Van 9 Tuan 10

* Bài mới: HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS Hoạt động 1: TÌM HIỂU CHUNG Gv giúp Hs tìm hiểu những kiến thức có liên quan đến văn bản đã học như: ngôi kể ,người kể ,thứ tự kể, nhân vật, sự việc...;[r]

Tuần: 10 Ngày soạn: 20/10/2017 Tiết PPCT: 46 Ngày dạy: 25/10/2017

KIỂM TRA VĂN HỌC TRUNG ĐẠI

Tuần :10 Ngày soạn : 21/10/2017 Tiết PPCT: 47 Ngày dạy: 26/10/2017

Văn bản: BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH Phạm Tiến Duật

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:

- Thấy được vẻ đẹp của hình tượng người chiến sĩ lái xe Trường Sơn những năm tháng đánh Mĩ ác liệt

và chất giọng hóm hỉnh, trẻ trung trong một bài thơ của Phạm Tiến Duật

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG, THÁI ĐỘ:

1 Kiến thức:

- Những hiểu biết bước đầu về nhà thơ Phạm Tiến Duật

- Đặc điểm thơ Phạm Tiến Duật qua một sáng tác cụ thể: giàu chất hiện thực và tràn đầy cảm hứng lãng mạn

- Hiện thực cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước được phản ánh trong tác phẩm; vẻ đẹp hiên ngang, dũng cảm, tràn đầy niềm lạc quan cách mạng…của những con người đã làm nên con đường Trường Sơn huyền thoại được khắc họa trong bài thơ

2 Kỹ năng:

- Đọc – hiểu một bài thơ hiện đại

- Phân tích được vẻ đẹp hình tượng người chiến sĩ lái xe Trường Sơn trong bài thơ

- Cảm nhận được giá trị ngôn ngữ, hình ảnh độc đáo trong bài thơ

3 Thái độ:

- Giáo dục HS tình cảm trân trọng hình ảnh những người lính trong chiến đấu.

C PHƯƠNG PHÁP: - Vấn đáp giải thích minh họa, phân tích, bình giảng, trực quan.

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

1.Ổn định lớp: Kiểm diện HS

Lớp 9a4 Vắng………

Phép…………,kp………

2 Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc bài thơ Đồng Chí, nêu ý nghĩa văn bản?

3 Bài mới:

* Giới thiệu bài mới: GV cho HS nghe bài hát Trường Sơn Đông, Trường Sơn Tây và vào bài

“Cùng mắc võng trên rừng Trường Sơn Hai đứa ở hai đầu xa thẳm…”Nghe những câu thơ này của nhà thơ Phạm Tiến Duật chắc hẳn không ai có thể quên được những tháng năm hào hùng cả nước ta tham gia đánh Mỹ Những cánh rừng Trường Sơn khốc liệt phải hứng chịu hàng ngàn, hàng vạn tấn bom…lớp lớp thế hệ thanh niên lên đường tòng quân trong đó Phạm Tiến Duật nổi lên như một nhà thơ

- chiến sĩ của những chàng lái xe dũng cảm, những cô thanh niên xung phong xinh xắn, tươi trẻ “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” đã góp một tiếng nói nghệ thuật mới mẻ về đề tài thế hệ trẻ chống Mỹ cứu nước

* Bài mới:

Hoạt động 1: GIỚI THIỆU CHUNG

GV: Hãy giới thiệu về tác giả Phạm Tiến Duật? Hoàn

cảnh ra đời, thể thơ?

HS suy nghĩ và trả lời

GV: Thời điểm này cuộc kháng chiến chống Mỹ đang

bước vào giai đoạn khốc liệt nhất trên tuyến đường mòn

Hồ Chí Minh

* Bài thơ được tặng giải nhất cuộc thi thơ do Báo Văn

nghệ (1969 – 1970) tổ chức

Hoạt động 2: ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

GV hướng dẫn HS cách đọc và tìm hiểu từ khó 2 HS đọc

-> Nhận xét

GV: Bài thơ được sáng tác theo thể thơ nào? Bố cục bài

thơ?

HS: Thể thơ câu dài, nhịp điệu linh hoạt như văn xuôi, ít

vần

- 7 khổ thơ: xoay quanh và làm nổi bật chủ đề: hiện thực

khốc liệt của chiến tranh và sức mạnh của những người

chiến sĩ lái xe trên Trường Sơn thời chống Mĩ

Gv: Phương thức biểu đạt chính của bài thơ?

GV: Nhan đề bài thơ có gì khác lạ? Bài thơ có mấy hình

ảnh được khắc họa? Vậy có thể chia đoạn bài thơ theo hai

hình ảnh này được không?

HS: suy nghĩ và trả lời

- Nhan đề làm nổi bật một hình ảnh rất độc đáo của toàn

bài và đó là hình ảnh hiếm gặp trong thơ - hình ảnh những

chiếc xe không kính.

- Vẻ khác lạ còn ở hai chữ “ bài thơ” tưởng như rất thừa

nhưng là sự khẳng định chất thơ của hiện thực, của tuổi

trẻ hiên ngang, dũng cảm, vượt lên nhiều thiếu thốn, hiểm

nguy của chiến tranh

GV: Tìm những câu thơ trực tiếp miêu tả hình ảnh những

chiếc xe?

GV: Những chiếc xe không kính còn được miêu tả cụ thể

hơn qua những câu thơ nào? Hai câu thơ này có giọng

điệu thư thế nào? Mục đích của tác giả là gì?

Tích hợp phụ đạo hs yếu kém

GV: Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì để miêu

I GIỚI THIỆU CHUNG:

1.Tác giả:

- Phạm Tiến Duật (1941 – 2007) Quê: Phú Thọ

- Là nhà thơ trưởng thành trong kháng chiến chống Mỹ

- Thơ ông tập trung vào thế hệ trẻ trong kháng chiến trên đường Trường Sơn

2 Tác phẩm:

a Xuất xứ: Bài thơ được viết vào năm

1969, in trong tập “Vầng trăng quầng lửa”, được giải nhất báo Văn nghệ 1969

b Thể thơ: tự do với câu dài, nhịp điệu

linh hoạt như văn xuôi, ít vần

II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN:

1 Đọc – Tìm hiểu từ khó: sgk

2 Tìm hiểu văn bản.

a Bố cục:

b Phương thức biểu đạt: Tự sự, biểu

cảm

c Phân tích:

c1 Nhan đề bài thơ:

Bài thơ về tiểu đội xe không kính

 Thể hiện chất thơ vút lên từ trong cuộc sống chiến đấu đầy gian khổ, hi sinh

c2 Hình ảnh những chiếc xe không kính:

* Nguyên nhân:

Bom giật, bom rung kính vỡ đi rồi

 Giải thích, thanh minh lý do khiến xe không kính

* Hình ảnh những chiếc xe không kính: + Không có đèn

+ Không có mui xe + Thùng xe xước

Liệt kê, bút pháp tả thực, câu thơ gần văn xuôi, giọng ngang tàng, lý sự với những

tả những chiếc xe? Tác dụng ?

GV: Miêu tả hình ảnh những chiếc xe bị hư hỏng đến

mức trần trụi thế này, tác giả muốn nói điều gì về chiến

tranh? Sự khốc liệt của chiến tranh ở Trường Sơn

GV: Lý do nào khiến những chiếc xe như thế này vẫn tiến

về phía trước?

GV bình: Xưa nay hình ảnh thơ thường được miêu tả mĩ

lệ hoá mang ý nghĩa tượng trưng hơn tả thực như cỗ xe

tam mã, chiếc xe trong “bài ca lái xe đêm’ của Tố Hữu,

Tiếng hát Con tàu của Chế Lan Viên, đoàn thuyền đánh

cá của Huy Cận Hình ảnh những chiếc xe không kính

vốn không hiếm trong chiến tranh, nhưng phải có hồn thơ

nhạy cảm với nét ngang tàng, tinh nghịch như Phạm Tiến

Duật mới nhận ra được và đưa nó vào thành hình tượng

thơ độc đáo của chiến tranh chống Mĩ ác liệt trên tuyến

đường Trường Sơn đầy bom đạn

GV: Tư thế của người lính lái xe được miêu tả qua câu

thơ nào? Nhận xét về dấu hiệu nghệ thuật được sử dụng

trong hai câu thơ này?

GV: Nhà thơ muốn diễn tả tư thế như thế nào của người

lính? (bình tĩnh, tự tin, hiên ngang)

GV: Lái những chiếc xe không kính, người lính gặp phải

những khó khăn nào?

GV: Nhận xét về biện pháp nghệ thuật sử dụng trong

những câu thơ này? Tác dụng?

GV: Gió, bụi, mưa tác động như thế nào đến người lái

xe?

GV: Trước những khó khăn này, người lính có thái độ và

hành động thế nào?

GV: Cách diễn đạt như thế này cho em biết gì về tinh

thần của người lính?

GV: Tìm câu thơ thể hiện tình đồng đội giữa những

người lính? …Gặp bạn bè suốt dọc đường đi tới Bắt tay

nhau qua cửa kính vỡ rồi…Chung bát đũa nghĩa là gia

đình đấy…

GV: Nhận xét về hình ảnh thơ được sử dụng và tác dụng

của nó? Hình ảnh thơ chân thực gợi tả tình đồng đội gắn

bó thân thiết

GV: Nhà thơ đã lý giải những phẩm chất trên đây của

người lính qua câu thơ nào?

GV: So sánh hai cặp câu thơ để phát hiện ra biện pháp

nghệ thuật được sử dụng?

Thảo luận nhóm – 4 phút

GV: Em hiểu như thế nào về hình ảnh: trong xe có một

trái tim?

Hình ảnh hoán dụ: Tượng trưng cho ý chí quyết chiến

động từ mạnh Hình tượng thơ mới lạ và độc đáo: Nói lên sự khốc liệt của chiến tranh

c3.

Sức mạnh tinh thần của những

người chiến sĩ lái xe:

*Hiện thực :+ gió vào xoa mắt đắng

+ Bụi phun tóc trắng như người già + Ướt áo

So sánh, động từ mạnh: Khó khăn chồng chất bởi điều kiện thời tiết khắc nghiệt

* Tình thần:+ ung dung ngồi + nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng

+ phì phèo châm điếu thuốc

+ mặt lấm cười ha ha

- Đoàn kết: bắt tay; chung bát đũa

 Cấu trúc lặp lại: ừ thì, chưa cần

 Người lính trẻ trung, yêu đời - tinh thần lạc quan, tình yêu cuộc sống, sẵn sàng

vư-ợt qua mọi khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ

* Chỉ cần trong xe có một trái tim

 Hình ảnh hoán dụ (Trái tim yêu nước, lòng dũng cảm, ý chí vì sự thống nhất của dân tộc.)

Khẳng định quyết tâm giải phóng miền Nam không lay chuyển

quyết thắng vì mục đích cao đẹp: tất cả vì miền Nam thân

yêu.Trái tim cầm lái Sức mạnh không phải ở phương

tiện kỹ thuật hiện đại Sức mạnh ở tinh thần con người

GV: Nhà thơ Phạm Tiến Duật từng nói: đặt nhan đề Bài

thơ về tiểu đội xe không kính là ông muốn nói đến chất

thơ của hiện thực ấy Em hiểu như thế nào về chất thơ

trong bài thơ này?

GV bình: Biện pháp hoán dụ, đối lập để khẳng định : ý

chí nghị lực phi thường là yếu tố hoàn thiện chân dung

của họ Kết thúc bài thơ là hình ảnh trái tim, có trái tim

chiếc xe trở thành cơ thể sống để không có 1 bom đạn

nào, sức mạnh quân sự nào, mất mát đau thương nào có

thể ngăn trở những đoàn xe đêm ra trận Trái tim là nhãn

tự của bài hội tụ vẻ đẹp của người cuộc sống Nhà thơ

Lâm Thị Mĩ Dạ lấy trái tim tượng trưng cho sự bất tử

Phải chăng trong các anh đã thấm nhuần chủ nghĩa yêu

nước được kết tụ và lưu truyền qua các thế hệ cha ông

“Một trái tim biết yêu …” Quyết tâm giải phóng miền

Nam không lay chuyển, tình yêu miền Nam là sức mạnh

vô song (xe có thể thiếu nhiều thứ, nhưng không thể thiếu

được trái tim hướng về miền Nam - xe chạy = trái tim =

xương máu của những người chiến sĩ anh hùng)

HS rút ra vài nét nghệ thuật chính và ý nghĩa văn bản?

Tích hợp giáo dục hs về lòng yêu Tổ quốc thông qua

những hành động cụ thể, việc làm cụ thể trong thời đại

ngày nay.

Hoạt động 3: HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

GV gợi ý: So sánh để thấy được vẻ đẹp độc đáo của hình

tượng người chiến sĩ qua hai bài thơ Đồng chí và Bài thơ

về tiểu đội xe không kính

* Giống nhau: Cả hai bài thơ đều khắc họa hình ảnh

người lính vượt qua mọi hoàn cảnh khó khăn, khắc nghiệt

để chiến đấu vì lí tưởng, độc lập dân tộc

* Khác nhau:

- Đồng chí xây dựng hình ảnh người lính trên cơ sở cùng

chung cảnh ngộ, xuất thân, cùng lí tưởng…gắn bó bền

chặt

- Bài thơ về tiểu đội xe không kính: hình ảnh người lính là

những con người lãng mạn, hào hoa, hiên ngang, dũng

cảm, ngang tàng nhưng cũng rất lạc quan, yêu đời…

3.Tổng kết:

a Nghệ thuật:

b Nội dung:

* Ý nghĩa văn bản: Bài thơ ca ngợi người

chiến sĩ lái xe Trường Sơn dũng cảm, hiên ngang, tràn đầy niềm tin chiến thắng trong thời kì chống giặc Mĩ xâm lược

III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

*Bài cũ:

Học thuộc lòng, đọc diễn cảm bài thơ

Nắm nội dung, nghệ thuật và ý nghĩa văn bản

- Thấy được sức mạnh, vẻ đẹp tinh thần của người lính cách mạng – những người đồng chí thể hiện qua chi tiết, hình ảnh, ngôn ngữ chân thực, cô đọng, giàu sức biểu cảm

- So sánh để thấy được vẻ đẹp độc đáo của

*Bài mới:

- Chuẩn bị "Đoàn thuyền đánh cá”

E RÚT KINH NGHIỆM:

………

………

………

Tuần : 10 Ngày soạn: 22/10/2017 Tiết PPCT: 48 Ngày dạy: 26/10/2017

Văn bản: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ Huy Cận

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:

- Thấy được nguồn cảm hứng dào dạt của tác giả trong bài thơ viết về cuộc sống của người lao động trên biển cả những năm đầu xây dựng chủ nghĩa xã hội

- Thấy được những nét nghệ thuật nổi bật về hình ảnh, bút pháp nghệ thuật, ngôn ngữ trong một sáng tác của nhà thơ thuộc thơ thuộc thế hệ trưởng thành trong phong trào thơ Mới

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG, THÁI ĐỘ:

1 Kiến thức:

- Những hiểu biết bước đầu về nhà thơ Huy Cận và hoàn cảnh ra đời của bài thơ

- Những cảm xúc của nhà thơ trước biển cả rộng lớn và cuộc sống là động của ngư dân trên biển

- Nghệ thuật ẩn dụ, phóng đại, cách tạo dựng những hình ảnh tráng lệ, lãng mạn

2 Kỹ năng:

- Đọc – hiểu một bài thơ hiện đại

- Phân tích được một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong bài thơ

- Cảm nhận được cảm hứng về thiên nhiên và cuộc sống lao động của tác giả được đề cập đến trong tác phẩm

3 Thái độ:

- Giáo dục HS tình cảm trân trọng , thêm yêu thiên nhiên, cuộc sống

C PHƯƠNG PHÁP:

- Vấn đáp giải thích minh họa, phân tích, bình giảng, trực quan

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

1.Ổn định lớp: Ki m di n HSể ệ

Lớp 9a4 Vắng………

Phép…………,kp………

2 Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc lòng khổ thơ cuối cùng và cho biết tư thế, tinh thần và ý chí của người

lính lái xe trên tuyến đường Trường Sơn thể hiện như thế nào trong “ Bài Thơ Về Tiểu Đội Xe Không Kính” của Phạm Tiến Duật ?

3 Bài mới:

* Giới thiệu bài mới: Ở chương trình lớp 8 các em đã được tìm hiểu về cuộc sống lao động ở vùng

biển của người dân miền trung qua bài thơ “ Quê hương” của Tế Hanh Hôm nay các em sẽ tìm hiểu bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” là một bài thơ đặc sắc trong chùm thơ của Huy Cận viết về vùng mỏ, vùng than, vùng biển Quảng Ninh - Hạ Long, ca ngợi cuộc sống, lao động tập thể tràn ngập niềm vui, lãng mạn, hào hứng của những người dân ham đánh cá xa bờ

* Bài mới:

Hoạt động 1: GIỚI THIỆU CHUNG

Gv treo hình ảnh chân dung nhà thơ

GV: Hãy giới thiệu về tác giả Huy Cận? Hoàn cảnh ra

đời, thể thơ?

GV: Huy Cận nổi tiếng trong phong trào thơ Mới với

tập "Lửa thiêng" Tham gia cách mạng từ năm 1945,

sau cách mạng giữ nhiều trọng trách trong chính

quyền, là một trong những nhà thơ tiêu biểu của nền

thơ hiện đại Việt Nam

HS suy nghĩ và trả lời

Xuân Diệu nói: “Món quà đặc biệt vùng mỏ Hồng Gai

Cẩm Phả cho vừa túi thơ của Huy Cận là bài Đoàn

thuyền đánh cá”.

Hoạt động 2: ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

GV hướng dẫn HS đọc văn bản : to, rõ, chính xác,

thể hiện sự phấn chấn, hào hứng Nhịp 4/3, 2-2/3- HS

đọc, GV nhận xét

GV: Nêu bố cục bài thơ?

- 2 Khổ thơ đầu: Hoàng hôn trên biển và đoàn thuyền

đánh cá ra khơi

- 4 khổ tiếp theo: Đoàn thuyền đánh cá trên biển trong

đêm trăng

- Khổ thơ cuối: Bình minh trên biển, đoàn thuyền đánh

cá trở về

GV: Phương thức biểu đạt chính của bài thơ?

*HS đọc diễn cảm 2 khổ thơ đầu và quan sát tranh

GV: Cảnh hoàng hôn trên biển được miêu tả qua

những câu thơ nào? Nghệ thuật?

Nhận xét cảnh biển lúc hoàng hôn?

GV: Tìm những câu thơ tả cảnh đoàn thuyền ra khơi?

HS chú ý từ lại, câu hát căng buồm, gió khơi nói lên

điều gì? Nghệ thuật?

GV: Cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi với tâm thế ra

sao?

HS suy nghĩ và trả lời

GV: bình giảng và chốt ý, ghi bảng

(Bức tranh thiên nhiên biển đẹp, đang bước vào thời kì

nghỉ ngợi, vũ trụ là ngôi nhà chung, đang khép cánh

cửa của màn đêm buông xuống, bầu trời và mặt biển

bao la sáng rực lên sắc đỏ như màu lửa, những lượn

sóng như những chiếc then cửa cài vào cánh của ngôi

nhà chung ấy Lúc này, đoàn thuyền lại bắt đầu cuộc

hành trình trên biển với khí thế lạc quan, tràn đầy hi

vọng…)

* HS đọc khổ thơ thứ 3

I GIỚI THIỆU CHUNG:

1 Tác giả: Huy Cận (1919-2005), quê Hà

Tĩnh

-Là nhà thơ nổi tiếng trong phong trào thơ mới

2.Tác phẩm:

a Xuất xứ: Bài thơ ra đời giữa năm 1958,

trong chuyến đi thực tế dài ngày ở Quảng Ninh, trích trong tập: “Trời mỗi ngày lại sáng ”

- Mạch cảm xúc: viết theo trình tự thời gian đoàn thuyền của ngư dân ra khơi đánh cá và trở về

b Thể thơ: 7 chữ với 7 khổ thơ

II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN:

1.Đọc – Tìm hiểu từ khó: sgk 2.Tìm hiểu văn bản:

a Bố cục: 3 phần:

b Phương thức biểu đạt: Tự sự, biểu cảm

c Phân tích:

c1 Hoàng hôn trên biển và đoàn thuyền

đánh cá ra khơi "Mặt trời xuống biển như hòn lửa

Sóng đã cài then, đêm sập cửa"

 Nhân hoá, so sánh, liên tưởng

“Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi

Câu hát căng buồm cùng gió khơi”

Ẩn dụ, phóng đại, quan hệ từ “lại”

=>Hoàng hôn trên biển đẹp, rực rỡ, và đoàn thuyền đánh cá ra khơi với khí thế lạc quan, tràn đầy hi vọng Ước mong đạt được thành quả cao trong lao động

c2 Đoàn thuyền giữa biển khơi:

GV: Những hình ảnh miêu tả con thuyền đang tung

hoành giữa biển khơi? Nghệ thuật nào được sử dụng?

Nhận xét về không gian và hình ảnh con thuyền?

HS :Trả lời GV:chốt ý

* Hs đọc khổ thơ thứ 4

GV: Nét đặc sắc của biển có gì? Nghệ thuật? Nhận xét

về cách miêu tả đó?

GV: Các loài cá trên biển được miêu tả ở những câu

thơ nào? (thảo luận 2 phút)

Tích hợp phụ đạo hs yếu kém

GV: Biện pháp nghệ thuật được sử dụng và tác

dụng?

GV : Sự giàu đẹp của biển cả được tác giả miêu tả là

một bức tranh sơn mài lung linh, huyền ảo về các loài

cá, gợi cảnh biển thanh bình, giàu có

* HS đọc khổ 5,6

GV: Niềm vui của những người dân chài thể hiện qua

những câu thơ nào?

GV: Công việc cụ thể của người đánh cá? Nhận xét

mức độ công việc?

GV: Nghệ thuật gì được sử dụng? Người dân làm việc

với thái độ như thế nào? Em thấy con người với thiên

nhiên có mối quan hệ như thế nào?

Gv: so sánh với hình ảnh người dân chài trong bài thơ

“Quê hương” của Tế Hanh chốt ý:

(Nếu trong bài thơ Quê hương, Tế Hanh viết “Dân

chài lưới, làn da ngâm rám nắng Cả thân hình….vỏ.”

với nỗi nhớ quê da diết hiện lên hình ảnh của những

người dân chài là tượng đài có màu sắc, hình khối,

hình ảnh con thuyền được ví như con người có linh

hồn, thần thái riêng thì ĐTĐC của HC hình ảnh người

dân chài hiện lên mộc mạc, giản dị với công việc nặng

nhọc nhưng thể hiện niềm say mê lao động, sự hòa

nhập giữa con người và thiên nhiên)

* HS đọc đoạn cuối

Hs thảo luận theo nhóm – 2phút

Câu hát căng buồm được lặp lại mấy lần? Nghệ

thuật? Ý nghĩa của hình ảnh đó?

GV: Đoàn thuyền đánh cá trở về được tác giả miêu tả

qua những câu thơ nào? Nhận xét về cảnh đoàn

thuyền trở về?

GV chốt ý, liên hệ, giáo dục và chốt ý:

Câu hát căng buồm được lặp đi lặp lại nhiều lần,

* Hình ảnh đoàn thuyền:

- Thuyền ta lái gió

- Lướt với mây cao, biển bằng

- Đậu dặm xa, lưới vây giăng

Thủ pháp phóng đại, liên tưởng, động từ mạnh: Không gian mênh mông, con thuyền trở nên kì vĩ

*Hình ảnh biển cả:

-Cá nhụ

- cá chim

- cá đé

- cá song

-Vẩy bạc, đuôi vàng loé rạng đông

Hình ảnh lãng mạn, liên tưởng, liệt kê: vẻ đẹp của bức tranh sơn mài, biển cả thanh bình và giàu có

* Hình ảnh người dân chài:

"Ta hát bài ca nhịp trăng cao”

kéo xoăn tay lưới xếp buồm lên ”

 Bút pháp tả thực kết hợp lãng mạn: công việc nặng nhọc, niềm say mê lao động, sự hòa hợp giữa con người và thiên nhiên

c3 Bình minh trên biển và đoàn thuyền đánh cá trở về:

“Câu hát căng buồm với gió khơi”

 Ẩn dụ, lặp lại hình ảnh thơ ở khổ đầu

“Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời Mặt trời đội biển nhô màu mới Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi”

Nhân hóa, hoán dụ, gieo vần ơi : Hào hứng,

đoàn thuyền trở về trong thắng lợi

=> Khúc ca khải hoàn ca ngợi những con

trong đó từ hát lặp lại 4 lần cả bài thơ gợi vẻ đẹp lãng

mạn, khỏe khoắn Mở đầu bài thơ là hình ảnh ĐT ra

khơi với mặt trời xuống biển thì kết thúc bài thơ với

hình ảnh ĐT chạy đua cùng mặt trời tạo sự hào

hứng, phấn khởi, là khúc ca khải hoàn của những con

người lao động trong công cuộc chinh phục thiên

nhiên và họ là những người chiến thắng

HS rút ra vài nét nghệ thuật chính và ý nghĩa văn bản?

Hoạt động 3: HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

GV gợi ý: Chi tiết khắc họa hình ảnh đẹp, tráng lệ, thể

hiện sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người lao động

trên biển cả: ta hát bài ca gọi cá vào Đến dệt

lưới Biển cho ta cá Câu hát căng buồm cùng gió

khơi

người lao động mới trong công cuộc chinh phục thiên nhiên 3.Tổng kết: a Nghệ thuật: b Nội dung: * Ý nghĩa văn bản: Bài thơ thể hiện nguồn cảm lãng mạn ngợi ca biển cả lớn lao, giàu đẹp, ngợi ca nhiệt tình lao động vì sự giàu đẹp của đất nước của những người lao động mới III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC: *Bài cũ:- Học thuộc lòng, đọc diễn cảm bài thơ Nắm nội dung, nghệ thuật và ý nghĩa văn bản - Tìm những chi tiết khắc họa hình ảnh đẹp, tráng lệ, thể hiện sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người lao động trên biển cả - Thấy được bài thơ có nhiều hình ảnh được xây dựng với những liên tưởng, tưởng tượng sáng tạo, độc đáo; giọng điệu thơ khỏe khoắn, hồn nhiên *Bài mới: - Chuẩn bị "Tổng kết về từ vựng” E RÚT KINH NGHIỆM: ………

………

………

****************************

Tuần : 10 Ngày soạn: 2310/2017 Tiết PPCT: 49 Ngày dạy: 27/10/2017

Tiếng Việt: TỔNG KẾT VỀ TỪ VỰNG (tt)

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:

- Tiếp tục hệ thống hóa một số kiến thức đã học về từ vựng

- Biết vận dụng kiến thức đã học khi giao tiếp, đọc – hiểu và tạo lập văn bản

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG, THÁI ĐỘ:

1 Kiến thức:

- Các cách phát triển tự vựng tiếng Việt

- Các khái niệm từ mượn, từ Hán Việt, thuật ngữ, biệt ngữ xã hội

2 Kỹ năng:

- Nhận diện được từ mượn, từ Hán Việt, thuật ngữ và biệt ngữ xã hội

- Hiểu và sử dụng từ vựng chính xác trong giao tiếp, đọc – hiểu và tạo lập văn bản

3 Thái độ:

- Giáo dục HS giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt, sử dụng từ vựng chính xác trong giao tiếp, đọc – hiểu và tạo lập văn bản

C PHƯƠNG PHÁP: - Vấn đáp,giải thích, minh họa, phân tích- thảo luận nhóm.

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

1.Ổn định lớp: Kiểm diện

Lớp 9a4 Vắng………

Phép…………,kp………

2 Kiểm tra bài cũ: Gv phát vấn Hs nội dung đã học ở tiết Tổng kết từ vựng (tiết 44-45)

3 Bài mới:

* Giới thiệu bài mới: Các giờ trước chúng ta đó ôn lại những kiến thức về từ vựng (Từ…trường từ vựng) Tiết học này, chúng ta ôn lại những nội dung còn lại về từ vựng đó học (Sự phát triển của từ vựng…trau dồi vốn từ)

* Bài học:

Hoạt động 1: TÌM HIỂU

CHUNG

Sự phát triển của từ vựng

GV: Nhắc lại các cách phát triển

của từ vựng nghĩa của từ?

1 HS lên bảng điền Nội dung

thích hợp vào sơ đồ SGK/135

GV:Tìm dẫn chứng minh hoạ cho

những cách phát triển của từ

vựng?

GV hướng dẫn HS trả lời câu hỏi

3(SGK/135)

Từ mượn

GV: Nhắc lại khái niệm từ

I TÌM HIỂU CHUNG:

1 Sự phát triển của từ vựng:

a Các cách phát triển của từ vựng: 2 cách:

- Cách 1: Phát triển nghĩa của từ ngữ:

+ Thêm nghĩa mới + Chuyển nghĩa

- Cách 2: Phát triển số lượng từ ngữ

+ Tạo từ mới + Vay mượn

b Bài tập:

a Chuyển nghĩa:

+ Trao tay + Tay buôn người (nghĩa chuyển)

- Tạo từ ngữ mới:

+ Từ ngữ mới xuất hiện: mô hình X + Y…

VD: Văn + học -> văn học

+ Từ ngữ mới xuất hiện

VD: du lịch sinh thái: khu chế xuất

- Vay mượn: Kịch trường…

b Không có nghĩa mà từ vựng chỉ phát triển theo cách phát triển

số lượng từ ngữ vì:

- Số lượng các sự vật, hiện tượng, khái niệm mới là vô hạn, do đó nếu ứng với khái niệm, sự vật, hiện tượng mới lại phải có thêm 1

từ ngữ mới thì số lượng các từ ngữ quá lớn, qúa cồng kềnh, rườm

rà, mặt khác số lượng từ ngữ có giới hạn

2.Từ mượn:

a Khái niệm: Từ mượn là những từ Tiếng Việt vay mượn tiếng

nước ngoài để biểu thị những sự vật, hiện tượng, đặc điểm mà

- GV hướng dẫn HS làm BT

- Trình bày miệng trước lớp

Từ Hán -Việt

GV: Nhắc lại khái niệm từ Hán

Việt

GV hướng dẫn HS làm bài tập

Thuật ngữ và biệt ngữ xã hội

GV: Nhắc lại khái niệm thuật

ngữ và biệt ngữ xã hội ? Cho

VD?

Phụ đạo hs yếu

HS thảo luận câu hỏi? (SGK/136)

Trau dồi vốn từ

GV: Có các hình thức trau dồi

vốn từ nào?

GV hướng dẫn học sinh làm bài

tập

- Trình bày miệng trước lớp?

Tiếng Việt chưa có từ ngữ thật thích hợp để biểu thị

b Bài tập:

*Chọn nhận định đúng:

- Nhận định : Tiếng Việt vay mượn nhiều từ ngữ của các ngôn ngữ khác là để đáp ứng nhu cầu giao tiếp của người Việt

*Những từ mượn như: săm, lốp, (bếp) ga, phanh, pê đan, nan

hoa, …là những từ đó được Việt hoá hoàn toàn về âm, nghĩa, cách dùng những từ này không khác gì những từ được coi là thuần Việt như: bàn, ghế, trâu, bò…

- Các từ: a-xít, hidro, vitamin -> còn giữ nhiều nét ngoại lai - chưa được Việt hoá hoàn toàn (từ gồm nhiều âm tiết, mỗi âm tiết có chức năng, cấu tạo vỏ âm thanh cho từ chứ không có nghĩa gì

3 Từ Hán -Việt

a Khái niệm: Từ Hán Việt là từ mượn của tiếng Hán, nhưng được

phát âm và dùng theo cách dùng của người Việt: Quốc gia, gia đình, …

b Bài tập:

Chọn quan niệm đúng: b

4 Thuật ngữ và biệt ngữ xã hội :

a Khái niệm:

- Thuật ngữ: là ngữ biểu thị khái niệm khoa học, công nghệ và thường được dùng trong các văn bản khoa học, công nghệ: phẫu thuật, siêu âm…

- Biệt ngữ xã hội: là những từ ngữ chỉ dùng trong 1 trong một tầng lớp xã hội nhất định

VD: cậu, mợ chỉ cha mẹ: cách gọi của tầng lớp thượng lưu trong

xã hội cũ

b Bài tập:

* Vai trò của thuật ngữ trong đời sống hiện nay:

Cuộc sống hiện nay: thời đại khoa học, công nghệ phát triển mạnh mẽ, có ảnh hưởng lớn đối với đời sống con người Trình độ dân trí của người Việt Nam ngày càng nâng cao, nhu cầu giao tiếp

và nhận thức của mọi người về những vấn đề khoa học, công nghệ ngày càng tăng Trong tình hình đó, thuật ngữ đóng vai trò quan trọng và ngày càng trở nên quan trọng hơn

* Liệt kê một số thuật ngữ là biệt ngữ xã hội: cậu, mợ, cha, linh mục, xứ đạo…

5 Trau dồi vốn từ:

a Các hình thức trau dồi vốn từ:

- Cách 1: Rèn luyện để nắm đầy đủ và chính xác nghĩa của từ

- Cách 2: Rèn luyện để biết thêm những từ chưa biết, làm tăng vốn từ

b Bài tập:

*Giải thích nghĩa của những từ sau:

- Bách khoa toàn thư: từ điển bách khoa, ghi đầy đủ tri thức của các ngành

- Bảo hộ mậu dịch: chính sách bảo vệ sản xuất trong nước chống