Viết phương trình đường thẳng đi qua gốc O và a song song với đường thẳng y7x3 b vuông góc với đường thẳng 1 1.. tmđk Vậy phương trình đường thẳng cần tìm là: y2x3.. Vậy phương trìn
Trang 1Ví dụ 1 [ĐVH] Lập phương trình đường thẳng:
a) Đi qua M 1; 20 và N 3; 8
b) Đi qua N2; 5 và có hệ số góc bằng 1,5
Lời giải:
a) Phương trình đường thẳng có dạng :d y ax b
Đi qua M, N nên 20 7 Vậy
a b a
a b b d y: 7x13.
b) Có hệ số a = 1,5 nên y 1,5x b
Đi qua I2; 5 nên 5 1,5 2 b b 2 Vậy d y: 1,5x2
Ví dụ 2 [ĐVH] Viết phương trình đường thẳng đi qua gốc O và
a) song song với đường thẳng y7x3
b) vuông góc với đường thẳng 1 1
3
Lời giải:
Đường thẳng đi qua gốc O có dạng y ax
a) Đường thẳng y7x3 có hệ số góc a' 7 a a' 7
Vậy d y: 7x song song với đường thẳng y7x3
b) Đường thẳng 1 1có hệ số góc mà nên
3
3
a a
Vậy d y: 3x vuông góc với đường thẳng 1 1
3
Ví dụ 3 [ĐVH] Lập phương trình đường thẳng đi qua:
a) P 8; 3 và Q8; 5 b) M4; 3 và song song với ' : 2 1
3
Lời giải:
a) Ta có : x P x Q 8 nên đường thẳng PQ vuông góc với trục hoành Vậy PQ x: 8
b) Đường thẳng song song với đường thẳng 2 1 có dạng d qua
3
3
nên:
4; 3
M
(chọn) Vậy
3
Ví dụ 4 [ĐVH] Cho tam giác ABC có 3 đỉnh A 6; 3, B2; 5, C 4; 8 Lập phương trình các
cạnh, phương trình đường cao AH và trung tuyến AM.
Chuyên đề: Hàm số bậc nhất, bậc hai
03 HÀM SỐ BẬC NHẤT (P1 + P2)
Trang 2Lời giải:
Đường thẳng AB y ax b: qua A, B nên: 3 6 2 Vậy
a b a
a b b AB y: 2x9
Đường thẳng BC y ax b: đi qua B, C nên: Vậy
1
2
8 4
3
a
a b
a b
b
1
2
Đường thẳng CA y ax b: qua C, A nên: Vậy
11
5
a
a b
a b
b
:
Đường cao AH vuông góc với BC nên có dạng: 6
13
AH qua A nên: 3 36 3 Vậy
Trung điểm của BC là 1;13 phương trình đường thẳng AM có dạng , đi qua A, M: nên
2
19
14 13
72
a b
b
:
Ví dụ 5 [ĐVH] Xác định đường thẳng:
a) đi qua A(1;3) và song song với đường thẳng y 4 5x
b) đi qua M(3; 2) và vuông góc với đường thẳng d : 3 x 5y4
Lời giải:
a) Gọi đường thẳng tổng quát qua điểm A hệ số góc k là: y k x 1 3 kx k 3
Do song song với y 4 5x nên
5
5
3 4
k
k
Vậy PT cần tìm là: y 5x 8
b) Xét 2 đường thẳng tổng quát Δ :y ax b và Δ ' y a x b ' ' thì điều kiện để 2 đường thẳng trên vuông góc là a a ' 1
Gọi đường thẳng tổng quát qua M(3; 2) là : y k x 3 2 d'
Đường thẳng d : 3 x 5y4 hay 3 4 có hệ số góc
5
Như vây để d’ vuông góc với d thì 3 1 5
Vậy PT cần tìm là: 5 7
3
Ví dụ 6 [ĐVH] Trong mỗi trường hợp sau đây, hãy tìm giá trị tham số m để đồ thị hàm số
2 ( 1)
y x m x
a) Đi qua gốc tọa độ O b) Đi qua điểm M(-2;3)
Trang 3c) Song song với đường thẳng y 2x d) Vuông góc với đường thẳng y x
Lời giải:
Đồ thị hàm số y 2x m x( 1) m2x m
a) Đi qua gốc tọa độ O 0 m2 0 m m 0
b) Đi qua điểm M(-2;3) 3 m2 2 m 3 m 4 m 1
c) Song song với đường thẳng y 2x 2 2 2 2
0
m
m
d) Vuông góc với đường thẳng y x m2 1 1 m 2 1 m 3
Ví dụ 7 [ĐVH] Tìm a b, sao cho đồ thị hàm số ( ) : y ax b :
a) Đi qua 2 điểm A1;3 và B 2;1
b) Đi qua điểm A 1;3 và song song với d y: 2x 1
c) Đi qua điểm B 3; 2 và vuông góc với d x: 2y2017 0.
Lời giải:
a) Do ( ) : y ax b đi qua 2 điểm A1;3 , B 2;1 nên ta có hệ phương trình:
2
3
a
a b
a b
b
Vậy 2 và
3
3
b
b) Do song song với đường thẳng d y: 2x 1 nên có dạng: y 2x b với b1
Mặt khác: đi qua A 1;3 , nên ta có : ( 2).1 b 3 b 5 (tmđk)
Vậy a 2 và b5
c) Viết lại phương trình đường thẳng ( )d , ta được: 1 2017
y x
Do ( ) : y ax b vuông góc với đường thẳng ( )d nên: 1 1 2
2
Khi đó có dạng: y 2x b
Ta lại có: đi qua B 3; 2 suy ra: ( 2).3 b 2 b 8
Vậy a 2 và b8
Ví dụ 8 [ĐVH] Tìm phương trình đường thẳng D, biết rằng:
a) đi qua 2 điểm D M2; 2 và N4; 1
b) đi qua D A 2;1 và song song với đường thẳng d :y2x1
Lời giải:
a) Gọi phương trình đường thẳng là: D y ax b
Do ( ) :D y ax b đi qua 2 điểm M2; 2 , N 4; 1 nên ta có hệ phương trình:
Trang 42
1
a b
b
Vậy phương trình đường thẳng cần tìm là: 1 1
2
y x
b) Do song song với đường thẳng D d y: 2x1 nên có dạng: D y2x m với m1
Mặt khác: đi qua D A 2;1 , nên ta có : 2.2 m 1 m 3 (tmđk)
Vậy phương trình đường thẳng cần tìm là: y2x3
Ví dụ 9 [ĐVH] Gọi d là đường thẳng đi qua điểm I2; 1 Cắt 2 trục tọa độ tại A B, sao cho I
là trung điểm của AB
a) Xác định tọa độ 2 điểm và A B
b) Viết phương trình đường thẳng d
Lời giải:
Ta giả sử: A thuộc trục tung, B thuộc trục hoành Khi đó, tọa độ của chúng là: A(0; )a và B b( ;0) với , 0
a b
a) I2; 1 là trung điểm của AB nên ta có: 0 2.2 2
0 2.( 1) 4
Vậy A(0; 2) và B(4;0)
b) Gọi phương trình đường thẳng là: d y mx n
Do ( ) :d y mx n đi qua 2 điểm A0; 2 , B 4;0 nên ta có hệ phương trình:
1
2
Vậy phương trình đường thẳng cần tìm là: 1 2
2
y x
Ví dụ 10 [ĐVH] Tìm phương trình đường thẳng d đi qua I 1;3 , cắt 2 trục tọa độ tại 2 điểm
có tọa độ dương và tạo với 2 trục tọa độ thành 1 tam giác vuông cân
,
A B
Lời giải:
Gọi giao điểm của d với trục hoành, trục tung lần lượt là: A a( ;0) và B(0; )b với a b, 0
Khi đó, phương trình đoạn chắn của d : x y 1 (*)
a b
Đường thẳng này đi qua I 1;3 nên: 1 3 1
a b
Để tam giác OAB vuông cân thì: | |a = | |b , kết hợp với điều kiện a b, 0 ta suy ra : a b (**) Thay (**) vào (*), ta tìm được: a b 4
Vậy phương trình đường thẳng cần tìm là: 1
4 4
x y
Ví dụ 11 [ĐVH] Tìm phương trình đường thẳng d đi qua I 3; 2 , cắt 2 trục Ox Oy, tại 2 điểm có tọa độ dương và tạo với 2 trục này 1 tam giác có diện tích bằng 16 (đvdt)
Lời giải:
Gọi giao điểm của d với trục hoành, trục tung lần lượt là: A a( ;0) và B(0; )b với a b, 0
Trang 5Khi đó, phương trình đoạn chắn của d : x y 1 (*)
a b
Đường thẳng này đi qua I 3; 2 nên: 3 2 1
a b
Mặt khác: 16 1 16 32 32.(**)
2
ABC
a
Thay (**) vào (*), ta được: 2
3
a
a a
Vậy có 2 phương trình đường thẳng thỏa mãn là: ( ) :1 1 và
4 8
BÀI TẬP LUYỆN TẬP
Câu 1 [ĐVH]: Cho hàm số y2x3 có đồ thị là đường thẳng Xét các phát biểu sau :d
(I) Hàm số y2x3đồng biến trên
(II) Đường thẳng song song với đồ thị hàm số d 2x y 3 0
(III) Đường thẳng cắt trục d Ox tại A0; 3
Số các phát biểu đúng là
Câu 2 [ĐVH]: Gọi M N, là giao điểm của đường thẳng d y x: 1 và đường cong
Hoành độ trung điểm của đoạn thẳng bằng
: 2 1
5
x
x
Câu 3 [ĐVH]: Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số thuộc đoạn m 2017; 2017 để hàm số
đồng biến trên
Câu 4 [ĐVH]: Cho hàm số bậc nhất y ax b có đồ thị là đường thẳng đi qua điểm A 0;1 và song song với đường thẳng y 3 2 x Tính tổng S 2a b
Câu 5 [ĐVH]: Tìm tọa độ giao điểm giữa hai đường thẳng d y x1: 3 và d2: y x 3
A 0;3 B 3;0 C 0; 3 D 3;0
Câu 6 [ĐVH]: Hàm số y2x4 có đồ thị là đường thẳng Khẳng định nào sau đây là sai?
A cắt trục tung tại B0; 4 B cắt trục hoành tại điểm A 2;0
C Hàm số nghịch biến trên D Hàm số đồng biến trên
Câu 7 [ĐVH]: Tìm tham số để hàm số m y 1 m x 3 nghịch biến trên
A m1 B m1 C m1 D m 1
Câu 8 [ĐVH]: Tìm tham số để đồ thị hàm số n y x 3n2 đi qua A2; 2
Trang 6A.n 2 B n2 C 3 D
2
2
n
Câu 9 [ĐVH]: Hàm số y2m x 3m nghịch biến khi
A m2 B m2 C m 2 D m 2
Câu 10 [ĐVH]: Cho hai đường thẳng 1 và Mệnh đề nào sau đây
1
2
1
2
đúng?
A d1 và d2 trùng nhau B d1 và d2 cắt nhau
C d1 và d2 vuông góc nhau D d1 và d2 song song với nhau
Câu 11 [ĐVH]: Với giá trị của thì đồ thị hàm số k yk1x2 song song với trục hoành
A k 1 B k1 C k 1 D k1
Câu 12 [ĐVH]: Hàm số nào sau đây nghịch biến trên ?
2018 2019
C y 3 m21 x D y mx5
Câu 13 [ĐVH]: Cho hai hàm số y2x1 và 1 1 Đồ thị của hai hàm số này sẽ
2
y x
A vuông góc với nhau B song song với nhau
Câu 14 [ĐVH]: Trong các hàm số sau đây, hàm số nào nghịch biến trên ?
A y 2x 1 B y2x1 C y x2 2 D y 5
Câu 15 [ĐVH]: Đường thẳng y ax b đi qua hai điểm A 1;5 và B2;8 thì a b, bằng
A a 1;b6 B a1;b6 C a1;b 6 D a 1;b 6
Câu 16 [ĐVH]: Có bao nhiêu giá trị của tham số để hai đường thẳng m d1 :y mx 3m1 và
song song với nhau?
d2 :y m m 2x2m1
Câu 17 [ĐVH]: Trong các hàm số sau, hàm số nào nghịch biến trên ?
A.y x B y 2 x C y2 x D 1
2
y x
Câu 18 [ĐVH]: Tìm để hàm số m y2m1x m 3 đồng biến trên
2
2
2
2
m
Câu 19 [ĐVH]: Tìm để hàm số m y m x 2 x m2 1 nghịch biến trên
2
2
m
Trang 7Câu 20 [ĐVH]: Tìm để hàm số m y m21x m 4 nghịch biến trên .
A.m1 B Với mọi m C m 1 D m 1
Câu 21 [ĐVH]: Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số thuộc đoạn m 2017; 2017 để hàm số
đồng biến trên
2 2
y m x m ?
Câu 22 [ĐVH]: Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số thuộc đoạn m 2017; 2017 để hàm số
đồng biến trên
Câu 23 [ĐVH]: Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đường thẳng ym23x2m3
song song với đường thẳng y x 1
A m2 B m 2 C m 2 D m1
Câu 24 [ĐVH]: Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đường thẳng y3x1 song song với đường thẳng ym21x m 1
A m 2 B m2 C m 2 D m0
Câu 25 [ĐVH]: Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đường thẳng y(3m2)x7m1 vuông góc với đường thẳng y2x1
6
6
2
m
Câu 26 [ĐVH]: Biết rằng đồ thị hàm số y ax b đi qua điểm N(4; 1) và vuông góc với đường thẳng 4x y 1 0 Tính ab
4
4
1 2
Câu 27 [ĐVH]: Cho hàm số y2x m 1 Tìm giá trị thực của để hàm số cắt trục hoành tại điểm m
có hoành độ bằng 3
A m7 B m3 C m 7 D m 7
Câu 28 [ĐVH]: Cho hàm số y2x m 1 Tìm giá trị thực của để hàm số cắt trục hoành tại điểm m
có hoành độ bằng – 2
A m 3 B m3 C m0 D m 1
Câu 29 [ĐVH]: Tìm giá trị thực của m để hai đường thẳng y mx 3,y x m cắt nhau tại một điểm nằm trên trục tung
A m 3 B m3 C m 3 D m0
Câu 30 [ĐVH]: Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để hai đường thẳng y mx 3,y x m cắt nhau tại một điểm nằm trên trục hoành
A m 3 B m 3 C m 3 D m0
Trang 8Câu 31 [ĐVH]: Cho hàm số bậc nhất y ax b Tìm a b, biết rằng đồ thị hàm số cắt đường thẳng
tại điểm có hoành độ bằng – 2 và cắt đường thẳng tại điểm có tung độ bằng –
2 5
2
a b
Câu 32 [ĐVH]: Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để ba đường thẳng
phân biệt và đồng quy
y x y x y mx
A m 7 B m5 C m 5 D m7
Câu 33 [ĐVH]: Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để ba đường thẳng
phân biệt và đồng quy
y x y mx y x m
A m3 B m13 C m 13 D m3
Câu 34 [ĐVH]: Tìm phương trình đường thẳng y ax b Biết đường thẳng này đi qua hai điểm
và tạo với hai tia một tam giác có diện tích bằng 4
(1; 2)
A y 2x 4 B y 2x 4 C y2x4 D y2x4
Câu 35 [ĐVH]: Tìm để đồ thị hàm số m y x 2m1 cắt hai trục tọa độ tạo ra một tam giác có diện tích 25
2
A m2;m4 B m 2;m3 C m 2 D m2;m3
Câu 36 [ĐVH]: Cho hàm số bậc nhất y ax b Tìm và biết rằng đồ thị hàm số cắt đường a b, thẳng 1:y2x5 tại điểm có hoành độ bằng 2 và cắt đường thẳng 2:y 3x 4 tại điểm có tung độ bằng 2
a b
Câu 37 [ĐVH]: Đường thẳng x y 1,a 0,b 0 đi qua điểm và tạo với hai tia
một tam giác có diện tích bằng 4 Tính a2b
3
3
Câu 38 [ĐVH]: Tìm phương trình đường thẳng y ax b BIết đường thẳng này đi qua điểm I(1;3) ,cắt hai tia Ox Oy, và cách gốc tọa độ một khoảng bằng 5
A y2x5 B y 2x 5 C y2x5 D y 2x 5
Câu 39 [ĐVH]: Tìm phương trình đường thẳng d y ax b: , biết đường thẳng đi qua điểm d
và tạo với hai tia một tam giác có diện tích bằng 6
1;3
A y 3x 6 B y9 72x 72 6.
C y9 72x 72 6. D y3x6
Trang 9Câu 40 [ĐVH]: Đồ thị hình vẽ là đồ thị của một trong bốn hàm số được
cho dưới đây Hỏi đó là hàm số nào?
A y x 1 B y x 2
C y2x1 D y x 1
Câu 41 [ĐVH]: Cho hàm số y ax b có đồ thị là hình bên Tìm a b,
A a 2,b3 B 3, 2
2
a b
C a 3,b3 D 3, 3
2
a b
Câu 42 [ĐVH]: Đồ thị hình vẽ là đồ thị của một trong bốn hàm số được
cho dưới đây Hỏi đó là hàm số nào?
A y x B y x
C y x x, 0 D y x x, 0
Câu 43 [ĐVH]: Đồ thị hình vẽ là đồ thị của một trong bốn hàm số được
cho dưới đây Hỏi đó là hàm số nào?
A y x 1 B y2 x 1
C y 2x1 D y x 1
Câu 44 [ĐVH]: Đồ thị hình vẽ là đồ thị của một trong bốn hàm số được
cho dưới đây Hỏi đó là hàm số nào?
A y 2x3 B y 2x 3 1
C y x 2 D y 3x 2 1
Câu 45 [ĐVH]: Đồ thị hình vẽ là đồ thị của một trong bốn hàm số được cho dưới đây Hỏi đó là hàm
số nào?
Trang 10A ( ) 2 3 khi 1 B
2 khi 1
f x
2 3 khi 1 ( )
2 khi 1
f x
khi 1
f x
Câu 1 [ĐVH]: Cho hàm số y2x3 có đồ thị là đường thẳng Xét các phát biểu sau :d
(I) Hàm số y2x3đồng biến trên
(II) Đường thẳng song song với đồ thị hàm số d 2x y 3 0
(III) Đường thẳng cắt trục d Ox tại A0; 3
Số các phát biểu đúng là
HD: Mệnh đề (I) đúng Chọn D.
Câu 2 [ĐVH]: Gọi M N, là giao điểm của đường thẳng d y x: 1 và đường cong
Hoành độ trung điểm của đoạn thẳng bằng
: 2 1
5
x
x
HD: Phương trình hoành độ giao điểm của và d ( )C là 1 2 1
5
x x
x
(x 1).(x 5) 2x 1 x 4x 5 2x 1 x 2x 4 0
Do đó hoành độ trung điểm là I 1 2 1. Chọn B.
2
I
Câu 3 [ĐVH]: Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham số thuộc đoạn m 2017; 2017 để hàm số
đồng biến trên
HD: Hàm số đã cho đồng biến trên khi 2 2
4 0
2
m m
m
Kết hợp điều kiện: m;m 2017; 2017 nên có 4030 số nguyên m. Chọn C.
Câu 4 [ĐVH]: Cho hàm số bậc nhất y ax b có đồ thị là đường thẳng đi qua điểm A 0;1 và song song với đường thẳng y 3 2 x Tính tổng S 2a b
Chuyên đề: Hàm số bậc nhất, bậc hai
03 HÀM SỐ BẬC NHẤT (P1 + P2)
Trang 11HD: Vì d y ax b: song song với :y 3 2x nên 2
3
a b
Và đường thẳng đi qua d A(0;1) b1 Vậy S 2.( 2) 1 3. Chọn C.
Câu 5 [ĐVH]: Tìm tọa độ giao điểm giữa hai đường thẳng d y x1: 3 và d2: y x 3
A 0;3 B 3;0 C 0; 3 D 3;0
HD: Phương trình hoành độ giao điểm của d d1, 2 là x 3 x 3 x 0
Do đó, tọa độ giao điểm của d d1, 2 là (0;3). Chọn A.
Trang 12Câu 6 [ĐVH]: Hàm số y2x4 có đồ thị là đường thẳng Khẳng định nào sau đây là sai?.
A cắt trục tung tại B0; 4 B cắt trục hoành tại điểm A 2;0
C Hàm số nghịch biến trên D Hàm số đồng biến trên
HD: Hàm số đã cho đồng biến trên . Chọn C.
Câu 7 [ĐVH]: Tìm tham số để hàm số m y 1 m x 3 nghịch biến trên
A m1 B m1 C m1 D m 1
HD: Hàm số đã cho nghịch biến khi 1 m 0 m 1. Chọn B.
Câu 8 [ĐVH]: Tìm tham số để đồ thị hàm số n y x 3n2 đi qua A2; 2
2
2
n
HD: Vì đi qua d A( 2; 2) nên 2 2 3n 2 n 2. Chọn B.
Câu 9 [ĐVH]: Hàm số y2m x 3m nghịch biến khi
A m2 B m2 C m 2 D m 2
HD: Hàm số đã cho nghịch biến khi 2 m 0 m 2. Chọn D.
Câu 10 [ĐVH]: Cho hai đường thẳng 1 và Mệnh đề nào sau đây
1
2
1
2
đúng?
A d1 và d2 trùng nhau B d1 và d2 cắt nhau
C d1 và d2 vuông góc nhau D d1 và d2 song song với nhau
HD: Chọn B.
Câu 11 [ĐVH]: Với giá trị của thì đồ thị hàm số k yk1x2 song song với trục hoành
A k 1 B k1 C k 1 D k1
HD: Yêu cầu bài toán tương đương với: k 1 0 k 1. Chọn B.
Câu 12 [ĐVH]: Hàm số nào sau đây nghịch biến trên ?
2018 2019
C y 3 m21 x D y mx5
HD: Vì m2 1 0; m nên hàm số y 3 (m21)x nghịch biến trên . Chọn C.
Câu 13 [ĐVH]: Cho hai hàm số y2x1 và 1 1 Đồ thị của hai hàm số này sẽ
2
y x
A vuông góc với nhau B song song với nhau
HD: Chọn D.
Câu 14 [ĐVH]: Trong các hàm số sau đây, hàm số nào nghịch biến trên ?
A y 2x 1 B y2x1 C y x2 2 D y 5
HD: Hàm số y 2x1 nghịch biến trên . Chọn A.
Câu 15 [ĐVH]: Đường thẳng y ax b đi qua hai điểm A 1;5 và B2;8 thì a b, bằng
A a 1;b6 B a1;b6 C a1;b 6 D a 1;b 6
HD: Vì đi qua hai điểm d A B, 5 1. Chọn A.