỨC Củng cố kiến thức Gv yêu cầu Hs nhắc lại các kiến thức về bố cục, sự việc, yếu tố miêu tả biểu cảm trong văn bản tự sự.. [r]
Trang 1Tuần: 8 Ngày soạn: 04/10/2018 Tiết PPCT: 29-30 Ngày dạy: 08/10/2018
Văn bản: CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
(Trích) ÔHenri
-A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Hiểu được tấm lòng yêu thương những người nghèo khổ của nhà văn được thể hiện trong truyện
- Thấy được nghệ thuật kể chuyện độc đáo, hấp dẫn của tác giả O-Hen -ri
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ
1 Kiến thức: - Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong một tác phẩm truyện ngắn hiện đại Mĩ.
- Lòng cảm thông, sự sẻ chia giữa những nghệ sĩ nghèo
- Ý nghĩa của tác phẩm nghệ thuật vì cuộc sống của con người
2 Kĩ năng:
- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức BĐ trong tác phẩm tự sự để đọc – hiểu tác phẩm
- Phát hiện, phân tích đặc điểm nổi bật về nghệ thuật kể chuyện của nhà văn
- Cảm nhận được ý nghĩa nhân văn sâu sắc của truyện
3 Thái độ: Cảm thông trước nỗi bất hạnh của người nghèo, thấy được giá trị của nghệ thuật
chân chính, thấy được tình người sâu sắc
C PHƯƠNG PHÁP: Vấn đáp, thảo luận nhóm, nêu vấn đề, bình giảng
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp: Kiểm diện HS
- Lớp 8A6:……… ….………
2 Kiểm tra bài cũ:
- Phân tích cặp nhân vật tương phản: Đôn-ki-hô-tê và Xan-chô Pan-xa?
- Nêu ý nghĩa văn bản “Đánh nhau với cối xay gió” của Xéc-van-tét?
3 Bài mới :
* Giới thiệu bài mới: Văn học Mĩ là một nền văn học trẻ nhưng đã xuất hiện những nhà văn
kiệt xuất như Hêminguây, Giắc Lơn-đơn… trong số đó, tên tuổi của O-Hen-ri nổi bật lên như một tác giả truyện ngắn tài danh “Chiếc lá cuối cùng” là một trong những truyện ngắn hướng vào cuộc sống nghèo khổ bất hạnh của người dân Mĩ, vào sức mạnh của nghệ thuật chân chính đem lại niềm tin cho con người
* Bài mới:
HOẠT ĐỘNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG
Hs Đọc phần chú thích dấu sao
Gv: Cho biết đôi nét về tác giả tác phẩm ?
Hs: Trả lời chú thích (sgk)
Gv: Treo chân dung, giới thiệu kĩ hơn về nhà văn O
hen- ri
GV: Nêu xuất xứ và thể loại của tác phẩm?
HS: dựa vào chú thích trả lời.
HOẠT ĐỘNG 2: ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
I GIỚI THIỆU CHUNG
1 Tác giả:
- O Hen-ri (1862 – 1910) là nhà văn
Mĩ chuyên viết truyện ngắn Tinh thần nhân đạo cao cả được thể hiện một cách cảm động là điểm nổi bật trong tác phẩm của ông
2 Tác giả:
a Xuất xứ: Đoạn trích là phần cuối
truyện ngắn cùng tên của O Hen-ri
b Thể loại: truyện ngắn
II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
Trang 2* Đọc – tìm hiểu từ khó
Gv: Đọc sau đó gọi Hs đọc tiếp (chú ý phân biệt lời kể,
tả của tác giả với những câu, đoạn đặt trong dấu ngoặc
kép - lời nói trực tiếp của các nhân vật)
Gv: Em hãy tóm tắt nội dung văn bản “Chiếc là cuối
cùng” bằng một đoạn văn ngắn?
Gv: Giải thích từ khó.
* Tìm hiểu văn bản
Gv: Văn bản có thế chia làm mấy phần? Nêu nội dung
từng phần?
HS: trả lời cá nhân
GV: Cho biết phương thức biểu đạt?
Hs: trả lời.
Phân tích
Gv: Theo dõi đoạn trích, em thấy Giôn-xi đang trong
tình cảnh như thế nào?(cô đang bị sưng phổi nặng )
Gv: Tình trạng ấy khiến cô hoạ sĩ trẻ này có tâm trạng
ra sao? (Chán nản)
Gv: Khi cô ra lệnh Xiu kéo mành lần thứ nhất thì cô đã
suy nghĩ điều gì? Điều đó có ý nghĩa gì?
Hs: Chiếc lá cuối cùng rụng thì cũng lúc đó cô sẽ
chết…Đó là những suy nghĩ của một cô gái yếu đuối,
bệnh tật, ít nghị lực, không còn tin vào sự sống.
Hs: Em nghĩ gì về nhân vật Giôn-xi từ tất cả những biểu
hiện đó?
Hs: yếu đuối tuyệt vọng
Gv: Sau một đêm mưa gió dữ dội, khi chiếc mành được
kéo lên lúc trời vừa hửng sáng, Giôn-xi đã phát hiện
điều gì ?
Hs: Chiếc lá thường xuân vẫn còn đó?
Gv: Theo em, Giôn-xi đã cảm nhận được điều gì từ
chiếc lá cuối cùng vẫn còn đó? (Câu hỏi dành cho hs
khá giỏi)
Hs: Trong chiếc lá mỏng manh nhỏ nhoi ấy chứa đựng
một sức sống thật mãnh liệt bền bỉ.
Gv: Phụ đạo học sinh yếu kém: Chi tiết Giôn-xi xin
cháo và sữa, đòi soi gương, muốn ngồi dậy cho thấy
điều đổi thay nào ở cô?
Hs: Nhu cầu sống đã trở lại với Giôn- xi
Gv: Câu nói của Giôn-xi: “chị Xiu thân yêu ơi, một
ngày nào đó em hi vọng sẽ được vẽ vịnh Na-plơ” báo
hiệu điều đổi thay nào ở Giôn-xi?
Hs: Tình yêu bạn, tình yêu nghệ thuật hội hoạ đã trở lại
với Giôn- xi, Giôn-xi đã vượt qua được cái chết.
Gv: Vậy nguyên nhân làm cho Giôn- xi khỏi bệnh là gì
Hs: Chính chiếc lá cuối cùng đã đem lại nhiệt tình tuổi
trẻ của cô về lại cho cô Chính là cô đã tự chữa bệnh
cho mình nhờ chiếc lá, bằng chính sự thay đổi tinh thần,
1 Đọc – tìm hiểu từ khó
* Tóm tắt
2 Tìm hiểu văn bản
a Bố cục: 3 phần
P1: Khi hai người lên gác …tảng đá (cụ Bơ -men và Xiu thăm Giôn-xi) P2: Sáng hôm sau …thế thôi (Giôn- xi
đã qua cơn nguy hiểm) P3: Còn lại (Giôn-xi đang bình phục và cái chết của cụ Bơ-men)
b Phương thức biểu đạt: tự sự-miêu
tả-biểu cảm
c Phân tích:
c1 Cảnh ngộ và tâm trạng của Giôn-xi:
- Tình cảnh: là họa sĩ trẻ, sống trong cảnh nghèo, bị bệnh sưng phổi nặng
- Suy nghĩ: Chiếc lá cuối cùng rụng thì
cô sẽ chết
Chán nản, thiếu nghị lực
- Sự hồi sinh: Khi nhìn bức họa chiếc
lá thường xuân
Khỏi bệnh, yêu cuộc sống, yêu nghệ thuật.
Trang 3tâm trạng của mình.
TIẾT 30
* Khái quát, chuyển ý
Gv: Theo dõi nhân vật Xiu cho biết: Tình yêu thương
của Xiu được biểu hiện như thế nào đối với Giôn-xi khi
nhìn lá thường xuân ít ỏi còn bám lại trên cây?
Hs: Em thân yêu, thân yêu, em hãy nghĩ đến chị, nếu em
không còn nghĩ đến mình nữa, chị sẽ làm gì đây?
Hs: Xiu đã động viên, chăm sóc Giôn-xi như thế nào ?
Hs: Quấy cháo gà, pha sữa
Gv: Sáng hôm sau, Xiu có biết chiếc lá cuối cùng là lá
giả, lá vẽ hay không? Vì sao? không biết thì làm cho câu
chuyện như thế nào?
Hs: Không biết vì khi Giôn-xi thều thào ra lệnh kéo
mành lên thì Xiu làm theo một cách chán nản Chính sự
bí mật của cụ Bơ-men làm cho câu chuyện thêm bất ngờ
và hấp dẫn
Gv: Tại sao tác giả lại để cho Xiu tự kể lại chuyện về
cái chết và nguyên nhân dẫn đến cái chết của Cụ
Bơ-men ?
Hs: Làm cho câu chuyện diễn biến một cách tự nhiên
Gv: Qua đó người đọc có thể thấy rõ phẩm chất gì của
cô hoạ sĩ trẻ này
Hs: Kính trọng, nhớ tiếc cụ hoạ sĩ, hết lòng với bạn
Gv: Gv tích hợp giáo dục học sinh
Gv: Theo dõi phần cuối văn bản, cho biết sự thật về
chiếc lá vẫn còn có liên quan đến nhân vật nào?
Hs: Cụ Bơ-men
Gv: Cụ Bơ-men là một hoạ sĩ nghèo, mong muốn vẽ
được một kiệt tác nghệ thuật, ở đây cụ đã vẽ chiếc lá
cuối cùng với mục đích gì?
Hs: Cứu sống Giôn-xi
Gv: Hoạ sĩ già Bơ-men đã vẽ bức tranh chiếc lá cuối
cùng như thế nào?
Hs: Vẽ âm thầm, bí mật trong đêm mưa gió lạnh buốt
ngoài trời
Gv: Người hoạ sĩ ấy đã phải trả giá như thế nào cho bức
vẽ chiếc lá cuối cùng của mình ?
Hs: Chết vì viêm phổi nặng
Gv: Có thể gọi bức tranh Chiếc lá cuối cùng của cụ
Bơ-men là một kiệt tác được hay không ? Vì sao
Hs: Thảo luận nhóm trình bày.
Gv bình: Tích hợp giáo dục hs: Chiếc lá cuối cùng là
kiệt tác nghệ thuật cuối cùng của cụ họa sĩ nghèo
Bơ-men Chính tình yêu thương Giôn-xi đã đem đến tài hoa
nghệ thuật kiệt xuất Cụ đã vẽ chiếc lá giống như thật
đến mức Giôn-xi là hoạ sĩ mà không nhận ra Tác phẩm
được vẽ bởi một hoạ sĩ lao động quên mình và mang
c2 Hình tượng người nghệ sĩ giàu tình yêu thương:
* Xiu:
- Là họa sĩ, kết nghĩa với Giôn- xi
- Giàu lòng thương yêu, chăm sóc cho Giôn-xi
- Không muốn kéo mành lên
- Kể chuyện về cái chết của cụ Bơ-men cho Giôn-xi nghe
Hết lòng yêu thương bạn kính trọng, nhớ tiếc hoạ sĩ Bơ-men
* Cụ Bơ-men:
- Thân thế: Là họa sĩ nghèo gần sáu mươi tuổi, thất bại trong nghệ thuật,
mơ ước vẽ một kiệt tác nghệ thuật nhưng chưa thực hiện được
- Hành động:
+ Lên thăm Giôn-xi + Âm thầm, bí mật vẽ “chiếc lá cuối cùng” trong đêm mưa gió lạnh buốt để nhen lên niềm tin, hi vọng, nghị lực cứu sống Giôn-xi
- Cụ Bơ-men chết vì viêm phổi
Nghệ thuật kể chuyện đảo ngược tình huống
=> Cụ Bơ-men là người cao thượng, quên mình vì nghệ thuật và con người.
c3 Ý nghĩa của tác phẩm nghệ thuật chân chính:
- Chiếc lá cuối cùng được tạo ra bằng tấm lòng và tài năng của người nghệ sĩ
- Tác phẩm nghệ thuật vì cuộc sống, phục vụ cuộc sống (tác động đến tâm hồn, đánh thức niềm tin, hi vọng của con người vào cuộc sống)
Trang 4đến sức mạnh, khơi dậy sự sống của con người Qua
nhân vật Bơ-men nhà văn đã đề cao ca ngợi những con
người giàu tình yêu thương, những tác phẩm nghệ thuật
chân chính vì sự sống con người.
Gv: Qua đây ta thấy cụ Bơ –men là một con người như
thế nào?
Hs: Cao thượng, quên mình vì người khác
* Tổng kết
Gv: Nét độc đáo của nghệ thuật truyện này là hiện
tượng đảo ngược tình huống 2 lần Em hãy làm rõ điều
này qua cách kết thúc bất ngờ của câu chuyện?
Hs: Nhân vật Giôn-xi đi từ chết đến sống
Cụ Bơ-men đi từ sống đến chết
Gv: Bức tranh của cụ Bơ-men là tác phẩm nghệ thuật
được tạo nên bởi tình yêu thương con người, từ đây em
hiểu thêm ý nghĩa nào của truyện Chiếc lá cuối cùng?
(HS TLN – 3 phút – 4 HS/ nhóm)
Hs: Nghệ thuật chân chính được tạo ra từ tình yêu
thương con người, nghệ thuật chân chính là nghệ thuật
vì con người
Gv: Từ đó, em hiểu gì về tư tưởng và tài năng của nhà
văn, ý nghĩa của kiệt tác Chiếc lá cuối cùng ?
Hs: Tự bộc lộ
HOẠT ĐỘNG 3: HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
Soạn bài Chương trình địa phương
+ Bài này mang tính chất điều tra, GV hướng dẫn cho hs
chuẩn bị trước ở nhà
+ Thảo luận ở tổ, mỗi tổ làm chung một bảng điều tra,
cuối bảng cần rút ra những từ ngữ không trùng với từ
ngữ toàn dân (nếu có) tập hợp các tổ viên sưu tầm các
vấn đề thứ 2 và thứ 3
+ Đại diện tổ trình bày kết quả, sưu tầm GV nhận xét
bài làm của các tổ
3.Tổng kết: Ghi nhớ sgk /90
a Nghệ thuật:
- Dàn dựng cốt truyện chu đáo, các tình tiết được sắp xếp tạo nên hứng thú đối với độc giả
- Nghệ thuật kể chuyện đảo ngược tình huống hai lần tạo nên sức hấp dẫn cho thiên truyện
b Nội dung:
* Ý nghĩa văn bản: Chiếc lá cuối cùng
là câu chuyện cảm động về tình yêu thương giữa những người nghệ sĩ nghèo Qua đó, tác giả thể hiện quan niệm của mình về mục đích của sáng tạo nghệ thuật
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
* Bài cũ:
- Ngoài văn bản, chú thích và câu hỏi đọc - hiểu văn bản, chú ý tóm tắt phần đầu của truyện để nắm được cốt truyện nội dung nghệ thuật và ý nghĩa của truyện
- Nhớ một số chi tiết hay trong tác phẩm
* Bài mới: Chuẩn bị “Chương trình
địa phương phần Tiếng Việt”
Tuần: 8 Ngày soạn: 8/10/2018 Tiết PPCT: 31 Ngày dạy: 12/10/2018
Trang 5Tiếng Việt : CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG PHẦN TIẾNG VIỆT
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Hệ thống hóa từ ngữ chỉ quan hệ ruột thịt, thân thích được dùng trong giao tiếp ở địa phương
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ
1 Kiến thức: Các từ ngữ chỉ quan hệ ruột thịt, thân thích
2 Kĩ năng: Sử dụng từ ngữ địa phương chỉ quan hệ ruột thịt, thân thích
3 Thái độ: Sử dụng từ ngữ đúng hoàn cảnh giao tiếp.
C PHƯƠNG PHÁP: Vấn đáp, thảo luận nhóm, nêu vấn đề,
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp: Kiểm diện HS
- Lớp 8A6:……… ………
2 Kiểm tra bài cũ: Tình thái từ là gì? Cho ví dụ về tình thái từ?
3 Bài mới:
* Giới thiệu bài mới: Ngôn ngữ tiếng Việt rất phong phú, sự phong phú đó thể hiện ở rất
nhiều khía cạnh trong đó có hệ thống từ ngữ địa phương
* Bài mới:
HOẠT ĐỘNG 1: CỦNG CỐ KIẾN
THỨC
GV: Thế nào là từ ngữ địa phương? Từ
toàn dân? Ví dụ?
HOẠT ĐỘNG 2: LUYỆN TẬP
Yêu cầu HS kẻ bảng trong Sgk tr 91 vào
vở
Tìm các từ ngữ chỉ quan hệ ruột thịt,
thân thích được dùng ở địa phương em
có nghĩa tương đương với các từ ngữ
toàn dân trong bảng?
HS trình bày phần chuẩn bị của bản
thân
Gv nhận xét.
I CỦNG CỐ KIẾN THỨC
1 Từ toàn dân: là những từ toàn dân hiểu và sử dụng
2 Từ địa phương: là từ ngữ chỉ sử dụng ở một (hoặc một số) địa phương nhất định
II LUYỆN TẬP
1 B ng th ng kê t ng đ a ph ng ch quan h ả ố ừ ữ ị ươ ỉ ệ
ru t th t t ng đ ng v i t toàn dân.ộ ị ươ ươ ớ ừ STT Từ ngữ toàn dân Từ ngữ được dùng
ở địa phương
7 Bác (anh trai của cha) Bác
8 Bác (vợ anh trai của cha) Bác
9 Chú (em trai của cha) Chú
11 Bác (chị gái của cha) Bác
12 Bác (chồng chị gái của cha) Bác
13 Cô (em gái của cha) Cô
14 Chú (chồng em gái của cha) Dượng
15 Bác (anh trai của mẹ) Bác
16 Bác (vợ anh trai của mẹ) Bác
17 Cậu (em trai của mẹ) Cậu
18 Mợ (vợ em trai của mẹ) Mợ
19 Bác (chị gái của mẹ) Bác
20 Bác (chồng chị gái của mẹ) Bác
Trang 6Bài 2: tr 92 Sưu tầm một số từ ngữ chỉ
quan hệ ruột thịt, thân thích được dùng
ở địa phương khác?
HS trình bày HS khác nhận xét, bổ
sung
GV nhận xét.
Bài 3: Sưu tầm một số thơ ca có sử
dụng từ ngữ chỉ quan hệ ruột thịt của
địa phương em?
HS trình bày, HS khác nhận xét.
Gv nhận xét.
HOẠT ĐỘNG 3: HƯỚNG DẪN TỰ
HỌC
GV: Hướng dẫn công việc trước để hs
có thời gian chuẩn bị cho bài chương
trình địa phương phần Văn tháng sau:
Gợi hướng sưu tầm tư liệu, mặt khác
cung cấp tư liệu mình có thể tạo điều
kiện cho hs lựa chọn, hệ thống hoá GV
thường xuyên đôn đốc, nhắc nhở, kiểm
tra quá trình chuẩn bị của hs
21 Dì (em gái của mẹ) Dì
22 Chú (chồng em gái của mẹ) Dượng
24 Chị dâu (vợ của anh trai) Chị dâu
26 Em dâu (vợ của em trai) Em dâu
28 Anh rể (chồng của chi gái) Anh rể
30 Em rể (chồng của em gái) Em rể
32 Con dâu (vợ của con trai) Con dâu
33 Con rể (chồng của con gái) Con rể
34 Cháu (con của con) Con
2 Các từ ngữ chỉ quan hệ ruột thịt, thân thích được dùng ở địa phương khác:
- mẹ: bầm, u, mạ, má
- anh cả: anh hai…
- cha: tía, ba, bố,
3 Một số thơ ca có sử dụng từ ngữ chỉ quan hệ ruột thịt thân thích:
Cây xanh thì lá cũng xanh Cha mẹ hiền lành để đức cho con
“Má ơi đừng gả con xa Chim kêu vượn hú biết nhà má đâu”
* Bài thơ của Tố Hữu: bầm ơi Bầm ơi có rét không bầm Heo heo gió núi, lâm thâm mưa phùn
Bầm ra ruộng cấy bầm run
Chân lội dưới bùn tay cấy mạ non
Mạ non bầm cấy mấy đon Ruột gan bầm lại thương con mấy lần
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
* Bài cũ: Học bài nắm vững các từ xưng hô
* Bài mới: Soạn bài: Lập dàn ý cho bài văn tự sự kết
hợp với miêu tả và biểu cảm
Tuần: 8 Ngày soạn: 8/10/2018 Tiết PPCT: 32 Ngày dạy: 12/10/2018
Tập làm văn: LẬP DÀN Ý CHO BÀI VĂN TỰ SỰ KẾT HỢP VỚI
MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM HƯỚNG DẪN BÀI VIẾT SỐ 2
Trang 7A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Biết lập bố cục và cách thức xây dựng dàn bài và cách thức xây dựng dàn bài cho bài văn tự
sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ
1 Kiến thức: Cách lập dàn ý cho bài văn tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm.
2 Kĩ năng: Xây dựng bố cục, sắp xếp các ý bài văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm.
Viết một bài văn tự sự có sử dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm có độ dài khoảng 450 chữ
3 Thái độ: Thấy được tầm quan trọng của việc lập dàn ý trước khi viết văn
C PHƯƠNG PHÁP: Vấn đáp, thảo luận nhóm, nêu vấn đề…
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp: Kiểm diện HS
- Lớp 8A6: ……… ….………
2 Kiểm tra bài cũ: Xây dựng một đoạn văn tự sự có sử dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm
cần làm theo mấy bước? Nêu nội dung từ bước?
3 Bài mới :
* Giới thiệu bài mới: Muốn viết được một văn bản hay, có hệ thống thì việc lập dàn ý là vô
cùng quan trọng Bài học hôm nay sẽ giúp các em thực hiện điều ấy
* Bài mới:
HOẠT ĐỘNG 1: CỦNG CỐ KIẾN THỨC
Củng cố kiến thức
Gv yêu cầu Hs nhắc lại các kiến thức về bố cục, sự việc,
yếu tố miêu tả biểu cảm trong văn bản tự sự
Hs: nhắc lại
Gv bổ sung hoàn thiện nếu Hs không nắm vững.
Dàn ý của bài văn tự sự
Gv yêu cầu hs đọc bài văn Món quà sinh nhật
Gv: Xác định ba phần mở bài, thân bài, kết bài và nêu
nội dung chính của mỗi phần?
(Gv hướng dẫn: Truyện kể về sự việc gì? Ai là người kể
chuyện? ở ngôi thứ mấy?)
Hs: Kể về món quà sinh nhật độc đáo của Trinh dành
cho người bạn thân của mình; ngôi kể: thứ nhất
Gv: Phụ đạo học sinh yếu kém: Câu chuyện xảy ra ở
đâu? Vào lúc nào? Trong hoàn cảnh nào?
Hs: Nhà Trang và buổi sáng; trong hoàn cảnh: ngày
sinh nhật của Trang có các bạn đến chúc mừng.
Gv: Chuyện xảy ra với ai? Có những nhân vật nào? Ai là
nhân vật chính? Tính cách của mỗi nhân vật ra sao?
Hs: Chuyện xảy ra với Trang (nhân vật chính) ngoài ra
còn có Trinh, Thanh và các bạn khác
Trang: hồn nhiên, vui mừng, sốt ruột;Trinh: kín đáo,
đắm thắm, chân thành; Thanh: hồn nhiên, nhanh nhẹn,
tinh ý
Gv: Câu chuyện diễn ra như thế nào? (Mở đầu nêu vấn
đề gì? Đỉnh điểm của câu chuyện ở đâu? Kết thúc ở chỗ
I CỦNG CỐ KIẾN THỨC
1 Củng cố kiến thức
- Bố cục bài văn tự sự gồm 3 phần
- Sự việc trong văn bản tự sự yêu cầu có thời gian, địa điểm, nguyên nhân, diễn biến, kết quả
- Yếu tố miêu tả làm văn bản sinh động, yếu tố biểu cảm giúp văn bản giàu cảm xúc
2 Dàn ý của bài văn tự sự
a Tìm hiểu dàn ý của bài văn tự sự:
* Ví dụ truyện: Món quà sinh nhật
+ Bố cục: 3 phần
- Mở bài: Kể và tả lại quang cảnh chung của buổi sinh nhật
- Thân bài: Tập trung kể về món quà sinh nhật độc đáo của người bạn
- Kết bài: Nêu cảm nghĩ của người bạn về món quà sinh nhật
Trang 8nào? Điều gì đã tạo nên sự bất ngờ ?)
Mở đầu: buổi sinh nhật vui vẻ đã sắp kết thúc Trang sốt
ruột vì người bạn thân nhất chưa đến
Diễn biến: Trinh đến và giải toả những băn khoăn của
Trang, đỉnh điểm là món quà độc đáo: một chùm ổi được
Trinh chăm sóc từ khi còn là những cái nụ
Kết thúc: cảm nghĩ của Trang về món quà độc đáo
Gv: Các yếu tố miêu tả, biểu cảm được kết hợp và thể
hiện ở những chỗ nào trong truyện? Tác dụng những yếu
tố miêu tả và biểu cảm này?
+ Miêu tả: suốt cả buổi sáng, nhà tôi tấp nập kẻ ra
người vào …các bạn ngồi chật cả nhà …nhìn thấy Trinh
đang tươi cười…Trinh dẫn tôi ra vườn…Trinh lom khom
…Trinh vẫn lặng lẽ cười, chỉ gật đầu không nói
+ Biểu cảm: tôi vẫn cứ bồn chồn không yên bắt đầu
lo tủi thân và giận Trinh giận mình quá tôi run run
…cảm ơn Trinh quá … qúy giá làm sao
Tác dụng: góp phần thể hiện rõ tình cảm của nhân vật.
Gv: Những nội dung trên được tác giả kể theo thứ tự
nào?
Hs: Tác giả vừa kể theo trình tự thời gian nhưng trong
khi kể, tác giả có dùng hồi ức ngược thời gian nhớ về sự
việc đã diễn ra “lâu lắm, từ mấy tháng trước, lúc ổi đang
ra hoa…”
Gv yêu cầu hs tìm hiểu mục 2 trong sgk
Gv: Dàn ý của bài văn tự sự kết hợp với miêu tả, biểu
cảm, thường gồm mấy phần, là những phần nào ? Nêu
nhiệm vụ của mỗi phần ?
Gọi hs đọc ghi nhớ sgk/95
HOẠT ĐỘNG 2: LUYỆN TẬP
Hs đọc bài tập 1
Gv: Bài tập 1 yêu cầu chúng ta phải làm gì ?
Hs: Thảo luận nhóm- 4 phút – mỗi nhóm 4 HS
Gv: Phần mở bài giới thiệu ai? Trong hoàn cảnh nào ?
Hs: Thân bài Nêu các sự việc chính xảy ra với nhân vật
theo trật tự thời gian (lúc đầu, sau đó, tiếp theo) và kết
quả (mấy lần quẹt diêm? Mỗi lần diễn ra như thế nào và
kết quả ra sao?)
Gv: Trong khi nêu các sự việc chính, chỉ ra các yếu tố
miêu tả và biểu cảm được sử dụng trong đó?
Gv: Kết cục số phận của nhân vật ntn và cảm nghĩ của
người kể ra sao?
Gv hướng dẫn Hs lập dàn ý
+ Mở bài: giới thiệu người bạn của mình là ai? Kỉ niệm
khiến mình xúc động là kỉ niệm gì ?
+ Thân bài: Tập trung kể về kỉ niệm xúc động ấy
- Nó xảy ra ở đâu, lúc nào? (thời gian, hoàn cảnh) với ai?
- Chuyện xảy ra như thế nào? (mở đầu, diễn biến, kết
quả)
+ Kết hợp miêu tả và biểu cảm để góp phần thể hiện rõ tình cảm của nhân vật trong truyện
+ Kể theo trình tự thời gian
b Dàn ý của một bài văn tự sự
- Mở bài: Giới thiệu sự việc nhân vật chính
- Thân bài: Diễn biến câu chuyện
- Kết bài: Cảm nghĩ của người trong cuộc
* Ghi nhớ: SGK / 95
II LUYỆN TẬP
Bài 1: Dàn ý văn bản Cô bé bán
diêm
+ Mở bài:
- Giới thiệu quang cảnh đêm giao thừa và gia cảnh của em bé bán diêm
+ Thân bài: Diễn biến câu chuyện
- Không bán được diêm nên em bé không dám về nhà
- Các lần quẹt diêm và mộng tưởng + Các yếu tố miêu tả và biểu cảm: đan xen vào trong quá trình kể chuyện về cô bé bán diêm
+ Kết bài:
- Kết cục em bé bán diêm đã chết
“vì giá rét trong đêm giao thừa”
Bài 2: Lập dàn ý + Mở bài: Giới thiệu người bạn
của mình là ai và kỉ niệm gì?
+ Thân bài: Tập trung kể về kỉ
niệm xúc động ấy
Trang 9- Điều gì khiến em xúc động? Xúc động như thế nào?
(miêu tả các biểu hiện của xúc động)
+ Kết bài: Em có suy nghĩ gì về kỉ niệm đó ?
- HS làm việc cá nhân
- HS trình bày, Hs khác nhận xét
- Gv: Góp ý, bổ sung dàn bài của Hs
HOẠT ĐỘNG 3: HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Xem lại văn bản để liệt kê các sự việc
- Nên lập dàn bài chi tiết cho các đề trong sgk/103 Đọc
một số bài văn mẫu về các đề đó để tham khảo cách viết
bài hoàn chỉnh
+ Kết bài: Em có suy nghĩ gì về kỉ
niệm đó ?
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
* Bài cũ:
- Xác định thứ tự các sự việc được
kể trong văn bản Chiếc lá cuối cùng.
- Lập dàn ý cho một bài văn từ sự
Ở mỗi phần của bài văn tự sự, tìm các yếu tố miêu tả và biểu cảm có thể kết hợp
* Bài mới:
Hướng dẫn bài viết số 2:
- Tham khảo các đề văn trong sgk/103
- Lập dàn ý cho các đề văn đó Xác định các yếu tố miêu tả, biểu cảm vào các sự việc cụ thể
- Chú ý đề số 2, 4