Lương Thế Vinh có tài ngoại giao, tài toán học, tài văn chương nghệ thuât.[r]
Trang 1Tiết theo PPCT: 93
Ngày soạn: ……….
Ngày giảng: …….
Lớp giảng: 11A2
Làm văn
TIỂU SỬ TÓM TẮT
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Nắm được mục đích, yêu cầu của văn bản tiểu sử tóm tắt
- Biết cách viết một văn bản tiểu sử tóm tắt
- Có ý thức sưu tầm tài liệu, tra cứu tư liệu và thận trọng khi viết văn bản tiểu sử tóm tắt
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
1 Kiến thức
- Khái niệm và yêu cầu của văn bản tiểu sử tóm tắt
- Cách viết một văn bản tiểu sử tóm tắt
2 Kĩ năng
- Thu thập và xử lý tài liệu khi viết văn bản tiểu sử tóm tắt
- Viết tiểu sử tóm tắt
III PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
1 Phương pháp dạy học
GV kết hợp các phương pháp: thuyết trình, phát vấn – đàm thoại, thảo luận nhóm
2 Phương tiện
- Giáo viên: sách giáo khoa, sách giáo viên, Tài liệu chuẩn KTKN, tư liệu tham khảo
- Học sinh: chuẩn bị bài theo hướng dẫn của GV
IV TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi: Hãy trình bày tóm tắt tiểu sử nhà thơ Xuân Diệu
3 Nội dung bài học
Trong học tập cũng như trong cuộc sống, khi cần giới thiệu về một ai đó (một tác gia văn học, nhà khoa học, thậm chí cả những người bình thường …) chúng ta nên biết tiểu sử của người đó Nhưng vì nhiều lý do (thời gian, yêu cầu, mục đích …) chúng ta không thể trình bày một cách chi tiết tiểu sử, mà chỉ có thể trình bày vắn tắt Tiểu sử tóm tắt chính là cách để chúng ta biết tóm tắt, trình bày sao cho ngắn gọn mà vẫn đầy đủ thông tin cơ bản
Trang 2TG Hoạt động của GV và HS Yêu cầu cần đạt
10' Hoạt động 1: GV hướng dẫn
tìm hiểu mục 1 SGK
TT1: HS tự đọc SGK và cho
biết:
- Tiểu sử tóm tắt là gì?
HS trả lời
GV nhận xét, bổ sung
- Tiểu sử tóm tắt được viết
nhằm mục đích gì?
HS trả lời
GV nhận xét, bổ sung
I Mục đích, yêu cầu của tiểu sử tóm tắt
1 Mục đích
- Tiểu sử tóm tắt là văn bản thông tin một cách khách quan, trung thực những nét
cơ bản về cuộc đời và sự nghiệp của một cá nhân (Ví dụ: tiểu sử của một nhà hoạt động chính trị, một nhà văn, một nhà thơ, một nhà giáo, nhà khoa học …)
- Giới thiệu cho người đọc, người nghe về người được nói tới
- Giúp những người có trách nhiệm làm công tác tổ chức
- Giúp chúng ta trong việc lựa chọn bạn bè, giới thiệu cán bộ lãnh đạo
- Nắm được tiểu sử nhà văn, nhà thơ, chúng ta sẽ có thêm cơ sở để hiểu đúng, hiểu sâu hơn các sáng tác của họ
TT2: Bản tiểu sử tóm tắt cần đáp
ứng những yêu cầu cơ bản nào?
HS trả lời
GV nhận xét, bổ sung
2 Yêu cầu
- Thông tin một cách khách quan, chính xác về người được nói tới
- Nội dung và độ dài của văn bản cần phù hợp với mục đích viết tiểu sử tóm tắt
- Văn phong cần cô đọng, trong sáng, không sử dụng các biện pháp tu từ
Hoạt động 2: GV hướng dẫn
HS tìm hiểu cách viết tiểu sử
tóm tắt.
TT1: Gọi một HS đọc văn bản
“Lương Thế Vinh”
TT2: GV hướng dẫn HS trả lời
câu hỏi SGK
- HS lần lượt trả lời từng câu
hỏi
II Cách viết tiểu sử tóm tắt
1 Chọn tài liệu
- Cụ thể, chính xác, chân thực và tiêu biểu:
+ Ghi rõ họ, tên, quê quán, các mốc thời gian
+ Dẫn chứng cụ thể
+ Đánh giá chính xác, toàn diện, khách quan
Trang 3- GV nhận xét, bổ sung - Để chuẩn bị cho bài viết tiểu sử tóm
tắt cần:
+ Phải sưu tầm những tài liệu tiêu biểu có liên quan tới đối tượng được giới thiệu
+ Các tài liệu đó phải mạng tính cụ thể, chính xác, trung thực, toàn diện
TT3: GV hướng dẫn HS trả
lời câu hỏi SGK
(Lương Thế Vinh sinh năm 1442,
chưa rõ năm mất, tự Cảnh Nghi, hiệu
Thụy Hiên, quê gốc ở làng Cao
Hương, huyện Thiên Bản, tỉnh Nam
Định.
Chưa đầy 20 tuổi, tài học của ông
đã nổi tiếng khắp vùng Sơn Nam Năm
21 tuổi, ông đỗ Trạng Nguyên Lương
Thế Vinh có tài ngoại giao, tài toán
học, tài văn chương nghệ thuât
Ồng đã biên soạn cuốn Đại thành
toán pháp - cuốn sách giáo khoa toán
học đầu tiên ở nước ta, cuốn Hí
phường -phả lục của ông được đánh
giá là "tác phẩm lí luận đầu tiên về
nghệ thuật kịch hát cổ truyền"
Là người có tài kinh bang tế thế,
con người "tài hoa, danh vọng vượt
bậc" (Lê Quý Đôn)
TT4: GV củng cố kiến thức lý
thuyết bắng cách gọi một đến hai
HS đọc ghi nhớ SGK
2 Viết tiểu sử tóm tắt
- Các phần của tiểu sử tóm tắt: 4 phần
- Giới thiệu khái quát về lịch sử cá nhân (họ tên, ngày tháng năm sinh, năm mất, nghề nghiệp, học vấn, gia đình, gia tộc, quê quán)
- Giới thiệu ngắn gọn lĩnh vực hoạt động xã hội (làm gì, ở đâu …)
- Những đóng góp, những thành tựu tiêu biểu
- Đánh giá chung (Lựa chọn những ý kiến đánh giá tiêu biểu, những người đánh giá có tầm)
Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện
tập
TT1: GV tổ chức cho HS thảo
luận nhóm, lần lượt làm bài tập 1
và 2 sgk (trang 55)
III Luyện tập
1 Bài tập 1
Các trường hợp cần viết tiểu sử tóm tắt là : c và d
Trang 4- Nhóm 1: Làm bài tập 1.
- Nhóm 2, 3, 4: Làm bài tập 2
HS làm việc trong vòng 3
phút, cử đại diện trình bày kết
quả làm việc của nhóm, các
nhóm khác bổ sung
GV nhận xét, bổ sung
TT2: GV hướng dẫn HS làm bài
tập 3
HS trình bày
GV nhận xét
GV đưa ra một một bản tiểu sử
tóm tắt mẫu cho HS theo dõi để
về nhà làm bài tập 3
2 Bài tập 2
- Giống nhau:
Các văn bản tiểu sử tóm tắt, sơ yếu lý lịch, điếu văn, thuyết minh đều viết về một nhân vật nào đó
- Khác nhau:
+ Điếu văn viết về người qua đời để đọc trong lễ truy điệu nên ngoài phần tiểu sử tóm tắt còn có lời chia buồn với gia quyế
+ Sơ yếu lý lịch do bản thân tự viết theo mẫu, còn tiểu sử tóm tắt do người khác viết
+ Tiểu sử tóm tắt chỉ có đối tượng là con người, còn đối tượng của thuyết minh rộng hơn (người, vật, cảnh, một tác phẩm văn học …) và trong thuyết minh có yếu tố cảm xúc
3 Bài tập 3
Học sinh chọn tình huống và viết tiểu sử tóm tắt về nhân vật
5 Củng cố, dặn do (5')
- Củng cố: Nhắc lại kiến thức lý thuyết bài học
- Dặn dò: soạn bài Tôi yêu em